सुरेख विवेचन. मागच्याच महिन्यात 'चाणक्य' मालिका (1991 ची)पुन्हा एकदा पाहिली. अनेकवेळा सध्याच्या आपल्या खेळ्या अगदी चाणक्याने सांगितलेल्या युद्धनीती सारख्या वाटल्या.

उत्तम लेख. माझे एक निवृत्त कर्नल स्नेही यांनी याच विषयावर लिहिलेला लेख नुक्ताच महाराष्ट्र टाईमात प्रकाशित झालेला आहे. तो हुडकून इथे देईन.

मी वर उल्लेखिलेल्या लेखाचा गोषवारा येणेप्रमाणे (लेखक भारतीय लष्करातील निवृत्त कर्नल आहेत)

उरीच्या हल्ल्यानंतर देशभर एक अस्वस्थता पसरली होती.......आपल्यावर आपल्या निष्काळजीपणामुळे हल्ला झाल्याचे शल्य एका सैनिकाला जास्त बोचत असते. मरायची पर्वा नसते, पण हे शल्य घेऊन जगणे महाकठीण असते..... ज्या तुकडीवर असा हल्ला होतो, त्या नंतर त्या तुकडीच्या मनोधैर्यावर बराच परिणाम होतो. ते स्वतःवरचा विश्वास गमावतात. हीच फार गंभीर बाब असते. त्यांना त्यांचे मनोधैर्य परत मिळवण्यासाठी पुन्हा अशा एका कामात घ्यावे लागते, जे केल्याने त्यांचा पुन्हा स्वतःवर विश्वास बसेल! उरी क्षेत्राची निवड करताना ही एक मुख्य बाब सैन्याने लक्षात ठेवली असावी.
..... दुसरा मुद्दा आहे की ह्या मार्गाने एकदा आम्ही एक यशस्वी हल्ला केला, आता पुन्हा ह्याच भागातून आत घुसू, कारण इथले सैनिक आता दबले आहेत असे आतंकवाद्यांना वाटायची शक्यता असते. त्यांच्या मनातील हाच गंड मिटवण्यासाठी ह्याच भागात ह्याच सैनिकांच्या मदतीने अशी प्रखर कारवाई केल्याने आता ह्या मार्गाचा वापर करण्याची त्यांची हिंमतच होणार नाही.
......तिसरा मुद्दा आहे, तो म्हणजे ह्या परिसराची इत्थंभूत माहिती इथल्याच सैनिकांना असते. आत जाण्याचे मार्ग कुठले निवडायचे व आपले सैनिक हल्ला करून परत येईपर्यन्त ते सुरक्षित कसे राखायचे हे त्यांनाच चांगले माहीत असते. ह्या हल्ल्यात आपल्या खास कमांडो पथकाने आत जाऊन हल्ला करायचे मुख्य काम केले, पण त्यांना सर्व मदत केली, ती बिहार व डोग्रा पलटणीच्या घातक प्लॅटुनने. आपली १९ माणसे हकनाक मारली गेल्याचे शल्य दोन्ही पलटणींना होतेच. हा त्याचाच वचपा होता.
......शेवटचे कारण असे, की काही कारणाने पाकने ह्या ब्रिगेडला टार्गेट करून त्यांना नको ती जगभर प्रसिद्धी दिली, म्हणून ह्याच ब्रिगेडच्या क्षेत्रात ह्याच ब्रिगेडच्या अधिपत्याखाली आत्तापर्यन्त कधीच करण्यात आली नव्हती अशी बेधडक कारवाई करून पुन्हा ह्याच ब्रिगेडला त्यांचा गमावलेला आत्मविश्वास परत मिळवून देण्याची संधी ह्यामुळे साध्य झाली.....उरीच्या ब्रिगेडच्या दृष्टीने ह्याला असामान्य महत्व आहे कारण आज त्यांना त्यांचा हरवलेला विश्वास मिळाला आहे, व ह्यासाठीच ह्या क्षेत्राची निवड केली गेली असावी.

नेहमी सारखेच सुरेख विवेचन
आणि
कोणता एक झेंडा डोळे मिटून सतत हातात घेण्याइतका मी माझ्या बुद्धीचा अपमान करू शकत नाही. त्यामुळे ज्याला जे श्रेय देणे योग्य आहे त्याला ते देण्याचा प्रामाणिकपणा पाळताना मला कधीच अडचण आलेली नाही.
ह्याला सलाम

सर्जिकल स्ट्राईक करण्याची हिंमत दाखवल्याबद्दल सरकारचे अभिनंदन. सततच्या दहशतवादी हल्ल्यांमुळे सर्वांमध्ये एक प्रकारची निराशा पसरलेली होती जी ह्या घटनेनंतर बऱ्यापैकी नाहीशी झालेली आहे. लेखात उल्लेख केल्या अनेक गोष्टी मान्य आहेत फक्त खालील 2 सोडून.

