✍ मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ
प्रवेश करा | सदस्य व्हा
मिसळपाव
मिसळपाव मराठी साहित्य

Main navigation

  • मुख्य पान
  • पाककृती
  • कविता
  • भटकंती
  • नवीन लेखन

एक 'वजनदार' धागा...

च
चित्रगुप्त यांनी
Sat, 09/10/2011 - 01:16  ·  लेख
लेख
....... तसे या लेखाचे पूर्ण शीर्षक - "गॅलिलिओचा बाप, चित्रकला, संमोहनशास्त्र, संगीत, गवंडीकाम, होमियोपाथी, ज्योतिषविद्या, न्यूटन, ताजमहाल आणि (ब्रम्हचर्यव्रताचरणमुक्तेच्छुंसाठी उपयुक्त -) एक वजनदार धागा" असे आहे. ... गोंधळलात ? अहो,या सर्व गोष्टींमध्ये एक समान धागा आहे, तोही एक वजनदार धागा. म्हणजे बघा: गॅलिलिओचा बाप एक संगीतज्ञ होता, तो संगीत रचताना काल- मापनासाठी हा 'वजनदार धागा' वापरायचा. काही होमियोपाथ नेमके औषध हुडकण्यासाठी, तसेच चित्रकार, मूर्तीकार, गवंडी, सुद्धा हा वापरतात. अमेरिका व अन्य देशात अनेकजण खरेदी करताना या धाग्याचा कौल घेतात म्हणे. संमोहनशास्त्रात याचा उपयोग केला जातो. ताजमहाल, पिरामिड वगैरे भव्य बांधकामे या धाग्याशिवाय करणे अशक्य. न्यूटन व फोकाल्ट यांचे यावर आधारित शोध प्रसिद्धच आहेत. अर्थात हा 'वजनदार धागा' म्हणजे "लंबक" अथवा पेंडूलम. बघा: http://www.vaastuinternational.com/dowsing/vid_pendulum.gif http://www.calacademy.org/products/pendulum/page1.htm परंतु लंबकाच्या आणखी एका उपयोगाविषयी मी या धाग्यात सांगणार आहे. दहा- बारा वर्षांपूर्वी लंबकाचे जे काही प्रयोग मी केले होते, त्याची हकीगत: एक दिवस मला 'लंबकविद्या' नामक एक पुस्तक मिळाले, त्यात लंबकाच्या सहाय्याने भविष्यातील घटना जाणून घेता येतात, असे सांगितले होते. पूर्वी आर्टस्कूल मध्ये शिकत असताना व्हीनस इ. चे पुतळे वा प्रत्यक्ष मॉडेल वरून रेखाटन करताना आम्ही लंबक वापरायचो, पण हे नवीनच काही होते. पुस्तकात दिलेले सुरुवातीचे सोपे प्रयोग सहज जमले. ते म्हणजे लंबकाची दोरी हातात धरून हात अगदी स्थिर ठेवता येणे. त्यानंतर मुद्दाम हाताने गति न देता नुसत्या विचाराने लंबक उभा, आडवा, घड्याळाच्या दिशेने व उलट दिशेने फिरवता येणे, वगैरे. आता प्रत्यक्ष भविष्य जाणून घेण्याच्या दिशेने प्रयोग करायचे होते; प्रचंड उत्सुकता दाटली होती. ज्याची लवकर प्रचीती घेता येईल, अशी भविष्यातील घटना कोणती? पत्नी त्यावेळी भगिनी मंडळात भिशीसाठी जायला निघालीच होती. चिठ्ठ्या टाकून जिचे नाव निघेल, तिला पैसे मिळत, तेंव्हा तिला जाण्यापूर्वी त्या सर्वांची नावे विचारून लिहून घेतली. मग कागदावर एक अर्धवर्तुळाकृती आकार बनवून त्याचे - जितक्या बायका होत्या तितके - भाग पाडून प्रत्येकात एकीचे नाव लिहिले. "शून्य" बिंदूवर हात अगदी स्थिर करत लंबक धरून ठेवला. मग डोळे मिटून अगदी उत्कटपणे असा विचार केला, की जिला भिशीचे पैसे मिळणार असतील त्या भगिनीचे नाव कळावे. काही वेळाने लंबाकाने गति घेतल्याची हाताला जाणीव झाल्यावर डोळे उघडले. "उज्वला" या नावावर लंबक सावकाश पणे फिरत होता.... काही वेळाने पत्नी परतल्यावर तिने सांगितले की पैसे उज्वलाला मिळाले..... आम्ही थक्कच झालो. मग काय, हा एक नवीनच नाद लागला. रोज काही ना काही प्रयोग करू लागलो. लवकरच बर्‍याच लोकांना ही बातमी कळली, रोज कुणी ना कुणी भविष्य जाणून घ्यायला येऊ लागले. ... शेजारी राहणार्‍यांच्या गर्भार मुलीला मुलगा होणार, हे