अतिशय सुंदर लेख..
खूप माहिती पूर्ण. आम्रपालीच्या आणि बिंबीसारच्या प्रेम कहाणी बद्दल माहिती होतं. पण नंतरची बौद्ध भिख्खुंची आणि तिची कहाणी नव्हती माहिती.
लेख नक्कीच आवडला.
- (सर्वव्यापी)प्राजक्ता
http://www.praaju.net/
ह्या कादंबरीतही ही सर्व कहाणी येते की फक्त तिच्या बिंबिसाराबरोबरच्या प्रेमसंबंधांपर्यंतच कहाणी थांबते? मला मिळाली तर ही कादंबरी वाचायला नक्की आवडेल! :-)
अरुंधती
http://iravatik.blogspot.com/
अंबपाली भिक्खुणी होईपर्यंतची कथा आहे.
त्या काळातली सर्व प्रमुख नावे कुठल्या-ना-कुठल्या कल्पनावेल्हाळ तर्हेने कथेत गोवलेली आहेत.
गौतम बुद्ध आहेतच. अंबपाली नृत्यप्रवीण म्हणून उदयन तिच्या नाचाबरोबर वीणा वाजवायला (आणि तिच्याशी रत व्हायला) येतो. अजित केसकंबलीचा उल्लेख आहे. अंबपालीच्या जन्मदात्यांचे गूढ आहे.
ऐतिहासिक बाबतीत कल्पनाभरार्या असल्या, तरी ललित म्हणून... कथानके-उपकथानके-राजखलवते-गुप्तहेर-विषकन्या... एकदम मस्त वाचनीय कादंबरी.
हम्म! म्हणजे अंबपालीचा संन्यस्त जीवनकाळ, तिचे नेमके कार्य ह्याविषयी माहिती त्यात नाही. बघते कोठे गुगलून मिळाले तर! :-)
अरुंधती
http://iravatik.blogspot.com/
ललीत लेख मस्तच. :)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
I have always known that at last I would take this road, but yesterday I did not know that it would be today. - Narihara
चित्रेही छान.
शिल्पकलेत आंब्याच्या झाडाखालची आणि टेकून उभी असलेली यक्षीदेखील प्रसिद्ध आहेत, कदाचित या कथेवरून अशा प्रतिमा तयार केल्या असतील असे वाटले. किंवा आंब्यांच्या झाडांना तसेही खूप अधिक महत्त्व आले असेल.
विश्वामित्र - मेनकेच्या ष्टोरीत मेनकाच नंतर ऋषीण होउन तपाला बसली आहे असे इंद्राला कळल्यावर त्याला काय धक्का बसेल अशी कल्पना करत होतो
प्रकाश घाटपांडे
आमच्या जालनिशीत जरुर डोकवा.
अतिशय सुन्दर....
या गाण्यातील "दिल पंछी बन उड जाता है" च्या वेळचे वैजयंतीमालाचे विभ्रम अविस्मरणीय....
वाचून जुन्या आठवणी ताज्या झाल्या...
खूप वर्षांपूर्वी शाळकरी वयात इंदूरच्या रीगल थेटरात आम्रपाली सिनेमा लागला होता, वैजयन्तीमालाचे भव्य कट-आउट बॅनर बघायला मुद्दाम जायचो...
हा सिनेमा "प्रौढांसाठी" होता कि काय हे आठवत नाही, पण तेंव्हा खूप आकर्षण असूनही बघितला नव्हता.... गाणी मात्र अविस्मरणीय....
अलिकडे सीडी घेउन हा सिनेमा बघितला, गाणी अप्रतीम पण सिनेमा
सामान्य वाटला..
यातील आणखी काही गाणी...
http://www.youtube.com/watch?v=d_oRnqUxM5I&feature=related
http://www.youtube.com/watch?v=7LRKOm8Lp-M&feature=related
आम्रपाली हे नावच इतके मधुर आहे की नुसत्या नावानेच मनात विविध असे झन्कार उठतात..काही काही नावातच ही जादू असते जसे प्राजक्ता, मानसी, सोनाली, अबोली, अंजली, प्रांजली..नुसत्या नावाचा उचार ही किती गोड वाटतो..असो...(ह्म्म....गेले ते दिवस)..
