वाङ्मय — मराठी वाङ्मय, साहित्यप्रकार आणि साहित्यिक चर्चा यांवरील लेखन. मराठी साहित्याचा अभ्यास व आस्वाद येथे घ्या.
काही दिवसांपूर्वी हे कोडे लिहिल्यावर "का रे अजून चांदोबा वाचतोस का?" असं कुणीतरी मला विचारलं होतं. त्यावेळी उगाचच चांदोबाची आठवण येऊन पिसं उधळल्याप्रमाणं झालं. खरंच लहानपणी एका वेगळ्याच दुनियेत नेणार्‍या या अद्भुत पुस्तकाबद्दल अजून कोणी कसं बरं लिहिलं नाही?
नमाम्यहं सरस्वतीम्
*******************
सुशुक्लवस्त्रधारिणीम् सुमन्दहासहासिनीम् ।
सुतन्तुवाद्यवादिनीम् नमाम्यहं सरस्वतीम् ॥ १ ॥
उमेशसन्निधाम् उमाम् रमेशसन्निधाम् रमाम् ।
हिरण्यगर्भयोषिताम् नमामि बुद्धिदेवताम् ॥ २ ॥
अगाधवाहिनीम् नदीम् प्रबोधतोयदायिनीम् ।
मनःसरोजवर्धिनीम् नमामि वेदवादिनीम् ॥ ३ ॥
मुनीन्द्रदेववन्दिते सुबुद्धिदे विशारदे |
जडत्वमूढसेवकं हि पाहि देवि शारदे ॥ ४ ॥
*******************
वाटा हसत हसत, पत्ते पिसून बावन्न
येवो फलतू का पाने, होऊ नका कधी खिन्न
पाने येणे हे प्रारब्ध, खेळा यत्न कौशल्याने
जन्मा कोठेही कसेही, उंच व्हा कर्तृत्वाने
कुणी राजा कुणी राणी, कुणी जाहला गुलाम
हुकुमाच्या दुरीलाही, एक्का करीतो सलाम
सारे नाहीत बदाम, काही काळे किलवर
झाले चौकट हुजूर, आणि इस्पिक मजूर
खेळताना एका हाती, सारे एकत्र नांदती
चातुर्वर्ण्याची चौकट, किती सहज मोडिती
त्रेपन्नावा दूर राहे, शांत एकला जोकर
खेळ ब्रह्मांडाचा बघे, तटस्थ तो सूत्रधार
हात करूनिया सारे, डाव शेवटी जिंकिला
सारा जन्म हसण्यात आणि पिसण्यात गेला
अर्जुनाने द्रौपदीला
स्वयंवरात जिंकिले
मात्र भावांनी फुकट
पत्नीसुख संभोगले
वस्त्रहरणप्रसंगी
षंढ पाचही दादुले
आणि भीष्म द्रोण थोर
पोरासारखे वागले
उच्च तात्विक कारणे
देती महा प्रज्ञावंत
पतिव्रतेच्या अब्रूला
कवडीमोलाची किंमत
बंधुप्रेमाच्या शेल्याने
शील रक्षिले अभंग
एक पान थाळीतले
भक्षी भुकेला श्रीरंग
कृष्णे कृष्णा ओवाळिले
भाऊबीज ती अपूर्व
वनवासातही लाभे
महाराणीचे वैभव
नमस्कार,
अलिकडेच संस्कृतमध्ये एक रचना सुचली ती येथे लिहीत आहे.
सुदर्शनेन केवलम्
दुरितदलविलोपनम्
व्याकुलोऽपि नि:स्वनं - मनो न मे ऽ स्तु कातरम् II १ II
विषयबलविमोहिता
अविद्ययाऽपि वंचिता
धियं सधाय धीमता - पाहि तव पदाश्रितम् II २ II
कृतं मया न सुकृतम्
हितं कदा न चिन्तितम्
अतीव विकलमानसम् - शरणचरणपंकजम् II ३ II
न जातु मोक्षहेतवे
भजनपूजने कृते
तृषाहतं भवालयं - व्रतं ममाऽपि दुस्तरम् II ४ II
राम राम मंडळी,
संस्कृत भाषेत या चार ओळी सुचल्या त्या इथे देत आहे.
द्वंद्वातीतं त्रिगुणातीतम्
प्रतिपाषाणे महेशरूपम् II धृ II
नाहं जाने माया भेदम्
हरे मुंचमाम् भवजलमीनम् II १ II
मतिमंदोऽहं अघपथगामी
मुक्तिवरं मे देहि स्वामी II २ II
विगतवारिजं मानसविमलम्
मुनिजनमानसहंसविहीनम् II ३ II
शिवपदारविन्दे मनशरणम्
प्रभो प्रभोदय चंचलभृंगम् II ४ II
-- अशोक गोडबोले, पनवेल.
3
मिसळपाव