मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ

झेन कथा - सहनशिलता

jaypal · · जनातलं, मनातलं
लेखनप्रकार
मिपा वरील अलीकडील काही लेख, त्यावरील प्रतिसाद आणि त्या प्रतिसादांचे पडसाद वाचुन मला ही झेन कथा आठवली. योग्य/अयोग्य, पाप/पुण्य, साक्षर/निरक्षर, इश्वरवादी/निरीश्वरवादी ई. वादग्रस्त वातावरणात थोडासा शितल शिडकाव करावा हा हेतु. zen चंदन पुर गाव. या गावात लहु लोहाराच एक दुकान असतं. दिवस भर भाता मारायचा, भट्टी पेटती ठेवायची आणि ऐरणीवर भट्टीमधे तापलेल्या लोखंडावर हातोड्याचे घाव घालुन वेगवेगळ्या वस्तु बनवायच्या हा त्याचा व्यवसाय. रोजच्या प्रामाणे आज देखिल त्याच काम जोरात आणि जोमात चालु असताना त्याच्या घराबाहेरुन जाणा-या एका भिक्कुला त्याने घातलेल्या हातोड्याचे घाव ऐकु येतात. कुतुहल म्हणुन तो भिक्कु त्याच्या घरामधे येतो आणि उत्सुकतापुर्ण नजरेने त्याच काम न्याहाळु लगतो. त्या घराच्या आडगळीच्या कोप-यामधे काही मोडके, वेडेवाकडे, बिनकामचे हातोडे पडलेले असतात. तो भिक्कु लहु लोहारास विचारतो "मित्रा हे हातोडे मोडायला किती ऐरणी लागल्या? त्या मोडक्या ऐरणी कश्याबर ईथे दिसत नाहीत?" लहु उत्तरतो "ही एकच ऐरण मी गेली कीत्येक वर्षे वापरतो आहे. या ऐरणीनेच कीत्येक हातोडे तोडले असतील. कारण हातोडे घाव घालतो तर ऐरण तो घाव शातपणे सहन करते." zen1

वाचने 7902 वाचनखूण प्रतिक्रिया 43

In reply to by सस्नेह

विश्वनाथ मेहेंदळे 22/01/2013 - 01:41
तो हातोडा आणि ती ऐरण..... ऐरण ती आहे म्हणून सहनशील आणि हातोडा तो आहे म्हणून अन्यायकारक.. सर्वत्र असेच असते. सर्व ती पिचलेल्या असतात आणि सर्व तो हलकट... अतिथी

धमाल मुलगा 19/01/2013 - 19:31
झकास कथा! परंतु सध्या विकेंड असल्यानं आमचा डिकोडर अंमळ गंडलाय. सोमवारी व्यवस्थित उमजेल ही कथा. :)

पप्पु अंकल 19/01/2013 - 19:32
मिपावर सगळ्या एरणीच आहेत.

श्रावण मोडक 19/01/2013 - 23:42
बोंब... भिख्खू उगाचच भिख्खू झाला राव. तो लोहार झेन आहे खरा. बरं, ते जाऊं द्या... भिख्खू कोण हे सांग. मग हातोडे आणि ऐरणीचा विचार करेन. ;-)

In reply to by नाना चेंगट

परिकथेतील राजकुमार 22/01/2013 - 11:08
मस्त कथा. बाकी नान्याशी पूर्ण सहमत. मोडकांसारख्या ज्ञानी माणसाला हा प्रश्न विचारताना पाहून क्षणभर ऐरण झाल्यासारखे वाटले.

कवितानागेश 20/01/2013 - 00:42
इथे ऐरणीवरचे जुने अर्थपूर्ण गाणे टाकणार होते, पण त्यात नको तो शब्द आहे... म्हणून जाउ दे. ;) गोष्ट छान आहे. बोध घ्यावाच लागेल अशी. धन्यवाद!
ऐरणीची घनता, तिचा विशिष्ट आकार हे घाव सहन करण्याकरताच बनलेले असतात. उगाच त्यातुन काहि संदेश वगैरे शोधुन काढणं म्हणजे अंधश्रद्धेचा कळस. अर्धवटराव

In reply to by अर्धवटराव

धन्या 20/01/2013 - 11:52
तुमच्या या प्रतिसादातून विज्ञाननिष्ठेचाही कळस झाला. :) अहो प्रत्येक गोष्टीला अशी वैज्ञानिक कसोटी लावायला गेलो तर सारं जीवनच निरस होऊन जाईल. जेवणाच्या प्रत्येक घासात मग आपल्याला कर्बोदके, प्रथिने आणि मेद दिसायला लागतील. - विज्ञानवादी छटाकराव वाकडे

In reply to by धन्या

अर्धवटराव 21/01/2013 - 08:55
तुम्ही तर मिपावर नवखे नाहि... मग एव्हढ्यात तुम्हाला विज्ञाननिष्ठेचा कळस दिसला? आश्चर्य आहे :) अर्धवटराव

In reply to by धन्या

नाना चेंगट 21/01/2013 - 13:05
>>जेवणाच्या प्रत्येक घासात मग आपल्याला कर्बोदके, प्रथिने आणि मेद दिसायला लागतील. हॅ हे तर काहीच नाही आम्हाला जीवाणू विषाणू पण दिसतात.

In reply to by अर्धवटराव

नाना चेंगट 21/01/2013 - 13:07
एक लोहार असा संदेश देतो हे सांगून शिक्षणाची जबाबदारी असलेल्या शिक्षणखात्याची, विद्यापीठांची, डाक्टरेट प्रोफेसरांची जी अवहेलना केली आहे तिचा निषेध

In reply to by नाना चेंगट

परिकथेतील राजकुमार 22/01/2013 - 11:16
त्यातून तो लोहार झेन भाषेतून हा संदेश देत असल्याने दुप्पट निषेध.

In reply to by परिकथेतील राजकुमार

बॅटमॅन 22/01/2013 - 16:00
बहुजनांच्या भाशेतून (कोण रे तो म्हणाला श नाही ष- मनुवादी कुठला!) न देता हुच्चभ्रू भाशेतून संदेश देणे हा सगळा बामणी कावा आहे. निशेद आसो!!

प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे 20/01/2013 - 11:30
अजून येऊ दे. -दिलीप बिरुटे

मनीषा 21/01/2013 - 10:11
उत्तम बोध कथा . पण.. असे अनेक घाव सोसून ऐरण ही ऐरणच राहते, त्यातून वेगळे काहीच साकारत नाही हे देखिल सत्य आहे.