अथातो प्राकृत जिज्ञासा। - ४
3
समीक्षा — पुस्तक, चित्रपट आणि साहित्यकृतींच्या मराठी समीक्षा. रसग्रहण व चिकित्सक परीक्षण येथे वाचा.
शब्द म्हणजे चिह्न - जगाचं ज्ञान करून घेण्यासाठी वापरलं जाणारं. ते कधी पांढऱ्यावर काळ्या रेषा म्हणून येतं, तर हवेत उमटणाऱ्या ध्वनिलहरींतून जाणवतं. पण जग जाणण्यासाठी आपण केवळ शब्दच वापरत नाही. चित्रंही वापरतो. कोणीतरी म्हटलं आहे की एक चित्र हजारो शब्दांइतकं महत्त्वाचं असतं. आपण प्रत्येकच अशी चित्रं वापरतो. ती वारंवार आपल्या नेत्रपटलावर उमटत असतात. म्हणून मी यशवंत कुलकर्णी यांच्या लेखात 'शब्द' या शब्दाच्या जागी 'नेत्रपटलावरील चित्र' वापरून हा लेख लिहिलेला आहे. खरं तर त्यांचाच सल्ला वापरून मी त्यांचा लेख अधिक व्यापक केला आहे असं म्हणता येईल.
यु. जी. कृष्णमूर्तींच्या (युजी) विचारांवर आधारीत उपरोल्लेखित लेखासंदर्भात एकूणच यशवंतराव कुलकर्णींच्या माझ्याबरोबर आणि इतरत्र प्रतिसादप्रपंचादरम्यान झालेल्या वक्तव्यांचा विचार करता त्यांनी लेखात मांडलेल्या मुद्द्यांच्या संदर्भात काही लेखन आवश्यक वाटलं. तसं ते त्या धाग्यामध्ये प्रतिसादाच्या स्वरूपात करता आलं असतं पण त्यातील विचारांचं आणि लिखाणाचं बृहत्त्व पहाता नवा धागा काढणंच गरजेचं वाटलं म्हणून हा प्रपंच.
यकुशेठांच्या लेखनातले मुद्दे मी माझ्या शब्दात मांडण्याचा प्रयत्न करत आहे, ते पुढील प्रमाणे -
मन्वंतर ही ’जोशी की कांबळे’ हा चित्रपट ज्या कथेवरून घेतला आहे, तीची दृष्यकथा. कथानक तसं सरळसोट आहे. जातीव्यवस्थाग्रस्त भारतीय समाजात माणसाची आयडेंटिटी जातीमुळे कशी अधोरेखित केली जाते आणि जेव्हा एखाद्या व्यक्तीस तीच ओळख कशी चुकीची आहे हे लक्षात येतं तेव्हा कोणत्या ताणतणावांना सामोरं जावं लागतं, याचं चित्रण या पुस्तकात केलं आहे. जस्टीस जोशींचा मुलगा लहानपणी पळवला जातो आणि अपघाताने तो एका कांबळे कुटुंबात वाढतो. बारा/चौदा(यात लेखकाने घोळ घातलाय) वर्षांनी जोशींना आपला मुलगा कुठे आहे हे कळते आणि ते मुलाला घरी घेऊन येतात.
रॉकस्टारचे पोस्टर्स बघून हा चित्रपट बघायचाच असे ठरवले होते. गाणी आणि संगीत आधीच सुपरहीट आहे; शिवाय इम्तियाझ अलीचा चित्रपट म्हणून उत्सुकता होतीच. त्याचा 'जब वुई मेट' छान वाटला होता. 'रॉकस्टार'चे पोस्टर खरोखरच खूप उत्सुकता निर्माण करणारे वाटले होते. लांबलचक केस वाढलेला आणि टोपी घातलेला रणबीर कपूर पोस्टरवर बघून चित्रपटात काहीतरी वेगळे असेल असे वाटले होते आणि काही प्रमाणात ही अपेक्षा पूर्ण झाली देखील.
हा हा हा....
माहितेये किती जण याची आटुरतेने वाट पाहत होते की कधी हा चित्रपट येतो आणि मी बघतो पण आज या पामरला हे नशीब लाभले तर....
आधुनीक काळासोबत नवीन नवीन प्रेमकथा मांडनयतजर कोणाचा एथे हातखंडा असेल तर तो एथे मान्यच करावा लागेल की तो एम्तियाज भाईच. सोचा ना था, जब वी मेट, लव आज कल आणि आता रॉक्स्टार असे एका वर एक काळासोबत कीवा
कालातीत सिनेमे हा देतोय.
आता माझ्या या बोलण्याला काही लोकांचा आक्षेप असेल ज्याना हा सिनेमा(रॅदर हे सिनेमे आवडले) आवडणार नाहीत.