Skip to main content

पोळी की चपाती

लेखक अविनाशकुलकर्णी यांनी सोमवार, 04/02/2013 11:14 या दिवशी प्रकाशित केले.
पोळी की चपाती ??/ नेमके काय म्हणावे??? पोळी की चपाती?/ एक पक्ष....पोळी ही गुळाची ,पुरणाची असते.... साधी नेहमीची चपाती असते. दुसरा पक्ष...चपाति असे काही नसते गुळाची असो वा पुरणाची वा साधी..ती पोळीच असते.. नेहमीच्या पोळीत पण साधी व घडीची असे २ प्रकार ... बहुमत चपातीच्या बाजूने.... पोळपाटावर बनतात त्या पोळ्या... चपाती मशीनमधे बनतात त्या चपात्या....असेही एक मत आहे.. चपाती हा शब्द कन्नड मधून मराठीत आलेला असेही वाचण्यात आले म्हणजेच मूळ मराठी शब्द पोळीच. मुंबईत अनेक ठिकाणी पोळी भाजी केंद्र असतात तिकडे पोळी म्हणजे जिला अनेक जण चपाती म्हणतात तीच मिळते आमचा एक मित्र ऑम्लेटला अंड्याची पोळी असे म्हणतो तसेच पिठलं की बेसन?? काही जागी साबूदाण्याच्या खिचडीस साबूदाण्याची उसळ असेही म्हटले जाते.. पदार्थ तोच नावे निराळी
वाचने 35057
प्रतिक्रिया 104

प्रतिक्रिया

राही सोमवार, 04/02/2013 12:03
कणकेत(आता कणीक की नुसते गव्हाचे पीठ?)तेल्/तूप घालून नुसतीच लाटलेली ती चपाती आणि लाटताना आतमध्ये तेल/तूप लावून घड्या घालून पुन्हा लाटलेली ती पोळी असे वर्गीकरण पूर्वी होते.पोळी हे प्रकरण स्पेशलाइझ्ड असते.म्हणजे गूळपोळी,पुरणपोळी,खवापोळी वगैरे.आणखी काही क्राय्टेरिया आहेत.तव्यावर तेल/तूप सोडून त्यावर भाजलेले/तळलेले कुठल्याही पिठाचे अथवा वस्तूचे गोल पदार्थ म्हणजे पोळी/पोळा.तांदळाच्या पिठाच्या अशा प्रकारच्या पदार्थालाच फक्त घावन म्हणतात, इतरांना धिरडी अथवा पोळे. धिरडे थोडे जाडसर असते.घावन पातळसर.भाजणे आणि तळणे यातही फरक आहे.भाजणे म्हणजे कमी तेलावर किंवा कोरडेच विस्तवावर परतणे,रोस्टिन्ग;तर तळणे म्हणजे पदार्थ बुडेल इतक्या जास्त तेलात विस्तवावर शिजवणे,डीप फ्रायिन्ग. चिरणे-कापणे यातही अर्थाचा फरक असावा. तू टाक चिरुनी ही मान मध्ये मान हा जिवंत वस्तू आहे,भाज्या चिरणे मध्ये भाज्या याही चेतन आहेत.याउलट शिंपी कापड कापतो मध्ये कापड ही अचेतन वस्तू आहे.अर्थात हा फरक ढोबळ आहे,काटेकोर नाही आणि आजकाल तर असा फरक कोणीच लक्षात घेत नाही.

राही सोमवार, 04/02/2013 12:08
मान ही वस्तू असे वाचावे.शिंप्याबरोबर खिसेकापूचेही उदाहरण घेता येईल.

प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे सोमवार, 04/02/2013 16:42
कणकेत(आता कणीक की नुसते गव्हाचे पीठ?)तेल्/तूप घालून नुसतीच लाटलेली ती चपाती आणि लाटताना आतमध्ये तेल/तूप लावून घड्या घालून पुन्हा लाटलेली ती पोळी असे वर्गीकरण पूर्वी होते हेच बरोबर आहे. पण, किंचित बदल करावा, असे वाटते. एका पोळीचा उंडा (च्यायला, उंडाच म्हणतात ना) पोळपाटावर घ्यायचा पण तिला लाटण्याने लाटायचे नाही. नुसते चापटी मारायची. चापटी मारत मारत केलेली ती चपाती (बाजरीच्या भाकरीला थापतात तसं) आणि घड्या घालून पोळपाटावर लाटलेली ती पोळी असं असावं असं वाटते. -दिलीप बिरुटे (अंदाजपंचे दाहोदरसे)

