रुपये ५०० आणि १००० च्या नोटांवर बंदी

अंबानी अडानी व मोठ्या उद्योगपतींना ही आधीच माहित होते वा कळवण्यात आले होते. https://www.youtube.com/watch?v=RuwaFm5bgBs भाजपाच्या आमदाराची कबूली! जे लोक पक्षाला आर्थिक मदत देतात वा विमानाच्या प्रवासाचा खर्च करतात त्यांना नरेंद्र्,अरूण अंधारात ठेवतील हे संभवत नाही असे हे गेल्या आठवड्यातच म्हणाले होते.

एकंदरीत सरकारचे समर्थक जोरात दिसत आहेत! म्हणजे त्रास होतोय असे एखाद्याने नुसते म्हटले तरी तो काळा पैसेवाला, देशाभिमान नसलेला, भ्रष्टाचाराच्या विरोधात नसलेला होतोय!! ६ दिवस झाले भारतात येऊन. विमानतळावर नोटा बदलून घेण्याची कोणतीही सोया नव्हती(बंगलोर). तिथल्या अधिकाऱ्यांना विचारल्यावर त्यांनी इथे ATM बंद आहे आणि नोटा बदलून मिळणार नाहीत इतकेच उत्तर दिले! त्यांना प्रधानमंत्री स्वतः अशी सोय देणार बोलले आहेत असे सांगितल्यावर, "हम को मत पूछो" उत्तर मिळाले. विमान पहाटे आल्यामुळे ओला उबेर च्या टॅक्सी ऑनलाईन दिसत नव्हत्या. १-२ तास थांबल्यावर मिळाली आणि मग पुढे निघालो. बरेच लोक याच परिस्थितीत होते पण चिडचिड नाही केली. पैसे काढायची किंवा बदलून घ्यायची घाई नव्हती त्यामुळे उगाच गर्दीत भर नको म्हणून ३ दिवस ATM किंवा बँक इकडे गेलोच नाही. या दरम्यान १०० रुपये होते ते संपले. गेले २ दिवस ATM मधून पैसे मिळत आहेत का बघत आहे २-३ वेळा रांगेत उभा राहिलो पण तिथले पैसे संपल्याने निघावे लागले. बँकेत सांगण्यात आले कि ३:३० पर्यंत नोटा बदलून देणार. आता ऑफिस करू कि पैसे घेऊ हा प्रश्न पडला पण एका मित्राने थोडी दया दाखवून त्याच्याकडचे ३०० रुपये उधार दिले. इथे देखील छोट्या दुकानांमध्ये रोख पैसेच द्यावे लागतात. अगदी काही जीवघेणे संकट नाही आले पण आता निर्णय होऊन जवळपास १० दिवस होत आलेत तरीही रांगा संपत नाहीयेत. शनिवार रविवारी पुन्हा मोठ्या रांगा लागण्याची शक्यता आहे. याला ढिसाळ नियोजन म्हटले तर काही चुकले का? ५०० च्या नोटा काल उपलब्ध झाल्यात म्हणे मग २००० च्या नोटा घेऊन काय व्यापार खेळायचा होता का लोकांनी? १०० च्या इतक्या नोटा आहेत का कि एखाद्याने २००० दिल्यावर सुटे देता येतील. बर इतके सगळे चाललेय त्यात त्या रेड्डीने ५०० कोटी खर्चून मुलीचं लग्न लावून दिल!! बहुतेक सगळा स्वच्छपणे कमावलेला पैसा असेल कदाचित! आणि राजकीय पक्षांमध्ये 'भाजप'वालेच फक्त स्वच्छ राहिलेत ना सध्या... बाकी सगळे चोर लुटारू पण भाजप म्हणजे साधू संतांचा पक्ष असेच चाललंय जणू!