1) तुम्ही कारगिलच्या युध्दात राजकिय इच्छाशक्ती दिसली असं जे म्हणालात त्याबद्दल माझे मत वेगळे आहे. मुळात त्या वेळी पाकिस्तानने घुसखोरी करून आपला भूभाग बळकावला होता. त्यामुळे सरकारकडे कोणताही अन्य मार्ग न्हवता. कोणीही सत्तेत असते तरी त्याला लष्करी कारवाई करावीच लागली असती. जर भारताने कारवाई करून भूभाग पाकिस्तानच्या तावडीतून मुक्त केला नसता तर भाजपाला लोकांनी शिल्लक ठेवले नसते. कारगिल नंतर काही दिवसात झालेल्या काठमांडू दिल्ली विमान अपहरणाच्या वेळी देखील तेच सरकार सत्तेत होते आणी त्या वेळी त्यांनी घातलेला गोंधळ सगळ्यांनी बघितला होता.

2) शपथ समारंभापासून आजपर्यंत केलेल्या कृतीतून मोदींची राजकिय प्रगलभता दिसली आहे. ह्याच्याशी तर पूर्णपणे असहमत.

काहि छोट्या छोट्या बातम्या आपण ऐकतो पाहतो पण त्यामागिल कारण समजायला काहि काल जावा लागतो. जुन २०१६ च्या सुरुवातीला किंवा थोडे आधिच पाक स्थित भारतीय वकिलातीत असलेल्या कर्मचार्याना सुचना देण्यात आल्या होत्या कि ह्यावर्षी मुलांच्या Admission पाक मध्ये करु नका, भारतात किंवा ईतरत्र करा. बलोचिस्तान बाबत च वक्तव्य
सुध्दा टाळया खेचण्यासाठी नव्हत तर त्यामागे २ वर्षा ची मेहनत होती हे आता स्पष्ट होतय.

ईए काका खुप छान लिहिलय / मांडलय तुम्ही

रच्याकने तुम्हालाही आता भक्त ही पदवी मिळणार बहुतेक!;)

भारी लिहिलंय! _/\_
हे स्त्राईक्स अत्युच्च दर्जाची राजनीती व सैन्याच्या ताकदीचा जबरदस्त संगम आहे, ह्यासाठी मोदीसरकार व सैन्याचे मनापासून अभिनंदन, जबरा धोबीपछाड दिला आहे, राजकीय व्यूहनीतीही एक नंबर,

डिजिएमो चे पत्रकार परिषदेतले सादरीकरणही क्लास होते, शब्द आणि शब्द नीट जपून व अर्थगर्भ वापरलेला!

अवांतर: तुम्ही झेंडेवाले नाही हे सर्वांनाच माहिती आहे, तेव्हा ते डिस्क्लेमर टाकायची आवश्यकता नाही!

वस्तुनिष्ठ विवेचन लेख... दहा धुराळी धाग्यांच्या शेकडो प्रतिसादातून काहीही निष्पन्न होत नाही तेच एक लेख उल्गडून दाखवतो कुठ्लाही प्रचार्/प्रसार्/भलामण न करता.

कोणता एक झेंडा डोळे मिटून सतत हातात घेण्याइतका मी माझ्या बुद्धीचा अपमान करू शकत नाही. त्यामुळे ज्याला जे श्रेय देणे योग्य आहे त्याला ते देण्याचा प्रामाणिकपणा पाळताना मला कधीच अडचण आलेली नाही.

त्यामुळे, परदेशाबरोबरच्या आक्रमक कृतीअगोदर जागतिक स्तरावर आपले सबळ पाठीराखे मित्र देश (आक्रमक कृती केल्यावरही आपल्या मागे उभे राहणारे) असणे जरूर असते. हे जागतिक महासत्ता असलेल्या अमेरिकेलाही दर युद्धाअगोदर हे करावेच लागते. हेच १९७१ च्या युद्धाअगोदर इंदिरा गांधींनी वर्ष-दीड वर्ष जगभर भेटी देऊन केले होते.

मोदींच्याच काय अगदी फडणवीस सरकारच्याही काही चुका झाल्या असतील (नव्हे आहेतही) पण त्यांचे चांगले काम आणि अपेक्षीत विकासाभीमुख भरीव योगदान (तुलनेने) बरेच मोठे असले तर काही चुकांचा मी नक्कीच बाऊ करणार नाही.
पण त्या चुकांमधून त्यांनी योग्य तो धडा घ्यावा आणि वेळीच दुरुस्ती करावी इतकी रास्त अपेक्षा नक्कीच ठेवीन.

पुन्हा एक्दा उत्तम लेखासाठी अभिनंदन.

वाचकांचीच पत्रेवाला नाखु

उत्तम विवेचन.