आयुर्हित शनिवार, 08/03/2014 16:09
माझ्या मते पोळी हा मराठी व चपाती हा शब्द मुळात हिंदी/परभाषीय असावा. "चपाती (Chapati)" के लिए हिन्दी अर्थ | Meaning of "चपाती" in Hindi एक प्रकार की पतली, हलकी और मुख्यतः हाथों से दबाकर बढ़ाई हुई (चकले पर बेली हुई रोटी से भिन्न) रोटी।

आयुर्हित सोमवार, 10/03/2014 01:41
Chapati is known as sapati or doday in Pashto language. सपाती हा मुळचा अफगाणी शब्द आहे. Chapati is noted in Ain-i-Akbari, a 16th-century document, by Mughal Emperor, Akbar’s vizier, Abu'l-Fazl ibn Mubarak.[1] १६००व्या शतकातील आईने अकबरी मध्ये याचा उल्लेख आहे

मिसळलेला काव्यप्रेमी सोमवार, 04/02/2013 12:05
अवघड आहे. :-|

गब्रिएल सोमवार, 04/02/2013 12:15
प्रयत्न चान्गला आहे..पन् तिकडे चालु अस्लेल्या महात्मा-राष्ट्रपिता-अहिंसा च्या मारामारीत गुन्तलेल्या लोकान्ला किति खेचून आणेल सांगता एत नाही. तरीपण शुभेच्च्चा !

संजय क्षीरसागर सोमवार, 04/02/2013 12:32
चोळी की काचोळी ??/ नेमके काय म्हणावे??? चोळी की काचोळी? / एक पक्ष....चोळी ही बायकांची, वडारणीची असते.... साधी नेहमीची कंचुकी असते. दुसरा पक्ष...चोळी असे काही नसते बायकांची असो वा वडारणीची वा साधी..ती कंचुकीच असते ............. आमचा एक मित्र चोळीला झंपर असे म्हणतो तसेच ब्लाउज की टॉपलेस?? काही जागी टॉपलेसला नजरबंदी असेही म्हटले जाते ...जागा तीच नावे निराळी

डॉ सुहास म्हात्रे सोमवार, 04/02/2013 13:04
खरी गोष्ट अशी की, सुधारणावादी महिला म्हणाल्या की, "चोळी" ला "का चोळी" म्हणायचं ? ब्लाऊज का नाही?" यावरून "चोळी", "काचोळी" आणि "ब्लाउज" असे तीन प्रकार झाले आहेत.

संजय क्षीरसागर सोमवार, 04/02/2013 13:12
`चोळी' नाम आहे, `का चोळी?' हा प्रश्न आहे आणि "ब्लाउज हे उत्तर आहे.

सूड सोमवार, 04/02/2013 12:54
पोळी आणि चपाती यातही लोक जातियता आणल्याशिवाय राहत नाहीत. एक मैत्रीण चुकून चपाती म्हटली असता एका मित्राने ऐकवलेलं वाक्य उदाहरणादाखल्,"हे बघ!! तू माहेरची फडके आणि सासरची देवधर आहेस. चपाती नाही पोळी म्हण !!"

ज्ञानोबाचे पैजार सोमवार, 04/02/2013 13:01
फडके आणि देवधर यात जातियता कशी आली बुवा? बाकी अ.कु. चे धागे रोचक असतात. पोळी की चपाती हा प्रश्र्ण RTI मधे कॄशी किंवा अन्न आणि औषध खात्याला विचारायला पाहिजे. पैजारबुवा,

चौकटराजा सोमवार, 04/02/2013 13:01
मुक्तछंदातील कवितेचा प्रयत्न वाखाणण्याजोगता आहे. होळी की शिमगा ? टोळी की कंपू ? कोळी की मासेमार ? चोळी की कंचुकी ? मोळी की गठ्ठा ? अ आ , कवितांना तयार आहात ना ?

गवि सोमवार, 04/02/2013 13:01
मला वाटतं पोळाच्या स्त्रीलिंगी काउंटरपार्टला, अर्थात उनाड गायीलादेखील पोळी म्हणत असावेत..

ज्ञानोबाचे पैजार सोमवार, 04/02/2013 13:11
बराबर..... जाडा जाडी, मामा मामी इ. गविंचे हे लॉजीक बरोबर असेल तर मग मला चोळीच्या काउंटर पार्टचा अर्थ समजला तो कदाचीत बरोबर असावा, पण तेच लॉजीक वीडी आणि मिडी ला का बसत नाही? गविच पण असच काहीस लॉजीक आहे का? पैजारबुवा

दिपक.कुवेत सोमवार, 04/02/2013 13:05
हेच बोल्तो. नुसतं चपातीविषयीच नाहि तर ईतरहि अनेक बाबतीत...जस कांदा चीर म्हणायचं...कांदा काप नाहि.

