Skip to main content

मराठी फिल्म इंडस्ट्री मध्ये एका विशिष्ट वर्गाची मक्तेदारी का आहे ?

लेखक बार्नी यांनी रविवार, 20/11/2016 11:11 या दिवशी प्रकाशित केले.
माझ्या एका मित्राला तू मराठी फिल्म्स का बघत नाही असे विचारले असता , त्याने ही इंडस्ट्री " of the brahmins , by the brahmins , for the brahmins " आहे असे धक्कादायक उत्तर दिले . त्याच्याशी बराच वाद घातल्यानंतर त्याचे काही मुद्दे खालील होते जे मला मान्य करावे , उदा . १) मराठी फिल्म इंडस्ट्री तील बहुतेक कलाकार ब्राह्मण आहेत . २) मराठी टीव्ही मालिका मधली characters ची नावेही एकाच विशिष्ट वर्गाची असतात . तसेच बोलली जाणारी भाषाही एका विशिष्ट वर्गाची असते , विदर्भ किंवा मराठवाडा येथील भाषा क्वचित असते . सैराट सारख्या ग्रामीण सिनेमा ला मिळालेले यश हेच सांगत नाही काय ? की इंडस्ट्री तील लोक आपण संपूर्ण महाराष्ट्राला represent करतो ह्या भ्रमात आहेत ?
वर्गीकरण
चर्चा
वाचने 51250
प्रतिक्रिया 254

प्रतिक्रिया

सतिश गावडे मंगळवार, 22/11/2016 23:04
हो. मनापन तसाच वाटतो. मी शालेत आसताना मनापन वाटायचा आपुनपन मराटीतला आजे द्येगाना व्हवा आनी पिरेमी आशीक आवारा आसा गाना म्हणत हिरोंडा चालवावी. पन मराटी फिलिम इंडष्ट्री मदीं एका यीशीस्ट क्याटेगरीच्या लोकांची म्हाजोरगिरी आसल्यापाय गपचिप तो यीचार मनातना काडून टाकला आणि येवस्तीत शिकून बिकून सोप्टेर इंजिनेर झालो. पन आता तुमी सरल ह्याज्यात आरकशन मांगा. तुमी पन हिरो व्हाल. तुमची पोरा पन व्हतील. तुमच्या पोरांची पोरा पन व्हतील. फुडच्या पिड्याना टेन्शनचा कामच नाय.

यशोधरा बुधवार, 23/11/2016 11:06
पिरेमी आशीक आवारा ह्या गाना मना समाजलां, पन ह्या रे कुटला - आजे द्येगाना व्हवा. ह्या नाय समाजलां.

किसन शिंदे बुधवार, 23/11/2016 09:49
मराठी चित्रपटसृष्टीत जातीची अशी मक्तेदारी असली काय किंवा नसली काय, काही फरक पडत नाही, कारण चित्रपटाला डोक्यावर घेणार्‍या किंवा खाली आदळणार्‍या रसिक प्रेक्षकांची कुठलीच जात नसते.

कपिलमुनी बुधवार, 23/11/2016 12:06
बार्नी गेला काडी टाकून ! पब्लीक फू़ंकत बसलयं =))

सामान्य वाचक बुधवार, 23/11/2016 15:19
दळण अजून सुरूच हाये का

सामान्य वाचक बुधवार, 23/11/2016 15:56
जुंधळ आनी भाजनी ठेवून जातो एकावर एक वतू नका

सामान्य वाचक गुरुवार, 24/11/2016 16:49
मी हॉलीवूड चे चित्रपट बघते ते गोऱ्यांनी काढलेले, गोऱ्यांन बद्दल आणि गोऱ्यां चेच असतात पण मला काय प्रॉब्लेम नाय कारण चित्रपट हा करमणुकीसाठी बघायचा असतो हे माझ्या खांद्यावरच्या डोक्याला माहित आहे सगळ्या गोष्टींमध्ये आपली मते नोंदवण्याची, किंवा मते form करण्याची देखील गरज नसते, हे सुद्धा माझ्या डोकयाला म्हायती हाये

jp_pankaj गुरुवार, 24/11/2016 18:39
200 होत आले, अजुन विशीष्ट वर्गाची मक्तेदारी नाय संपली..! कोण आहे तिकडे?? शिपॉय..!