मोदी / काँग्रेस भक्त किंवा द्वेष्टी नसल्यामुळे लेख पटला

भारताच्या परराष्ट्र धोरणात खूप बदल घडून आलाच आहे
थंड डोक्याने , व्यूहारचना करून काही राष्ट्रांशी जवळीक, मैत्री केली त्याची फळे दिसायला लागली आहेत

अर्थात 10 पैकी 4 आडाखे चुकत हि असतील पण 6 बरोबर पण येत आहेत

भारत सुपर पॉवर होणार असे नुसते wishful थिंकिंग करून, ते आपोआप होईल , असा विचार न करता, त्या दृष्टीने पावले टाकायला सुरुवात झाली आहे हे चांगले आहे

राजकिय इच्छाशक्ती व ती वापरण्याची धमक" असावी लागते. जी भारतातर्फे आजपर्यंत १९६५, १९७१, कारगिल ही युद्धे आणि आताचा सर्जिकल स्ट्राईकचा अपवाद सोडता दिसलेली नाही.

ईए काका म्यानमार मध्ये पण सर्जिकल स्ट्राईक केलं होतं त्याचा उल्लेख राहिलाय ???

लाईन ऑफ कंट्रोल्जवळच्या अनेक लाँचपॅड्सवर मोठ्या प्रमाणात अतिरेकी जमा केले होते. सर्जिकल स्ट्राईकच्या योग्य संधिची वाट पाहणार्‍या भारतिय सैन्याच्या हे पथ्यावरच पडले.

मला नाही वाटत कोणतेही सैन्य अशी योग्य संधीची वाट पाहत असेल कारण, अतिरेकी विशिष्ट ठिकाणी आहेत असं नेमकं कसं सांगता येईल आणि एकाच गुंतून राहणं सुद्धा धोक्याचं आहे. माझ्या माहितीनुसार पाकव्याप्त काश्मिरात झालेला सर्जी स्ट्राईक हा इंटेलिजन्स ने दिलेल्या माहितीनुसार झाला होता.

हेच १९७१ च्या युद्धाअगोदर इंदिरा गांधींनी वर्ष-दीड वर्ष जगभर भेटी देऊन केले होते.

रशिया सोडल्यास कुठले बलाढ्य देश भारताच्या मागे खंबीरपणे उभे होते?

उरीचा हल्ला झाला नसता तर 'सर्जिकल स्ट्राईक' केले असते का? पठानकोटच्या हल्ल्यानंतर का नाही 'सर्जिकल स्ट्राईक' केले? २ वर्षे जगभर दौरे करुनही आत्मविश्वास नव्हता का? असे १-२ वर्षात जागतीक मत आपल्या बाजुने वळवणे इतके सोपे असते का?

पूर्व जर्मनी,पोलंड, झेकोस्लोव्हाकिया,बल्गेरिया, हंगेरी, रूमानिया - रशियाबरोबर भारताच्या बाजूने उभे होते. हे देश महासत्ता नसतील, पण अण्वस्त्रधारी देश होते.

हे सारे अण्वस्त्रधारी होते/आहेत, ही माझ्यासाठी नवी माहिती आहे.

कक्काजी कहिन ;)

अखिल मिपा विचारवंताचा बेफाम वारू अता कैसा मागे फिरू महासंघ

खणखणीत...

मुद्देसूद लेख

सर्जिकल स्ट्राईकवर आत्तापर्यंत मी वाचलेल्यात हे विश्लेषण अगदी वरच्या नंबरला आहे.

कोणता एक झेंडा डोळे मिटून सतत हातात घेण्याइतका मी माझ्या बुद्धीचा अपमान करू शकत नाही. त्यामुळे ज्याला जे श्रेय देणे योग्य आहे त्याला ते देण्याचा प्रामाणिकपणा पाळताना मला कधीच अडचण आलेली नाही.

दुर्दैवाने काही राजकारणी पक्ष आणि त्यांचे स्वार्थी नेते यातही राजकारण करताना दिसत आहेत.

उत्तम विश्लेषण. नेमके युनोच्या अधिवेशनाच्या जरा आधी उरी तळावर असला भीषण हल्ला करायची अतिरेक्यांना बुद्धी झाली. आणि भारताच्या सैन्यासंबंधित थिंक टँकने यानंतर आततायी काही न करता यूनोच्या अधिवेशनाचाही आपल्याला अनुकूल होईल असा पुरेपूर उपयोग करून घेतला. पुढचा सर्जिकल स्ट्राईक हा मास्टरस्ट्रोक होता. यानंतर पाकिस्तानची अवस्था "सहन होत नाही आणि सांगता येत नाही" अशी झाली.

