वेड्या आईची वेडी माया

ती शाळेत स्वयंपाकाचं काम करायची, मुलांसाठी खिचडी बनवायची.
एक दिवस, मी प्राथमिक शाळेत असताना ती अचानक माझ्या वर्गात आली. कदाचित मला डबा द्यायला किंवा बघायला.
मी जमिनीकडे बघू लागलो. मला इतकं ॲम्बॅरसिंग (Embarrassing) वाटलं की मला रडूच आलं. माझी आई... आणि ती अशी 'एका डोळ्याची'?
माझ्या मित्रांनी मला चिडवायला सुरुवात केली, "ए... तुझ्या आईला तर एकच डोळा आहे रे! बापरे, कशी दिसते ती!"
त्या दिवशी मला तिचा इतका राग आला की वाटलं, हिने माझ्या आयुष्यातून निघून जावं.
घरी गेल्यावर मी तिच्यावर ओरडलो, "तुझ्या त्या एका डोळ्यामुळे मला शाळेत मुलांनी खूप चिडवलं. तू मरून का जात नाहीस? का जिवंत आहेस अजून?"
माझ्या या वाक्यावर ती शांत झाली. तिने मला एकही शब्द उलट उत्तर दिलं नाही. मला वाटलं ती निर्लज्ज आहे. पण त्या वेळी मला तिच्या भावनांची कदर नव्हती, कारण माझा राग माझ्या समजण्यापेक्षा मोठा होता.
मी ठरवलं, काहीही करून इथून बाहेर पडायचं. मी खूप अभ्यास केला. स्कॉलरशिप मिळवली आणि शहरात शिक्षणासाठी निघून गेलो. तिथेच नोकरी मिळवली, लग्न केलं, स्वतःचं घर घेतलं. माझी मुलं झाली. मी माझ्या जुन्या आयुष्याला आणि त्या 'एका डोळ्याच्या' आईला पूर्णपणे विसरून गेलो होतो. मी माझ्या सुखी संसारात खूप आनंदी होतो.
एक दिवस, अचानक, ती मला शोधत माझ्या शहरातल्या घरी आली. कितीतरी वर्षांनी ती आली होती.
ती दारात उभी राहिली. तिचा तो भयानक चेहरा बघून माझी लहान मुलं घाबरली आणि रडू लागली.
माझा पारा चढला. मी तिच्यावर जोरात ओरडलो,
"तुझी हिंमत कशी झाली इथे यायची? माझ्या मुलांना घाबरवलंस तू! चल निघ इथून! आत्ताच्या आत्ता चालती हो!"
तिने शांतपणे उत्तर दिलं, "माफ कर बाळा, मला वाटलं हा पत्ता चुकीचा आहे."
आणि ती तशीच शांतपणे, मान खाली घालून निघून गेली.
काही वर्षांनंतर, मला माझ्या शाळेतून 'पुनर्मिलन सोहळ्याचे' (School Reunion) निमंत्रण आले. मी बायकोला खोटं सांगितलं की मी ऑफिसच्या कामासाठी जातोय आणि गावी गेलो.
रियुनियन संपल्यावर, उत्सुकता म्हणून मी माझ्या त्या जुन्या झोपडीकडे गेलो.
तिथे गेल्यावर समजलं की माझी आई वारली आहे.
हे ऐकून माझ्या डोळ्यातून एक थेंबही पाणी आलं नाही. उलट, एक ओझे कमी झाल्यासारखे वाटले.
तिथल्या शेजाऱ्यांनी माझ्या हातात एक पत्र दिलं. ते तिने मरण्यापूर्वी माझ्यासाठी लिहून ठेवलं होतं.
त्या पत्रात लिहिलं होतं:
"माझ्या प्रिय बाळा,
तू परत येशील की नाही, मला माहित नाही. पण माझी एक इच्छा आहे, तुला एकदा डोळे भरून बघायचंय. तू जेव्हा शहरात आला होतास, तेव्हा माझी मुलं (तुझी मुलं) बघून मला खूप आनंद झाला होता. पण त्यांना मी घाबरवलं, त्याबद्दल मला माफ कर.
बाळा, तुला एक सत्य सांगायचं आहे, जे आजवर मी लपवून ठेवलं होतं.
तू जेव्हा खूप लहान होतास, तेव्हा तुझा एक अपघात झाला होता आणि त्यात तुझा 'एक डोळा' गेला होता.
एक आई म्हणून, तू आयुष्यभर एका डोळ्याने जगणार, हे मला सहन होत नव्हतं. लोक तुला चिडवतील, हे मला बघवलं नसतं. म्हणून बाळा... डॉक्टरांना सांगून मी तुला 'माझा डोळा' दिला होता.
आज तोच डोळा घेऊन, जेव्हा तू जग बघतोस, आणि यशस्वी होतोस, तेव्हा मला खूप अभिमान वाटतो. तू माझ्यावर कितीही चिडलास, तरी मला दुःख नाही. कारण माझ्या मुलाच्या रूपात माझाच डोळा हे जग बघतोय.
तुझीच,
आई."
ते पत्र वाचून माझ्या पायाखालची जमीनच सरकली. माझ्या हातातून ते कागद गळून पडले.
ज्या आईचा मी आयुष्यभर तिरस्कार केला, जिला मी 'कुरूप' समजलो... तिने स्वतःचं सौंदर्य, स्वतःची दृष्टी मला दिली होती, जेणेकरून मी सुंदर दिसावं.
आज मी रडत होतो... खूप रडत होतो... पण माझे अश्रू पुसायला आज ती हयात नव्हती.
आई-वडिलांच्या प्रेमाला कधीच गृहीत धरू नका. ते तुमच्यासाठी काय त्याग करतात, हे तुम्हाला तेव्हाच समजते जेव्हा ते या जगात नसतात. आजच त्यांची कदर करा.
 पण आई वडील हे मुलांसाठी आयुष्यभर कष्ट करतात हे मला माहीत आहे