मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ

प्रतिभा

....जाऊ दे मला !

धोंडोपंत ·
लेखनविषय:
Taxonomy upgrade extras
श्री. प्रदीप कुलकर्णी यांच्या जाऊ दे मला या नितांत सुंदर गजलेचे विडंबन. श्री. प्रदीप कुलकर्णी हे अत्यंत प्रतिभावान गझलकार . आम्ही त्यांच्या गझलांचे चाहते. त्यांची जाऊ दे मला ! ही गझल वाचताच आमच्यातला दिड वर्ष सुस्तावलेला गझलकार खडबडून जागा झाला. आणि हे औधत्य आमच्या हातून घडले. सोड माझा हात... जाऊ दे मला ! मी जरी वाह्यात... जाऊ दे मला ! बायको रागावते हल्ली सखे फार झाली रात... जाऊ दे मला ! भेटण्याआधी तिला थुंकून द्या तोबरा तोंडात... जाऊ दे मला ! जेन्ट्स की लेडीज हे सांगू नका वाजताहे वात...

खोडसाळपंतांची गझल - रुचिपालट! :)

विसोबा खेचर ·
लेखनविषय:
Taxonomy upgrade extras
आमचे मनोगतीय मित्र श्री खोडसाळपंत यांनी अलिकडेच एक सुरेख गझल लिहिली आहे. गझल फारच छान आहे. आम्ही खोडसाळरावांचे प्रथमपासूनच फ्यान आहोत.

॥ स्फूर्ती देवीची आरती ॥

नरेंद्र गोळे ·
लेखनविषय:
॥ स्फूर्ती देवीची आरती ॥ स्फूर्ते अवघड भारी तुजविण संसारी । अज्ञानी वत्सांच्या ज्ञाना विस्तारी ॥ वारी वारी मजला अकर्मण्याद्वारी । कृतीच्या स्फूर्ती ने आम्हा निवारी ॥ १ ॥ जय देवी जय देवी, जय स्फूर्ती देवी । निष्चळ मन हो सत्वर, वर दे संजीवनी ॥ धृ ॥ त्रिभुवनी भुवनी पाहता तुलना तुज नाही । तव किमयेचे कौतुक कळते लवलाही ॥ अगणित मनुजा प्रेरक कमालीची ठरशी । ती शक्ती तू मज दे, गाईन तव कीर्ती ॥ २ ॥ उत्स्फूर्त वदने स्फूर्ती देशी निजदासा । आळसापासुनी सोडवी, वाढवी जीवनाशा ॥ स्फूर्ते तुज वाचून कोण वाढवी यशा । 'नरेंद्र' तल्लीन झाला, तव धरी जिज्ञासा

"तो सलीम राजपुत्र" ह्या मराठी गीताचा हिंदी अनुवाद !

नरेंद्र गोळे ·
लेखनविषय:
तो सलीम राजपुत्र मूळ मराठी गीतकारः अनिल भारती, संगीतः गजानन वाटवे, गायकः गजानन वाटवे प्रीतीची आसवे पत्थ्थरात पाझरली | तो सलीम राजपुत्र नर्तकी अनारकली || धृ || अनोळखी शिपाईगड्या एकदाच पाहिले | शूराच्या चरणावर मस्त हुस्न वाहिले || इष्काच्या दरबारी चांदरात बरसली | तो सलीम राजपुत्र नर्तकी अनारकली || १ || बंड करून उठली तलवार सलीमाची | राजनिष्ठ, राजबीज आस मोंगलांची || अकबरच्या न्यायकसोटीस प्रीत उतरली | तो सलीम राजपुत्र नर्तकी अनारकली || २ || ते शराबी नयन कधी कुणा नाही डरले | राजा वा रयतेला ना कधीच घाबरले || मिलनच्या वाटेवर भिंत जरी बांधली | तो सलीम राजपुत्र नर्तकी अनारकली

कोई लौटा दे मेरे, बीते हुए दिन

नरेंद्र गोळे ·
लेखनविषय:
कोई लौटा दे मेरे मूळ हिंदी गीतकार: शैलेंद्र, संगीत: किशोरकुमार, गायक: किशोरकुमार चित्रपट: दूर गगन की छाँव में, साल: १९६४, भूमिका: किशोरकुमार, सुप्रिया चौधरी, अमितकुमार अलबेले दिन प्यारे, मेरे बिछड़े साथ सहारे | हाय! कहाँ गये, हाय! कहाँ गये || आँखो के उजियारे, मेरे सूनी रात के तारे | हाय!

पाटणकर आजोबा..

विसोबा खेचर ·
लेखनविषय:
लेखनप्रकार
अखेरीस पाटणकर आजोबा वारले! अगदी शांतपणे आणि आनंदाने! एखाद्या जिवलग मित्राला भेटावं इतक्या सहजतेने मृत्युला भेटले! पाटणकर आजोबा मला प्रथम भेटले त्याला आता १५-२० वर्ष झाली असतील किंवा त्यांच्यामाझ्या दोस्तीला १५-२० वर्ष झाली असं आपण म्हणूया! एकदा मालिनी राजूरकरांच्या गाण्याला गेलो होतो तेव्हा श्रोत्यांमध्ये पहिल्याच रांगेत बसून पाटणकर आजोबा मालिनीबाईंच्या गाण्याला मनमोकळी दाद देत होते. जुन्या ष्टाईलचा धोतर-कोट-टोपी हा पोशाख. उंचीने, शरीरयष्टीने मध्यम. पण म्हातार्‍याच्या चेहेर्‍यावर मात्र तरतरी होती, मिश्किल भाव होते.

