नित्यनेमाप्रमाणे उमाजीशेठ दर्शनाला देवळात घुसला. हनुमानाच्या मुर्तीकडे त्याने डोळे विस्फारुन पाहीले. मुर्तीचा चेहरा काळवंडलेला. गालावरुन थेंब ओघळत होते. ”मारुतराया, का घाम फुटला तुला? नको कोपू रे गावावर.” तो ढसढसा रडायला लागला. गावात वार्‍यासारखी बातमी पसरली. सगळे गावकरी देवळासमोर जमले. लोक कुजबुजू लागले. “अनाचार माजलाय.

संध्याकाळ झाली तशी ती सरसरून उठली. एका अनामिक आनंदाच्या ओढीने आळस झटकून तीने आवरायला सुरूवात केली. एका नव्या आयुष्याची स्वप्ने गेल्या कित्येक रात्री तीने रंगवली होती. आज त्या स्वप्नांची पूर्तता करायची वेळ आली होती. एव्हाना तो यायला हवा होता.?!! मनाशीच तिला वाटलं, कदाचित त्याने आपला विचार तर बदलला नसेल ना? या विचाराने ती सैरभैर झाली. बरोबर आठ वाजता तो आला. सर्वांना चुकवत त्यांनी रेल्वे स्टेशनच्या दिशेने धाव घेतली. त्या गर्दीत आपल्याला कुणी ओळखणारं नसेल असं वाटलं असावं त्यांना.

सकाळपासून तो गळ टाकून बसलेला. दुपार होत आली तरी एकही मासा मिळाला नव्हता. उन्हासोबत वाढणाऱ्या भुकेने तो चिडचिडलेला… कंटाळून उठला, तर बाजूला काहीतरी चमकलं! बघितलं तर एका डब्यात सॅन्डविच होतं. "एखाद्या मासेमाऱ्याचं असेल..." पोटात आग पडलेली! इकडंतिकडं बघत त्यानं हळूच ते सॅन्डविच उचललं आणि घाईघाईत एक मोठा घास घेतला. दुसऱ्याच क्षणी कुणीतरी त्याची जीभ खेचतंय असं त्याला वाटू लागलं... ती अदृश्य शक्ती त्याला तलावाकडे ओढू लागली... प्राणभयाने तो किंचाळला, पण घशातून आवाज फुटेना! सुटकेसाठी तो खूप धडपडला, पण अखेरीस त्या शक्तीनं त्याला तलावात ओढून घेतलंच!

नुकतेच इंजिनीअरींगच्या शेवटच्या वर्षाला आलेले दोन मित्र . कॉलेजमधल्या टिचींग , नॉनटिचींग स्टाफचे आवडते . एकमेकांचे रुमपार्टनर . आज उत्साहाने गप्पा मारत होते . करीअरची स्वप्ने रंगवत होते . एका मित्राने सुचवले . " मित्रा , मी ठरवलं आहे . यावर्षी प्रोजेक्टसाठी प्रिन्सीपॉल हजारशब्दे हेच आपले गाईड असणार . त्यांच्या ज्ञानाचा , अनुभवाचा आपल्याला चांगला उपयोग होईल . " रुमपार्टनर चपापुन सावधपणे म्हणाला . " जॉय दोस्ता , हजारशब्दे सर तापट आहेत . आयत्यावेळी तोंडघशी पाडतात . शहाणा असशील तर थोडा विचार कर . " " ठिक आहे यार .

आज ऑफीसहुन तो लवकरच परतला. प्रमोशनचा आनंद लपवता येत नव्हता. हळुच दार उघडलं... नको त्या अवस्थेत 'तो आणि ती' धक्काच बसला. शांतपणे बाहेर थांबला. चल, तु येतेय का ? की त्याच्याबरोबर येणार ? 'मला माफ कर प्लीज' हं, जाऊ देत. आज बाळाचा वाढदिवस. काय घेऊन येऊत त्याला आपण ? नाही, नको. 'काय गं तुझा वर्गमित्र ना तो, माझी तू ओळख करुन दिलेली आठवते. 'त्याच्या नौकरीसाठी आपण आर्थिक मदत केली, राहण्यासाठी घर नव्हतं, भाड्यासाठी पैसे दिले. अपघात झाला म्हणुन हॉस्पिटलचा खर्च. तोच ना तो. काहीतरी आठवत तो विचार करु लागला. झालं ते झालं. काही गोष्टी विसरलेल्याच बर्‍या. आणि तो बाहेर पडला.

"तुमच्या शेजारचं घर घेतलंय. थोडी माहिती हवी होती?" "मी एकटीच असते. चौकशा दुसरीकडे करा." "आई....... मी या गावातच नवीन आहे. कुठे जाणार?" "आई?!!! हम्म! कोण बरं हाक मारायचं ही??? कुठचा तू? घरी कोण असतं?" "मुंबई. घरी फक्त आई. आता इथे सेट झालो की आणीन तिला." "अरे? एकटाच आहेस इथे? ये आत!" ….........."रामभाऊ, परवा जानकीआक्का गेल्या. मुलगा परदेशात गेल्यानंतर आक्का खुळावल्या. गावाचं नाव टाकलं. आण्णा गेल्यानंतर त्यांना पोहोचवून आलेल्या मंडळींना देखील दार उघडलं नव्हतं. परवा तिथून जाताना दार उघडं बघून आत डोकावलं; आक्का जमिनीवर अस्ताव्यस्त पडल्या होत्या. काही नातं नसूनही अंतिम विधी आम्हीच केले.