गामा पैलवान गुरुवार, 24/11/2016 20:55
संदीप डांगे, मी माझी संस्कृती म्हणून वैयक्तिकरित्या जात जपत असेन तर मी जातीयवादी कसा काय ठरतो? जात जपणे आणि जातीभेद जपणे यांत फरक आहे ना? तुम्ही हा संबंध कसा जोडलात ते जाणून घ्यायची उत्सुकता आहे. आ.न., -गा.पै.

संदीप डांगे गुरुवार, 24/11/2016 21:56
'संस्कृती म्हणून वैयक्तिकरित्या जात जपत असणे' म्हणजे काय? जात जपणे आणि जातीभेद जपणे यात काय फरक आहे?

गामा पैलवान शुक्रवार, 25/11/2016 02:24
संदीप डांगे, काही गोष्टी आपल्याला कुटुंबाकडून मिळालेल्या असतात. उदा. : स्वयंपाक वा पेहराव. ती जर का जातीविहीत बदलत असेल आणि मी तसाच पोशाख करत असेन आणि माझ्या आवडीनिवडी माझ्या जातीला धरून असतील तर मी जात पाळतोय. मात्र मी माझ्या जातीला इतरांपेक्षा श्रेष्ठ मानंत नाही. इतकंच काय मी जातीभेदही मानंत नाही. सर्व जाती सारख्या मानतो. जात आन इजातीभेद मानण्यांत हा फरक आहे. आ.न., -गा.पै.

नगरीनिरंजन शनिवार, 26/11/2016 08:58
खाद्यपदार्थ, पोशाख, रीतिभाती ह्याला जात म्हटले तर संस्कृती कशाला म्हणायचे? एकाच जातीतल्या दोन व्यक्ति वेगवेगळ्या भौगोलिक ठिकाणी गेल्या तर सारखाच पहिराव करतील? बहुतेकांना ज्यांना "वैयक्तिकरीत्या" जात सांभाळायची असते ते तथाकथित श्रेष्ठ जातीतले असतात असे निरीक्षण आहे. बाकी चालू द्या.

राही शनिवार, 26/11/2016 10:57
आपला प्रतिसाद वाचला आणि +१ साठी लॉग-इन केले. खाद्यपदार्थ, रीतिभाती, पोशाख म्हणजे 'जात' असेल तर प्रत्येक जातीची संस्कृती वेगळीच की. मग अखिल महाराष्ट्राची, देशाची संस्कृती ठरवण्याची वेळ आली तर कोणत्या जातीचे रीतिरिवाज, खाणे, पोशाख स्टँडर्ड धरायचा?

गामा पैलवान शनिवार, 26/11/2016 14:03
राही, संस्कृती म्हणजे काय या प्रश्नाचीच वाट पहात होतो मी. कारण की संस्कृती या शब्दाचं मूळ इंग्रजीत आहे. हा अर्वाचीन शब्द असून २०० वर्षांपूर्वी हा शब्द भारतीय भाषांत सापडत नसे. महाराष्ट्रापुरतं म्हणायचं झालं तर महाराष्ट्रधर्म आहे. पण संस्कृती नामे पदार्थ पारंपारिक साहित्यात नाही. तर प्रश्न असा आहे की जातीला धर्म म्हणावं का? हिंदू ही जात आहे का? जाणकारांनी कृपया प्रकाश टाकावा. आ.न., -गा.पै.

संदीप डांगे शनिवार, 26/11/2016 14:56
शिफ्टिंग गोलपोस्ट?????? जातीच्या वर्मावर बोट ठेवले की धर्माच्या गोष्टी? ह्या धाग्याचा विषय 'जात' हाच आहे हे तुम्हाला ठावूक आहे, आता जात म्हणजे धर्म आणि हिंदु म्हणजे जात वगैरे आणून शब्दच्छल व बुद्धीभ्रम करण्याचा प्रयत्न करु नका.

