दिवाळी अंक २०१४

प्रास्ताविक: “कालकूपि” (टाईम मशीन) मधून प्रवास करणं; भूत अथवा भविष्यकाळात जाता येणं ही काही तज्ज्ञांच्या मते निव्वळ कविकल्पना आहे. त्यांच्या मते प्रत्यक्षात असं काही घडल्याचा पुरावा नाही; आणि असं काही घडण्याची शक्यताही नजीकच्या भविष्यात दिसत नाही. पण एक तर आपल्याला भूतकाळाचं परिपूर्ण ज्ञान आहे असं समजण्यात आपण चूक करत आहोत. कुणाला माहिती कशाच्या पायावर आपली आजची इमारत उभी आहे ते! ज्ञाताहून अज्ञात अधिक आहे. शिवाय कोणे एके काळी अशक्य वाटणा-या कल्पना आज आल्या आहेत ना अस्तित्वात? मानवी मनाची ताकद तर्काच्या ब-याच पल्याड असते. म्हणून “टाईम मशीन” आज ना उद्या अस्तिवात येईल असं मला वाटतं.

२०१२ सालचा जुलै महिना. ऑस्ट्रियामधल्या प्योर्टशाख इथे जगभरातले कलाकार जमले होते. तिथे उभारलेल्या मोठ्या मंचावर आमच्या सर्वांच्या कलाकृती सादर करून झाल्या होत्या. निकालाची वेळ जवळ येत होती. तिसर्‍या आणि दुसर्‍या क्रमांकाचं पारितोषिक जाहीर झालं आणि विजेतेपदासाठीची घोषणा करण्यात येऊ लागली.. "आणि यंदाचा आपला विश्वविजेता ठरला आहे... जोहॅनस स्टॉयटर!!" सगळीकडे एकच जल्लोष सुरू झाला, मी धावत मंचावर गेलो, ट्रॉफी स्वीकारली..

अभिजित कुलकर्णी. वय ३४-३५. शिक्षण बी ई (सिव्हिल), एम बी ए (मार्केटिंग). मूळचा सोलापूरचा. नोबल केमिकल्स मध्ये अवघ्या पाच वर्षात बऱ्यापैकी जम बसवलेला, धडाडीचा, आक्रमक आणि घेतली गोष्ट पूर्णत्वाला न्यायचा स्वभाव. सदा हसतमुख. स्टाफशी सलगीने वागणारा पण गरज पडेल तेव्हा डोक्यावर बसून काम करून घेणारा. स्वभाव त्याच्या नाकासारखा सरळ. आतलं बाहेरचं न ठेवणारा. सेल्स मध्ये मल्लू राज्य असताना सुद्धा आपली छाप उमटवणारा अभिजित, प्रस्थापित धेंडांच्या नजरेत सलत असला तरी आपले स्थान बळकट करत होता.

मी अन माझी बंद पडणारी ‘चालू’ यंत्रे अखिल ब्रह्मांडात मला दचकावणार्‍या अन धास्ती वाटणार्‍या दोन गोष्टी आहेत. योगायोगाने दोन्ही ‘म’ने सुरु होणाऱ्या. एक, म्हैस आणि दुसरे मशीन. लहानपणी एका म्हशीने आपल्या शिंगांचा इंगा दाखवल्यापासून मी या भारदस्त प्राण्यापासून कमीतकमी दहा फूट अंतर नेहमीच राखून असते. आणि मशीन म्हणाल तर, संगणक आणि मोबाईल ही दोन यंत्रे सोडून इतर यच्चयावत यंत्रजमात सदैव माझी फजिती करायची संधी पहात असतात. कुठलेही नवीन यंत्र दिसले की माझ्या मस्तकात अनेक घंटा खणखणू लागतात, बरेच दिवे उघडझाप करू लागतात अन काही सर्किटे ठेंगणी (शॉर्ट) होतात.