आज बँक ऑफ इण्डियाच्या तीन ब्रॅन्चेसमध्ये कॅशव्यतिरिक्त इतर काही कामांसाठी जावे लागले. तीनही ठिकाणी भल्या मोठ्या रांगा होत्या. विलेपारलेसारख्या सुशिक्षित सुसंस्कृत लोकांच्या वस्तीतही शंभर-दीडशे(अंदाजे) माणसांच्या रांगा होत्या याचे आश्चर्य वाटले. लोक सकाळी सहापासून रांगेत उभे राहातात असे तिथल्या शिपायाने सांगितले. दिंडोशीलाही रांगेने वळणे वळणे (झिग झॅग) घेतली होती. टोकन्स दुपारी १.४५ पर्यंत रांगेत असलेल्यांना मिळतील असा काहीसा बोर्ड लावला होता तो जवळ जाउन वाचण्याचा प्रयत्न गर्दीमुळे केला नाही. पारले येथे एटीएम् बंद होते. रांगेत आपापसात भांडणे होत होती. एनकेजीएसबीची एक ब्रॅन्च दिसली तिथे रांग फारशी नव्हती. आठदहा माणसेच होती.

Adani and Ambani are not standing in the queue to exchange notes. They must have aleady changed all notes. - Kejriwal Couldn't agree more. But Kejriwal, Vadra, Ratan Tata, Narayan Murty'Lalu, Kalmadi, Anna Hajare etc. are not standing in the queue as well to exchange notes. Seems they too were aware of this decision well in advance.

आठवडाभर निष्कारण छळ होऊन आणि 47 लोकांचा मृत्यू झाल्यानंतर सुद्धा याला चांगला निर्णय म्हणणारे असंवेदनशिलतेच्याही पलिकडे पोचलेले आहेत. आणि नोटा बदलून काळ्या पैश्यावर नियंत्रण आणू पाहणार्यांच्या बुद्धिसाठी तर मराठी मध्ये विशेषणही नाही

संततीच्या लग्नासाठी एकदाच अडीज लाख रुपये बँकेतून मिळू शकतील अशी सवलत सरकारने दिली आहे अशी आज किंवा कालची बातमी आहे. या विषयी एक दोन शंका आहेत. तर कुणी जाणकार खुलासा करेल काय? १) हे कर्ज असणार आहे की आपल्याच खात्यातून काढण्याची परवानगी आहे? २)सध्या खातेदाराने मागणी करूनही बँका ठराविक रक्कमच प्रत्येकाला देऊ शकत आहेत, कारण त्यांच्याकडे रोकड नाही. त्या मानाने अडीज लाख ही खूपच मोठी रक्कम आहे; तर ती कशी काय देणार? ३) मुला/मुलीचे लग्न आहे याचा पुरावा काय द्यावा लागेल? ४) समजा लग्न अचानक रद्द झाले किंवा ठरवल्या तारखेस होऊ शकले नाही, पुढे ढकलले गेले, तर पैसे परत बँकेत भरावे लागतील का? प्रश्न प्रामाणिक आहेत. उत्तरही तसेच असावे अशी अपेक्षा आहे.

मी आज माझ्या युको बॅन्कमध्ये दुपारी गेलो, विचारले थोडी रक्क्म हवी आहे कशी काढता येईल, एटीएम बंद आहे. त्या ताईंनी एक फॉर्म दिला व म्हणाली द्या भरून. दिले, हवे असलेले पैसे मिळाले व मी बाहेर आलो. शुन्य गर्दी! परत आत आलो व विचारले की येथे गर्दी कशी नाही? उत्तर मिळाले, तुम्ही उशीर केलात, २-३ दिवस आधी आला असता तर... असे म्हणत फुठलेल्या काचेच्या दरवाज्याकडे बोट दाखवले व एका कर्मचारीच्या हातातवर असलेल्या जख्मेवर. काहीच न बोलतो बाहेर आलो व परत मनात आले म्हणून परत गेलो व सर्वांना एकू जाईल या आवाजात म्हणालो, तुम्ही लोकांनी या काही दिवसात खूप कष्ट व खूप काही भोगले असेल, त्याबद्दल मी समाजाच्यावतीने माफी मागतो व प्लीज याबद्दल लोकांच्या बाबतीत राग मनात ठेऊ नका. जश्या तुम्हाला अडचणी येत आहेत, त्यापेक्षा जास्त इतरांना देखील येत आहेत. बाकी अजून काही लिहणे योग्य नाही.

