अ‍ॅन्ड्रोईड: संस्थापक आणि स्थापना

सध्या तरी ही लेखमाला अ‍ॅन्ड्रॉईडच्या उत्क्रांतीवर केंद्रीत ठेवण्याचा विचार आहे पण पुढे मागे वेळ मिळेल तसा त्यावरही थोडे लिहायचा प्रयत्न करेन. मला स्वतःला छोटी मोठी प्रोजेक्ट्स स्वतःलाच शिकण्यासाठी केली होती त्या व्यतिरिक्त फारसा अनुभव नाहीये पण स्वतःचे अनुभव लिहीण्याचा प्रयत्न करेन.

नुकतेच परत एकदा dev environment set up करताना एक गोष्ट मला प्रकर्षाने जाणवली ती म्हणजे गूगल ने ही set up process आता खूपच सोपी केली आहे. पहिले तर सर्व पॅकेजेस download करून Hello World करेपर्यंतच माझा उत्साह मावळायचा.

दुसरी गोष्ट मला जाणवलेली म्हणजे आता गूगल ने user interface standardize करण्यावर बरेच लक्ष दिले आहे. बर्‍याचशा best practices वगैरे documentation बरोबरच दिलेल्या आहेत आणि इन जनरलच documentation प्रचंड improve केलेले आहे.

ओपन सोर्स काय भानगड असते?

सोप्या शब्दांत सांगायचे झाले तर असे सॉफ्ट्वेअर ज्याचा सोर्स कोड कोणालाही उतरवून घेता येतो आणि हवा तसा बदलता येतो. बहुतांशी ही संज्ञा सॉफ्टवेअरच्या संदर्भात वापरली जात असली तरी ती कोणत्याही वस्तूबाबत वापरली जाऊ शकते. अगदी ओपन सोर्स कोला ही उपलब्ध आहेत. म्हणजेच त्यांची रेसिपी त्यांच्या वेबसाईट वर प्रसिद्ध केलेली आहे. कोका कोला सारखी अतिगोपनीय नाही.

रोजच्या वापरातलेच उदाहरण घ्यायचे झाले तर फायरफॉक्स, क्रोम हे ब्राऊजर ओपन सोर्स आहेत पण इंटरनेट एक्स्प्लोरर नाही.
मिपा ज्या ड्रुपल वर चालते आहे ते ड्रुपलही ओपन सोर्स आहे.

समजा एखाद्याने त्यात काही सुधारणा केली तर ते सगळ्यांनाच उपयोगी पडतं का आपलं आपलं वापरायचं असतं?
सर्वसाधारणपणे प्रत्येक ओपन सोर्स प्रोजेक्ट चा एक चमू असतो ज्याला मुख्य कोड मधे बदल करायचे अधिकार असतात. बाकी जनतेला तो फक्त जालावरून उतरवून घेता येतो.

अर्थात तुम्ही ह्या ग्रूपला तुमचे बदल मेल करू शकता आणि ते त्यांना पटले तर ते मुख्य कोड मधे सामावूनही घेतले जाऊ शकतात.

तोपर्यंत तरी आपलं आपणंच वापरायचं.

अ‍ॅड्रॉईड हे फोनचं अ‍ॅप आहे ना?

अँड्रॉईड ही एक ऑपरेटिंग सिस्टम आहे. जशी आपल्या संगणकावर विन्डोज असते तशी. विंडोज मात्र क्लोज्ड सोर्स/ प्रोप्रायटरी सॉफ्ट्वेअर ह्या प्रकारात मोडते. जिचा सोर्स कोड उपलब्ध नसतो आणि जिचे reverse engineeringकरून सोर्स कोड मिळवणे आणि त्यात कोणत्याही प्रकारे बदल करणे, अथवा ती वितरीत करणे कायद्याने गुन्हा समजला जातो.

iPhoneमधे iOS ही ऑपरेटिंग सिस्टम वापरली जाते व ती सुद्धा क्लोज्ड सोर्स प्रकारात मोडते.

१९८९ साली Switzerland ला एका रोबोटिक्सच्या प्रकल्पावर काम करत असताना सुट्टी घालवायला अ‍ॅन्डी Cayman Island ला गेला होता. तिथे पहाटे पहाटे समुद्रकिनारी फिरताना त्याला खुर्चीत कोणीतरी झोपलेले दिसले. तो होता अ‍ॅपलमधे काम करणारा अभियंता बिल कॅस्वेल. तो त्याच्या गर्ल फ्रेंड बरोबर तिथे सुट्टी घालवायला होता आणि तिने त्याला हाकलून दिले होते :). अ‍ॅन्डीने त्याला आपल्याबरोबर राहू दिले. हे उपकार लक्षात ठेवून बिलने त्याला अ‍ॅपलमधे काम करण्याची ऑफर दिली. तेव्हा अ‍ॅपलच्या Macintosh ने बाजारात धूम माजवली होती (windows अजून यायचे होते) आणि अ‍ॅपल यशाच्या शिखरावर होती. अतिशय हुषार अभियंते तेथे काम करत होते आणि नवनवीन कल्पनांना प्रत्यक्षात आणण्यास झटत होते. तेच कंपनी चालवत होते म्हटले तर अतिशयोक्ती ठरणार नाही.

अ‍ॅन्डीने तेथे manufacturing engineer म्हणून कामाला सुरुवात केली पण नंतर त्यांच्या संशोधनात (research and development) उडी घेतली. अ‍ॅपलमधे एकदा त्याने कंपनीचे आंतरिक नेटवर्क मधे घुसखोरी करून सर्व फोन कॉल्स चीफ एक्झेक्युटिव्ह जॉन स्कली यांच्याकडून आलेले भासतील असे बदल केले आणि ते वापरून आपल्या सहकाऱ्यांना स्टॉक प्रदान केले आणि आय. टी. डिपार्टमेंट चा रोष ओढवून घेतला.

दोन वर्षांनंतर त्याने अ‍ॅपलनेच १९९० साली सुरू केलेल्या जनरल मॅजिक नावाच्या कंपनीत काम करण्यास सुरुवात केली. ही कंपनी हातात धरण्याजोग्या संगणन आणि देवाणघेवाण उपकरणांना (hand-held computing and communications devices) ला वाहिलेली होती. तेथे तो आणि इतर काही अभियंते इतके कामाला वाहिलेले होते की त्यांनी त्यांच्या क्युबिकल्स वरच पलंग बांधून घेतले जेणेकरून त्यांना तेथेच राहता येईल आणि हवे तितका वेळ काम करता येईल. रात्रंदिवस काम करून त्यांनी या उपकरणांना लागणारी एक मॅजिक गॅप नावाची प्रणाली बनवली. जी अतिशय उत्कृष्ट असूनही फारशी चालली नाही. अगदी हाताच्या बोटावर मोजण्याइतक्या कंपन्यांनी त्यात रस दाखवला. याचे मुख्य कारण म्हणजे ती प्रणाली काळाच्या दशकभर पुढे होती. यानंतर हे सर्व अभियंते वेगवेगळ्या कंपन्यांत काम करण्यास एक एक करून निघून गेले.

स्टीव्ह पर्ल्मन ज्याचा उल्लेख या लेखाच्या पहिले आला आहे, त्याची आणि अ‍ॅन्डीची भेट अ‍ॅपलमधेच झाली.