मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ

कथाकथी

पुंबा · · जनातलं, मनातलं
लेखनप्रकार
नमस्कार मिपाकर, आजच अस्मादिकांना मिपागावाचे रहीवासी झाल्याला एक वर्ष पूर्ण झाले. इतके दिवस धागा लिहिण्याला धीर होत नव्हता पण आज आदूबाळ म्हटले धागा काढा. त्यांची आज्ञा शिरसावंद्य मानून, हा धागा काढून मिपावाढदिवस साजरा करत आहे. आपल्यापैकी बहुतेक प्रत्येकाच्या वाचनाची सुरूवात कथांपासूनच झाली असेल. याला कारण म्हणजे, मराठी, हिंदी, इंग्रजीच्या पुस्तकांतील धडे. या धड्यांमध्ये मातब्बर लेखकांच्या छोट्या कथा असत/असतात. पुस्तक घरी आलं की सगळ्यात आधी पुस्तकाचा वास घ्यायचा आणि वेष्टणं पण घालायच्या आधी सगळे धडे वाचून टाकायचे असं केल्याचे कित्येकांना आठवत असेल. आपल्यापैकी कित्येकांची प्रेमचंद, दि. बा. मोकाशी, पु. ल, श्री. दा. पानवलकर, व्यंकटेश माडगूळकर, आणाभाऊ साठे, कमलेश्वर, ओ हेन्री, चेकोव्ह अश्या एकापेक्षा एक महान लेखकांची पहिली ओळख पाठ्यपुस्तकांतूनच झाली. जीव छोटा असला तरी आशयसमृद्ध, वाचकाला गुंतवून ठेवणारी कथा ही माझ्यामते सर्वश्रेष्ठ साहित्यप्रकार आहे. तुमच्या आवडत्या कथांविषयी सांगा ना. मराठीतील सर्वश्रेष्ठ कथांविषयी गूगल सर्च केला तर ना यादी मिळते ना कोणत्या साईटवर कथा मिळतात. याउलट हिंदी कथांकरीता हिंदी समय ही अप्रतिम साईट आहे. तर इंग्रजी अभिजात कथावाङ्मय या अप्रतीम साईटवर साठवले आहे. मराठीसाठी मात्र असला काही प्रकार नाही. तेव्हा मराठीतील तुमच्या आवडत्या, तुमच्यामते सर्वश्रेष्ठ कथांविषयी चर्चा झाली तर चांगलंच आहे. सर्वांनाच चांगल्या कथांशी परिचय होईल. प्रेमचंद, मंटो, इस्मत चुगताई, ओ हेन्री, चेकोव्ह, मोम्पासा, वूडहाऊस, जी ए, शंकर पाटील, श्री दा पानवलकर, दि बा मोकाशी, द मा, जयवंत दळवी, श्री ना, माळगावकर, आर के नारायणन या महारथींची तर चर्चा करूच त्याबरोबर तुलनेने अप्रसिद्ध अश्या लेखक लेखिकांच्या कथांवर देखील प्रकाश पडला तर भारी होईल. मराठी आंजावरील सर्वश्रेष्ठ कथांची पुन्हा उजळणी झाली तरी चांगलंच आहे. एखादी खूप आधी वाचलेली कथा आठवत नसेल तर त्याची पण उकल होऊ शकेल इथे. --(कथा वाचताना सगळ्या व्यथा विसरणारा) सौरा सर्वप्रथम माझ्या आवडत्या कथांची(सगळ्यात जास्त) यादी देतो आठवतील तश्या आणखी नावांची भर प्रतिसादांत घालत राहीलच. विश्वनाथ एक शिंपी- वि वा शिरवाडकर नागिण- चारूता सागर विदूषक, प्रदक्षिणा- जि ए किडके जग- गंगाधर गाडगीळ आता आमोद सुनासी आले- दि. बा. मोकाशी सूर्य- श्री दा पानवलकर स्मशानातील सोनं- आण्णाभाऊ साठे द लास्ट लिफ- ओ हेन्री द लास्ट लेसन- Alphonse Daudet द बेट- चेकोव्ह चला लिहा मग तुम्हीही तुमच्या आवडत्या कथांविषयी..

