काहीतरी गैरसमज होतोय. आजाराविषयी सर्व आवश्यक माहिती, प्रबोधन हे नुसतं चांगलंच नव्हे तर अत्यावश्यक आहे. मुद्दा वेगळाच होता. थेट स्ट्रोकच येतो, किंवा काहीतरी पूर्वकल्पनाच न देता थेट मृत्यू गाठतो आणि अशा बाबतीत आपण काहीतरी वेगळी आगाऊ खबरदारी घेतल्यास ही शक्यता कमी होत असेल तर पूर्ण माहितीसंच एकत्र न आल्यास "निरुपयोगी घबराट" उत्पन्न होऊ शकते. किती लोकांना असे अचानक भयंकर मृत्यू येत आहेत किंवा उपचार करताना आगोदरच रक्त गुठळ्या टाळण्यासाठी काही उपाय होत असतील का वगैरे हे एकत्र दिल्यास त्या भीतीचा सकारात्मक फायदा होईल. काही सामान्य इन्फेक्षन्सनंतर (उदा आतड्यात संसर्ग करणारे तसे सामान्यपणे आढळणारे काही जुलाबजनक bacteria) काही लोकांना न्यूरोलॉजिकल सिन्ड्रोम होतो आणि ते काही काळ लुळे पडतात. अगदी श्वासाचे स्नायूही लुळे पडून व्हेंटिलेटर लागू शकतो. शरीराच्या इम्युन सिस्टीममधे अति उत्तेजना आल्यासारख्या प्रकारामुळे असं होतं अशी थियरी आहे. हे उदा. 1 लाखात दोघांना होऊ शकतं. (दुर्मिळ). ते भयंकर आहे. पण त्यापायी जुलाब होणेच सर्वतोपरी टाळणे, कुठेच बाहेर अन्न न खाणे, सर्व अन्न डिसइफेक्ट करुनच खाणे अशी खबरदारी घ्यावी इतकी ती शक्यता जास्त आहे का? (नाही) इन्फेक्षन झाल्यावर जुलाब सुरु झाले की काही खबरदारी घेऊन हा पुढचा सिन्ड्रोम टळू शकतो का? (नाही) एकदा दुर्दैवाने लुळेपणा सुरु झाला की किती वेळ हाती मिळेल? तेव्हा तातडीने काही उपाय सुरु केल्यास फरक पडतो का? (हो) अशा प्रकारे माहितीसंच आल्यास त्याने घबराट न होता उपाय होईल. कोरोनानंतर स्ट्रोक या बाबत वरील कंसातील उत्तरे वेगळी असू शकतील. ती अजून अज्ञात असू शकतील. तर मग फक्त "कोणतीही लक्षणे न दिसता थेट स्ट्रोक होतो" इतकेच जाहीर करणे हे ब्रेकींग न्यूजसारखे वाटते. सर्वच माहितीबद्दल हे मत नसून त्या विशिष्ट एका प्रतिसादाबद्दल हे विवेचन आहे हे कृपया समजून घ्यावे.