या हल्ल्याचे पुरावे मागणार्‍यांच्या मागे काही पाकिस्तानी लागेबांधे आहेत का याचा नक्कीच शोध घेतला जावा. कारण अशा हल्ल्यांची प्रक्रिया शत्रूला दाखवू नये हे आमच्यासारख्या सामान्य लोकांना कळते तर या अतिशहाण्या धूर्त राजकारण्याना कळत नसेल अशी शक्यताच नाही. ताज हॉटेलच्या हल्ल्यात कमांडो कारवाईचे प्रक्षेपण करून अतिरेक्याना मदत केली गेली तसे पुन्हा कधीही काही घडू नये. उलट हेलिकॉप्टर्स गेली की पॅराट्रुपर्स चालत गेले याबद्दल पाकड्यांचा गोंधळ उडवून दिला गेला पाहिजे. पाकिस्तानसारख्या हरामखोर शत्रूला नामोहरम करायला गनिमी काव्याला पर्याय नाही. .

१९७१ मध्ये सोव्हिएत रशिया याचा अर्थ निव्वळ रशिया नव्हे तर संपूर्ण कम्युनिस्ट जग असा होता. हे सर्वच देश - पूर्व जर्मनी,पोलंड, झेकोस्लोव्हाकिया,बल्गेरिया, हंगेरी, रूमानिया - रशियाबरोबर भारताच्या बाजूने उभे होते. हे देश महासत्ता नसतील, पण अण्वस्त्रधारी देश होते.

परंतू बलाढ्य अमेरिका व धोकादायक शेजारील देश चीनही भारताच्या विरुद्ध होते हे विसरून कसे चालेल.

आपल्या बाजूने जनमत होतं, पण ' बिच्चारा देश ' असं होतं.

१९७१ चे युद्ध, दोन अणुचाचण्या, जागतिक निर्बंध लादले असतानाही केलेली प्रगती ,तरी भारत 'बिच्चारा' म्हणनार्‍यांची कीव येते.

आता तुम्हाला जे अपेक्षित आहे ते उत्तर देतो

न विचारलेल्या प्रश्नाला उत्तर द्यायची गरज का वाटली? शिक्के मारण्याचेही काम करता का?

या हल्ल्याचे पुरावे मागणार्‍यांच्या मागे काही पाकिस्तानी लागेबांधे आहेत का याचा नक्कीच शोध घेतला जावा.
बाडीस

कारण ते सरळ सरळ सैन्यावर संशय व्यक्त करतायत एक ३ *** रँक DGMO ने स्ट्राईक केल्याच जाहिर केल होत. ह्याच DGMO ने काहि दिवसांपूर्वी एका प्रश्नाला उत्तर देताना म्हटल होत की "कारवाई जरुर होईल पण वेळ आणि जागा आमच्या चॉईस ची असेल "
सगळयाच पार्टी चे जे थोर विचारवंत US PRESIDENTIAL DEBATE समजून जो काय धिंगाणा चँनेल्स वर घालत असतात तो तर शिसारी आणणारा असतो, त्याच चर्चेत उपस्थित असलेले रि. जनरल्स, ब्रिगेडीअर ह्यांच्या चेहर्यावरील भाव पाहिले तर लक्षात येत कि त्याना तिथे आल्याचा कीति मनस्ताप होतोय.
छ्य

जानी हम तुम्हे मारेंगे जरुर मारेंगे लेकीन वक्त भी हमारा होगा, बंदुक भी हमारी होगी और गोली भी.

जाहीर हल्ला करण्याची दोन मुख्य उद्दीष्ट असावीत असा कयास आहे.
१. डिटरंटः पुन्हा असे हल्ले होऊ नयेत म्हणून एवढा मोठा हल्ला पब्लिकली केला. डिटरंट म्हणून उपयोगी कितपत ठरलं हे पुढचा हल्ला होई पर्यंत सांगता नाही होणार. अशा स्ट्राईकने जरब बसेल का अतिरेक्यांवर/पाकिस्तान सैन्यावर हे आत्ताच सांगता येणार नाही.

२, भारतीय नागरिकांना संदेश देणं की आम्ही नुसते बसलेलो नाही.जशास तसे उत्तर आम्हीही देऊ शकतो. हा मुद्दा तुम्ही लिहिलेला आहेच. पण या हल्ल्याचा एक परिणाम असा की पुन्हा उरी सारखं झालंच काही तर लोक पुन्हा अशाच रिटालिएशनची अपेक्षा ठेवणार. ती अपेक्षा पूर्ण करणं शक्य असेलच दर वेळेला हे नक्की नाही.

जगामध्ये आपली समंजस प्रतिमा स्थापन करून मित्र मिळवणे व शत्रूंना वेगळे पाडणे :

याच्याशी पूर्ण सहमत. भारताने शांततेचे सर्व प्रयत्न थकल्यावर हे केलं आहे हे स्पष्ट दिसत आहे. पठाणकोटमध्ये पाकिस्तानची टीम बोलावणं, शरीफ-मोदी यांच्या भेटी, nsa स्तरावरच्या भेटी हे सर्व उपाय अगदी दृष्य होते.

