चालू घडामोडी- एप्रील-मे -२०२६

मास्तर ;लेख  कोड सहीत दिसतोय. त्यामुळे वाचताना खडा आल्यासारखे होतंय.

थोडे एडीट करून रीपोसट कराल का?

१. इराण इजरायल अमेरिका युद्धाचा  नवा टप्पा आणि पाकिस्तानी मध्यस्थी यावर टिप्पणी 

https://youtu.be/Fun_PEUpASg?si=L1fhxoEmb-0f6FZy

२. अमेरिका उपाध्यक्ष जेडीवान्स यांनी एक वेगळेच मत नोंदवले. "इराण जे करत आहे ते यांची तुलना wife's right to skydive"शी केली. अमेरिकन महिलांनी यास आक्षेप घेतला. "बायकांनी नवऱ्याचं ऐकून निर्णय घ्यायचे का?"

३. इकडे भारतात महिला आरक्षण विधेयक लोकसभेतील एकूण जागांच्या संख्येशी निगडित असल्याने दक्षिण भारतातील राज्यांनी विरोध केला. ठराव फेटाळला गेला. घटनादुरुस्तीसाठी लागणारी दोन तृतियांश मते मिळवू शकला नाही. पण विरोधी पक्ष महिलांच्या विरोधात आहेत असा कल्लोळ करायला सत्ताधारी मोकळे झाले.

युद्धातल्या घडामोडींचा नीट अर्थ लागणे अवघड झाले आहे. अत्यंत तपशिलात जाऊन न्यूज फॉलो करणं वेळेअभावी शक्य होत नाहीये. इथे वाचून काहीतरी उलगडा होईल अशी आशा. उदा. अमेरिकेने मध्ये नाकाबंदीच केली. किंवा आजकालच एक इराणी नौका ताब्यात घेतली. यातून युद्धाचा कोणता उद्देश साध्य होतो आहे ? फक्त इराणची आर्थिक नाकेबंदी इतकाच का? व्यापारी जहाजे , कोणत्याही देशाची, अडवणे, हे तंत्र यापूर्वीही युद्धात वापरलं जात होतं का?

अमेरिकेचे रेडारविरोधक विमानही पाडण्याचे अस्त्र इराणकडे आहे हे सिद्ध झाले. इजरायलचे संरक्षण कवच आयन डोमही कुचकामी ठरले. अमेरिका निष्प्रभ झाले. युद्धात मार खाल्ल्याने आणि अमेरिकन कॉन्ग्रेसचीही अनुमती नाही. एकच माणूस चालवत असलेली जगातली एकमेव मोठी लोकशाही असे वर्णन करता येईल असे झाले. त्यामुळे चर्चेचे गुऱ्हाळ आणि त्यात एरंडीची झाडे पिळत आहे.

टी सी एस चे प्रकरण बऱ्याच वेगवेगळ्या दिशानी पसरत चाललेय.

मुळात हे लोक नोकरीच्या ठिकाणी धर्म आणतातच कशाला.

मुंबैत साधे उभे राहिले तरी उकाडा असाह्य होतो. मुस्लीम स्त्रीया काल्या बुरख्यात  ऊन आणि उकाडा कसा सहन करत असतील हे त्याच जाणोत.   मुंबी मधे पुर्वी नव्हते इतक्या मोट्भ्या प्रमाणात  बुरखाधारी आणि  जाळीची टोपी धारी दिसायला लागले आहेत.

काही ठिकाणी तर अरबी झगे घातलेले दाढीवाली पहायला मिळतात.

****महिला आरक्षण: पर किस महिला को बिठाओगे संसद में? आचार्य प्रशांत यांचा व्हिडिओ पाहिला .महिला बिलाविषयक ते खूप छान बोलले आहेत .ज्या देशात आजही महिला सरपंच "कन्सेप्ट सर्वार्थाने रुजली नाही ,घरगुती स्वातंत्र्य नाही तिथे थेट आकाशावर स्वार होण्याचे नाटक का ??आधी महिलांसाठी जमिनीवर काम करा .Video लिंक नक्की ऐका !

महिला आरक्षण: पर किस महिला को बिठाओगे संसद में? 

*****आरक्षणाने महिला सशक्त होणार का?

सध्या लोकसभेत महिलांची संख्या फक्त १२-१५% आहे. आरक्षणामुळे सुमारे १८० महिला खासदार होतील.पण प्रश्न असा: ही अतिरिक्त १००+ महिला कोण असतील?बहुतेक महिला राजकीय कुटुंबातून येतील जसे पत्नी, मुलगी,सून  किंवा नातेवाईक. पुरुष खासदारांमध्ये राजकीय कुटुंबीयांचे प्रमाण २५% आहे, तर महिलांमध्ये ५०% पेक्षा जास्त.उदाहरण: ग्रामपंचायत स्तरावर "सरपंच फेनोमेनन"  प्रभावशाली पुरुषांची पत्नी सरपंच बनते, पण खरी सत्ता पुरुषाकडेच राहते. ती फक्त "नामधारी" असते.संसदेतही तेच होईल. महिलांना कठपुतली बनवले जाईल. खरी स्वतंत्र, विद्रोही, स्वावलंबी महिला पार्ट्या सहन करणार नाहीत.