वाचने 7333 वाचनखूण प्रतिक्रिया 26

रामपुरी 23/03/2017 - 19:54
पण सगळ्यात पहिल्यांदा हेच नाव डोळ्यासमोर आलं How Much Land does a Man Need?

आषाढ_दर्द_गाणे 23/03/2017 - 23:27
फार कथा नाही वाचलेल्या, पण तरी पटकन आठवणाऱ्या - जेम्स जॉईसच्या डब्लिनर्स मधली 'काऊंटरपार्ट्स' आणि मार्केझची 'क्रोनिकल्स ऑफ अ डेथ फोर्टोल्ड'* *हिला खरे तर लघुकादंबरी म्हणावे लागेल. पण नव्वदेक पानात अक्खी कादंबरी वाचल्याचे समाधान मिळते!

आनंदयात्री 23/03/2017 - 23:32
उत्तम धागा. हिंदी समयच्या लिंकसाठी विशेष धन्यवाद.

केडी 24/03/2017 - 12:06
आफ्टर ट्वेंटी इयर्स (After Twenty Years), ओ, हेन्री, हि कथा शाळेत होती, आज का कोणास ठाऊक तीच डोक्यात आली पटकन.

In reply to by जव्हेरगंज

पुंबा 03/04/2017 - 10:58
'पारधी' कुठल्या कथासंग्रहात आहे? शंकर पाटलांचा 'पाटलाची चंची' हा खुप जबरदस्त संग्रह आहे. एक से एक कहर कथा आहेत यात.
अरेच्चा! मला वाटलं इथे फक्त मराठी लघुकथांबद्दल बोलत असतील. म्हणून मी धागा उघडलाच नव्हता. माझं मराठी वाचन शुन्य आहे. आय मिन दहावीपर्यंत जे काय धडेबिडे वाचले होते ते सगळे म्हातारपणामुळे विसरुन गेलेय :-D एनीवे मी वाचलेल्या इंग्रजी लघुकथांपैकी बेस्ट: * गेट अ लोड ऑफ धिस - जेम्स हैडली चेस आणि * नो कमबैक्स - फ्रेडरीक फोरसिथ बाकी वुडहाऊस वाइल्ड ख्रिस्ती डॉयल वगैरे नेहमीचे यशस्वी कलाकार आहेतच.

In reply to by एमी

पुंबा 03/04/2017 - 10:52
:)) नो कमबॅक्स आहे माझ्याकडे. ते आणी फोर्सिथचंच डे ऑफ जॅकल वाचायचं आहे. अ‍ॅगाथा ख्रिस्तीची 'द विटनेस ऑफ द प्रॉसिक्युशन' वाचलियेत का? खुप भारी कथा.

In reply to by पुंबा

वरुण मोहिते 03/04/2017 - 11:31
फ्रेडरिक फोर्सिथ विशेषतः लघुकथांना हात घालत नाहीत . सगळ्या नाही पण काही कथा चांगल्या जमल्या आहेत नो कमबॅकस मधील . डे ऑफ जॅकल वाचा चांगलं आहे .

विचित्रा 04/04/2017 - 09:57
कथा हा वाङ्मयप्रकार अतिशय आवडतो. इथे खुप छान संदर्भ मिळाले. आभार

स्वधर्म 06/04/2017 - 11:05
धन्यवाद सौरा. भयकथा विशेष अावडतात. खासकरून धारपांच्या कथा खूप भावतात. अतिशय संयमित अाणि काही ना काही तर्क, विचार असलेली, पण गूढ कथा लिहीण्यात ते माहिर होते. त्यांची चंद्राची सावली ही दीर्घ कथा/ लघु कादंबरी अजून अाठवते.