एक नवविवाहित एका जुनंविवाहिताशी गप्पा मारतोय. नवं वि:-आता मी खूप आंनदात आहे. जुनं वि:- अजून काही दिवस तू 'असाच' आंनदात असणार नवं वि:- 'असाच' मंजे? जुनं वि:- 'असाच!' नवं वि:- मग नन्तर काय होईल? जुनं वि:- तू 'पाश्चात्तापदग्धवियोग' प्राप्त करवून घेशील नवं वि:- हा कोणता नवा योग जुनं वि:- छे रे छे! अरे बाळा,हा काळा बरोबर फुलत फुलत गेलेला योग आहे. नवं वि:- मंजे? जुनं वि:- अरे मुला,माझ्या गुलाबाच्या फुला, एक सांग ब्रे मला. तुला विवाहाच्या नवंमांडवा खालून पुढे सरून किती महिने झाले? नवं वि:-दोन! जुनं वि:- हां..म्हणूनच तुला येत नाही(अजून) फोन ...

का कुणास ठाऊक पण नभ दाटून आले होते आणि वारा तुफान वहात होता. आभाळाच्या छताखाली एक कागद उंचच उंच उडत होता. मी त्याच्याकडे बराच वेळ पाहत बसलो. मग शेवटी कंटाळलो. नंतर बऱ्याच वेळाने पुन्हा बाहेर आलो. एक कुत्र्याचं लहानसं पिल्लू रस्त्यावर मनसोक्त बागडत होतो. मी बराच वेळ पाहत बसलो. पण शेवटी कंटाळलो. तसा फारसा वेळही जात नव्हता. आणि मी आळसावलो होतो. गेल्या दोन दिवसांत काहीच न लिहीता आल्याने पुरता वैतागलो होतो. नंतर बऱ्याच वेळाने पुन्हा बाहेर आलो. बाल्कनीत एक कागद पडला होता. चांगला होता कोरा करकरीत. आता हाच वापरू म्हणून मी तो उचलला.

- डॉ. सुधीर रा. देवरे संस्कार म्हणजे काय? संस्कार हे सापेक्ष असतात का? संस्कार हे सुसंस्कारच असतात का? खरं तर संस्कार या शब्दातच सु म्हणजे चांगली असलेली संज्ञा गृहीत धरलेली आहे. तरीही संस्कारात सुसंस्कार आणि कुसंस्कार अशी वर्गवारी हेतूत: केली जाते. संस्कार हे कृत्रिम असतात का नैसर्गिक? निसर्गाला अनुसरून असणारे संस्कार कोणते आणि निसर्गाच्या विरूध्द असणारे संस्कार कोणते? निसर्गाच्या विरूध्द जाणार्‍या संस्कारांना संस्कार म्हणता येईल का? संस्कारांनी माणसाचा देवमाणूस होतो का? होत असेल तर संस्कारांनीच माणसाचा राक्षस होऊ शकतो का? या प्रश्नाचे उत्तर ‘होतातच’ असे येते.