****सशक्तिकरण कुठून सुरू होते?

बदल घरापासून, समाजापासून सुरू व्हायला हवा.मुलींना जन्म द्या, चांगले शिक्षण द्या, स्वतंत्र निर्णय घेण्याची स्वातंत्र्य द्या.आज समाज काय करतो? आज्ञाधारक, आज्ञाकारी, "चांगल्या संस्कारांची" मुली तयार करतो. त्यांना बाहेर जाऊ देत नाही, काम करू देत नाही. घरात दाबतो (हुंडा, घरेलू हिंसा, मॅरिटल रेप इ.).मग बाहेर संसदेत "सजावट" म्हणून ३३% महिला ठेवतो. हे दिखावा आहे.

****हे सशक्तिकरण आहे की वोट बँक?

हे मुख्यतः वोट बँक साठी आहे. महिलांचा मतदानाचा टर्नआउट वाढत आहे, म्हणून पार्ट्या त्यांना खुश करत आहेत.आंतरराष्ट्रीय स्तरावर "लिबरल" आणि "प्रोग्रेसिव्ह" दिसण्यासाठीही हे केले जाते.पण वास्तव: घरात महिलांना दाबा, बाहेर ३३% दाखवा आणि सांगायचे "आम्ही महिला सशक्तिकरण करतोय". हे पाखंड (hypocrisy) आहे.

****जुनी  परंपरा परत येत आहे का?

होय. पूर्वी महिलांना "देवी" म्हणून घरात कैद ठेवायचे. आता "सशक्त" म्हणून संसदेत कठपुतली बनवायचे.दोन्हीही पितृसत्तात्मक व्यवस्था (patriarchy) ला मजबूत करतात.खरा धर्म किंवा आध्यात्मिकता (गीता, उपनिषद) लिंगभेद पाहत नाही. पण समाज अजूनही पुरुषप्रधान आहे.

आचार्य प्रशांत म्हणतात:"आरक्षणाने संसद भरेपर्यंत थांबू नका. खरा बदल घरात आणि समाजात घडवा. अन्यथा ३३% महिला खासदार येणार, पण खरी शक्ती पुरुषांकडेच राहील."

होणार आहे जनगणनेप्रमाणे. ५४३ वरून ७५३. 

पण दक्षिणेचा हिस्सा कमी होणार . त्यामुळे त्यांना ते नको आहे. 

या वेळची मोठी बातमी

मिपावरचा खरडफळा आणि खरडवही सुरू झालेली आहे हो.

ढुम ढुम ढुमाक्क ढुम ढुम ढुमाक्क ढुम ढुम ढुमाक्क  ढुम्म्म्म्म्म्म्म्म

आचार्य प्रशांत यांचा हा व्हिडिओ भारतातील लोकसभा मतदारसंघांचे पुनर्नियोजन delimitationया विषयावर आहे आणि विशेषतः दक्षिण भारतावर अन्याय होतो का? हा प्रश्न उभा करतो.

आचार्य प्रशांत यांचा डिलिमिटेशन वर व्हिडिओ 

Delimitation म्हणजे काय?--Delimitation म्हणजे लोकसंख्येच्या आधारावर मतदारसंघांची सीमा आणि संख्या ठरवणे/बदलणे

--***याचा उद्देश:
-प्रत्येक मतदारसंघात साधारण समान लोकसंख्या असावी
-प्रत्येक मताला समान मूल्य (equal representation) मिळावे
-भारतात delimitation कधी होते?
भारतात हे काम Delimitation Commission of India करते
शेवटचं पूर्ण delimitation 2002 मध्ये (2008 पासून लागू)
पण महत्वाचं म्हणजे 1976 पासून 2026 पर्यंत seat distribution freeze आहे

-- हे freeze का केलं?
जे राज्ये लोकसंख्या नियंत्रण करत आहेत त्यांना शिक्षा होऊ नये म्हणून

--आता समस्या काय आहे?-2026 नंतर delimitation होणार आहे आणि तेव्हा:
-लोकसंख्येच्या आधारावर सीट्स पुन्हा वाटल्या जातील
-ज्या राज्यांची लोकसंख्या जास्त वाढली आहे (मुख्यतः उत्तर भारत) त्यांना जास्त seats मिळतील

उत्तर vs दक्षिण भारत मुद्दा
*** उत्तर भारत:
लोकसंख्या जास्त वाढली
भविष्यात अधिक लोकसभा जागा मिळण्याची शक्यता
***दक्षिण भारत:
शिक्षण, आरोग्य, family planning चांगले
लोकसंख्या वाढ कमी
त्यामुळे seat वाढ कमी होईल किंवा proportion कमी होईल

त्यामुळे प्रश्न असा आहे कि  “ज्यांनी population control केलं, त्यांना political power कमी का?”

