काय, कधी कुठे? - अमेरिका

पण चित्रपटांच्या डीव्हीडी मिळवण्याचा हाही एक मार्ग अमेरिकेत उपलब्ध आहे. वरील दुव्यावरून संजीव कुमारचे १५० सिनेमे उपलब्ध असावेत असं दिसतं.

मी या लाँग विकांताला नायगारा धबधबा पाहायला जात आहे. कार रेंटने घेतली आहे. नायगाराच्या अगदी जवळ एका भारतीय माणसाचे घर भाड्याने घेतले आहे. नायगाराचा डिस्कव्हरी पास ज्यात ५ अ‍ॅट्रॅक्शन्स आहेत तो ऑनलाईन विकत घेणार आहे. तरी याबद्दल अधिक माहिती, उपयुक्त टिपा असतील तर त्या जाणकारांनी द्याव्यात.

भारतीय मनुष्याचं घर नाही पण मोटेल एकदा अनुभवावं लागलं होतं. नायगर्‍यातच! अगदी वाईट अनुभव होता. तुम्हाला तसा न येवो. कॅनडातून नायगरा पहाच!

माझ्या मुलाचा इथे एक्स रे करावा लागला (क्षयाची चाचणी पॉझिटिव्ह आल्याने) तर त्याचे बिल ३८२$ आले आहे. पैकी डिड्क्टबिल मीट न झाल्याने ते सर्व आम्हालाच भरायचे आहे. (कोण म्हणलं रे अमेरिकेत मज्जा आहे!) माझा प्रश्न असा की एखाद्या चाचणीचे बिल किती असायला हवे हे कसे कळणार? इथे बिल येईपर्यंत नक्की किती पैसे झाले हे कळतही नाही. आपण हे बिल जास्त आहे अशी काही तक्रार करु शकतो का? की मुकाट्याने भरुन टाकायचे? (अवांतर - मागे इथे बहुदा शिल्पा ब ह्यांनी अमेरिकेत डिलीव्हरीचा खर्च ५००००$ झाला असे लिहीले होते, तेव्हा खुप जणांनी अविश्वास दाखवला होता. आता कळतय की अगदी सहज शक्य आहे...)

सगळ्यांनाच धन्यवाद! इथे मी बरीच चौकशी केली तर बहुतेक सर्वांनाच कधी ना कधी फटका पडलेला आहे. लहान मुलाच्या तापासाठी इमर्जन्सी मध्ये गेल्याने १४००$ बिल लावले वगैरे किस्से ऐकले. मला हीच एक गोष्ट अजिबात आवडली नाही इथे. मेडिकल सारख्या गोष्टीत खरं तर माणसाला विचार न करता पटकन डॉक्टरकडे जाता यायलाच हवे. आपला देश अमेरिके एवढा विकसित नसला तरी अत्यंत परडवडेल अशी वैद्यकीय सुविधा तर देऊ शकतो. अगदी कितीही भारी दवाखान्यात गेलात तरी एवढे बिल होत नाही जेवढे अमेरिकेत साध्या तापासाठी होते. मी अजुन २-३ च डॉक्टर्स पाहिले आहेत, पण मला ते काही फार महान वाटले नाहीत. अगदीच साधारण होते. हॉस्पिटल्स सुद्धा ठिकच आहेत. इथे ज्यांना नोकर्‍या नाहीत असे अमेरिकन काय करतात? मेडीकल इन्शुरन्स नसलेल्या माणसाने काय करणे अपेक्षित आहे?