लीना कनाटा शनिवार, 26/11/2016 08:51
मामोऑ अरे बार्नीच्या मित्रा, हा भारतीय समाजातला शारीरिक कष्टातून सुटलेला पहिला वर्ग. पिढ्यान पिढ्या डोकॅलिटी ची कामे केल्याने बुद्धीला धार चढलेली. त्यातच वाघिणीच्या दुधाची सगळ्यात आधी धरलेली कास त्यामुळे ज्या ज्या क्षेत्रात गेले तेथे तेथे प्रगती केली आणि तसा सगळीकडे बोलबाला. आता साधा सरळ हिशेब मांडू हं. अगदी ८०% हुशार म्हणजे चारात तीन, उरलेल्यातील फक्त २०% हुशारआणि अनुकूल परिस्थितीची संधी असलेले म्हणजे जवळ जवळ वीस. सुरवातीला प्रगतीचा चढ तीव्र त्यामुळे प्रगतीचा वेग अधिक नंतर मात्र समतल भाग, तीन तिथं समतल पातळीत तर शिक्षणाची संधी आणि अनुकूल परिस्थितीमुळे वीस त्या तिघांना गाठण्याच्या तयारीत तीव्र चढावर. उरलेल्यांना देखील आता शिक्षणाच्या आणि प्रगतीच्या संधी उपलब्ध तसेच लोकसंख्येची वाढ भौमितिक प्रमाणात त्यामुळे बार्नीच्या मित्रा काही काळाने तू बार्नीला काय सांगशील हो असा आमच्या ह्यांचा प्रश्न ? मामोऑ

शब्दबम्बाळ शनिवार, 26/11/2016 16:33
अहो साधा सरळ हिशेब मांडताय कि कोडे घालताय!! :D आकडेवारी काहीच झेपली नाही... "अगदी ८०% हुशार म्हणजे चारात तीन, उरलेल्यातील फक्त २०% हुशारआणि अनुकूल परिस्थितीची संधी असलेले म्हणजे जवळ जवळ वीस." आता यात, कशातून किती गेले म्हणून २० उरले? ८०% हुशार कशातले? चारात तीन म्हणजे शंभरात ७५ ना? परत, "वीस त्या तिघांना गाठण्याच्या तयारीत तीव्र चढावर." आता हे २० नक्की कुठले? कृपया जरा इस्कटून सांगाल का?? :)

लीना कनाटा शनिवार, 26/11/2016 22:06
बम्बाळ काका, शंभरातल्या साडे तीन, चार पैकी ८०% हुशार म्हणजे तीन शंभरातल्या उरलेल्या साडे शहाण्णव पैकी फक्त २०% हुशार आणि अनुकूल परिस्थिती लाभलेले म्हणजे साधारणतः वीस तीन प्रगतीच्या उच्य टप्प्यावर पोहोचलेले, वीस त्यांना गाठू पाहणारे बदलत्या परिस्थिती मुळे आणि उपलब्ध संधीमुळे शंभरातील उरलेले पंचाहत्तर देखील प्रगती करू पाहणारे हे चित्र एकीकडे तर दुसरीकडे स्नान संध्या सोडून अभक्ष्य भक्षण, अपेय पान स्वीकारून कटिंग एज (मराठी प्रतिशब्द ?) गमावणारे दुसरीकडे त्यामुळे काही काळा नंतर काय चित्र दिसेल असा ह्यांचा प्रश्न

शब्दबम्बाळ रविवार, 27/11/2016 21:31
हम्म, इंटरेस्टींग! "शंभरातल्या साडे तीन, चार पैकी ८०% हुशार म्हणजे तीन" यासाठी कोणताही दुवा देता येईल का? का त्याची गरजच नसेल ना... हुशारी हि जन्मजातच असते असे काही तुमचे मत आहे का? "शंभरातल्या उरलेल्या साडे शहाण्णव पैकी फक्त २०% हुशार आणि अनुकूल परिस्थिती लाभलेले म्हणजे साधारणतः वीस" यासाठी सुद्धा संदर्भाची गरज नसेल ना? हुशारी ची आपली व्याख्या काय आहे हे ऐकायला आवडेल. एखाद्या शेतकऱ्याने अभिनव प्रयोग करून शेतीतून फायदा कमावला तर तो आपल्या 'हुशार' च्या व्याख्येत बसतो का? कि तो उच्चशिक्षित नाही, मोठ्या कंपनी मध्ये कामाला नाही, परदेशात गेला नाही म्हणून तो हुशार नाही? बाकी तुमच्या ह्यांचे विचार बऱ्याच ऍबस्ट्रॅक्ट पद्धतीने मांडले आहेत त्यामुळे नक्की मुद्दा काय आहे ते कळेना... प्रगतीचा उच्च टप्पा वगैरे तर लोल मुद्दा आहे! कोण कोणाला गाठण्यासाठी कष्ट करत नाही. प्रत्येक जण स्वतःच्या प्रगतीसाठी आणि राहणीमान सुधारण्यासाठी प्रयत्न करणार, आधी काही लोकांना ती संधी जाणीवपूर्वक नाकारण्यात आली होती. आता त्यांना ती उपलब्ध आहे. त्याच लोकांपैकी फक्त २०% हुशार असतील असे म्हणणे हि त्यांची क्रूर थट्टा करणे वाटते.