भाकीत खरे ठरले. ... एका परिचिताच्या दोन मुलींनी दहावी व बारावीच्या परिक्षा दिल्या होत्या, निकालाची प्रतिक्षा होती, त्यांना किती टक्के मार्क मिळणार, याचे भाकीतही बरोबर निघाले. ... एकाच्या मुलीचे लग्न अमुक वेळी होईल, व ती परदेशी जाईल, हेही बरोबर निघाले. ... एका मित्राने कुठल्याश्या सोसायटीत घरासाठी रक्कम जमा केली होती, पण तो जरा साशंक होता, त्याला पैसे काढून घेण्याचा सल्ला दिला, तो अगदी समयोचित ठरला. लंबकाच्या सहाय्याने केलेली अशी अनेक भाकिते खरी ठरली. सुमारे वर्ष - दोन वर्ष मी यात बराच गुंतलो होतो, नंतर मात्र मी हा उद्योग पूर्णपणे बंद केला, त्याला खालील कारणे घडली: १. कुणाचेही भविष्य जाणून घेण्यासाठी लंबकाचा प्रयोग करताना स्वत: अगदी तटस्थ, निर्विकार असणे अत्यंत गरजेचे असते. त्यामुळे मला माझे स्वत:चे आणि मुला-बाळांचे भविष्य जाणून घेणे कधीच शक्य झाले नाही. म्हणजे स्वत:साठी ही विद्या निरुपयोगी ठरली. २. मी हा उद्योग हौस म्हणून, विनामूल्य करत होतो, हळू हळू इतके लोक येऊ लागले, की माझे वैयक्तिक/कौटुंबिक जीवन, चित्रकला, हे सर्व विस्कळीत होऊ लागले. यातून पैसा कमावण्याची इच्छाही नव्हती, आणि तसले व्यवहारचातुर्यही माझ्याकडे नाही. ३. पुढे काही पंजाबी व्यापारी, बिल्डर वगैरे येऊ लागले, त्यांना खूप मोठ्या रकमांची गुंतवणूक करायची असल्याने माझा सल्ला हवा असायचा. आता मात्र यातले गांभीर्य आणि धोका माझ्या लक्षात आला. ४. माझी सुरुवातीची उत्कंठा, कुतूहल हे आता शमलेले होतेच, त्यातून शेवटी एक दिवस एका बाईने तिची अंथरुणाला खिळलेली आई केंव्हा मरण पावणार असे विचारले, त्याच क्षणी मी हा लंबकाचा उद्योग पूर्णपणे बंद केला, तो आजतागायत. माझ्यापुरता हा विषय इथेच संपल्याने मला भाकिते कशी करता आली, त्यामागे कोणते निसर्गनियम काम करत होते, वगैरेचा शोध घेतला गेला नाही. हा झाला माझा अनुभव. अर्थात कुणी वेगळ्या प्रकारे हे करेल, वेगळे अनुभव येतील, काही नवीन मार्ग खुले होतील... त्यामुळे गंमत म्हणून करून बघायला हरकत नाही. आणि अगदी सुरुवातीला लिहिल्याप्रमाणे ब्रम्हचर्यव्रताचरणमुक्तेच्छु लोक्स पोरी-बाळींवर छाप टाकण्यासाठी याचा उपयोग करू शकतात, पण जरा जपून. (अवांतर: काही लोक यातून प्रचंड पैका मिळवतात, असे ऐकून आहे, मात्र यात त्यांच्या व्यवहारचातुर्याचा, धूर्तपणाचा, संभाषणकौशल्याचा, 'पीआर' गिरीचा मोठा हात असणार. उदा. 'बॉलीवुड' मधील एका लंबकवाल्याची तीन महिने आधीपासून appointment घ्यावी लागते म्हणे). या लेखात मला लंबकाच्या भविष्यकथन क्षमतेबद्दल कोणतीही मंडनानात्मक वा खंडनात्मक भूमिका घ्यायची नाही, हे नमूद करू इच्छितो. मात्र तुम्ही काही प्रयोग केलेत, तर जरूर कळवा. खालील दुव्यांवर उपयोगी माहिती मिळेल: http://www.lettertorobin.org/companion/html/StudentGuide.html http://www.pendulums.com/how_it_works.htm http://www.newspiritservices.com/pendulum.html http://www.crystaltiger.com/sa02003.htm http://educationalelectronicsusa.com/p/shm-II.htm http://en.wikipedia.org/wiki/Pendulum
वर्गीकरण
लेखनविषय (Tags)
कला
संगीत
औषधोपचार
संस्कृती
समाज
जीवनमान
तंत्र
विज्ञान
सामुद्रिक
ज्योतिष
मौजमजा
रेखाटन
लेखनप्रकार (Writing Type)
प्रकटन
विचार
मत
संदर्भ
शिफारस
माध्यमवेध
अनुभव
प्रश्नोत्तरे
मदत
माहिती
विरंगुळा