विश्लेषण आवडले.

डॉ सुहास म्हात्रे ,

सुरेख विवेचन

कोणता एक झेंडा डोळे मिटून सतत हातात घेण्याइतका मी माझ्या बुद्धीचा अपमान करू शकत नाही. त्यामुळे ज्याला जे श्रेय देणे योग्य आहे त्याला ते देण्याचा प्रामाणिकपणा पाळताना मला कधीच अडचण आलेली नाही. >>>>
ह्याला सलाम

पाकिस्तान न्युज टीव्ही वर मिळालेल्या माहीती नुसार.

पाकिस्तानी ईंटीलिजंसला गाफिल ठेवण्यासाठी सर्जिकल स्ट्राईकस केलेल्या जागा सोडुन ईतर भारत पाक बॉर्डरवर स्ट्राईकसच्या पुर्वी काही दिवस, भारतीय सैन्य, बिएसएफ, चॉपर व ईतर वेहीकल मुव्हमेंट करत होते .
त्या शिवाय जागतीक पातळीवर पाकिस्तानला एकट पाडु, ईंडस नदीच पाणी बंद करु वैगेरे पण सुरु होत.

छान विश्लेषण!!

पण याविषयीच्या व्हाटसअप फेसबुकी फाॅरवाॅर्ड्सनी वैताग आणलाय.
(LOC च्या पलिकडचा भाग आपण आपल्या देशाच्या नकाशातच दाखवतो म्हणजे तो आपला भाग आहे असं,
मग ते "पाकिस्तान मे घुस के मारा" हे मिडियावाल्यांचे वाक्य गैरलागु आहे.)

जय हिंद!!!

अत्यंत संयत व माहितीपूर्ण विवेचना बद्दल डॉ. म्हात्रे यांचे आभार आणि अभीनंदन.

अशा लेखांमुळे मिपाकर असल्याचा सार्थ अभिमान वाटतो.

बाकी गदरोळ पाहिला की "कालचा गोंधळ बरा होता " म्हणायची वेळ येते.

आणि हो .... डिसक्लेमर १ नं. आहे ... प्रत्येकाने वापरावे असे.

चर्चेतील काहि मुद्दे

१ कारगिल

तुम्ही कारगिलच्या युध्दात राजकिय इच्छाशक्ती दिसली असं जे म्हणालात त्याबद्दल माझे मत वेगळे आहे. मुळात त्या वेळी पाकिस्तानने घुसखोरी करून आपला भूभाग बळकावला होता. त्यामुळे सरकारकडे कोणताही अन्य मार्ग न्हवता. कोणीही सत्तेत असते तरी त्याला लष्करी कारवाई करावीच लागली असती. जर भारताने कारवाई करून भूभाग पाकिस्तानच्या तावडीतून मुक्त केला नसता तर भाजपाला लोकांनी शिल्लक ठेवले नसते. कारगिल नंतर काही दिवसात झालेल्या काठमांडू दिल्ली विमान अपहरणाच्या वेळी देखील तेच सरकार सत्तेत होते आणी त्या वेळी त्यांनी घातलेला गोंधळ सगळ्यांनी बघितला होता.

पुर्ण सहमत. कारगिल युध्दात तत्कालिन लष्कर प्रमुख / हवाईदल प्रमुख यांनी घोषित केले होते कि L O C भारतातर्फे ओलांडलि जाणार नाही. लष्कर प्रमुख / हवाईदल प्रमुख स्वतःच्या मनाने ही घोषणा केली हे म्हणने फार हास्यास्पद ठरेल.

ज्या मुशर्रफने कारगिल केले, त्या मुशर्रफला तत्कालिन पंतप्रधानांनी आग्र्याला वाटाघाटीसाठी बोलवले त्या मुशर्रफला एक तुच्छ शेकहॅन्ड देवुन तत्कालिन हवाईदल प्रमुख टिपणीस यांनी "पाकिस्तानी प्रमुखाला" त्याची लायकी दाखवली. हे धमक दाखवण्याचे एक उत्तम उदाहरण आहे असे माझे मत.

२ राजकीय मजबूरी

मिपावर तत्कालिन पंतप्रधान वाजपेयी यांची संयुक्त सरकार असल्यामुळे राजकीय मजबूरी होती असा उल्लेख वाचला.

संयुक्त सरकार चालवणार्या ममोने कशी जोखिम घेवुन ( भ्रष्टाचार करुन ) अमेरिके बरोबर अणुकरार केला, ज्याची फळे कोण चाखत आहे यावरपण चर्चा घडावी.

