Skip to main content

भाषा

तुम्ही बहुभाषिक आहात का?

लेखक उपयोजक यांनी गुरुवार, 15/08/2019 18:19 या दिवशी प्रकाशित केले.

आज १५ अॉगस्ट! स्वातंत्र्यदिन. सर्वांना स्वातंत्र्यदिनाच्या शुभेच्छा!
दरवर्षी प्रमाणे 'मिले सूर मेरा तुम्हारा' दाखवण्यात आले.भाषा वेगवेगळ्या असल्या तरी आपण सगळे भारतीय म्हणून एक आहोत असा संदेश देणारं हे गाणं.

याचंच निमित्य म्हणून आपल्या मिपावर कुणाकुणाला कोणकोणत्या भाषा येतात त्याचीही माहिती शेअर व्हावी.म्हणजे मराठी,हिंदी,इंग्रजी या तीन भाषा सर्रास शिकवतातच शाळेत.त्यांचं काही विशेष नाही पण त्या सोडून अजून कोणत्या भाषा येतात का तुम्हाला?
माणसांची भाषा बरं का? नाहीतर मशिन लँग्वेजेस समजाल चुकून! :)

कितपत येते?

वाचता येते की बोलता येते?

हिंदीला पर्याय असू शकतो?

लेखक उपयोजक यांनी गुरुवार, 30/05/2019 12:08 या दिवशी प्रकाशित केले.

मराठी तसेच अन्य हिंदीतर भाषांवर हिंदीचे आक्रमण वाढते आहे.आपल्या मराठी बाबत सांगायचे झाले तर तरसणे,बातचीत असे कितीतरी मराठी नसलेले शब्द वृत्तवाहिन्यांमुळे मराठीत शिरतायत.हिंदी व्याकरणाचाही प्रभाव पडून 'मी बोलली',मी आली,मी गेली,आवाज दिला का?(हाक मारली का?) हे असे कितीक हाल मराठी सोसतेय.वर्धा महाराष्ट्रात असूनही तिथे हिंदी विद्यापीठ आहे.

केवळ मराठीच नव्हे तर बाकीच्याही हिंदीतर भारतीय भाषांबाबतही होतंय.फेसबुकवर या हिंदीच्या आक्रमणाची खंत मांडणारी पाने,समूह सुरु झाली आहेत.खालील दुव्यांवर आपण ते पाहू शकता.

व्यावहारिक नुकसान काय?

लेखक उपयोजक यांनी बुधवार, 27/02/2019 00:57 या दिवशी प्रकाशित केले.

आज 'मराठी राजभाषा दिन'.नेहमीप्रमाणे मराठीची काळजी करण्याचा दिवस. :)
दरवेळी भावनिक आवाहन करुन मराठी जपण्याचा प्रयत्न करण्यापेक्षा यावेळी थोडासा उलटा विचार करुन पाहिला तर?
म्हणजे मराठीत बोला,मुलांना मराठी शाळेत घाला,आपली मातृभाषा आहे वगैरे वगैरे भावनिक आवाहन करण्यापेक्षा मराठी भाषा येत्या १०० वर्षात लोप पावली तर व्यावहारिक/आर्थिक स्तरावर(भावनिक नव्हे)काय नुकसान होईल याचा अंदाज बांधला तर? की केवळ सांस्कृतिक नुकसान तेवढंच होईल आणि व्यावहारीक नुकसान होणारंच नाही?

'संस्कृतबाह्य मराठी शब्दांची उत्पत्ती'

लेखक उपयोजक यांनी शनिवार, 09/02/2019 11:07 या दिवशी प्रकाशित केले.

शब्दांची उत्पत्ती शोधणं हे नेहमीच रंजक असतं.मराठी भाषेतले किमान ६०% शब्द हे संस्कृतमधून आलेले आहेत अाहेत असं भाषातज्ज्ञ म्हणतात.याचा अर्थ किमान ६०% शब्दांचं मूळ हे संस्कृतमधे शोधता येईल.पण जे मराठी शब्द संस्कृतमधून आलेले नाहीत त्यांचं काय? त्या शब्दांची उत्पत्ती काय?कुठून आले असावेत हे शब्द?काय इतिहास असावा या शब्दांचा? प्राकृत,द्रविड? आंतरजालावर यासाठी फार साधने उपलब्ध नाहीत.शब्दकोश आहेत पण व्युत्पत्तीकोश मात्र नाहीत.
मिपावर भाषेसंबंधीचे जाणकार बरेच आहेत,विविध प्रकारचं मराठी वाचन असणारी मंडळी आहेत.ते या कामी मदत करु शकतील असे वाटल्याने हा धागाप्रपंच!

