जीवनमान

शोलेमधील लहानशा पण अत्यंत गाजलेल्या सांबाच्या भूमिकेचे सोने करणारा मॅकमोहन ऊर्फ मोहन माखिजा आज देवाघरी गेला.
माझी त्याला श्रद्धांजली.
शोलेच्या यशात ह्याचाही खारीचा वाटा होता असे मला वाटते. मला असे आठवते की शोले बनत असताना मॅकमोहनने रमेश सिप्पीकडे तक्रार केली होती की मला अगदीच मामूली रोल दिला आहे. रमेश सिप्पीने त्याची समजूत घातली की रोल छोटा असला तरी तुझे नाव प्रसिद्ध होणार ह्याची खात्री बाळग आणि तसेच झाले. "अरे ओ सांबा" हा डायलॉग तमाम चाहत्यांना तोंडपाठ झाला होता.

आज वाळ्याच्या पडद्यांना पाणी घालताना सहज खिडकीतून बाहेर पाहिले. शेवटी ज्याची भीती वाटत होती तेच झाले होते. खिडकीच्या खाली, वळचणीच्या जागी पारव्याच्या मादीने दोन अंडी घातली होती. म्हणूनच आज सकाळपासून त्यांची खिडकीपाशी लगबग चालली होती तर! एवढे दिवस त्यांना रोज खिडकीपासून हुसकावून लावता लावता मीच जिकिरीला आले होते. त्यांचे ते खर्जातले घुमणे, पंखांची फडफड आणि खिडकीत केलेली घाण ह्यांपेक्षाही मला त्यांना तिथे आपला संसार थाटू द्यायचा नव्हता.

दि. ९/९/१९९९ रोजी-
भगवान सखाराम पाटील रा. देवघर जि. नासिक
यांच्या घरी रडारडी चालू होती.
जो तो विचारत होता, काय झाले?
कोण गेलं?
अहो, त्यांचा लाडका सर्जा बैल म्हातारपणामुळे मरण पावला होता. भगवान पाटील यांनी गावोगावी मित्रमंडळी, नातेवाईक व आजूबाजूची ५/१० खेडी यांना बैलाच्या मौतीचे आमंत्रण पाठवले होते व पोळ्याला बैलाचा जसा शृंगार करतात तसा पूर्ण शृंगार मालेगांवहून मागवला. प्रेतयात्रेची जोरदार तयारी झाली. सर्जा बैलाचे प्रेत मोठ्या ट्रकमध्ये सजवून ठेवणात आले. प्रेतयात्रा सेताकडे निघाली तेव्हा जवळपास २५०० - ३००० लोक तेथे जमले. प्रेतयात्रा वाजत गाजत हरिनाम भजने गात निघाली.

कोल्हापूर आणि श्रीमंत छत्रपती शाहू महाराज यांचे नाते अतूट आहे. महाराजांनी त्या काळात कोल्हापूरच्या डोंगराळ भागात चहा, कॉफी, कोरुड, रेशीम किड्याचेही प्रयोग करुन पाहिले होते, असे म्हणतात..

"लोकांची सत्ता येईल तेव्हाच लोकशाही मजबुत होईल. लोकांच्या हितासाठी कायदे येतील तेव्हाच लोकसत्ता येईल."
कायदा कितीही उपयुक्त बनला तरीही तो अंमलात आणण्याची राजकीय ईच्छा शक्तीही तितकीच महत्त्वपुर्ण आहे. पण या नोकरशाही-भ्रष्टाचारयुक्त समजात योजनांचा लाभ गरजुंपर्यत पोहोचवणे ही स्वप्नवत भासणारी गोष्ट केवळ अशक्यप्राय आहे. यासाठी प्रत्येक योजनेच्या खर्चाची पडताळणी सरकारने करावी...
इतक्या मोठ्या प्रमाणात सरकारी योजना अस्तित्वात असताना सामान्य माणसाची प्रगती का होत नाही?

आज राजेश घासकडवी यांचा स्त्री प्रतिमेवरील लेख वाचला आणि गेल्याच आठवड्यात घडलेला किस्सा आठवला.
माझा लेक . टीनएजर. एकिकडे शरीरात हार्मोन्सच थैमान, अपरिपक्व मेंदू, जोडिला मेडिया. दुसरीकडे मध्यमवर्गी संस्कार आणि झेप घ्यायला उत्सुक महत्वाकांक्षेचे पंख. काल परवा पर्यंत असलेली निखळ मैत्रीही काहिशी बदलू लागलेली. याच गोंधळात साधारण १३ व्या वर्षापासून त्याला हळू हळू मुलींना एक 'स्त्री' म्हणून, एक व्यक्ती म्हणून आदराने वागवणे, 'नकार' पचवणे वगैरे धडे देणे सुरु झाले. अधून मधून वाद व्हायचे पण तरी गाडी बर्‍यापैकी चालली होती.