लीना कनाटा सोमवार, 28/11/2016 03:32
# हुशारी हि जन्मजातच असते असे काही तुमचे मत आहे का? # अगदी, अगदी आणि अश्या दाव्यांना विदा, दुवा, संदर्भ इत्यादींची गरज नसतेच मुळी ! # त्याच लोकांपैकी फक्त २०% हुशार असतील असे म्हणणे हि त्यांची क्रूर थट्टा करणे वाटते. # ओ काका, खरे तर २०% देखील जास्तच आहेत, त्यात क्रूर थट्टा कसली? मूक मोर्चे काढले म्हणजे आपण अतिशहाणे झालो असा समज कोणीही करुन घेऊ नये. - असे प्रतिसाद काय उगाच येतात काय?

राही शनिवार, 26/11/2016 11:24
खरे तर कोणत्याही कलाप्रवाहात स्थूलमानाने नेहमीच दोन प्रवाह असतात. एक अभिजनांना आकर्षित करणारा आणि एक बहुजनांना. अर्थात ही काही न बदलणारी सीमारेषा नव्हे. हे ढोबळमान आहे. बहुजनवादी कलेचे 'मास अपील' अर्थातच जास्त असते. बहुजनवादी म्हणजे ओबडधोबड किंवा क्रॅश नव्हे. पुरते ग्रामीणही नव्हे. शहरातल्या झोपडपट्टीचे, चाळीचे. गिरणीकामगारांचे चित्रण करणारी कला ही बहुजनांचे चित्रीकरण करणारी अभिजात कलाकृती असू शकते आणि अभिजनांचे चित्रीकरण करणारी बटबटीत भडक असू शकते. तेव्हा या दोनही प्रवाहात त्या त्या थीमला साजेसे कलावंत नांदत असतात. कलात्मक दर्जाच्या दृष्टीने दोघेही सारखेच असतात. मला देऊळ चित्रपट अतिशय आवडला होता. बदलत्या खेड्यातील विरोधाभासाचे चित्रीकरण करणारा हा चित्रपट 'सुवर्णमयूर' पटकावून गेला. यात या दोन्ही प्रवाहांचा सुंदर समतोल साधला गेला आहे. (गिरीश कुलकर्णीच्या साध्यासुध्या मनातली घालमेल, संघर्ष आणि आपल्या फायद्यासाठी देवळाचे महत्त्व वाढवणार्‍यांचा क्रूर बटबटीतपणा.) अभिजातता आणि बटबटीतपणा हा जातीवर नसतो.अवांतर : मला तर आजही ब्राह्मणेतर लोकच मराठी चित्रपटसृष्टीत जास्त आढळतात. नैसर्गिकरीत्या नजिकच्या भविष्यकाळात त्यांचे प्रमाण वाढणारच आहे. सो, वाद कशाला?

शब्दबम्बाळ शनिवार, 26/11/2016 16:42
णिषेध! अशा धाग्यांवर हे असले प्रतिसाद यायला लागले कि टीआरपी वर्धक चर्चा कशा बरे होणार... लोकांना आम्ही कसे भारी, ते कसे तुच्छ हे सांगायची संधी कशी मिळणार? एकमेकांवर आंतरजालीय जातीय धागे काढून हिणवण्याची इच्छा पूर्ण कशी होणार? एकमेकांना नडणे गरजेचे असते हे तुम्हाला माहिती नाही का? अभ्यास वाढवा... :)

पुंबा शनिवार, 26/11/2016 17:31
संपूर्ण सहमत. कित्येक मुख्य अभिनेते-अभिनेत्री अब्राह्मण आहेतच पण आघाडीचे दिग्दर्शक निर्माते सुद्धा अब्राह्मणच आहेत. कलेच्या प्रांतात इतकं water tight sagregation शक्य नसतंच. माझ्या जातभाईंनाच घेणार असा विचार केला तर बोऱ्या वाजू शकतोच. ब्राह्मण लोकांचा Eary bird असण्याने मिळणारा फायदा जसजसा संपत जाईल तसतसा नवा crowd या प्रांतात येईल.