मैत्र - ४

लेखक शाली यांनी मंगळवार, 05/02/2019 10:01 या दिवशी प्रकाशित केले.

ऊद्यापासून ग्रेड परीक्षा असल्यामुळे तिन दिवस कॉलेजला सुट्टी होती. आम्ही सरांकडून लॅबमध्ये काम करायची परवानगी घेवून ठेवली होती, त्यामुळे कंटाळा यायचा फारसा प्रश्न नव्हता. कॉलेज सुटायच्या अगोदर दहा मिनिटे सखाराम सगळ्या वर्गांमधून सर्क्यूलर फिरवून गेला होता. ग्रेड परिक्षा झाल्यानंतर या वर्षीच्या वक्तृत्व स्पर्धा होणार होत्या. विषय होता ‘हुंडा-एक वाईट प्रथा’. त्यामुळे जोशीसर फार उत्साहात होते. विषय लक्षात घेता, मुलिंनी यात खासकरुन भाग घ्यावा अशी त्यांची ईच्छा होती. तरीसुध्दा याही वर्षी कप आमच्याच कॉलेजकडे रहावा म्हणून त्यांनी मला आणि शामला तयारी करायला घरी बोलावले होते.

बोकाशेठना श्रद्धाजली !!

लेखक किसन शिंदे यांनी गुरुवार, 29/11/2018 20:59 या दिवशी प्रकाशित केले.

मिपाकर बोका-ए-आझम उर्फ ओंकार पत्की यांना चारेक वर्षांपूर्वी पहिल्यांदा भेटलो. त्यानंतरही कट्ट्यानिमित्ताने वारंवार भेटी होत राह्यल्या, अधुन मधून फोनवरही बोलणं व्हायचं. अगदी पहिल्या भेटीपासून दिलखुलासपणे बोलणारा माणूस.
पण आज दुपारची त्यांच्या निधनाची बातमी माझ्यासाठी अगदी अनपेक्षित आली आणि 'मोसाद' ही लेखमालिका डोळ्यासमोर झटकन उभी राह्यली. माझ्यासारखेच इथले बहुतांश मिपाकर त्यांच्या लेखमालिकेचे फॅन आहेत. मोसाद, स्केअरक्रो अशा अनेक उत्कृष्ट लेखमालिकांची मेजवानी त्यांच्या लेखनीतून आपल्या सगळ्यांना अनुभवायला मिळाली.

बोकाशेठना माझ्यातर्फे भावपूर्ण श्रद्धांजली !!

च वै तु हि

लेखक पुष्कर यांनी सोमवार, 15/10/2018 15:24 या दिवशी प्रकाशित केले.

सध्या सार्वजनिक बोली भाषेमध्ये काही जणांना आपण काही विशेष शब्द वापरत आहोत ह्याचं खूप विशेष वाटत असतं. त्यामुळे ते असे विशेष शब्द इतक्या विशेषत्वाने वापरतात की त्यांचे वैशिष्ट्य कमी होऊन ते सामान्य होऊन जातात.

श्रीगणेश लेखमाला २०१८ - समारोप

लेखक साहित्य संपादक यांनी सोमवार, 24/09/2018 19:39 या दिवशी प्रकाशित केले.

नमस्कार.

अनंत चतुर्दशीला बाप्पाचं विसर्जन झाल्यानंतर जी एक हुरहुर असते, तशी काहीशी भावना श्रीगणेश लेखमालेचा समारोप करताना आहे.
सालाबादप्रमाणे या वर्षीही मिपावर श्रीगणेश लेखमाला-२०१८ आयोजित केली होती. यंदा 'DIY - Do It Yourself - केल्याने होत आहे रे' अशी संकल्पना घेऊन लेख मागवले होते. लेखकांनी उत्स्फूर्तपणे आपण केलेल्या प्रयोगांचे, प्रकल्पांचे, स्वनिर्मितीचे लेख पाठवले.