मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ

अलखपैंजणी परखडमोती

शरदिनी · · जे न देखे रवी...
सुशिरनभाले चरित्रक्रांता लखलख दर्जा झुरतो दर्द शिरशिरी बाधा व्याकूळ साहित्याला लुचतो नवगेयाच्या शिंकाळ्यावर तीर्थ दुपारी झडतो झळझळ जिव्हा हरित भुसनळे सम्यकधावन करतो सुकल्या ओष्ठी निबंधतस्कर मारे वारे स्त्रवतो रुधिर धाबळी साजणलपलप आस्वादातून डुबतो विझल्या पणतीवरी धुराच्या नक्षीलाही गिळतो त्या वातीवर त्या गंधावर शतखंडाने जळतो चिवित्रसंध्या गरळगोजिरे मलम विषारी खलतो अलखपैंजणी परखडमोती निरोप दुर्लभ सलतो शरदिनी.... पुणे २६ मार्च २०१२

वाचने 15790 वाचनखूण प्रतिक्रिया 53

In reply to by नंदन

पैसा Tue, 03/27/2012 - 08:11
काल शरदिनीतैंना ऑनलाईन पाहिल्याबरोबर त्यांच्या खवमधलं कॉपी करून ठेवलं होतं, पण कविता व्हायला उशीर झाल्यामुळे नंदोबांनी माझ्या आधी नंबर लावला. आता फक्त +१. छान गं. मस्त गं कसं जमतं गं डोळे पाणावले गं

In reply to by पिवळा डांबिस

नंदन Wed, 03/28/2012 - 01:13
>>> साहित्यिक रूट-कॅनालच हे!!! अंत'र्मुख' करणारी 'दर्दी' प्रतिक्रिया ;)

यकु Tue, 03/27/2012 - 02:03
छ्या! दर्जा गंडला शरूतै. तुम्हाला कधीपासून कथाकारी स्टान्स घावा लागतोय? तुम्ही तर नुसते वाट्टेल तसे शब्द मांडत सुटायचे आणि त्यातून अर्थ, प्रतिमा, गेयता, कथा बाहेर पडायची असे पूर्वी होत होते ब्वॉ.

तर्री Tue, 03/27/2012 - 02:29
चिवित्रसंध्या गरळगोजिरे मलम विषारी खलतो अलखपैंजणी परखडमोती निरोप दुर्लभ सलतो. कविता पूर्ण समजली नाही , पण ह्या दोन ओळी मनात रुतल्या गेलेल्या आहेत.

सहज Tue, 03/27/2012 - 06:24
"पुरुषांची" खरच गरज आहे का? हा धागा अथवा कवी ग्रेस यांचे निधन किंवा या दोन्हीही या कवितेच्या प्रेरणा आहेत का? :-)

गवि Tue, 03/27/2012 - 10:10
शृंगाराचे सूचक वर्णन आवडले.. त्यातल्या काही ओळींना विशेष खोली आणि अन्य ओळींना लखलखती धार आहे..

In reply to by मी-सौरभ

गवि Tue, 03/27/2012 - 15:10
तू गप रे.. तुला रे मेल्या कशाला नसत्या चवकशा.. वशाड मेलो.

सुकल्या ओष्ठी निबंधतस्कर मारे वारे स्त्रवतो रुधिर धाबळी साजणलपलप आस्वादातून डुबतो
मंडई झाली पार डोक्याची ! लै भारी. कशी आहेस गं ? आजकाल दिसत नाहीस जास्ती ऑनलाईन ?

विसुनाना Tue, 03/27/2012 - 11:31
विझल्या पणतीवरी धुराच्या नक्षीलाही गिळतो त्या वातीवर त्या गंधावर शतखंडाने जळतो
-या ओळी स्पष्टपणे कळण्यासारख्या आहेत. गल्ली चुकलं काय व्हो ते, पीएल्ल? ;) बाकी ग्रेसफुल कविता, बर्का! शरदिनीबाई.

शैलेन्द्र Tue, 03/27/2012 - 11:49
या कवितेतील शब्दांचे, अर्थांचे.. आणी इतरही कसले कसले समीक्षण करण्यासाठी चौकट राजा यांना सादर आमंत्रीत केले जात आहे.. कॉलींग चौरा काका कॉलींग कॉलींग..

शरदिनी, डोळे पाणावले गं :) आपल्या रचना विशेषतः कवितेत येणार्‍या शब्दांची जी योजना असते ती पाहता अनेकदा दुर्बोध वाटावी अशी वाटत असली तरी आपल्या कवितेतून येणार्‍या शब्दाची जी सहजता आहे ती दोन बोटातून निसटणार्‍या रांगोळीसारखी आहे. आपल्या कवितेतील कोणत्याही ओळींचा कोणत्याही ओळीशी परस्पर संबंध नाही असे वाटते परंतु ती आस्वादकाची मर्यादा आहे, हे स्पष्ट जाणवते ते नम्रपणे नमूद करतो. उदाहरण म्हणून आपल्या वरील कवितेतील 'सुकल्या ओष्टी' 'डुबणे' 'विझलेल्या पणत्या' 'जळत्या वाती' अशा शब्दातून जी दु:खाची भावना व्यक्त होते त्याला मराठी साहित्यविश्वात तोड नाही. आपली कविता वाचल्यानंतर कप्पाळाला हात मारुन घेतल्यानंतर जे हलकेच 'हसू फूलतं' अशी निर्मिती काही मोजक्याच साहित्यरत्नांना जमली आहे. अशी जाणीव व्यक्त करण्याची आपली जी अद्भूत शक्ती ती मराठी काव्यपरंपरेत कुठेही दिसत नाही. आपल्या कवितेची निर्मितीप्रक्रिया आणि आपल्या काव्यप्रकृतीवर वेग-वेगळ्या अंगाने संशोधन होणे गरजेचे आहे, यात काही वाद नाही. ;) -दिलीप बिरुटे (शरदिनीच्या कवितेचा समीक्षक)