बाकी माहिती छान आहे..चालू द्या...
तुमचं वाचन अगाध आहे. म्हणूनच तुम्ही विविध विषयावर माहिती छान संकलन करून लिहू शकता.
ओरिजनल अनुभवाचे लेख ही वाचनीय असतात.
मीनल.
http://myurmee.blogspot.com/
सुरेख लेख... :) नविन माहिती मिळाली.
सिद्धार्थ ते गौतम बुद्ध हा प्रवास अलौकीकच आहे.
मदनबाण.....
There is no need for temples, no need for complicated philosophies. My brain and my heart are my temples; my philosophy is kindness.
Dalai Lama
मीनल, रामची आई, रेवती, मदनबाण, यशोधरा.... सर्वांचे प्रतिसादाबद्दल हार्दिक आभार! मला अतिशय आवडणारा हा इतिहासातील काळ आहे.... त्यातील आम्रपालीसारख्या वेगळ्या व्यक्तिरेखेचे, तिच्या जीवनप्रवासाचे वर्णन करण्याचा हा फार त्रोटक प्रयत्न केलाय! :-)
अरुंधती
http://iravatik.blogspot.com/
आम्रपाली सिनेमा बघितला होता. पण एवढी माहिती एका ठिकाणी मिळणे अवघड! तुम्ही फार उत्तम लेख लिहिला आहे.धन्यवाद.
हर शख्सको अपना बनाके देख लिया
मिलेंगे ना किसीसे ये दिलमें ठानी है|
अरुंधती जी,
आपले सर्वच लेख फार उत्तम आहेत.
कन्ननड कवियत्री व औलिया अक्कांच्या जीवनातील प्रसंग वाचून स्त्री वा पुरुष असा भेद आत्मज्ञानींसाठी करता येत नाही. त्यांना सांसारिक बंधने लागू होत नाहीत. आदि आपली विधाने मला पटली.
आपण नाडी ग्रंथांच्या बाबत केले भाष्य व शोधकार्यास पुढाकार घेण्यासाठी प्रकाशांना केलेली विनंती वाचून आपल्या बाबतचा आदर दुणावला. धन्यवाद.
आपण पुण्यात असाल तर कधी एकत्र येणे शक्य आहे काय ?
माझा मो. नंबर ९८८१९०१०४९
नाडी ग्रंथावरील अधिक माहितीसाठी
http://www.naadiguruonweb.org/
शशिकांत
"Men usually do..." इथपासून सुरु झालेला interesting प्रवास अखेर कुठे जाऊन पोहोचतो त्याचं मार्मिक वर्णन करणारी ही कविता जालावर
इथे वाचायला मिळाली, कवी/कवयित्री कोण आहे ते कळलं नाही, तुम्हाला कोणाला माहित असेल तर त्याची/तिची योग्य नोंद घेता येईल.
सर्वांना इथेच आनंद घेता यावा म्हणून ती कविताच खाली देतो आहे:
I was brought up by foster parents
Yet I received more love than unorphaned children.
My childhood was a bed of roses –
The stuff dreams are made of.
But I never forgot two things-
That I was born out of wedlock
That I was abandoned at birth.
I presumed that a man had ditched my mother
Men usually do.
I fell in love ! I fell in love !
We were to get married.
The Council decreed otherwise.
That was their norm.
A beautiful woman cannot be for one man’s pleasure.
She must be married to the city of Vaishali.
They envied a man who had a beautiful lover
Men usually do.
So I became a courtesan.
But I extracted my pound of flesh.
A couple of palaces ,
My personal guards ,
All expenses paid by the state ,
Leave , with provision to accumulate.
They capitulated before the demands of a beautiful woman
Men usually do.
Then the parties began.
They said that they came for the wine ,
For the music and the dancing ,
For ‘ intellectual companionship ‘.
But they flashed their lust
Men usually do.
Bimbasara , the King of Magadha ,
Invited me to his bed.
Magadha will give you more than Vaishali ever can.
I spurned his advances –
His armies laid siege on Vaishali.
Rejected , he reacted like a child dispossessed
Men usually do.
