मेपोल - एक आनंदोत्सव
लेखनप्रकार
नमस्कार, शीर्षक वाचून कुणी या धागा लेखास निवडणूक मतदान/राजकारणाचा विषय समजून उघडले तर तुर्तास तरी क्षमस्व :) पोल हा शब्द येथे खांब अथवा काठी या अर्थाने घ्यावयाचा आहे. मेपोल हा एक बर्याच युरोपीय देशांमधला १ मे ला ( अथवा पासून चालू) होणारा ख्रिश्चनपूर्व काळापासून चालत आलेला एक मोठा आनंदोत्सव आहे. ज्यात काठ्यांना सुशोभित करणे त्यांच्या भोवती सामुहीक फेरनृत्य, गाणी अथवा मिरवणूकींचा देशपरत्वे समावेश असू शकतो.
मेपोलांचे सध्याचे स्वरुप आधूनीक पोलांचे असले तरीही उपलब्ध ऐतिहासीक संदर्भा नुसार जंगलातील वृक्ष मुळे तोडून मैदानात आणून रोवणे त्याच्या फांद्या छाटून घरोघरी आपपाल्या घराबाहेर लावणे आणि मैदानात रोवलेल्या खोडास फुले. फुल माळांनी सुशोभीत करून सांस्कृतिक कार्यक्रम पारपाडणे असे सर्वसाधारण स्वरुप आहे. जंगलातील वृक्ष मुळे तोडून मैदानात आणून रोवणे त्याच्या फांद्या छाटून पूजा करणे ह्याचे वर्णन महाभारताच्या आदीपर्वात नमुद शक्रोत्सवाच्या जवळ जाणारे तर मेपोलाच्या भोवतालच्या सामुहीक फेरनृत्याची जुनी चित्रे पाहता गुजराथी गरब्याची प्रकर्षाने आठवण यावी. मेपोलाच्या सामुहीक फेरनृत्यास इंग्रजांनी लांब रंगी बेरंगी रिब्बना लावून त्या रिब्बंनांसहीत फेरनृत्य करण्याचे आगळेच मोहक रुप दिले आहे.
ख्रिश्चनादी अब्राहमीक धर्मांच्या धर्ममार्तंडांना या मेपोलाचा इतिहास काठीपूजेपासून चालू झालेला असल्यामुळे अब्राम्हण्यम आहे. (अब्राहमीक धर्मांना हा सण नकोसा असल्यामुळे हिंदूंनी त्यावर आपला आधिकार दाखवण्यास हरकत नसावी -हिंदुधर्मीयांचा युरोमेरीकेतील लोकसंख्येचा टक्का सहज वाढेल :) ह.घा.) धर्मांची बंधने झुगारून १४ फेब्रुवारी जशी साजरी होते तशी १ मे साजरी होताना दिसते. म्हणजे कॉन्व्हेंटातून मूलांना त्या दिवशी शाळेत न पाठवल्यास सरकारी कायद्याने इंग्लंडात पालकांना जबर दंड होऊ शकतो. ख्रिश्चनांनी आणि विशेषतः प्रोटेस्टंटांनी मेपोल संस्क्र्तीवर केलेल्या सांस्कृतीक अत्याचाराचा वेगळा धागा होऊ शकेल किंवा पुढे मागे वेगळा धागा करण्याची इछा आहेच. वर महाभारताचा उल्लेख केला म्हणजे प्रत्यक्षात काठीपूजेचे उत्सव भारतातून सुरु झाल्याचे दावे लगेच करता येणार नाहीत, आमेरीका खंडात देवक स्तंभांची परंपरा होती युरोपात मे पोल आणि ओक वृक्षाची आर्चना दिसते. तर आशियात अगदी सायेबेरीया मंगोलिया चिन ते खाली पार पूर्व आशिया भारताकडे येताना ब्रह्मदेश; भारताच्या आठही दिशा; पुढे मध्यपूर्व मग मध्य एशिया मध्ये अशेरा काठ्यांच परंपरा आहे.
असो विकिमिडीया कॉमन्सवरची काही छायाचित्रे देतो तुम्हीही युट्यूबावरील लिंका द्या परदेश स्थित मराठी असाल आणि मेपोल जवळून अनुभवला असेल तर तुमचे अनुभव सांगा. मेपोलची अधिक ज्ञानकोशास उपयूक्त माहितीही देण्यास हरकत नाही पण या धाग्यावरील माहिती पूर्ण प्रतिसाद मध्ये मराठी विकिपीडियावर लेख तयार करण्यासाठी आम्ही चकटफू मध्ये वापरणार म्हणून आपले प्रतिसाद लेखन कॉपीराइट मुक्त होत असल्याचे गृहीत धरले जाईल.
स्विडन मधील एका मे पोलाची उभारणी (वस्तुतः हे छायाचित्र युकेच्या जुन्या मेपोल वर्णनांशी अधिक जुळत असण्याची शक्यता वर्णनांच्या वाचनावरुन तरी वाटते.)
मे पोल उभारणीचे १९व्या शतकातील एक चित्र विकिमिडीया कॉमन्सवर छायाचित्रास Frederick Goodall Raising the Maypole असे नाव दिले आहे.
हे एक रंगीबेरंगी मेपोलाचे छायाचित्र
इंग्लडातील मेपोल नृत्ये मेपोल काठीस रिब्बन सोडलेल्या असतात सहभागी लोक त्यास धरून नृत्यकरतात.
इंग्लंडा आणि युरोपातील शाळेतील मुले मेपोलाभोवती फेर धरुन नृत्य करताना
आमेरीकेत साजरे होत असलेले अंग्रेजी पद्धतीचे मेपोलनृत्य
जर्मनीतील एक मेपोल दृष्य
Prangstangen म्हणजे काही गावात खालील प्रमाणे मेपोलांना फुलांनी सजवले जाते आणि मेपोलांची शोभायात्रा वगैरे काढली जाते.
सर्व छायाचित्र सौजन्य : विकिमिडीया कॉमन्स
हे एक रंगीबेरंगी मेपोलाचे छायाचित्र
इंग्लडातील मेपोल नृत्ये मेपोल काठीस रिब्बन सोडलेल्या असतात सहभागी लोक त्यास धरून नृत्यकरतात.
आमेरीकेत साजरे होत असलेले अंग्रेजी पद्धतीचे मेपोलनृत्य
Prangstangen म्हणजे काही गावात खालील प्रमाणे मेपोलांना फुलांनी सजवले जाते आणि मेपोलांची शोभायात्रा वगैरे काढली जाते.
वाचन
13835
प्रतिक्रिया
0