@माहितगार

कॉव्हिडच्या भयगंडामुळे

हृदयविकार आणि कर्करोगामुळे उपचाराला उशीर झाल्याने होणारे मृत्त्यू हे कदाचित कॉव्हिडच्या मृत्यू पेक्षा जास्त असतील. या भयगंडातून डॉक्टर्स ची सुद्धा मुक्ती झालेली नाही. माझ्या माहितीतील पन्नासच्या वर वय असलेले साधारण ४० % तरी विविध हृदयविकार, मेंदू किंवा शल्यक्रिया तज्ज्ञ आपले दवाखाने बंद करून घरी बसले होते. (यामुळे अनेक रुग्णांना वेळेत उपचार मिळाले नाहीत हा एक भाग). आता हेच सर्व डॉक्टर परत दवाखाने उघडून बसले आहेत म्हणजे जेंव्हा खरं तर रुग्ण संख्या कमी होती तेंव्हा यांनी दवाखाने बंद ठेवले होते. आणि आता सहा महिने पूर्ण झाले तेंव्हा काय करणार?म्हणून हळूहळू दवाखाने चालू केले आहेत. काही डॉक्टर रोज भारताच्या कोपऱ्यात कुणीतरी डॉक्टर हुतात्मा झाला याची इत्यंभूत बातमी डॉक्टरांच्या ग्रुप वर टाकत असतात. यामुळे डॉक्टरांमध्येच किती भयगंड पसरतो हे मी रोज पाहतो आहे. दुसरा जास्त महत्त्वाचा भाग म्हणजे अनेक वरिष्ठ नागरिक सातत्याने होणाऱ्या प्रचाराने बाहेरच पडलेले नाहीत. (ज्यांना उपचारासाठी बाहेर पडायचे आहे अशा अनेकांची मुले त्यांना बाहेर पडू देत नाहीत हि पण वस्तुस्थिती आहे.) यामुळे त्यांच्या चालू असलेल्या उपचारात खंड पडला आहे याचा परिणाम काय होईल हे येणाऱ्या काळात समजूनच येईल. काही उदाहरणे. लोकल बंद असल्यामुळे अनेक कर्करोगाचे रुग्ण टाटा मध्ये जाऊ शकले नाहीत आणि खाजगी दवाखाने/ रुग्णालये सरकारने जबरदस्तीने कोव्हीड केंद्रात रूपांतरित केल्यामुळे (अशा रुग्णासाठी चालू नसल्यामुळे) लोकांची केमोथेरपी/ रेडिओथेरपी वेळेत होऊ शकली नाही. कित्येक ठिकाणी छातीत दुखत असताना ज्याला अँजियोप्लास्टी करायला हवी होती त्यांना ती करता ना आल्यामुळे रोग बळावण्याची शक्यता बरीच वाढली आहे. एक उदाहरण देतो आहे- एक ६५ वर्षाच्या मध्यमवर्गातील बाई लघवी करायला त्रास होतो म्हणून मागच्या शनिवारी आल्या होत्या. हा त्रास त्यांना जानेवारीपासून होतो आहे. सुरुवातीला आयुर्वेदिक औषधे घेऊन झाली आणि रोग वाढेपर्यंत लॉकडाऊन झाल्यामुळे त्यांनी बाहेर न पडणे पसंत केले. माझ्या कडे आल्या तेंव्हा त्यांना गर्भाशयाच्या तोंडाचा (cervix) कर्करोग झाला आहे आणि तो मुत्राशयापर्यंत पसरून त्यात त्यांच्या डाव्या किडनीची नळी जवळ जवळ बंद झाली असे निदान झाले आहे. अर्थात हा रोग आता स्टेज ३ पर्यंत पोहोचला आहे. मानेला असलेल्या गाठीवर ६ महिने उपचार झाला नाही अशा ३ केसेस आल्या. त्यात २ रुग्णांना क्षयरोग झाल्याचे निदान झाले आणि एका २१ वर्षाच्या मुलीला लिंफोमाचे निदान झाले आहे. एका घरगुती काम करणाऱ्या महिलेला ओव्हरीचा कर्करोग झाला आहे. पण कोणतीही सोसायटी तिला काम करू देत नसल्याने उत्पन्न शून्य आहे आणि लोकल चालू नसल्याने टाटाला जाण्यासाठी प्रत्येक वेळेस टॅक्सी करणे तिला परवडणारे नाही. (टाटा मध्ये किती चकरा माराव्या लागतात याचा मी मागच्या वर्षी प्रत्यक्ष अनुभव घेतलेला आहेच) मी सोनोग्राफी मध्ये १ हजार रुपये सवलत दिली आणि बाकी ८०० रुपये नंतर आणून द्या (ते येतील अशी शक्यता मला तरी वाटत नाही) यापलीकडे मी काय करू शकेन? यात कुणाला दोष देण्याचा हेतू नाही परंतु जी वस्तुस्थिती दिसते आहे ती नाकारता येत नाही.