The parties stopped , the pomp died down.
My customers were daily going to their death.
I could be their saviour , and I knew
This would wound their honour and their pride.
So I cast the final die-
To emasculate the men of Vaishali and
Have the King of Magadha on his knees.
"If out of our union I conceive
And if I give birth to a boy
Then he will be your heir.
If you consent to this then , Bimbasar ,
Come disguised to my chamber
And instruct your armies to leave Vaishali."
He signed away his wealth for a roll in the hay
Men usually do.
The deed was done
The siege was lifted.
I concieved.
I chose to encash my accumulated leave
And closed shop.
There were rumours and stories
And fretting and fuming
But nothing could be done.
The men went back to their wives
Men usually do.
For nine months I pondered who the target of my revenge was.
Bimbasar , the men of Vaishali and/or all malekind.
Nine nerve racking months without any answer.
A boy was born - Bimbasar kept his promise.
Then Gautam Buddha came to Vaishali.
The evils lie in ones desires he said.
Take refuge in me.
Take refuge in duty.
Take refuge in the monastic order.
And you will be free from the tempest within your soul.
I shaved my locks and donned the saffron robes.
I finally met a man
Who gave without asking for anything in return
Men seldom do.
पण माझ्या माहीती नुसार
बिम्बिसार अन आम्रपाली त्यांचा आणखिन एक पुत्र होता जीवक नावाचा जो पुढे एक प्रख्यात चिकित्सक अन राजवैद्य झाला
बिम्बिसार च्या ५00 राण्या होत्या त्यातील एक आम्रपाली .
बिम्बिसार ला एक कूटनीतिज्ञ आणि दूरदर्शी शासक मानले जाते.
अजातशत्रु ने आपल्या वडिलांची बिम्बिसार ची हत्या करून राजगादी मिळविली होती .
बिहार चा इतिहास रोचक आहे खरा ! शाळेत असताना कोणीतरी एक पुस्तक दिले होते तेव्हा वाचला होता आता जास्त आठवत नाही तुझ्या लेखा मुळे थोडे आठविले :-)
~ वाहीदा
वाहिदा, माझ्याकडे व नेटवर उपलब्ध असलेल्या माहितीनुसार जीवक हा राजवैद्य होता, पण तो आम्रपालीचा पुत्र नव्हता. असो. जीवकाने गौतम बुध्दाच्या जखमांवर मलमपट्टी केल्याचे उल्लेख आहेत.
आम्रपालीविषयी बर्याच आख्यायिका आहेत, त्यामुळे ही आख्यायिकाही असू शकते. तिच्या आयुष्याविषयी बौध्दांच्या ''खुद्दनिकाय'' मधील थेरीगाथेत (बौध्द भिक्षुणींनी रचलेल्या व गायलेल्या कविता/रचना) आम्रपालीचे चरित्र येते.
बिंबिसाराच्या बर्याच राण्या होत्या हे मात्र बरोबर आहे. अजातशत्रू त्याचा मुलगा आणि ह्याच मुलाच्या हाती त्याचा अत्यंत क्रूर, निष्ठुर शेवट झाला.
अरुंधती
http://iravatik.blogspot.com/
प्रतिक्रिया
अतिशय
असेच म्हणतो,
+३
काय सुंदर
छान लेख
ह्या
कादंबरीमध्ये ऐतिहासिक कल्पनारंजन
हम्म!
ललीत लेख
माहितीपूर्ण लेख आवडला
मस्त लेख!!!
रोज काहीतरी नवीन
छान आहे लेख
छान
अतिशय सुन्दर
इतर
आम्रपाली
छान!
प्रतिसादा
वाचन-लेखन
मस्त
वेगळेच
सुंदर लेख!
सुरेख लेख...
सर्वांचे धन्यवाद!
उत्तम
नवीन
व्वा...!
आदर दुणावला. कधी एकत्र येणे शक्य आहे काय ?
सुंदर...... आज
आम्रपालीशी संबंधित एक कविता वाचल्याचं आठवत होतं..
हेमा मालिनी ने Women of India या नावाने केलेली दूरदर्शन मालिका..
बहुगुणी,
ललित लेख उत्तम
वाहिदा,
रोचक...