मिसळपाव | मराठी माणसांचे ऑनलाईन व्यासपीठ

हिमाचली पदार्थ - भटुरे (कणकीचे भटुरे)

लेखक विवेकपटाईत यांनी शुक्रवार, 21/10/2016 20:08 या दिवशी प्रकाशित केले.

भटुरे नाव ऐकल्यावर मैद्याचे छोले भटुरे आठवतील. पण हिमाचलच्या मंडी जिल्ह्यात सक्रेणादेवीच्या मंदिराजवळ असलेल्या गावात भटुरे बनविण्यासाठी मैद्याच्या जागी कणकीचा वापर होतो. बहुतेक सकाळी नाश्त्यासाठी हे भटुरे केले जातात. या भटुरर्यांचे वैशिष्ट्य म्हणजे हे भटुरे तळून किंवा तव्यावर भाजून केले जातात. (भटुरे बनवितानाचे फोटो खाली दिलेले आहे, कुणाचा चेहरा दाखविणार नाही या अटीवर फोटो काढले होते). मैद्याच्या भटुरर्या सारखे हे भटुरे पण फुलतात. आपल्या मराठमोळ्या पोळी एवढे मोठे पण दुप्पट जाड नक्कीच असतात. आपण आपल्या पद्धतीने भटुर्यांचा आकार निश्चित करू शकतो.

शेतकरी राया... अपुला शेतकरी राया, शेती प्रेमाची करतो.. अवघ्या भुकेल्या जनांची, ओंजळ प्रितीने भरतो.. अपुला शेतकरी राया, नांगर ओढतो जोमानं.. पिक हलते डुलते, शेती खुलते प्रेमानं.. अपुला शेतकरी राया, धनधान्य खुलवितो.. सार्या जगाचा तो बाप, जगी प्रेम फुलवितो.. अपुला शेतकरी राया, कर्जाखालीच राबतो.. पर्जन्याच्या वाटेवर, तोच एकला थांबतो.. अपुला शेतकरी राया, रोज जगतो मरतो.. जगा धान्य पुरवूनी, पोटी भाकरी भरतो.. अपुला शेतकरी राया, संसाराचे सोने करतो.. जगा सुखी करवूनी, स्वत: गरिबीमधे झुरतो.. अपुला शेतकरी राया, शेवटी आत्महत्या करी.. जगा फुलवूनी सार्या, दैवत्वाचा रस्ता धरी.. प्रिय शेतकरी राया, आत्महत

अंधार्या त्या रातीमधूनी शांत भयाण घरट्यामधले पक्ष्यांचे ते किलबिल गाणे मौन अचानक झाले.. रात्रीस खेळ चाले येथे रात्रीस खेळ चाले.. सुन्या सुन्या त्या वाटेवरूनी एकांताला साद घालता नयनी विचित्र भुताटकीचे दाहक चित्र ते दिसले.. रात्रीस खेळ चाले येथे रात्रीस खेळ चाले.. पाचोळा तो सैरावैरा वारा हा पिसाट वाहे भयभीत उभे ते झाड पान स्तब्ध ते झाले.. रात्रीस खेळ चाले येथे रात्रीस खेळ चाले.. सावल्या त्या मुक्याने हलती भोवताली त्या विणती माया डोहाच्या या खोल तळ्याशी सावट गुढ पसरले.. रात्रीस खेळ चाले येथे रात्रीस खेळ चाले.. नि:शब्द तरंग हे उठले अंधार सारे चांदण झाले आकाश रहस्यमय धुक्याला आले विरून गेले रात

गावाकडे दरवर्षी पिकतात बोरी हिरवी पिवळी केशरी लाल बोरं मण्यांसारखी रत्नांसारखी फांद्यांवर झुलतात खाली मातीत, गवतकाट्यात, पाचोळ्यात पडून वाळतात काही बारकी काही माध्यम काही मोठी काही आंबट काही गोड पोरं बाया माणसं वेचून खातात घरी नेऊन वाळू घालतात पाखरं, प्राणी खातात लहानपणी मीही खूप खाल्ली ढुंगणावर फाटलेल्या चड्ड्या घातलेल्या गावातल्या मित्रांसोबत याच्यात्याच्या शेताततून हिंडून झाडाची तोडून, गवत-काट्यातून शोधून, वेचून कच्ची पिकली वाळलेली नुसती बोरेच खाल्ली नाही तर त्यांच्या बी मधलं इवलं इवलं मगजपण खाल्लं ती दगडाने फोडून !

चंदबरदाई हे नाव तुम्हाला माहिती आहे का ?

स्वामीनिष्ठेचं आणि मैत्रीचं असं उदाहरण मानव इतिहासात फक्त छत्रपती संभाजी आणि कवी कलश यांच्या व्यतिरिक्त कुठेच पाहायला नाही. उत्तर भारतात ही कथा खूप प्रसिद्ध आहे पण आपल्याकडे खूप कमी लोकांना याची माहिती आहे. त्यासाठीच ही माहितीपर कथा आपल्यासाठी देत आहे.

जीवनाच्या वाटेवर बरीच होती स्वप्न ह्रदयाच्याच्या जवळची बरीच होती मानसं आयुष्याच्या सायंकाळी सगळं कसं दाटून आलं मनाच्या ह्या कोपर्यामध्ये स्थान तुझं तेच राहिलं भरुन येत मन कधी, वाटत उधळुनी द्यावा खेळ सारा मनातल्या ह्या वादळाला हवी आता नवी दिशा...!

काव्यरस

काहीच्या काही कविता

मराठ्यांचा आदर्श.. छत्रपती शिवाजी महाराज...

लेखक सोहम कामत यांनी शुक्रवार, 21/10/2016 15:12 या दिवशी प्रकाशित केले.

शिवचरित्रावर आधारित रचलेली कविता.. नाही आम्हा भिती कोणा मुघल और निजामाची.. फक्त आहे भूक तळपती मर्द मराठी प्रेमाची.. आले बहु गेले बहु उध्वस्त करण्या धरती.. सर्वांवरती भारी पडला एकला तो छत्रपती.. रक्त मराठी श्वास मराठी मराठी तो बाणा.. शिवनेरीवर बाळ जन्मला स्वराज्याचा राणा.. जिजाऊंचे मार्गदर्शन अन् कोंडदेवांचे शिक्षण.. उभा राहीला बाल मराठा करण्या शत्रूंचे भक्षण.. मित्रांसवे त्या शंभूमंदिरी घेतली शपथ स्वराज्याची.. हिंदूत्वाच्या वीर लढ्याची अन् प्रेमळ सुंदर सुराज्याची.. जिंकूनी प्रथम तोरणागड जगद्जाहीर केली वीरता.. सतराव्या वर्षीच पराक्रम दाविला वार्याने पसरली वार्ता.. आदिलशहाने होऊनी अस्वस्थ ने

महाराष्ट्र.. आपली माय मराठी धर्ती.. आणि या धर्तीवर शिवकाळापासून अस्खलित बोल्ली जाणारी आपली मराठी मायबोली.. याच बोलीने वर्षानुवर्षे जतन केलेला महाराष्ट्राचा ऐतिहासिक आणि आधुनिक वारसा मी या कवितेतून सादर करण्याचा प्रयत्न केला आहे. कवितेच नाव आहे वारसा महाराष्ट्राचा... वारसा महाराष्ट्राचा हिंदोस्ताँ वंदितो तयाला अशी ही अपुली किर्ती.. निसर्गाचे ऐक्य सांगते माय मराठी धर्ती..