शिवजयंतीची 'वरात'

हा लेख प्रकशित झाल्यावर २ दिवस मी त्यावर काय प्रतिक्रिया आल्या हे पहिले. काही लोक माझ्याशी सहमत होते आणि त्यांना हा प्रकार निश्चितच खेदजनक वाटला तर काहींनी मला फक्त टार्गेट केले. मुळात मी कोण आहे त्यापेक्षा माझे म्हणणे काय आहे हे फार महत्वाचे आहे. जे माझ्या म्हणण्याला विरोध करत होते त्यानीच या सर्व 'वराती'ची तुलना 'शीला' शी केली यावरून एवढे नक्कीच कळते की पब आणि डिस्को मध्ये चालणारे प्रकार सर्रासपणे महापुरुषांच्या जयंतीला रस्त्यावर चालू लागले. वाईट हे वाटते की याचेसुद्धा समर्थन होते. पब आणि डिस्को ही ठिकाणे अशा प्रकारचा नृत्य करण्यासाठीच असतात,परंतु महापुरुषांच्या जयंती किंवा उत्सव हे यासाठी असतात का? प्रसन्न केसकर साहेबांनी खूप योग्य विचार मांडला की जर तुम्हाला असा जल्लोष करायचा असेल तर बाकीचे पर्याय १२ महिने चालू असतात. त्यासाठी आपल्या उत्सवांचे वाभाडे का? काही ठिकाणी पारंपारिक खेळ, मराठी लोकगीते साजरी करून शिवजयंती साजरी करण्यात आली. शहराच्या काही भागात राहुल सोलापूरकर, नितीन बानुगडे-पाटील यांची शिवाजी महाराजांवरची व्याख्याने आयोजीत करण्यात आली आणि ती यशस्वी झाली. हे उपक्रम नक्कीच स्तुत्य आहेत. काही लोकांचे म्हणणे आहे की व्याख्याने किंवा पारंपारिक पद्धतीने जयंती साजरी करण्याचे दिवस गेले. मला कायम एक प्रश्न पडतो..हिंदू धर्मातल्या गोष्टी करतानाच कसे दिवस बदललेले असतात? अजूनही मोहरमची ताबूत विसर्जन होताना कव्वाली किंवा सुफी गाण्यांव्यतिरिक्त मी तरी ऐकले नाही. ह्यावर सर्वानी अंतर्मुख होवून विचार केला पाहिजे. खरेतर आहे तितुकें जतन करावें । पुढें आणिक मिळवावें। माहाराष्ट्रराज्य करावें । जिकडे तिकडे ॥ १३ ॥ असे होण्याची ऐवजी, आपली पारंपारिक पद्धती आपण विसरत चाललो आहोत त्यांच्याकडे आपण trend या गोंडस नावाखाली कानाडोळा करत आहोत. मध्ये एकदा शिवाजी महाराजांच्या जयंती वरून वाद चालू होते तेव्हा एका शिवचरित्र अभ्यासकाचे म्हणणे फार छान होते..."अजून काही पंचांग शोधा आणि वर्षातून ३६५ दिवस शिवजयंती साजरी करा..कारण शिवराय हे व्यक्तिमत्वच असे की त्यांचे स्मरण ३६५ दिवस केले आणि त्यांचा चरित्राचा एक पैलू जरी रोज उलगडला तरी ते दिवस कमीच पडतील." जयंतीचा उपयोग हा असे होणे अपेक्षित आहे. असेच जर चालू राहिले तर मध्ये एक विनोद ऐकला होता तो प्रत्यक्षात येईल की काय अशी भीती वाटते,,, शिक्षक: महात्मा गांधी,गौतम बुद्ध आणि श्री कृष्ण यांच्या मध्ये काय साम्य आहे? विद्यार्थी: या सगळ्यांचे जन्म सुट्टीच्या दिवशी झाले. बाकी वरातीमध्ये कोणीही कसेही नाचावे त्याला आपला कधीच विरोध नाही आणि नसणार. पण मिरवणुकीची 'वरात' करू नये एवढेच म्हणणे आहे.