प्रतिक्रिया द्या
35068 वाचन

💬 प्रतिसाद (66)

प्रतिक्रिया

पातळी

साती
Mon, 09/12/2011 - 12:08 नवीन
आमच्या गावात अशी दिसणारी पण लाकडाची पातळी मेस्त्री लोक काम करताना वापरतात.
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: नगरीनिरंजन

गॅलिलिओ

नंदन
Mon, 09/12/2011 - 12:27 नवीन
प्रतिसाद वाचतो आहे. बाकी अलीकडे गॅलिलिओचे ग्रह उच्चीचे आहेत, यात शंकाच नाही ;)
  • Log in or register to post comments

चित्रगुप्त आपला लेख वाचला.

आशु जोग
Wed, 09/14/2011 - 00:38 नवीन
चित्रगुप्त आपला लेख वाचला. रंजक वाटला. मला वाटते. मन एकाग्र करणे महत्वाचे. लंबकाचीही जरुरी नाही कुणीतरी कॉफी पिलवूनही भविष्य सांगतात.
  • Log in or register to post comments

मन एकाग्र करणे महत्वाचे. लंबकाचीही जरुरी नाही...

चित्रगुप्त
Wed, 09/14/2011 - 02:58 नवीन
......मन एकाग्र करणे महत्वाचे. लंबकाचीही जरुरी नाही... खरे आहे, लंबकामुळे एकाग्रता सहज होते हे एक, व दुसरे म्हणजे योग्य तो चार्ट बनवला, की त्यातील योग्य त्या उत्तरावर लंबक फिरू लागतो, त्यामुळे उत्तर हुडकणे सोपे जाते. परंतु मुख्य मुद्दा असा, की कोणत्याही पद्धतीने का असेना, मुळात भविष्य जाणून घेणे शक्य आहे की नाही ? असल्यास त्यामागे कोणता कार्यकारण भाव, कोणतेनिसर्ग नियम आहेत?
  • Log in or register to post comments

पुन्हा एकदा

चित्रगुप्त
Sat, 09/14/2013 - 10:59 नवीन
नवीन मिपाकरांसाठी दोन वर्षांपूर्वीचा हा धागा पुन्हा उपसत आहे.
  • Log in or register to post comments

ब्रम्हचर्यव्रताचरणमुक्तेच्छु

मंदार कात्रे
Sat, 09/14/2013 - 15:30 नवीन
ब्रम्हचर्यव्रताचरणमुक्तेच्छु लोक्स >>> मस्त ;)
  • Log in or register to post comments

.