संदिप डांगे, लोकांची दिशाभूल कोण करत आहे आणि असंबद्ध प्रतिसाद कोण देत आहे हे नोटा बंदी व परिणाम या धाग्यात उघडकीस आले आहेच त्यामुळे "आपण काय लिहीत आहोत याचा विचार करून प्रतिसाद लिहावेत" हा सल्ला आणखी एकदा देत आहे. सर्वप्रथम, हा देश कुणाच्या एकाच्या मालकीचा नाही. सर्वांचा आहे. सर्वांचाच या देशावर समान हक्क आहे. 10%-90% अशी विभागणी करणे देशभक्तीचे ठिसूळ दृश्य उभे करत आहे हे ध्यानात घ्यावे. येथे १०%-९०% अशी विभागणी कोणी केली..? तुम्ही केलीत. तुम्ही ही विभागणी 'होणार्‍या त्रासाच्या अनुषंगाने' केली. हे ही मान्य. मात्र नंतर दोन दोन प्रतिसादात लिहिलेले वाक्य "१०% लोकांना त्रास होतो आहे ही परिस्थिती कोणीच नाकारणार नाही." हे तुम्ही वाचले नाहीत की सोयीस्कररीत्या याकडे दुर्लक्ष केलेत..? त्यामुळे सुरूवातीला आपण विभागणी करायची आणि त्यावरील प्रतिवादाचे उत्तर स्वतःकडे नसेल तर देशभक्ती पणाला लावून "संविधान खतरे में..!" अशा आरोळ्या देण्याचे कारण कळाले नाही. "देशाच्या सर्व नागरिकांच्या सोयीसुविधांची जबाबदारी सरकारची असते, ह्यात सरकार कुठेही कमी पडत असेल तर त्याचा जाब विचारण्याचा हक्क प्रत्येक नागरिकाला आहे. त्यात सरकारी निर्णयामुळे कुणाचीही कसलीही गैरसोय होऊ नये हे बघणे सरकारचे काम आहे, त्यात काहीही कमतरता येत असेल तर त्याबद्दल जाब विचारणे नागरिकांचा हक्क आहे, ह्यात कोणतेही % मांडू शकत नाही. सहमत - म्हणूनच तुम्ही १०% - ९०% अशी विभागणी करणे अयोग्य आहे. सरकार आपल्या वचनबद्धतेत कुठेतरी कमी पडतंय म्हणून त्याला देशभक्ती, ग्रेटर गुड अशा गोडगोड दिशाभूल करणाऱ्या शब्दांनी झाकण्याचा प्रयत्न करणे ही सरकारची संवेदनशीलता, जबाबदारी स्वीकारण्याची इच्छा नसल्याचे लक्षण आहे. अशा सरकारला समर्थन करणारे नागरिकही तितकेच असंवेदनशील म्हणवले जातील यावर थोडा विचार करून प्रतिसाद देईन - इसे उधार रखिये. "अशा सरकारला किंचितही विरोध करणारे, किंवा सरकारी पक्षाच्या विचारसरणीला विरोध करणारे हे राष्ट्रद्रोही, आतंकवादी-नक्षलवाद्यांचे पाठीराखे, गैरव्यवहाराला समर्थन देणारेच आहेत असा कांगावा करणे, त्यांनी मांडलेले मुद्दे हे निरर्थक रडारड आहेत असा उच्चरवात सतत बोलत राहणे हे लोकशाहीस खचित उत्तम नाही. लोकशाही व्यवस्थेत विरोधकही ह्याच देशाचे नागरिक आहेत, त्यांनाही जगण्याचा, आपले मत मांडण्याचा पूर्ण हक्क आहे, ते मांडत असलेले मुद्दे हे उचित असो वा नसो त्यांना तो मांडण्याचा अधिकार आहेच" कोण कांगावा करत आहे..? "तुम्ही मांडलेल्या एकांगी विचारांचा आम्ही केलेला प्रतिवाद म्हणजे कांगावा" असे काही आहे का..? तुम्ही दिलेल्या रवीश कुमारच्या बातमीचे म्हात्रे सरांनी परिक्षण केले, ट्रक ड्रायव्हरकडे असलेल्या २० लाखाचा पंचनामा झाला. बँकेत लावलेल्या पत्रकाचा फायदा घेऊन तुम्ही केलेली दिशाभूल उघडकीस आली आणि असंबद्ध लिंकांचाही लोकांनी समाचार घेतला म्हणून तुम्ही असले भावनीक आवाहन करून सहानुभूती गोळा करत आहात का..? तुम्हाला