कोविड१९ : व्याप्ती आणि भवितव्य

रुग्णांना आजार आणि उपचार या दोन्हींच्या माहिती बाबत अंधारात ठेवण्याचा एक काळ होता, आजही काही डॉक्टर अशी अपारदार्शकता पाळतात. पण डॉक्टरांसाठी आताशा रुढ होऊ लागलेल्या आदर्श संकेतात रुग्ण आणि नातेवाईकांना पुर्ण माहिती देणे अभिप्रेत समजले जाते किंवा कसे. कोविड१९ ची माहिती प्रत्येक फोन सरशी दिली जाते लोक घाबरत असते तर लोकांनी अधिकतम अंतर मास्क बांधणे हि पथ्ये पाळली असती तसे तर फारसे होताना दिसत नाही. आरोग्य जागरूकता विषयक माहितीचे प्रसारण लोकांना घाबरवण्यासाठी नाही काळजी कशी घ्यावी ह्या बद्दल जागरूकता निर्माण करण्यासाठी केले जाते. आरोग्य विषयक लोकशिक्षणाच्या अभावी आजार आणि मृत्यूदर कमी असतील की अधिक असतील ? वुहान चीनमध्ये कोविड बद्दल सावधान करु इच्छित डॉक्टरला असाव विरोध केला गेला माहिती दाबण्याच्या प्रयत्नानेच कोविडचा प्रसार होण्यास हातभार लागला . असंख्य आजारांची माहिती गेली अनेक दशके शालेय शिक्षणातून दिली जाते. असंख्य रुग्ण आणि परिचित गंभीर आजारांच्या स्वरुपाची सहज चर्चा करताना दिसतात. रेडीओ आणि टिव्हीवरून असंख्य आजारांच्या स्वरुपाची चर्चा चालू असते. हा निरंतर लोक शिक्षणाचा भाग आहे, यात माहिती घ्यावी पण उपचार हे डॉक्टरांच्या व्यक्तिगत सल्ल्याने घ्यावेत हे तत्व अंतर्निहीत असते. लोक घाबरतातचे तत्व लावायचे तर शालेय शिक्षण ते निरंतर शिक्षण यातून तयार केली जाणारी सर्व जागरूकतेचे प्रयत्न थांबवावे लागतील. लोक भितील म्हणून त्यांना गाडी काळजीपुर्वक चालव एवढेही सांगता येणार नाही कारण गाडी काळजीपुर्वक न चालवल्यास काय होते हे ही सांगता येणार नाही. लाखात एका प्रकारचा एकच तर अपघात होतो हे म्हणताना अपघाताचे प्रकार हजार असू शकतात आणि एकुण अपघातांची संख्या वाढत असते, लाखात एकालाच होणारे हजार आजार असतील आजाराचा दर सहज १ टक्क्याला पोहोचतो. अगदी लेटेस्ट दुसर्‍या राष्ट्रीय सेरो सर्वेचे निष्कर्ष बघीतले तर कोविड१९ चे रुग्णसंख्या केवळ साठ लाख आहे हे स्वतः आयसीएमाआरलाही मान्य नाही. इतर लोक चुकीची माहिती देतात म्हणायचे आणि डॉक्टरांनी स्वतः माहिती देण्यास विरोध करायचा हे तर्कपुर्ण ठरत नसावे किंवा कसे. लोक आजार होई पर्यंत सांगूनही घाबरत नाही आजार झाल्यावर घाबरतात, याच वाक्याचा दुसरा अर्थ कोणतीही माहिती सांगितली तरी बहुसंख्य लोक प्रत्यक्षात आजारीपडे पर्यंत घाबरत नाहीत.

कॉव्हिडच्या भयगंडामुळे हृदयविकार आ णि कर्करोगामुळे उपचाराला उशीर झाल्याने होणारे मृत्त्यू हे कदाचित कॉव्हिडच्या मृत्यू पेक्षा जास्त असतील.

कोव्हीडची रुग्णसंख्या लोकांच्या भयगंडामुळे नव्हे कोव्हीड पसरू न देण्यासाठी आवश्यक काळजी न घेतली गेल्यामुळे वाढली. सर्वसाधारण वार्षीक मृत्यूदरापेक्षा वार्षीक मृत्यूदर ४० टक्के वाढले असतील तर कोव्हीडची साथ कमी गंभीर कशी ठरते ? उलट लोकांची व्यक्तीगत दक्षता, ट्रेस आणि टेस्टींग कमी पडल्याने रुग्ण शेवटच्या क्षणी येऊन अतीदक्षता विभागाचा ताण वाढत होता. कोविडची साथ पसरू देणे र्‍हुदयरोग रुग्णांना आणि कर्करोग रुग्णांना कसे अधिक सोईचे होते ? कोविडची जोखीम त्यांनाही अधिक नव्हीती की नाही ? म्हणजे दुसरीकडच्या गैरव्यवस्थापनाचे खापर माहिती प्रसारणावर फोडायचे आणि माहितीप्रसारणालाच विरोध करायचा हे चिनी गणित न उमगणारे म्हणावे किंवा कसे