CURRENT AFFAIRE

१ फ्रान्स बरोबरच्या पाणबुडि प्रकल्पातील माहिती लिक झाली मोघम विधान करुन सरकारने विषय थांबवला फ्रान्स बरोबर रफाल करार केला

२ अमेरीकेबरोबर एकमेकांच्या लष्करी तळांच्या वापराबद्द्ल करार झाला. ( शंकास्पद )

या CURRENT AFFAIRE व सर्जिकल स्ट्राईक नंतर अमेरिका / फ्रान्स फार शांत आहे हा योगायोग नाही यावर पण चर्चा घडावी

२०११ मध्येही भारताने केले होते सर्जिकल स्ट्राईक, ३ पाक जवानांचे शिर आणले होते भारतात

लष्कराचे निवृत्त मेजर जनरल ए के चक्रवर्ती यांनीदेखील या वृत्ताला दुजोरा दिला आहे.

अर्थात भारतीय लष्कर आणि सरकार हे अधिकृतरीत्या मान्य करणार नाहीत त्यामुळे याची विश्वाससर्हता संशनीय राहील. आता हे जर खरे असेल तर ह्याला सर्जिकल strike म्हणावे का हे हा वादाचा मुद्दा असू शकतो. ह्या क्षेत्रातील जाणकारांना reading between the line समजेल.

हि बातमी सर्वांनी वाचावी हि विनंती.
The Hindu कडे याचे सर्व पुरावे आहेत. Official documents, video and photographic evidence accessed by the The Hindu, chillingly capture the two cross-border raids and the brutality of the tit-for-tat cycle which seems far deadlier than what is publicly acknowledged.
https://www.thehindu.com/news/national/operation-ginger-titfortat-acros…

Major General (retired) S.K. Chakravorty, who planned and executed the operation as the chief of Kupwara-based 28 Division, confirmed the raid to The Hindu.

For the strike, about 25 soldiers, mainly Para Commandos, reached their launch-pad at 3 a.m. on August 29 and hid there until 10 p.m. They then crossed over the Line of Control to reach close to Police Chowki. By 4 a.m. on August 30, the planned day of the attack, the ambush team was deep within the enemy territory waiting to strike.

पाकिस्तानवरचा सर्जिकल स्ट्राईक्स हा केवळ लोकक्षोभामुळे, राजकिय प्रतिस्पर्ध्यांवर ब्राऊनी पॉईंट्स मिळविण्यासाठी किंवा केवळ मतपेटीकडे पाहून केले गेले, असे अनेक प्रवाद सद्या ऐकू येत आहेत.

याबद्दलचे माझे विचार खालीलप्रमाणे आहेत.

अत्यंत उत्कृष्ट लेख! संपूर्ण लेखाशी सहमत. डॉ. म्हात्रे यांनी हा लेख कोणत्यातरी मराठी दैनिकाकडे पाठवावा असे वाटते.

म्हात्रे काकांनी ऑलरेडी ताजमहाल बांधलाय, त्याला आमची एक वीट, हा व्हिडीओ पाहुन एक मिपाकर्/त्याचा नातलग्/संतती कोणीतरी जरी भरती झाले तरी आमचे उद्देश्य सफल होइल तर, आज पेशे खिदमत आहे, माझी अत्याधिक प्यारी मराठा लाइट इन्फंट्री. खालील व्हिडीओ हा मराठा लाईट रेजिमेंटल सेंटर, बेळगाव ह्यांनी खुद्द बनवलेला आहे "युवक से योद्धा : मराठा सिपाही" असे नाव असलेली ही चित्रफित तब्बल ४७ मिनिटे लांब असुन ती पुर्ण पहावीत अशी सगळ्यांना विनंती. मराठा लाईट फक्त भारतीय भुदलातलीच नाही तर विश्वस्तरावर एक प्रचंड मोठे नाव असलेली रेजिमेंट आहे, हिची स्थापनाच १७५७ म्हणजेच अमेरिकन स्वातंत्र्य प्राप्त होऊन अमेरिकन राष्ट्र बनायच्याही आधीची आहे. "छत्रपती शिवाजी महाराज की जय" हा युद्धघोष असलेली अन "सिंहगड" मार्चिंग साँग असलेली, आमच्या भोळ्या गणपत्सची टोळी, आमचीच मराठा लाईट इन्फंट्री.

एक्काकाका, धागा आवडला.
प्रचंड माहीतीपूर्ण लिहिलय.

याच विषयाशी संबंधित चिन्मय घारेखान यांचा हा एक लेख -

https://indianexpress.com/article/opinion/columns/surgical-strikes-indi…

एक्का काकांना एक कडक सॅल्यूट.

धन्यवाद एक्काकाका .... उलगडून दाखवलेत ते चांगले झाले.

आजच्या घडीला राजकीय इच्छाशक्ती दाखवली आहे हे एक चांगले चिन्ह आहे.

Scroll.In Article या लिंकवरती प्लॅन कसा झाला यावर अजून थोडी माहिती सापडली.