अगोचर मंगळवार, 05/02/2013 01:24
आणि साडी नेस म्हणायचं साडी घाल नाही -

गवि मंगळवार, 05/02/2013 11:30
धागा "अप्रकाशित" केला म्हणायचं, "उडवला" म्हणायचं नाही. कविता चान म्हणायचं.. भिकार नाही.. इत्यादि भर घालू इच्छितो..

नाना चेंगट सोमवार, 04/02/2013 13:53
अरे काय चाललं आहे मिपावर ? हा कसला काथ्याकुट? उद्या नवे असलेच काथ्या कुटायला काढाल कुल्ला कि ढुंगण? पाद की फुसकुली? छ्या !! काही खरं नाही ब्वा !!!

चौकटराजा सोमवार, 04/02/2013 20:33
यासाठी मोलसवर्थ यांचा जंगी मराठी इंग्रजी शब्दकोश पहावा .दोन्ही चा अर्थ एकच ! तिसरा पण एक शब्द दिलाय तिथं नाना !

चिगो सोमवार, 04/02/2013 14:04
विदर्भात (आमच्याकडे) चपाती नसतेच.. (मी तरी ऐकलेली नाही) फक्त पोळीच.. कणकेत तेल/तूपही घालत नाही, आणि ती नुसतीच भाजली जाते तव्यावर, आणि त्यानंतर गॅसवर टम्म फुगवली जाते, तरी पोळीच.. तसेच साबूदाण्याची "उसळ" असते.. बायकोच्या माहेरकडे (पक्षी: मुंबई) "चपाती" म्हणतात, जरी ती राहींनी सांगितलेल्या पद्धतीने तेल/तूप लावून, घड्या घालून केली जात असली, तरी चपातीच.. वरुन "अंड्याची पोळी, पुरणाची पोळी.. ही चपातीच !" हे ऐका.. च्यामारी, म्हणून तर म्हणतो ना राऽऽव, इदर्भावर अन्याय व्हतो, म्हून.. ;-)

बॅटमॅन सोमवार, 04/02/2013 14:09
असं आहे खरं. कर्नाटक-तमिऴनाडूमध्ये अनुक्रमे होळिगे-पोळिगे असा शब्द पुरणपोळीला आहे, तर "रेग्युलर" चपाती ही चपातीच असते. माझे बाबा-काका-मावसोबा या तिघांकडूनही ऐकलेले आहे, की त्यांच्या लहानपणी पुरणाची असेल तर पोळी, नैतर चपाती असे म्हणायचे. पण यात थोडा जातनिहाय फरकही आहे. काही जातींत चपातीला पोळी म्हणतात, म्हंजे चपाती हा शब्दच हद्दपार, तर काही जातींत दोन्हीही शब्द वापरले जातात.

चिगो मंगळवार, 05/02/2013 12:44
आणि ती नुसतीच भाजली जाते तव्यावर, आणि त्यानंतर गॅसवर टम्म फुगवली जाते - ह्याला फुलका म्हणतात.
तुम्ही फुलका म्हणा, आम्ही "पोळीच" म्हणतो.. आपली ती पोळी, दुसर्‍याचा तो फुलका.. ;-)

चेतन माने सोमवार, 04/02/2013 14:29
चाय बराबर खाताव ती चपातीच असते. चाय-पोळी !!! अएह्ह कसं वाटत ते!!! चाय-चपाती च बेष्ट

अधिराज सोमवार, 04/02/2013 14:38
पुण्यामध्ये चपाती म्हणणारा हा "गावंढळ" आणि पोळी म्हणणारा हा "सुधारलेला" असे समीकरण आहे, असे एका पुणेरी मित्राने संगितल्याचे स्मरते.खरतर विंग्लिश मध्ये पण चपातीच म्हन्त्यात.

बॅटमॅन सोमवार, 04/02/2013 14:42
खराय ते. पण इंग्लिशच्या आधारे एखादा मराठी शब्द चूक-बरोबर ठरवताना पाहून हहपुवा झाली.

अधिराज सोमवार, 04/02/2013 14:49
नाहीओ सर, मराठी शब्द चूक-बरोबर ठरवण्यासाठी म्हणून नाही सांगितलं, पण विंग्लिश मध्ये आसल तर ते सरसकट करेक्ट असं मानण्याची पद्धत हाय म्हणून आपलं सांगितलं.