गामा पैलवान शनिवार, 26/11/2016 20:05
संदीप डांगे,
शिफ्टिंग गोलपोस्ट?????? जातीच्या वर्मावर बोट ठेवले की धर्माच्या गोष्टी?
ठीके. चर्चेतून धर्म काढून टाका. संस्कृती हा शब्द तर अर्वाचीन आहे. आणि जाती तर पूर्वापार चालंत आलेल्या आहेत. म्हणजेच मी कुठलीही परंपरा पाळली की मी आपोआप जातीयवादी ठरतो. हा तिढा कसा सोडवायचा? २.
आता जात म्हणजे धर्म आणि हिंदु म्हणजे जात वगैरे आणून शब्दच्छल व बुद्धीभ्रम करण्याचा प्रयत्न करु नका.
तुमची बुद्धी इतकी तकलादू आहे की माझ्या युक्तिवादाने भ्रमित होईल? आ.न., -गा.पै.

नगरीनिरंजन रविवार, 27/11/2016 20:47
तिढा सोडवणे अगदी सोपे आहे. गेल्या दोनशे वर्षातले शब्द चालत नसतील तर गेल्या दोनशे वर्षातले राहणीमानातले सगळे बदलही झुगारुन मग मूळ स्वरुपातली जात पाळावी वैयक्तिकरीत्या. अर्वाचीन काळातले सगळे करायचे; पाहिजे तिथे इंग्रजीचा वापर करायचा आणि फक्त संस्कृती ह्या शब्दाशी वाकड्यात शिरुन जातीचे तुणतुणे वाजवायचे हा प्रकार कोणत्याही लॉजिकवर टिकणारा नाही. चिंचगुळाची आमटी खाल्ली व मुंज केली म्हणून कोणाला पूर्वी ब्राह्मण म्हणत नसत; किंवा नाचगाणे केले म्हणून कोणाला महार म्हणत नसत. जात जन्मानेच येई व इच्छा असो वा नसो ते सगळे करावेच लागे. आता जीवनपद्धतीला संस्कृती हा शब्द नव्हता पूर्वी म्हणून त्यालाच तुम्ही जात म्हणण्याचा उफराटेपणा करणार असाल तर करा. त्याच निकषाने सिनेमा हा गेल्या २०० वर्षातलाच असल्याने ह्या धाग्यावर तर सिनेमात काम करणारे ब्राह्मण हे ब्राह्मणच नाहीत असे तुमचे मत असले पाहिजे वैयक्तिकरित्या. अर्वाचीन जीवनपद्धती जगणार्‍या (म्हणजे ज्याला आपण जिन्स म्हणतो ते अमेरिकन गुराख्यांचे कपडे घालणे; गेल्या दोन-चारशे वर्षांत इकडे आलेले बटाटा, मिरची, कॉफी, पिझ्झा, पास्ता इत्यादी अर्वाचीन पदार्थ खाणे हे करणार्‍या) लोकांची जात कोणती म्हणायची? दोनशे वर्षांपुर्वीच्या कोणत्या परंपरा कोण "शुद्ध" रीतिने पाळतो हेही ऐकायला आवडेल. वैदिक काळात ब्राह्मण लोक बळी द्यायचे यज्ञात आणि मांस खायचे किंवा क्षत्रिय लोक सीमोल्लंघन करुन शत्रूप्रदेशात जाऊन यायचे. ह्या प्राचीन परंपरांचे काय? की सोयीस्कर तोच कालखंड निवडायचा परंपरांसाठी?