आशु जोग
Sun, 09/15/2013 - 20:35 नवीन
तज्ञानी जिज्ञासुंच्या अज्ञानात भर घालावी विजुभाऊ, ज्ञानात भर घालावी हे ऐकले होते. हे काय नवीन !
  • Log in or register to post comments

बाजारात लंबक विद्येवर बरीच

म्हैस
गुरुवार, 10/10/2013 - 15:53 नवीन
बाजारात लंबक विद्येवर बरीच पुस्तके आहेत. परंतु कोणता पुस्तक योग्य मार्गदर्शन करू शकेल .? अक्षरधारा म्हणजे पुण्यातला ना . अत्रे सभागृह जवळचं..
  • Log in or register to post comments

हाच तो धागा

चित्रगुप्त
Sat, 11/20/2021 - 14:18 नवीन
शशिकांत ओक यांच्या अलिकडील 'डॉ वि ह सरांना आठवताना... ' या धाग्यातील प्रतिसादात उल्लेख केलेला धागा तो हाच.
  • Log in or register to post comments

माझ्यापुरता हा विषय इथेच

प्रकाश घाटपांडे
Sat, 11/20/2021 - 15:55 नवीन
माझ्यापुरता हा विषय इथेच संपल्याने मला भाकिते कशी करता आली, त्यामागे कोणते निसर्गनियम काम करत होते, वगैरेचा शोध घेतला गेला नाही.
मला वाटत काकतालीय न्याय शास्त्र इथे काम करत असावे.
  • Log in or register to post comments

मलासे वाटते इंद्रियातीत ज्ञान असावे.

चित्रगुप्त
Sat, 11/20/2021 - 18:38 नवीन
इंद्रियातीत ज्ञानाचे अनुभव बहुतेक सर्वांनाच कधीकधी येतात असे वाटते. मला त्यापैकी हा प्रकार वाटतो.
  • Log in or register to post comments

रंजक माहिती

तर्कवादी
गुरुवार, 01/12/2023 - 18:55 नवीन
रंजक माहिती पण यात कार्यकारण्भाव असेल असे वाटत नाही. फक्त योगायोगाने काही भविष्य खरी ठरत असावीत असे मला वाटते
  • Log in or register to post comments

मेख!

हणमंतअण्णा शंक…
गुरुवार, 01/12/2023 - 21:04 नवीन
पुस्तकात दिलेले सुरुवातीचे सोपे प्रयोग सहज जमले. ते म्हणजे लंबकाची दोरी हातात धरून हात अगदी स्थिर ठेवता येणे. त्यानंतर मुद्दाम हाताने गति न देता नुसत्या विचाराने लंबक उभा, आडवा, घड्याळाच्या दिशेने व उलट दिशेने फिरवता येणे, वगैरे.
इथेच मेख आहे. १. हात स्थिर ठेवणे हा भास असतो २. आणि मग वरच्या स्थिर हातात पकडलेला लंबक 'मनाने' हलवणे! याचेच एक नेहमीचे वर्जन म्हणजे नारळ हातात धरून भूजल पाहणे. एका ( उजव्याच बरं का) हाता शेंडीवाला नारळ तळहातावर आडवा जमिनीला समांतर ठेवायचा. शेंडी आपल्याकडे आणि टोक समोर. आणि मग जमिनीवर चालत राहायचे. जिथे भूजल असते तिथे नारळ टोकावर शेंडी आकाशाकडे करून तळहातावरच उभा राहतो!! मेख - १. तळहात जमिनीला समांतर स्थिर ठेवायला लागतो. २. आणि मग वरच्या स्थिर तळहातावर असलेला नारळ पावलांखाली भूजल असल्यास लगेच ताठ उभा होतो!!! आता कोणालाही ही 'विद्या' जमत नाही बरे!! पायाळू लोकच/पुरुषच/मुलंच लागतात असंही आहे. आणि गंमत म्हणजे एकाही बाईला मी पाणक्या म्हणून पाहिले नाही. याचे अजून एक वर्जन आहे - दोन तारा घेऊन पाणी पाहणे. नारळ नाही. नारळात पाणी असतं म्हणून भूजलाबरोबर त्याची रिअ‍ॅक्शन होते असा युक्तीवाद मी एका पाणक्याकडून ऐकला. आता अजून एक वर्जन - एका तव्यात वाळू घ्यायची आणि त्यावर शेंडीवाला नारळ आडवा ठेवायचा. त्या नारळावर हळद कुंकू वाहून त्या नारळावर एक पुरुष बसेल. त्याने तवा, नारळ न हलवता, कोणत्याही आधाराशिवाय नारळावर बसायचे असते. बसणारा पुरुष आपण अ मानू. मग एक दुसरा पुरुष दोन उदबत्त्या पेटवेल. अर्थात हळद कुंकू वाहून. आता दुसरा पुरुष उदबत्ती हात-जोडलेल्या हातात घेऊन जमिनीवर इकडे तिकडे फिरेल. फिरणारा पुरुष आपण ब मानू. जसा जसा ब पाण्याच्या जवळ जाईल तसा तसा नारळ क्लॉकवाईज फिरेल. आणि समजा ब अगदी मोक्याच्या जागी उभा राहिला पाण्यावर, तर नारळ तव्यातल्या वाळूवर गरागरा फिरू लागेल. तो इतका जोरात फिरेल की अ ला फेकून देईल. आता : १. बसणारा माणूस अ हा स्थिर बसावा लागतो नारळावर चवड्या/तळपाय ठेऊन. स्किल स्किल! २. असा तो बगळ्यासम स्थितप्रज्ञ अ, जो अफाट सिद्धीने स्थिर नारळावर तासंतास बसू शकणारा जणू साक्षात भूजलदेवतेचा पुतण्याच, तो प्रकांड हटयोगी संयमी अ, जर गरारा फिरून फेकला गेला तर अशा त्या जागी जिथे ब च्या पावलांखाली वसते ५ इंची पाणी, माझे राणी!! ---- बर्‍याच लोकांचा एक समज असतो की जमिनीखालून झरे वाहतात आणि काही ठराविक ठिकाणी या झर्‍यांचे डोह असतात. तिथेच बोअरवेल काढली तर भरपूर पाणी लागेल. भूजल कसे असते याचा बेसिक अभ्यास असेल तर साधारणतः लक्षात येईल की वरील पद्धतींनी पाणी पाहणे हा निव्वळ मूर्खपणा असतो. अधिक माहिती अर्थातच विकीवर https://en.wikipedia.org/wiki/Water_table
  • Log in or register to post comments