उत्कृष्ट आणि विस्तृत लेख साठी अभिनंदन. बाकी मी स्वत: सुरक्षा संबंधित उच्च अधिकाऱ्यांच्या सोबत कार्य केले असल्यामुळे अधिक काही लिहिणार नाही.

लेख
सविस्तर माहिती आणी तितकीच ऊत्तम चर्चा वाचुन खुप माहिती मिळाली
सोन्याबापु मी संपूर्ण व्हिडिओ बघितला.खुपच छान आहे

सविस्तर व मुद्देसुद लेख!!

सनिकांची पेन्शन कमी झाली यावर आजुन काही धागा का आला नाही?

उत्कृष्ट आणि मुद्देसुद....

लेख थोडासा एकांगी वाटतो , खर तर हा असा हल्ला करण्यावाचून गत्यंतर नव्हते
बर आता तो हल्ला केलाच आहे तर तो का केला हे सांगण म्हणजे थोडस Reverse Engineering केल्या सारख वाटताय :)

कोणत्याही देशाच्या सरकारने किमान खालील गोष्टी करणे अपेक्षित आहे :

१. देश अंतर्गत व बाह्यदृष्टींनी सुरक्षित बनविणे.

२. देशासाठी वास्तवातले फायदे मिळविणे आणि ते योग्य रितीने व योग्य प्रमाणात शेवटच्या नागरिकापर्यंत पोहोचवणे.

३. देशाच्या नागरिकाला आपल्या देशाबद्दल ममत्व व अभिमान वाटेल अशी परिस्थिती निर्माण करणे.

असे ज्या सरकारने केले असेल/करत असेल/करेल त्या कोणत्याही रंगाच्या अगोदरच्या/आत्ताच्या/भविष्यातल्या सरकारला माझा पाठींबा होता/आहे/असेल.

--- समहत.

रशियाच्या या वागण्याचा अजून एक भारताच्या फायद्याचा अर्थ असू शकतो. पण त्याबद्दल अजून काही संकेत जरूर आहेत. शिवाय, तो अंदाज आत्ता किंवा अजून काही काळ उघड न करणेच जास्त योग्य होईल

युध्दसरावाची बातमी वाचताना मलाही असेच वाटले होते.

पण पाकिस्तानला रशियाचा विश्वास कसा वाटला हे ही एक गुढच आहे.

कदाचित तुम्ही अमेरिकेच्या जास्त जवळ गेलात तर आम्ही पाकिस्तानला जवळ करू असा इशारा भारताला द्यायचा रशियाचा हेतू तर
तुम्ही आम्हाला मदत केली नाही तर आम्ही ती रशियाकडून घेऊ असा इशारा अमेरिकेचा देण्याचा पाकिस्तानचा हेतू
शिवाय भारताचा एक जुना मित्र फोडता येतोय का किंवा एखादी फट मिळतेय का अशी ही आशा पाकिस्तानला वाटू शकते.

अर्थात यात पाकिस्तानला आपला हेतू पूर्ण करण्याची निकड जास्त वाटतीय अस वाटतय. ज्याची निकड जास्त त्याला फारशा अटी घालता येत नाहीत व तो जरा उतावळेपणा करण्याची शक्यता असते.अगदी तसेच वर्तन पाकचे होतय असे वाटतेय.

ज्याला आपण अनेक दशके मदत केली तो देश रशिया च्या जवळ जातोय हे अमेरिकेच्या जिव्हारी लागलेले असणार. (सात्विक संताप म्हणायला हरकत नाही!!!)

त्यातूनच अमेरिकेची पाकिस्तानला दिलेली नवी जहाल धमकी जन्माला आली असावी. पाकिस्तानचे नेतृत्व गोंधळ्यासारखे वाटतेय.

असो. आपण दिलेल्या संकेतानुसार इथेच थांबतो.

Asian Development Bank refuses to fund Pakistan’s $14 bn Indus dam project in PoK. Previously, the World Bank declined to fund the project following Islamabad's refusal to seek an NoC from India.

presently the United States Agency for International Development (USAID) was conducting a feasibility study on the dam. Islamabad has consistently failed to attract foreign lenders for the project. Repeated efforts to rope in the World Bank as a co-lender had failed two years ago when the government declined to seek a No objection Certificate from India for the project.

The ADB chief also cautioned Pakistan to wisely implement projects under the USD 46 billion China-Pakistan Economic Corridor (CPEC), another strategic project opposed by India as it passes through the PoK, and utilise their funds well so as to avoid debt or repayment problems.

म्हणजे या बाबतीत पुन्हा एकदा चीन पाकिस्तानच्या मदतीला धावून येईल व त्याद्वारे पाकिस्तानवरील आपले उपकारांचे ओझे वाढवत नेईल. असे झाले तर काही काळानंतर पाकिस्तान पूर्णपणे चीनचा बटीक झालेला असेल.

https://indianexpress.com/article/world/world-news/asian-development-ba…

मनदिप सिंग दिवाळीला आलाच नाही... आले त्याचे विटंबना केलेले शरीर :(

लहान मुलांनाही पाकिस्तान ने सोडले नाही !