लोकसंख्या आधारित representation हे लोकशाहीत logical आहेपण यामुळे regional imbalance निर्माण होऊ शकतो.दक्षिण राज्यांना वाटतं की त्यांच्यावर अन्याय होतो आहे
उदाहरण 
State A (उत्तर) → लोकसंख्या 20 कोटी   आणि State B (दक्षिण) → लोकसंख्या 10 कोटी

मग State A ला जास्त MPs मिळतील त्यामुळे संसदेत त्यांचा प्रभाव जास्त

-- मोठा धोका काय सांगितला आहे?
भारतात regional political tension वाढू शकते.
उत्तर भारताचा political dominance वाढू शकतो
दक्षिण राज्यांना policy making मध्ये कमी influence

--संभाव्य उपाय (व्हिडिओत चर्चा)
Seats वाढवणे (increase total seats)
सर्व राज्यांना वाढ मिळेल
Population + development factors वापरणे.फक्त लोकसंख्या नाही, तर performance देखील consider.Federal balance maintain करणे
सर्व राज्यांना न्याय मिळावा

--Delimitation हा फक्त technical विषय नाही
--तो भारताच्या federal structure आणि political balance वर परिणाम करतो

मुख्य प्रश्न आहेत .
समान प्रतिनिधित्व vs राज्यांमधील न्याय
लोकसंख्या vs विकास

जलमूरीचे दुकानातला माल-बरण्या पाकिट  मात्र खचाखचं भरले होते. जसे काय आजच दुकानाची ओपनिंग आहे.

नौटँकीची काय लिमिट राहिली नाही.

 विक्रांत जहाजा वरची एक कहाणी आठवते आहे.

श्रीमती इंदिरा गांधी (पंतप्रधान असताना) येणार म्हणून नौसैनिकांबरोबर "बडा खाना" आयोजित केला होता.

तो चालला असताना एक आगाऊ नौसैनिक श्रीमती गांधी  याना म्हणाला मॅडम आज आप आ रही है इस लिये ऐसा खान बनाया है रोज ऐसा खाना नही होता है!

हे ऐकून वातावरण थोडेसे  तंग झाले. पण श्रीमती इंदिरा गांधी त्याला म्हणाल्या बेटे आपके घर कोई मेहमान आते है तो उनके लिये कुछ अच्छा खास खाना बनता है  कि नही? या आप उसे भी दाल चावल हि खिला देते हो?

सर्व नौसैनिक हसले आणि वातावरण एकदम बदलले.

आता प्रत्यक्ष पंतप्रधान तेथे येणार म्हटल्यावर एखादा सामान्य माणूस सुद्धा आपली घर किंवा दुकान स्वच्छ करून रंग रंगोटी करेल सर्व सामान भरून ठेवेल कि नाही?

त्यात नौटंकी दिसण्यासारखे काय आहे?

एकदा द्वेष मनात भरला कि चांगल्या रंगाच्या ऐवजी काळाच रंग दिसू लागतो हे खरं.

बाकी चालू द्या             

पण कसं असतं एकदा द्वेषाचा चष्मा लावला की मग सगळ्या गोष्टी काळ्याच दिसायला लागतात.  

एकदा द्वेष मनात भरला कि चांगल्या रंगाच्या ऐवजी काळाच रंग दिसू लागतो हे खरं.

बाकी मोदी रागा वगैरे चालू द्या, पण कृपा करून काळ्या रंगाला नावे ठेवू नका. काळा रंग माझा अतिशय आवडता आहे, माझे वंदनीय श्री शनि महाराज यांचाही आवडता आहे, dark mode हाही सध्या मोबाईल व डेस्कटॉप वर लोकप्रिय आहे. जगभरातले अनेक ब्रँड्स, उदा रोल्स राईस पासून ते रॉयल एनफिल्ड पर्यंत अनेकांचा आवडता आहे. त्यामुळे काळा रंग वाईट आहे असा अर्थ निघेल असे काही विधान करू नका.‌ 

अवांतर: मिसळ पाव वर "भुजबळांच्या नादी काय लागता?" असं अनेकदा वाचायला मिळालं आहे.

मोदी विरोधकांना मस्त खुळखुळा वाजवायला देऊन व्यग्र ठेवतात,>>>>

सहमत, जलमूरी खाण्यावर टीका करणारे बरेच व्हिडीओ दिसलें. मोदी म्हणाले ते बरोबरच आहे "जलमूरी मैने खाई लेकिन झाल TMC को लगी है।"मोदींना माहिती नसेल पण कारण  नसतान आग  तर  महाराष्ट्त पण लागली आहे. 

काही जण हमालाचा लाल डगला चढवून चाके असलेली रिकामी बॅग डोक्यावर घेऊन फोटो काढून घेतात, काही जण मुस्लिम मोहल्ल्यात जाऊन जाळीदार टोपी परिधान करतात, काही जणी महाराष्ट्रात आल्या की नऊवारी नेसून सभा घेतात, काही जण महाराष्ट्रात मुस्लिम समुदायासमोर हिंदीत बोलतात . . .  तसेच काही जण दुकानात जाऊन झालमुरी खातात. 

पण झालमुरी खाणारे नाटकी आणि इतर सर्वजण प्रामाणिक असतात बरं का.