मुद्दे मांडण्यापासून कोणी अडवले आहे..? "डांगे तुम्ही आणि तुम्ही मांडलेले मुद्दे फ्रॉड आहेत, काँग्रेसचे दलाल नकोत मिपावर" अशी भाषा कोणी वापरली आहे का..? (ही भाषा तुम्ही पूर्वी वापरली आहे, त्यावेळी तुमच्या मतांच्या विरोधकांचे नागरिकत्व, देशाशी बांधिलकी, मत मांडण्याचे हक्क वगैरे गोष्टी सोयीस्कररीत्या विसरला होतात का..?) ह्या देशातल्या 125 कोटी नागरिकांमधल्या एकाही नागरिकाला सरकारी धोरणामुळे गैरसोय होत असेल तर सरकार त्या जबादारी पासून अंग चोरून घेऊ शकत नाही. सहमत. तुम्ही तिघेही ज्यापद्धतीने हि मांडणी करत आहात ते बघता अल्पसंख्य मतांना, त्यांच्या जीवनाला कोणतेच महत्त्व नाही असा भयावह विचार आंतरप्रवाही दिसत आहे. हे एक प्रचंड काळजीचे लक्षण आहे. किती खोटेपणा करणार आहात डांगे..? ही असली भावनीक आव्हाने अश्रू ढाळत कॅमेर्‍यासमोर केली असती तर थोडा टीआरपी तरी मिळाला असता. मिपासारख्या फोरमवर काय उपयोग नाही असल्या नक्राश्रूंचे. ;) अल्पसंख्यांकांच्या जीवाला कोण किंमत देत नाहीये..? अल्पसंख्यांकांच्या मतांचा अनादर म्हणजे लगेच त्यांना कापून काढावे अशी काही थिअरी तुम्ही बनवली आहे का..? मुळात मी हेच विचार मांडत आहे की तुम्ही केलेल्या १०%-९०% विभागणीमध्ये जर १०% लोकांना त्रास होत असेल तर त्यासाठी ९०% लोकांच्या अधिकारावर / हक्कावर गदा आणणे चुकीचे आहे. १०% लोकांचे त्रास दूर करणे सरकारचेच काम आहे पण ९०% लोकांना त्रास होत नसेल तर तो का होत नाहीये याचा विचार १०% लोकांनीही करणे आवश्यक आहे. विशेषतः सरकारने शक्य त्या सर्व सोयी सुविधा उपलब्ध करून दिल्यानंतरही जर त्याचा उपयोग करून न घेतल्याने १०% लोकांना त्रास होत असेल तर याची जबाबदारीही सरकारची कशी काय असणार आहे..? येथे मी किंवा म्हात्रे सरांनी किंवा खरे साहेबांनी कोठेही १०% लोकांना त्रास नाकारला आहे का..? किंवा त्यांनी त्रासाची तक्रार करू नये असे कोठेही प्रत्यक्ष / अप्रत्यक्षरीत्या ध्वनीत केले आहे का..? १०% लोकांना त्रास होत आहे या गृहीतकाची दुसरी बाजू "९०% लोकांना त्रास होत नाहीये" हे तुम्ही सोयीस्कररीत्या विसरत आहात का..? (तुमचे रेल्वेचे उदाहरण इथे लागू करून वरील प्रतिसाद आणखी एकदा वाचलात तरी चालेल.) भाजपने काँग्रेसच्या प्रत्येक धोरणाचा कडाडून विरोध केलेला आहे, आधार, मनरेगा, एफडीआय, इत्यादी. हि काही फार 1857ची गोष्ट नाही, गेल्या दहा-बारा वर्षातलीच. तेव्हा काँग्रेसच्या प्रत्येक धोरणाला विरोधक म्हणून विरोध करणारा भाजप हा देशद्रोही, इत्यादी नव्हता काय, आज तेच सारे निर्णय नाव बदलून किंवा कायम ठेवून भाजप सरकार काम करत आहे. कारण हे सर्व भारतासाठी आहे, कोण्या पार्टीच्या समर्थक विरोधकांसाठी नाही. दुसऱ्या कोणाही विरोधी पार्टीच्या समर्थकांना थेट देशद्रोही, देशाच्या भल्याच्या विरोधात म्हणणे हे अतिशय संकुचित विचाराचे व अधीर भीतीचे लक्षण आहे. अशा परिस्थितीत ग्रेटर गुड, देशभक्तीच्या संकल्पना बेगडी आणि फक्त स्वार्थी असतात. ओके.