रक्ताळलेली दिवाळी... :(
पाकिस्तानला धडा शिकवायची वेळ आली आहे... वि वाँट रिटालिएशन !

मदनबाण.....

आजची स्वाक्षरी :- अजुन किती ?

रक्ताळलेली दिवाळी... :(
पाकिस्तानला धडा शिकवायची वेळ आली आहे... वि वाँट रिटालिएशन !

युद्ध नको, बुद्ध हवा. युद्धाने प्रश्न सुटणार नाही. चर्चेच्या माध्यमातून, लोकांच्या व कलाकारांच्या देवाणघेवाणीतूनच, व्हिसावरील निर्बंध शिथिल करूनच हा प्रश्न सुटेल. भारत-पाकिस्तान वाद राजकारण्यांनी निर्माण केला आहे. दोन्ही बाजूच्या सर्वसामान्य नागरिकांना एकमेकांबद्दल प्रेम, जिव्हाळा, आपुलकी व आदर आहे. दोन्ही देशांची संस्कृती समान, इतिहास समान, खाण्यापिण्याच्या आवडीनिवडी समान. दोन्ही देश एकमेकांची भावंडे आहेत. मोठा भाऊ या नात्याने पाकिस्तानला समजून घेण्याची जबाबदारी जास्त प्रमाणात भारताचीच आहे. पाकिस्तानमधील काही वाट चुकलेल्या मूलतत्ववाद्यांनी व भारतातील हिंदू अतिरेक्यांनी हा प्रश्न निर्माण केला आहे. भारताने पाकिस्तानला डिवचणे थांबवावे.

लोकहो,

एक गोष्ट नक्की की जेव्हा भारतीय सैन्यावर हल्ला होतो तेव्हा भारतीय सैन्य त्याचा बदला घेतंच. हा प्रतिहल्ला राजकीय कारणामुळे चर्चेत येत नसे. चार दिवसांपूर्वी भारताने पाकिस्तानविरुद्ध चक्क युद्ध छेडलं आहे. इथे त्यावर एक बातमी आहे : https://www.superstation95.com/index.php/world/2345

सतत रट्टे खाऊनही पाकिस्तान परतपरत आगळीक करायला धजावतो कसा? पाकिस्तानला कायमचं गप्प करायला काय करावं लागेल?

आ.न.,
-गा.पै.

पाकिस्तान सध्या अनेक आव्हानांचा सामना करत आहे. त्यात गरिबी, भ्रष्टाचार, निरक्षरता, असमानता, बेरोजगारी आणि प्रशासनाशी संबंधित अनेक मुद्दे आहेत. या कारणांमुळे देशाचा आर्थिक विकास आणि विकासाच्या गतीवर नकारात्मक परिणाम दिसून येत आहे, असेही त्यांनी सांगितले. यावेळी एईआरसी (अॅप्लाइड इकॉनॉमिक्स रिसर्च सेंटर)च्या संचालक प्राध्यापक समीना यांनीही आपली मते मांडली. पाकिस्तान सामाजिक आणि आर्थिक वादळाच्या दिशेने जात आहे. त्यामुळे मोठी हानी होईल, अशी भीती आहे. हे आर्थिक वादळ सध्याची अर्थव्यवस्था आणि पाकिस्तानच्या भवितव्याला उद्ध्वस्त करीन, असे समीना म्हणाल्या. यावेळी पाकिस्तान इन्स्टिट्युट ऑफ डेव्हलपमेंट इकॉनॉमिक्सचे कुलगुरू डॉ. असद जमान यांनी भारत-पाकिस्तान संबंधांबाबत आपली मते मांडली. भारतासोबत असलेला तणाव आपल्या देशासाठी नुकसानकारक आहे, असे ते म्हणाले. पाकिस्तानने व्यापारी धोरण आणि आत्मनिर्भरतेबाबत पुन्हा विचार करावे, असा सल्लाही त्यांनी दिला.

सविस्तर बातमी इथे

'Pakistan-aided' terrorists kill Indian soldier, mutilate his body before fleeing back into PoK

...तर डोळे काढून हातात देऊ, मनोहर पर्रिकरांचा पाकला अप्रत्यक्ष इशारा
अहो पर्रिकर इथे जवानांच्या मुंडक्यांची रास लागायची वेळ आलीय, सातत्याने मिलेटरी बेसेसवर हल्ले होत गेले आहेत, कधी काढताय पाकिस्तानचे डोळे ?

मदनबाण.....

आजची स्वाक्षरी :- China-Pakistan axis threatens India’s geopolitical landscape