पहिला दक्षिण कॅलिफोर्निया मिसळपाव कट्टा - ८ नोव्हेंबर २००८

नमस्कार मंडळी, या शनिवारी ८ नोव्हेंबरला दक्षिण कॅलिफोर्नियातील पहिला मिसळपाव कट्टा - मराठी वाहिन्यांच्या भाषेत सांगायचे तर - मोठ्या थाटामाटात संपन्न झाला. काही दिवसांपूर्वी डांबिसकाका सॅन डिएगो मुक्कामी आले असताना त्यांची प्रथम भेट झाली होती. तेव्हाच मुंबई, पुणे, बंगळूर, जर्मनी, अमेरिकेचा पूर्व किनारा आणि बे एरियातील मिपाकरांप्रमाणेच लॉस एंजेलीस - सॅन डिएगो परिसरातही लवकरच एक कट्टा भरवावा अशी मनीषा पिडांकाकांनी बोलून दाखवली होती. त्याप्रमाणे मिपावर हाळी देऊन घाटावरचे भट, भाग्यश्री आणि मी यांनी काकांच्या घरी भेटायचं असं ठरवलं. मी सॅन डिएगोहून, घाटावरचे भट लॉस एंजेलिसहून एकत्र काकांच्या घरी संध्याकाळी पोहोचलो. भाग्यश्री आणि तिचे यजमान निनादही थोड्या वेळात आले. आमचे नमस्कार-चमत्कार होईतो दोन मिनिटं, जो काही थोडा औपचारिकपणा होता तेवढाच. लगेच गप्पांना सुरूवात झाली. आमच्या स्वागताची काकांनी जय्यत तयारी केली होतीच. सर्वप्रथम वायद्याप्रमाणे तात्या अभ्यंकरांच्या चरणी शिवाज रीगल पोहोचती केल्यावर, काकांनी स्कॉच उघडून कट्ट्याचे उद्घाटन झाल्याचे जाहीर केले. ... हिज रॉयल नॉटीनेस कट्ट्याचे उद्घाटन करतेवेळी :) ... सहनौड्रिंकतु - डावीकडून घाटावरचे भट, नंदन, निनाद आणि भाग्यश्री ... प्रथमच सगळे एकत्र भेटत असल्याने गप्पांचा पहिला विषय अर्थातच मिपाचा होता. आपण मिपावर प्रथम कसे आलो, लिहिते कसे झालो, अनेक मित्र कसे भेटले, मिपावर होणारं वेगवेगळ्या विषयांवरचं लेखन ह्यावर बोलणं एवढं रंगलं की, पिडांकाकूंना मिसळ तुमची वाट पाहते आहे याची आठवण करून द्यावी लागली :). पिडांकाकांनी 'खुद के हाथोंसे' ठाण्याच्या मामलेदार मिसळीची आठवण करून देईल अशी फर्मास तर्रीदार मिसळ बनवली होती. एरवी ज्या मिसळीचे चित्र फक्त मिसळपावच्या मुखपृष्ठावरच पाहून समाधान मानावं लागतं, ती कितीतरी दिवसांनी चाखायला मिळाली. पुन्हा एकदा गप्पांचा फड जमला, आणि त्यात तात्पुरता खंड पडला तो काकूंनी खपून केलेल्या चारी ठाव जेवणाला सुरूवात केल्यावरच. जेवणाचे मांडलेले टेबल पाहूनच, काय खावं आणि काय नाही असा प्रश्न पडावा. कोबीच्या वड्या, कोथिंबीर वडी, टोमॅटो-काकडीची कोशिंबीर, फ्लॉवरची भाजी, भोपळ्याची भाजी, छोले, बटर चिकन, श्रीखंड-पुरी आणि जिरा राईस! इतक्या वेगवेगळ्या परीचे पदार्थ आम्ही महिन्याभरातही करत नाही, यावर माझे आणि घाटावरच्या भटांचे एकमत झाले :). रिच ग्रेव्हीचे बटर चिकन, छोले, अस्सल मर्‍हाटमोळी कोथिंबीर वडी नि भोपळ्याची भाजी हे पदार्थ सुरेख झाले होतेच, पण श्रीखंड-पुरीचा बेत तर अ प्र ति म होता. त्याबद्दल लिहित बसलो, तर मूळ कट्ट्याच्या वृत्तांतापेक्षा तो भाग मोठा व्हायचा. पण रंगलेल्या गाण्याला प्रकट दाद जाण्याआधी जशी नि:स्तब्ध, मूक दाद जाते; तशी पुढची काही मिनिटं आम्ही आधी तावातावाने चाललेल्या गप्पा विसरून आपापल्या ताटांतील पदार्थांना न्याय देण्यात गुंगलो होतो :). अंतरीचा तळीराम तृप्त झाल्यावर मग मंडळी छानपैकी सैलावून गप्पांत रंगली. या गप्पांचीही एक मजा असते, नाही? 