इंद्रियातीत जाणीव

चित्रगुप्त
गुरुवार, 01/12/2023 - 22:42 नवीन
लंबक हा विषय माझ्या आयुष्यातून कधीचाच हद्दपार झालेला असल्याने त्याविषयी आता मला काहीच म्हणायचे नाही. खंडन-मंडन तर मला तेंव्हाही करायचे नव्हते. फक्त जिज्ञासेपोटी प्रयोग केले होते, ती शमल्यावर ते बंद केले. मात्र आपल्या सर्वसामान्य तर्कापलिकडे बरेच काही असते, त्यापैकी एक म्हणजे 'इंद्रियातीत जाणीव' याचा अनुभव एक कलावंत म्हणून अनेकदा येत असतो, म्हणून हा त्यापैकी एक असू शकतो, असे मी वरील २०२१ च्या प्रतिसादात लिहीले आहे.
  • Log in or register to post comments

तो प्रसिद्ध / सिद्ध लंबक आता कुठे आहे?

कंजूस
Fri, 01/13/2023 - 11:39 नवीन
विकायचा आहे काय? ___________ फारच गंमतीशीर आहे.
  • Log in or register to post comments

@कंजूस : लंबक कुठेतरी असेल. सापडला तर देईन तुम्हाला.

चित्रगुप्त
Fri, 04/26/2024 - 18:19 नवीन
घर आवरताना अधून मधून दिसतो तो लंबक. आता कुठे आहे ते लक्षात नाही. मिळाल्यास देईन तुम्हाला. पण त्याच लंबकात काही विशिष्ट शक्ती आहे असे नाही. कोणताही लंबक चालतो.
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: कंजूस
  • «
  • ‹
  • 1
  • 2

मिसळपाव वर स्वागत आहे.

प्रवेश करा

  • नवीन खाते बनवा
  • Reset your password
मिसळपाव.कॉम बद्दल
  • 1आम्ही कोण?
  • 2Disclaimer
  • 3Privacy Policy
नवीन सदस्यांकरीता
  • 1सदस्य व्हा
  • 2नेहमीचे प्रश्न व उत्तरे
लेखकांसाठी
  • 1लेखकांसाठी मार्गदर्शन उपलब्ध
  • 2लेखन मार्गदर्शन
संपर्क
  • 1सर्व मराठीप्रेमींचे मनापासून स्वागत!
  • 2अभिप्राय द्या
  • 3संपर्क साधा
© 2026 Misalpav.com  ·  Disclaimer  ·  Privacy Policy मराठी साहित्य व संस्कृतीसाठी  ·  प्रवेश  |  सदस्य व्हा