‘गुलजार’ मनाचा वेध
मला गुलजार यांच्या कविता, गझला ऐकल्या नाही तर तो दिवस ‘गुलजार’ वाटतच नाही. उगाचच त्यांच्या गझलेतला अर्थ शोधत असतो. गझलेतला अर्थ शोधू नका, नाही तर अडचण होईल, असं प्रसिद्ध शायर राहत इंदुरी म्हणतात. पण गुलजार यांच्या ‘मैं वहीं हूँ’मध्ये मी काही तरी शोधत होतो. त्यातलाच हा छोटासा प्रयत्न...
पी. महेश
पहाटेची अंधारलेली वाट. मधूनच कोंबडा आरवतो, तर दूर कुठे तरी गाय हंबरते. कुत्री मोठमोठ्याने भुंकत असतात. गुलाबी थंडीचे ते दिवस. धुके मात्र अजूनही दाटलेले असते. गावातलं हे झुंजुमुंजू वातावरण कधी तरी अनुभवलेलं असतं. हे मी अनुभवलंय अगदी ८०-९० च्या दशकात.
महालक्ष्मी
मंगेश पंचाक्षरी, नासिक.
( गुरुवार, 31 ऑगस्ट 2017 रोजी महाराष्ट्र टाइम्सच्या पान क्र 4 वर प्रसिद्ध झालेला माझा लेख)
एकेवर्षी मी एका महालक्ष्मी आरास स्पर्धेचा परीक्षक होतो. या निमित्ताने मला अनेक ठिकाणी जाण्याचा योग आला. महालक्ष्मी बसवणे हा महाराष्ट्रातील एक लोकप्रिय उत्सव आहे. त्यास जातीपातीचे बंधन नाही. तरीही ब्राह्मणांमध्ये देशस्थ लोक मूर्ती बसवतात तर चित्पावन खड्याच्या गौरी बसवतात. मूर्तींमध्ये उभ्या, बसलेल्या, हाताच्या, बीनहाताच्या, पायाच्या, बीनपायाच्या अशा अनेक मूर्ती असतात.
पावसाळी भटकंती: स्वराज्याची शपथ, रायरेश्वर( Rayreshwar, Raireshwar )
निसर्गाचे सर्वांग सुंदर अविष्कार दाखविणारा श्रावण महिना संपतो आणि गौरी, गणपतीबरोबरच भादव्याची चाहूल लागते. पाउस जवळजवळ सरत आलेला असतो, मात्र निसर्ग नवे रुप लेउन उधाणलेला असतो. हा काळ खास गवतफुले पहाण्याचा. सध्या अचानक प्रकाशझोतात आलेल्या कास पठारावर हि गर्दी असते. मात्र ज्यांना थोडी गैरसोय सहन करून निसर्गाचे मनमोहक रुप पहायचे आहे त्यांनी जरुर रायरेश्वरला भेट द्यावी.
बाप्पाचा नैवेद्यः स्ट्रॉबेरी कलाकंद
स्ट्रॉबेरी कलाकंद
साहित्य:
स्ट्रॉबेरी क्रश १०० ग्रॅम,
पनीर १०० ग्रॅम,
साखर १०० ग्रॅम,
खवा १०० ग्रॅम,
वेलची पावडर,
बदाम काप
कृती:
मी तयार मॅप्रोचा स्ट्रॉबेरी क्रश वापरला पण ताज्या असतील तर जास्त चांगल्या!
खवा, साखर, पनीर आणि स्ट्रॉबेरी क्रश सर्व एका कढईत एकत्र करावे.
मंद गॅसवर ढवळत राहावे.
ताटाला तुपाचा हात लावून घ्यावा.
बदामाचे काप करावे.
मिश्रण घट्ट होऊ द्यावे. गोळा होऊ लागला की खाली उतरून वेलची पावडर घालावी, छान घोटावे.
गोळा झाला की ताटात थापावा.
बदामाच्या कापानी सजवून वड्या पाडाव्या.
श्रीगणेश लेखमाला : लेख क्रमांक ७ : कुण्या देशीचे पाखरू!
माझ्या बाळाविषयी कधीतरी लिहायचं, हा विचार फार दिवसांपासून मनात घोळत होता. कित्येक वर्षांनी लिहायला बसले आणि अनेक आठवणी मनात जाग्या झाल्या. आई होण्याचा माझा दहा वर्षांचा प्रवास हळहळू उलगडायला लागला. ह्या प्रवासाची सुरुवात झाली, जेव्हा आई होण्याची इच्छा पहिल्यांदा माझ्या मनात जागृत झाली त्या दिवसापासून. मला नीट आठवतं, मी तेव्हा दहावीत होते. आमच्या घरासमोर राहणारी माझी आवडती ताई तेव्हा बाळंतपणासाठी माहेरी आली होती. मी सारखी तिच्याकडे जात असे. एका गरोदर स्त्रीला मी इतक्या जवळून पहिल्यांदाच पाहत होते.
मोरया
मोरया
मोरया मोरया
ओमकारा मोरया
मोरया मोरया
गणपती बाप्पा मोरया
भरली सुखाची ओंजळ
बाप्पा तुझ्या आगमनाने,
जाहलो मी धन्य
देवा तुझ्या दर्शनाने
तू गजराज, तूच गणनायक
तू विघ्नहर, तूच विनायक,
तू सुखकर्ता, तू दु:खहर्ता
मोरया तू मंगलमूर्ती मोरया तू
दिसे सारे ब्रह्मांड तूज नयनी
वसे चारीधाम तूझ्याच चरणी,
चराचरातील रूप तुझे
देई भक्तांना दर्शन आपुले
चुका भक्तांच्या घेई तू उदरा
येता शरण देई तूच आसरा,
धरी तू छताची सुख सावली
अशी तू माझी माय माउली
आला सोडूनी तू कैलास
सोबतीला तुझ्या मुषकराज,
कसे थांबवू सांग तुला तू
आईबाबांचा बाळ सुकुमार तू
तू गजराज, तूच गणनायक
तू विघ्नहर, तूच विनायक,
तू सुख
काव्यरस
बाप्पाचा नैवेद्य : आमरसाच्या सांजोर्या
सर्वांना गेणेशोत्सावाचा हार्दिका शुभेच्छा!!
घरोघरी गणपतीबाप्पांचे आगमन झाले आहे आणि त्यांच्या नैवेद्यासाठी विविध पदार्थ बनवले जात आहेत. मीसुद्धा अशीच एक पारंपारीक पाककृती बाप्पांसाठी येथे देत आहे.
मिसळपाव