श्वास गंध तुझ्या विना सांज सखे, जीव ओशाळला गच्च नभी हे चांदणे, अंधार मंद जाहला ||१|| सोसतो विरह मी, माझ्या श्वासा श्वासातला अंतर श्वासा श्वासातले, एकांत कुंद जाहला ||२|| चंद्र शोधती तारका, सवे घेउनी अंबराला तुझा पौर्णिमेचा चंद्र, माझा छंद जाहला ||३|| कधी नीज लागली, न कळे मुळी मला सहवास विचार तुझा, स्वप्नात धुंद जाहला ||४|| जरी असेल स्वप्न, पाहिले असे तुला श्वास हर एक माझा, तुझा गंध जाहला ||५|| -सार्थबोध

कुंदन मोर नमस्कार मंडळी! दिवाळीच्या खूप खूप शुभेच्छा. दिवाळीची खरेदी केली असेलच. कपडे खरेदी , भेटवस्तू याबरोबरच महत्त्वाची खरेदी असते ती गृहसजावटीच्या वस्तूंची. मोठ्या वस्तूंपासून ते छान छान पणत्या, दिवे, तोरण, लाइटच्या माळा इ.

शुभ्र मोगर्‍याची कळी शुभ्र मोगर्‍याची कळी लाजतांना पाहिलीये का हो तुम्ही कधी? --- पहाटेच्या दवात भिजलेली आता उमलावं की नको या विवंचनेत गुंतलेली शुभ्र मोगर्‍याची कळी लाजतांना पाहिलीये का हो तुम्ही? ---- पाहता पाहता पहाटेची सकाळ झाल्यावर हलकेच डोळे मिचमिचे करुन हिरवे हिरवे जग बघून शुभ्र मोगर्‍याची कळी लाजतांना पाहिलीये का हो तुम्ही? ---- सकाळ कलंडतांना आळसाने भरलेले डोळे चोळत त्या एका वेड्याची वाट पाहणारी शुभ्र मोगर्‍याची कळी लाजतांना पाहिलीये का हो तुम्ही? ---- तो आल्यावर पटकन त्याच्यासमोर उडी घेणारी लाजरी बुजरी शुभ्र मोगर्‍याची कळी पाहिलीये का हो तुम्ही? ---- तो वेडा अश्याच सगळ्या कळ्यांना ग

(अनाहिता महिला विभागातर्फे सगळ्याजणींनी मिळून कथा/लेखन करण्याच्या प्रयोगाला आलेलं हे फळ आहे. मधुरा देशपांडे हिची मुख्य कथाकल्पना आणि त्याला इतर सर्वजणींची मदत. संपादकीयामधे याचा उल्लेख केला आहेच! सहभागासाठी सर्वांना धन्यवाद!) ऐलमा पैलमा लेखिका: अनाहिता __________________________ थोड्याच वेळात आपण मुंबईच्या छत्रपती आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर उतरू अशी वैमानिकाने सूचना केली. पहाटेची वेळ होती. अजून सूर्योदय व्हायचा होता. दिव्यांनी मुंबई लखलखत होती. माईआजी मायदेशी उतरण्यास आतुर झाली होती. अनेक आठवणी दाटून आल्या होत्या.

छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या चातुर्याच्या, युद्धाच्या, पराक्रमाच्या आणि मुत्सद्देगिरीच्या अनेक प्रेरणादायी ऐतिहासिक घटना आपल्याला माहित आहेतच. महाराजांनी आणि त्यांच्या शूर सरदारांनी-मावळ्यांनी पराक्रमाची शर्थ करून स्वराज्य उभे केले. रक्ताचे पाणी करून स्वराज्याची वीट अन वीट शाबूत ठेवायचा अविरत पराक्रम केला. स्वराज्यावर चालून येणारे संकट शिताफीने हाताळून, त्याचा योग्य तो बंदोबस्त केला जायचा. त्याच शिवकालातील काही न उलगडलेल्या घटनांचा अभ्यास आजही सुरु आहेच. त्यासंबंधी उपलब्ध असलेली साधने, कागदपत्रे अभ्यासून महाराजांच्या अतुलनीय कालखंडाची ओळख जगाला झाली, होत आहे आणि होत राहील.