प्राजु Tue, 03/27/2012 - 23:40
भडभडून आले आहे... कित्येक महिन्यांनी शरदिनी ताईंच्या नविन काव्याचा लाभ घेता आला..! लिहित जा शरदिनी बै!.. बरं असतं अधून मधून कर्रकट्ट.. कर्रकट्ट!!

हारुन शेख Wed, 03/28/2012 - 20:59
खूपच शब्दबंबाळ कविता. वाचून भोवंड आली. तुम्ही मोरोपंतांच्या फ्यान आहात का? असल्यास 'निरोष्ठ रामायणाप्रमाणे' 'निरोष्ठ कामसुत्रही' लिहिता येऊ शकेल अशी आशा वाटायला लागलीय. ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

शैलेन्द्र Wed, 03/28/2012 - 23:09
काय बुवा लोकांना प्रतिभेची कदरच नाही.. बघा आता हे कडव, किती गहीरा अर्थ दडलाय त्यात.. "चिवित्रसंध्या गरळगोजिरे मलम विषारी खलतो अलखपैंजणी परखडमोती निरोप दुर्लभ सलतो" इथे संध्या म्हणजे संध्याकाळची वेळ नाही तर "संध्या" हा दैनीक परिपाठ अपेक्षीत आहे.. हा विचित्र परिपाठ आहे, गोजीरेसे विष खलण्याचा.. म्हणजे विषारी आठवणी ज्या मलमासारख्या लावल्या की अनुनुभुत सुख देतात त्या आठवण्याचा दैनीक परिपाठ..पण हे उद्योग का करायचे? त्याच उत्तर दुसर्‍या चरणात.. अलख पैंजनी म्हणजे न बोलावता येणार्‍या याचकाचा नाद, हा याचक एक परखडसा निरोप घेवुन येतो .. आणी तो निरोप जी जखम करुन जातो त्यावर लावण्यासाठी हा आठवणींचा विखारी मलम.. ही दुखा:ची जात तर बघा.. विषाने विषाचा उतारा.. चला बर आता सगळ्यांनी एक एक कडव सोडवायला घ्या..

अजया Wed, 11/12/2014 - 09:14
शरदिनी, छान गं. मस्त गं कसं जमतं गं डोळे पाणावले गं (प्र १ व सा) परत ये गं तुझी झनन झांजरी शब्दकळा घेऊन, रुटकॅनाल काय आम्ही पण करतो!!

सुनील Wed, 11/12/2014 - 09:29
मला वाटलं नवी काही आलय काय? नाही. जुन्या मडक्यात जुनेच दगड! ;)

अजया Wed, 11/12/2014 - 10:53
असू द्या! कोणासाठी जुनं ते सोनं! कोणासाठी दगड! पसंद अपनी अपनी खयाल अपना अपना!!

पहाटवारा Fri, 11/14/2014 - 06:50
हि आर्त हाक ..तुझ्याच्साठी . मंत्रनिळाई सत्रपकाठा, खंडरात्रीला झरून ये | झडझड्कारी किनारपंखी, वानलवारा तरून ये || चिंबमिठाई गोड्मस्करे,लाळरकंदी स्मरून ये | मीनलपंखी स्वत्वमिनारे, माईनमूळी लवून ये || -पहाटवारा

In reply to by चित्रगुप्त

अनन्त्_यात्री Tue, 09/02/2025 - 15:42
मूळ कविता सुबोध अन् चित्रदर्शी. हे चित्र अर्थसंपृक्त अन् व्यामिश्रतेचा लवलेश नसलेले. मूळ कविता कुठूनही वाचायला सुरुवात केली तरी तीच दिव्यानुभूती देणारी. हे चित्रही कोणत्याही बाजूने टांगले तरी रसनिष्पत्तीत बाधा येणार नाही याची हमी देणारे. असा समसमासंयोग पुन्हा न होणे.

कर्नलतपस्वी Tue, 09/02/2025 - 16:01
लहानपणी वहीच्या पृष्ठभागावर एक चित्र असायचे. सरळ बघीतले की दाढीवाला आणी उलटे केले की सरदारजी दिसायचा. वडिलांकडे तशीच वही घेऊन देण्याचा हट्ट सर्व बाळक करायचे. असेच काहिसे नवचित्राचे असावे. फक्त शब्द संग्रह भरपुर असायला हवा म्हणजे समर्पक व्याख्या करण्यास कठीण वाटत नाही. आमची समजदाणी छोटी असल्याने शारदिनी तैंच्या कवीता आणी गुगली गोलंदाजी समसमान वाटतात.