मदनबाण रविवार, 27/11/2016 14:04
न म स्का र न म स्का र न म स्का र कोंबड्यांच्या झुंजीत बोकडांची टक्क्कर... बैलांच्या शर्येतीत गाढवाचा पहिला नंबर... न म स्का र न म स्का र न म स्का र मदनबाण..... आजची स्वाक्षरी :- Indian Army Amazing Talent Video... :)

गामा पैलवान रविवार, 27/11/2016 22:38
नगरीनिरंजन,
आता जीवनपद्धतीला संस्कृती हा शब्द नव्हता पूर्वी म्हणून त्यालाच तुम्ही जात म्हणण्याचा उफराटेपणा करणार असाल तर करा.
जरूर करेन. कारण पूर्वीच्या काळी लोकं आपापल्या जीवनपद्धतीस जातिधर्म, कुळाचार, वगैरे शब्दांनी ओळखंत असंत. ते सगळे संदीप डांग्यांच्या मते जातीयवादी धरायचे का? त्यांच्या मते तर वैयक्तिकरीत्या जात पाळणारा जातीयवादी आहे. अशा माणसाने कुठलीही परंपरा पाळली तर तिची नाळ जातीशी कशीही जुळवता येईल की! अशा मनुष्यास स्वत:च्या जातील इतर जातींपेक्षा श्रेष्ठ न मानण्याची संधीदेखील द्यायला संदीप डांगे तयार नाहीत. मग दोनशे वर्षांपूर्वी आणि त्याआधी शतकानुशतके भारतातले बहुतांश लोकं जातीयवादी होते का? आ.न., -गा.पै.

संदीप डांगे रविवार, 27/11/2016 23:19
याचे उत्तर मी आधीच दिले आहे, जात हे आदिम इच्छेचेच सुधारित रूप आहे.. आपण 'अमुक जातीचे' आहोत म्हणजे नक्की काय आहोत ह्याचं उत्तर ज्यानेत्याने शोधावं..कसलेही तिढे उद्भवणार नाहीत, परंपरा आणि जातीचा संबंध ननि यांनी खोडून काढला आहेच, सबब, तुम्हाला मान्य नसेल तर काही उदाहरणे द्या, बघू तरी जातीचा संबंध कसा येतो ते परंपरेशी..

गामा पैलवान सोमवार, 28/11/2016 01:08
संदीप डांगे, सर्वसामान्य माणूस परंपरांचा उल्लेख करतांना जातिधर्म, कुळाचार, रीतीरिवाज असाच उल्लेख करतो. बरेचसे रीतीरिवाज जातींशी संलग्न आहेत. कुळाचार तर उघड उघड जातीशी निगडीत आहेत. मग हे उल्लेख जातीयवादी धरावेत का? कुळाचार तर पाळतांना जात म्हणूनंच पाळले जाणार आहेत. आ.न., -गा.पै.

संदीप डांगे सोमवार, 28/11/2016 01:42
कुळाचार (कौटुंबिक आचार, पूजा, कर्म) हे कुटुंब म्हणून पाळतात कि जात म्हणून? कोणत्याही एका विशिष्ट जातीचे कुलदैवत, कुळाचार, कर्मकांडे 100% तंतोतंत सारखी असतात का? कर्मकांड, कुळाचार 200 वर्षांआधी जशी होती तशीची तशी 100% तंतोतंत पाळली जातात काय? (मला वरील प्रश्नांचे उत्तर अजिबात माहित नाहीये म्हणून विचारतोय, त्यानंतर तुमच्या प्रश्नाचे उत्तर देईन)

संदीप डांगे सोमवार, 28/11/2016 01:51
गा पै, मुंज संस्कार याबद्दल विकी वर प्रस्तुत माहिती मिळते, (याचे सत्य असणे कितपत ते माहित नाही, नसल्यास त्यात आवश्यक ते बदल करण्यास माहितगार यांना सुचवलं तर योग्य राहील,) https://mr.m.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%82%E0%A4%9C तर मुंज संस्कार व जात याचा संबंध लावलेला दिसला तसेच विधीत बरेच कालानुरूप बदल आलेले दिसलेत. मुंज संस्कार हा परंपरागत संस्कार कि जातिआधारीत परंपरा?

गामा पैलवान सोमवार, 28/11/2016 18:41
संदीप डांगे,
कुळाचार (कौटुंबिक आचार, पूजा, कर्म) हे कुटुंब म्हणून पाळतात कि जात म्हणून?
सामान्य माणूस जरी कौटुंबिक कुळाचार पाळत असला तरी बोलतांना 'आमच्या जातीत अमुक चालतं' असंच म्हणतो. प्रसाद हतोळकरांनी मूळ प्रश्न याच अर्थी विचारलेला आहे. तेव्हा जात हा अतिशय संदिग्ध शब्द आहे. याच्या आधारे केलेली जातीयवादाची व्याख्या फसवी असू शकते. आ.न., -गा.पै.