Skip to main content

जीवनमान

जीवनमान — जीवनशैली, आरोग्य, नातेसंबंध आणि दैनंदिन जगणे यांवरील मराठी लेख. जीवन अधिक अर्थपूर्ण करणारे अनुभव व मार्गदर्शन येथे वाचा.

'ड' जीवनसत्व : उपयुक्तता आणि वादग्रस्तता (पूर्वार्ध)

लेखक हेमंतकुमार यांनी सोमवार, 11/06/2018 11:26 या दिवशी प्रकाशित केले.

शरीराच्या पोषणासाठी आपण आहारातून विविध पोषण-घटक दररोज घेत असतो. त्यापैकी कर्बोदके, मेद व प्रथिने ही मोठ्या प्रमाणात (ग्रॅममध्ये) लागतात. याउलट काही पोषण-घटक हे अल्प प्रमाणात (मिलिग्रॅम किंवा मायक्रोग्रॅम) जरुरीचे असतात. अशा सूक्ष्म पोषणद्रव्यांमध्ये जीवनसत्वांचा(Vitamins) समावेश होतो. आजपर्यंत एकूण १३ जीवनसत्वे माहित आहेत. त्यांना ‘अ’, ‘ब’, ‘क’, ‘ड’ अशी एकाक्षरी नावे का दिली असावीत याचे वाचकांना कुतूहल असते. गेल्या १-२ शतकांत जेव्हा त्यांचा टप्प्याटप्प्याने शोध लागला, तेव्हा त्या प्रत्येकाचे रासायनिक सूत्र निश्चित माहित नव्हते. त्यामुळे त्यांना शोधक्रमाने अ, ब, क अशी नावे दिली गेली.

आईचा मुलगा

लेखक शिव कन्या यांनी शुक्रवार, 08/06/2018 11:46 या दिवशी प्रकाशित केले.

साठ्ये आजी म्हणत,' काय गं तुम्ही पोरी! रात्रीबेरात्री फिरतां! घरं दारं सोडून इथे शिकायला येता, कि असे गुणं उधळायला येता?' त्यांचे म्हणणे कोsssणी कानात घालून घेत नसे, मनावर तर नाहीच नाही. त्या आठ मुली आपापसांत नेत्रपल्लवी करत आणि निघून जात.

पूर्वा ( भाग २ ) (सत्यकथेवर आधारित )

लेखक अनाहूत यांनी सोमवार, 04/06/2018 07:13 या दिवशी प्रकाशित केले.

" अगं पूर्वा, ये ग जरा मदत करायला . " राहुलची आई तिला बोलावत होती .
" हो येते ना काय करताय ? " - पूर्वा
" अगं काय हा पसारा झालाय त्यातून काय करायचा सुचत नाहीये बघ राहुलला लाडू खायची इच्छा झाली होती म्हणून हे सगळं घेऊन आले पण या कामाच्या रगाड्यात काही करायचं होईना . आज जरा वेळ मिळाला तर हा सगळं पसारा झालाय . मी आवरून घेते मग आपण बसुया करायला. " अहो तुम्ही बसा काकू मी आवरते पसारा . "
" अगं तुला कुठं हि काम सांगू . "
" अहो असू द्या हो मी करते हे . तुम्ही बघा किती दमलाय आणि किती घाम आलाय तुम्हाला . थोडा वेळ बसा तोपर्यंत होईल माझं . "

बाबा नव्हताच तिथे .....

लेखक अनाहूत यांनी शुक्रवार, 01/06/2018 13:21 या दिवशी प्रकाशित केले.

स्वप्नातही मला कायकाय सुचत , मी सायंटिस्ट असते तर माझे बहुतेक शोध स्वप्नातून जागी झाल्यावरच लागले असते . आताही किती भारी सुचलंय मला . हे आधी बाबाला सांगते त्याला हे फार आवडेल आणि त्याचही तो काहीतरी सुचवेल . बाबा, अरे बाबा कुठे आहेस ? घरभर फिरून आले पण बाबा नव्हताच तिथे . अरे मी काय शोधतेय , बाबा तर किती वर्ष झाली सोडून गेलाय आपल्याला .... कायमचा . मला का आठवलं नाही . का बाबा सोडून दुसरं काही आठवल नाही . असच आहे . मला असं काही सुचलं कि फक्त बाबा हवा असतो बाकी काही नाही . पण आता तो नाही . पण असं कस होईल . आजही त्याची आठवण येते आणि तो नाही असं वाटतच नाही कधी .

उगाच वणवा भडकलेला , गजरेवालीने त्यात टाकली माती

लेखक खिलजि यांनी शुक्रवार, 01/06/2018 13:16 या दिवशी प्रकाशित केले.

मी इकडून आलो

ती तिकडून आली

मी बघताच थांबलो

पण ती निघून गेली

सुस्कारा सोडत वर बघितले

हळूच इकडेतिकडे बघितले

दुसरी मटकत येतच होती

ती पण न बघताच निघून गेली

कैक आल्या वाटेवरती

अशाच गेल्या वाटेवरुनी

अजून एक दुरुन येत होती

चालता चालता लाजत होती

काय होतंय ते काहीच कळेना

उगाच छाती धडधडत होती

गजरा सुंदर माळलेला

चेहरा कोमल उजळलेला

लटके झटके बघुनी सारे

भाव मनातील पिसाळलेला

जवळ येऊनि मला म्हणाली

काका, घड्याळात वाजले किती ?

गणु अन गणूची मनू

लेखक खिलजि यांनी सोमवार, 28/05/2018 16:28 या दिवशी प्रकाशित केले.

गणु अन गणूची मनू

लय भारी

गणू गोत्यात येई

मनू जाता माहेरी

मनू जाता येई मंजिरी

गणूची मंजिरी

मनू सारी

गणू नाही पाहिला

गणू नाही राहिला

गणूची येगळीच दुनियादारी

कधी मनू तर कधी मंजिरी

असे हजर सदैव दारी

गणु मग्न तो

गणु भग्न तो

गणु हासतो

गणु नाचतो

मनातल्या मनात

गणु धावतो

गणु पडतो

गणु चालतो

कधी खेळतो

आतल्या आत

गणूची यातना

भेदे मना

खेळ रंगला

खेळ भंगला

गणू संपला

पंचतत्त्वात

काव्यरस

रसायनांचा पूर आणि हॉर्मोन्सचा बिघडलेला सूर

लेखक हेमंतकुमार यांनी शुक्रवार, 25/05/2018 21:39 या दिवशी प्रकाशित केले.

सध्याच्या युगात विविध रसायने ही आपल्या जीवनाचा अविभाज्य भाग झालेली आहेत. त्यातील काही नैसर्गिक आहेत तर काही मानवनिर्मित. आज माणसाने विविध कारणांसाठी बनवलेल्या रसायनांची संख्या एक लाखाच्या आसपास आहे! ती बनवण्यामागे विविध उद्देश होते खरे पण, त्यांच्या बेलगाम वापरामुळे तीच आता आपल्यावर बूमरॅंग झाली आहेत. त्याचे अनेक दुष्परिणाम आपण सध्या भोगत आहोत. त्यामध्ये श्वसनविकार, कर्करोग आणि हॉर्मोन्सची बिघडलेली यंत्रणा अशा अनेक आजारांचा समावेश होतो.