बॅटमॅन सोमवार, 04/02/2013 14:59
विंग्लिश मध्ये आसल तर ते सरसकट करेक्ट असं मानण्याची पद्धत हाय
पद्धत हाय म्हणून ती बरुबर आशिलच आसं काय नाय!! आसू सोडा जावा ओ.

अधिराज सोमवार, 04/02/2013 15:14
पद्धत हाय म्हणून ती बरुबर आशिलच आसं काय नाय!! आसू सोडा जावा ओ.
का म्हनून लेकरावर येवडं कावताय?(;_;). मी कुठं म्हटलं काय बरोबर काय चुक. मला बी थोडं विंग्लिश येतं म्हणून त्यात काय म्हनत्यात ते सांगितलं ना. लहान असलो म्हनून काय झालं आम्ही आमचं निरीक्षण बी नोंदवू नाय व्हय.

बॅटमॅन सोमवार, 04/02/2013 15:38
लहान असलो म्हनून काय झालं आम्ही आमचं निरीक्षण बी नोंदवू नाय व्हय.
नोंदवा की काय त्यात, हिते कोणी पाणिनी नाय. फकस्त पद्दतीबद्दलचं मत खटाकलं म्हून म्हन्लो इतकंच :)

पक्या सोमवार, 04/02/2013 23:40
बरोबर आहे. असा समज आहे पुण्यात. शिवाय चपाती शब्द वापरणारे जास्त ब्राम्हणेतर लोक पाहिले आहेत. ओळखीतल्या ब्राम्हणांकडे पोळीला चपाती शब्द वापरलेला ऐकला नाही. हे फक्त निरीक्षण आहे.

प्रकाश घाटपांडे शुक्रवार, 08/02/2013 12:02
अगदी बरोबर आहे निरिक्षण. माझ्या भाच्याने आंतरजातीय विवाह केला आहे. त्याची बायको चपाती म्हणते. तर बहिण तिला सांगत असते कि आता तू पोळी म्हणायचस.

कुंदन सोमवार, 04/02/2013 15:00
मि पा चे मुक्त पीठ का करताय?

यसवायजी बुधवार, 06/05/2015 06:31
तुम्ही उत्तर शोधताय का हुडकताय? ------------------------ अजुन काही प्रश्न.. खीळा की मोळा? खांब की डांब? खड्डा की डबरा? साळुता की केरसुणी? कोल्हापुरी SYG

चावटमेला सोमवार, 04/02/2013 15:20
बादली की बारडी? उभा आहे की उभारलोय? टमटम की सिक्स सीटर की वडाप? (सांगलीकर) चावटमेला

बॅटमॅन सोमवार, 04/02/2013 15:39
सगळे बरोबर. व्यक्तिशः मला वडाप हा शब्द जास्त अर्थवाही वाटतो. दळपात दळतात, कांडपात कांडतात, तसं वडापमध्ये वडतात. (मिरजकर) बॅटमॅन.

चावटमेला सोमवार, 04/02/2013 17:02
सगळे बरोबर. व्यक्तिशः मला वडाप हा शब्द जास्त अर्थवाही वाटतो. दळपात दळतात, कांडपात कांडतात, तसं वडापमध्ये वडतात. सहमत... टमटम काय नि वडाप काय, सगळीकडे अगदी कोंबून कोंबून माणसं वडतात

बॅटमॅन सोमवार, 04/02/2013 15:40
डुकली हा सबूद आपण तरी नै ऐक्ला ब्वा कंदीपण. (भांबुर्ड्यातल्या एका सकलमहाराष्ट्रीय वसतीगृहात राहिलेला) बॅटमॅन.

प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे सोमवार, 04/02/2013 16:45
मला तर दोन्ही बरोबर वाटतात. अर्थ पोहचतो. :) -दिलीप बिरुटे (कुंदनच्या प्रश्नांचा फ्यान)

यसवायजी सोमवार, 04/02/2013 15:57
निजा.. झोपा.. लवंडा.. पसरा.. पडा.. की अजुन काही?? :D

खबो जाप सोमवार, 04/02/2013 17:02
मी पण तेच म्हणार होतो वधायचे राहिले कि...... :-)

अधिराज मंगळवार, 05/02/2013 11:38
आवं पूजा बाई , हाणनं येगळ, म्हंजे हाणणे, मारणे, खर्चापानी देणे, पाकिस्तान दाखवणे, हाडं काडं येक करणे, हात पाय तोडने वगैरे वगैरे.