तेथे पाहिजे जातीचे!

अशोक गोडबोले ·
लेखनविषय:
Taxonomy upgrade extras
एका कोल्ह्याने एकदा, आव आणला सिंहाचा केला निवाडा झिंगून, दारूबंदीच्या प्रश्नाचा त्याच्या वरलिया रंगा, भोळे भुलले अजाण गाती गोडवे ठेवून, सारी अक्कल गहाण तूच तारक आमुचा- बैल, टोणगे बोलती लोभी तुकड्याचे श्वान, मागे पुच्छ हलविती व्यवस्थापन कराया, झाला गडी उतावीळ शेत नांगराया घेई, जुना गंजलेला फाळ ढीग दगडगोट्यांचा, नुरे मूठभर माती एका दाण्याला महाग, झाली मोतियाची शेती तरी खुर्चीत बसोनी, करी पोकळ गर्जना पुढे लाचार हुजरे, फक्त डोलविती माना हाती धरून माकडे, म्हणे तरेन सागर कुठे पगारी चाकर, कुठे राजा रघुवीर दोष दुसर्‍याना देई, पराभवात दारूण लाथा खाऊन शोधाया, निघे दुसरे कुरण चला माकडेच झालो, नाह

सुगम रूप सुहावे...

विसोबा खेचर ·
लेखनविषय:
राम राम मंडळी, गाणं शिकणार्‍या काही हौशी मंडळींकरता, तर काही विद्यार्थ्यांकरता एक छोटेखानी शिबिर नुकतेच ठाण्यामध्ये आयोजित केले गेले होते. त्या शिबिरात आयोजकांनी अस्मादिकांनाही दोन शब्द बोलायला आमंत्रित केले होते. कार्यक्रम तसा घरगुती स्वरुपाचाच होता. म्हटलं तर शिबीर, म्हटलं तर घरगुती स्वरुपाच्या गप्पाटप्पा आणि गाण्याची मैफल! अस्मादिकांनी त्यात नेहमीप्रमाणेच खूप भाव वगैरे खाऊन घेतला. 'तात्या अभ्यंकर' म्हणजे काय विचारता महाराजा? एकदम संगीततज्ञ की हो!!' अशी आमची प्रतिमा कायम राखण्यात आम्ही कालही यशस्वी झालो!

गणेशस्तोत्र (संस्कृत रचना)

अशोक गोडबोले ·
लेखनविषय:
Taxonomy upgrade extras
काही दिवसांपूर्वी संस्कृत भाषेत एक स्तोत्र रचले होते ते येथे देत आहे. ओमित्येकाक्षरं ब्रह्म I निर्गुंणारंभमूलकम् I पूर्णात्मरूपबोधाय I ओंकाराय नमोनम: II १ II देव त्वं हि गणाधीश I कवीनां कविपुंगव I ईशावास्य महामंत्रे I मनीषी कविरुच्यते II २ II गणेशोऽपि गुणेशस्त्वं I विराट गणनायक I सर्वसिद्धिफलस्वामिन् I ऋद्धिसिद्धिविनायक II ३ II मगलाचरणं नित्यं I वैदिकानां परम्परा I कार्यादौ स्तुवते त्वां च I ऋषयो मूलकारणम् II ४ II भयं कृतान्तकालस्य I एकदन्ताग्रविग्रहात् I विघ्नान्तकाय शान्ताय I प्रणवाय नमोनम: II ५ II ज्ञानाग्निनर्तनालोके I धृवं विश्वार्तिनाशनम् I मूलमध्याग्रपश्यन्तौ I सूक्ष्मोन्मेषा

पत्ते!

अशोक गोडबोले ·
लेखनविषय:
Taxonomy upgrade extras
वाटा हसत हसत, पत्ते पिसून बावन्न येवो फलतू का पाने, होऊ नका कधी खिन्न पाने येणे हे प्रारब्ध, खेळा यत्न कौशल्याने जन्मा कोठेही कसेही, उंच व्हा कर्तृत्वाने कुणी राजा कुणी राणी, कुणी जाहला गुलाम हुकुमाच्या दुरीलाही, एक्का करीतो सलाम सारे नाहीत बदाम, काही काळे किलवर झाले चौकट हुजूर, आणि इस्पिक मजूर खेळताना एका हाती, सारे एकत्र नांदती चातुर्वर्ण्याची चौकट, किती सहज मोडिती त्रेपन्नावा दूर राहे, शांत एकला जोकर खेळ ब्रह्मांडाचा बघे, तटस्थ तो सूत्रधार हात करूनिया सारे, डाव शेवटी जिंकिला सारा जन्म हसण्यात आणि पिसण्यात गेला भल्याभल्यांना जगती, जादू पत्त्यांची कळेना आपुलाच रे अखेरी, त्यांना पत्ता स