'गजालीन घो खाल्लो' काय किंवा 'गप्पांचे गुर्‍हाळ आणि पायलीचा फराळ' काय - त्यात गप्पा म्हणजे वेळेचा अपव्यय अशी धारणा दिसते. तसे व्यवहाराकरता किंवा आपले काम साधण्यासाठी अनौपचारिक बोलून मग मुद्द्यावर येणारे अनेक लोक असतात. पण कट्ट्यावर बसून मित्रांशी मारलेल्या निर्हेतुक गप्पांसारखे, किंवा घरी जेवणं आटोपल्यावर एकत्र बसून मारलेल्या शिळोप्याच्या गप्पांसारखे दुसरे सुख नाही. फोनवरच्या संभाषणाला, किंवा चॅटिंगलाही त्याची सर नाही. (या गप्पांच्या आवडीचे वर्णन अगदी उत्तररामचरितात भवभूतीनेही राम आणि सीतेच्या रात्रभर चालणार्‍या गप्पांचे वर्णन 'अविदितगतयामा रात्रिरेव व्यरंसीत' असे करून ठेवले आहे.) या गजालींना, कट्ट्यावरच्या गप्पांना विषयाचे बंधन नसतेच. एकातून एक असे वेगवेगळे विषय कसे निघत जातात ते कळतही नाही. ईस्ट कोस्टमधला बर्फ आणि व्हाईट ख्रिसमस, सध्याची अर्थव्यवस्था, मिपावरचं लेखन, क्रिकेट, ब्लॉग्ज, राजकारण - एक ना दोन. पिडांकाकांच्या अधूनमधून येणार्‍या मार्मिक, हजरजबाबी टिप्पण्यांमुळेही धमाल आली. फार दिवसांनी, मालवणीतूनही प्रत्यक्ष गप्पा मारता आल्या :). खाणं हा तर सगळ्यांच्याच जिव्हाळ्याचा विषय. तुडुंब भरलेल्या पोटावर आप्पाच्या खिचडीपासून ते समर्थपर्यंत, कवळ्यातल्या मासळीच्या जेवणापासून ते ९९ रँचमधल्या ट्राऊटपर्यंत मग सगळी खाद्ययात्रेची उजळणी झाली. बोलण्याच्या नादात रात्रीचे साडेअकरा वाजले, तेव्हा भाग्यश्री आणि निनाद यांनी निरोप घेतला. त्या रात्री मग काकांच्या घरीच मुक्काम केला. दुसर्‍या दिवशीही छानपैकी उपमा, रव्याच्या वड्या, बेसनाचे लाडू असा दणदणीत नाश्ता करत सकाळी कालच्या गप्पा कमी पडल्या की काय, म्हणून अजून निवांत दोन-तीन तास गप्पा झाल्या. शेवटी मग सॅन डिएगोपर्यंत पुन्हा परत जायचे असल्याने पिडांकाका-काकूंचा निरोप घेतला. या कट्ट्यात 'घाटावरचे भट' अर्थात मयंक हा उत्तम शास्त्रीय संगीत गातो ही माहिती जरी समजली असली, तरी त्याचे गाणे ऐकण्याचा योग मात्र गजालींच्या नादात आला नाही. पण बिचार्‍याने परतीच्या प्रवासात माझ्या अज्ञानमूलक प्रश्नांना अगदी शांत, सखोल उत्तरे दिली. यमन आणि यमनकल्याणातला शुद्ध मध्यमाचा फरक काय किंवा मालकंसापासून कौशिकानड्यापर्यंत अनेक रागांची प्रवृत्ती, त्यातल्या बंदिशी /चिजा यांची माहिती काय -हे सारे उत्तमपैकी समजावून सांगितले. पुढचा द.कॅ.मि.कट्टा सॅन डिएगोत किंवा एल. ए. मध्ये जेव्हा होईल, तेव्हा त्याचे गाणे ऐकण्याची संधी मिळेल अशी आशा आहे. भारतातून इथे आलेले किंवा इतर राज्यांतले मिपाकर तेव्हा येऊ शकले तर दुधात साखरच. (खरं तर एक अखिल कॅलिफोर्निया मिसळपाव कट्टा करण्याचाही मानस आहे. अखिल भारतीय मराठी साहित्य परिषद जर कॅलिफोर्नियात संमेलन भरवते, तर अखिल कॅलिफोर्निया मिपाकरांनी मागे का रहावे? :).) अगदी परफेक्ट होस्ट म्हणावे अशा पिडांकाका-काकूंचे आणि ज्या मिपामुळे काही महिन्यांपूर्वी एकमेकांना अजिबात न ओळखणारी आम्ही काही मंडळी परवा काही वेळ एकत्र आलो, गप्पा मारल्या, काही काळ आनंदात घालवला त्या मिपाचे आभार मानणे औपचारिक होईल. पण इथल्या ह्या पहिल्यावहिल्या कट्ट्याचे श्रेय त्यांनाच!