धाग्याचे १००० व्हावे हीच गांधी बाबा चरणी प्रार्थना. बाकी सगळ्यांना माझ्यासारख्या गरीबाकडुन सत्कार भेट.

एक नवलाची बातमी Make in india will boom नोटांवरील बंदीमुळे चायनीज मालांच्या किमती वाढल्या. हा एक नवीनच पैलु समोर आला आहे.

नोटबंदीमुळे CCD बरिस्ता स्टारबक्स, आणि overpriced मल्टिप्लेक्स आणि तेथील खाद्यपदार्थ यावर फरक पडला का हो? मला तर येथे येणारे सर्व पब्लिक कडे नं. २ चा पैसे आहे असे राहून राहून वाटते. ५-१० रुपयाची कोफि चक्क १५०-४०० च्या रेंज मध्ये लावणे आणि लोक त्यावर खर्च करणे आणि फेसबुक वर प्रदर्शन करणे हे काही समाजत नाही, कि उगाच फुकाचा स्टेटस सिम्बॉल?

दिनांक ८ ला विमानतळावर उतरलो रात्री ११.३० ला समजले ५०० व १००० च्या नोटा बंद आहेत , थोडे रियाल बदलून घेतले आरामात पुण्यात पोहचलो , १५ ला बँकेत गेलो जवळील सर्व ५०० व १००० बँकेत जमा केले व अकाउंट मधून २४००० काढले , गर्दी अजिबात नव्हती , बँकेने १०,२०, ५० च्या सुट्ट्या नोटात पैसे दिले अजिबात त्रास झाला नाही .

भक्तांनी सत्य स्वीकारायला नकार देऊन जोरदार धुमाकूळ घातला !! पण श्री नमो यांनी १५ ऑगस्ट 2018 ला जे निवडणुकी पूर्वी शेवटचे म्हणून जे भाषण केले त्यात या महान नोटबंदीचा उल्लेख हि केला नाही ?? देशाचे १.२८ लाख कोटी ( cost of demonetization ) पाण्यात घालवले. निष्पन्न काय ? एक मोठठे शून्य !! https://www.loksatta.com/agralekh-news/pm-narendra-modi-speech-from-red-fort-on-72nd-independence-day-1732145/ या भाषणात पंतप्रधानांनी आपल्या गेल्या चार वर्षांतील यशदायी योजनांचा, निर्णयांचा गौरवपूर्ण उल्लेख केला. ते योग्यच. परंतु त्यात निश्चलनीकरणाचा मुद्दा मात्र सुटून गेला, असे दिसते. हे अनवधानाने झाले की या निर्णयाचा अपेक्षित लाभ दिसून न आल्यामुळे त्याचा उल्लेख टाळला, हे समजणे अवघड. परंतु निश्चलनीकरणाची अनुपस्थिती लक्षणीय होती. त्याचप्रमाणे गेल्या तीन भाषणांत असलेला भारताच्या परराष्ट्र धोरणाच्या ‘यशा’चाही उल्लेख पंतप्रधानांच्या यंदाच्या भाषणात नव्हता. --------------------------------------------- आता इथेच थांबा रे बाबानो .. नाहीतर मोदी बोलले नाहीत नोटबंदी बद्दल म्हणून काय झाले ? ती यशस्वी झाली म्हणजे झालीच करून वाद वाढवू नका. केवळ एक पूर्वानुलोकन म्हणून हा जुना टॉपिक वर आणलाय. कोणाच्या जखमेवर मीठ चोळायला नाही हे नीट लक्षात घ्या :) :) आपले लोक असेच आहेत. त्यांनी नोटबंदी हणून पाडली वगैरे बोलू नका. जनते तुन आलेल्या नेत्याला आपली जनता कशी आहे ? काय करू शकते ? हे पूर्ण माहित पाहिजे . इतके मोठे निर्णय घ्या पूर्वी .