इथे ज्यांना नोकर्‍या नाहीत असे अमेरिकन काय करतात? मेडीकल इन्शुरन्स नसलेल्या माणसाने काय करणे अपेक्षित आहे? आजारी न पडणे! कितीही दुष्टपणा वाटला तरी हे इथलं क्रूर वास्तव आहे! या सगळ्या अतिरेकी, अवास्तव बिलांच्या मुळाशी आहे चार्जमास्टर. २०१३ सालच्या ४ एप्रिलच्या टाईम नियतकालिकाच्या अंकात स्टीव्हन ब्रिल याने या प्रकाराची पोलखोल केली होती. हा अंक मिळवून लेख पूर्ण वाचाच! थोडक्यात, चार्जमास्टर ("hospital chargemaster" किंवा "charge description master" उर्फ CDM) एक master file असते ज्यात ५००० हून आधिक वेगवेगळ्या वैद्यकीय सेवांसाठीचे दर निश्चित केलेले असतात आणि हे दर वापरून बिलिंग केलं जातं. वास्तविक पहाता हे दर अतिरेकी चढ्या आणि अशक्य कोटीत वाटावेत इतक्या उच्च किंमतीचे ठेवलेले असतात. प्रत्येक हॉस्पिटलला आपलं वेगळ चार्जमास्टर राखण्याची कायद्याने मुभा आहे, आणि बरेचदा हा चार्जमास्टर अतिशय क्लिष्ट किंवा हॉस्पिटलच्या चीफ फायनॅन्शियल ऑफिसरलाच कळेल अशा सांकेतिक भाषेत असतो (हो, अगदी डॉक्टर्स ना देखील हा सहज कळू शकत नाही!) आणि हे अतिरेकी उच्च दर हा रेफरन्स पॉइंट धरून इन्शुरन्स कंपन्या त्यांच्या सभासदांच्या संख्येच्या जोरावर हॉस्पिटल्सशी करार करून 'कमी' करून घेतात. आणि या अशा निगोशियेट केलेल्या दरांपैकी रुग्णाने किती आणि इंन्शुरन्स कंपन्यांनी किती भाग उचलायचा ते तुमच्या प्रिमियम प्रमाणे ठरतं. वर दिलेल्या दुव्यातूनः The impact of the chargemaster is such that those with good insurance or better access to means to afford quality healthcare pay the least for that care, whereas conversely uninsured, and others who pay out-of-pocket for healthcare pay the full chargemaster listed price for the same services. तेंव्हा - शक्यतोवर आजारीच न पडणं आणि उत्तम विमा घेणे इतकंच माणसांच्या हातात असतं! (अमेरिकेत व्हिटॅमिन्सची / सप्लीमेंट्सच्या दुकांनाची रेलचेल दिसते त्याच्या मागे ही प्रतिबंधात्मक उपाय करून आजार पण टाळणं ही प्रवृत्ती आहे.)

जर्सी सिटी आणि न्यूयोर्क ला जाणे अजून जमले नाही पण जेंव्हा जाईन तेंव्हा हा धागा रेफर नक्की करीन. जेवढे अमेरिकेचे उत्तर भाग माहिती आहेत, तेवढी साउथची माहिती नाही. मी पण टेनेसी ला येताना लोकांनी खूप घाबरवले होते पण एका हिलीबिली गावात ७ वर्ष काढल्यावर साध्या अमेरिकेमधली सुंदरता दिसली. थोडे अवांतर-- मी विद्यार्थी असताना काही पैसे वाचवायचे मार्ग शोधून काढले आहेत त्याबद्दल थोडे काही (सगळे मार्ग लीगल आहेत, इललीगल पण माहिती आहेत पण कधी वापरले नाहीत.) १) कुठल्या पण कॉलेज town मध्ये (सिराकृझ, स्टीलवाटर इ.) गेला की युनिव्हर्सिटी च्या साईट वर जाऊन लोकल discount शोधून काढायचे. खूप ठिकाणी प्रत्येक दिवस हा वेगळ्या हॉटेल साठी असतो, उदा.सोमवार- बर्गर किंग, मंगळवार - लोकल बार्बेक्यू असे अजून काही ...खूप ठिकाणी युनिव्हर्सिटी id पण लागत नाही. २)AAA रोड assistance ची वार्षिक मेंबर बनायचे, कारवाल्यासाठी खूप उत्कृष्ट सेवा आहे. आणि त्या कार्ड वर खूप सारे इतर discounts मिळतात - रेंटल कार, six flags, hotels etc. ३)कार च्या विम्या वर तुमचे रोजचे माईलेज ५ miles पेक्षा कमी असेल तर सवलत मिळते. ४) गुडविल नावाच्या जुन्या वस्तूंच्या दुकानात खूप भारी पुस्तके (लोकांनी देऊन टाकलेली) कमी किमतीत मिळतात, फक्त दर आठवड्याला चक्कर टाकावी लागते. ५) क्रोगर मध्ये पेट्रोल टाकावे, वाल्मार्त मध्ये गाडीचे टायर घ्यावेत, लोकल मेक्यानिक शोधून काढावा. (खूप अवघड आहे ते !) असे अजून खूप सारे मार्ग आहेत, आत्ता एवढेच आठवत आहेत. माझा फेसबुक वर एक ओपन ग्रुप आहे, त्याची लिंक पोस्टतो आहे, कुक्वील नावाच्या छोट्या गावाच्या आसपासचे मागच्या ५-६ वर्षातील फोटो आहेत, मोस्टली सगळे मोबाईलवर काढलेले आहेत आणि ओपेन ग्रुप असल्याने इतर लोकांचे पण फोटो आहेत. त्यावर टेनेसी मधले मागच्या ५-६ वर्षातील सगळे सिझन तुम्ही एकावेळी अनुभवू शकतात. टेनसी मधली फोटोग्राफी !

हम्म इथे ज्यांना नोकर्‍या नाहीत असे अमेरिकन काय करतात? -- काही जणांना सरकार पोसते. जे लोक त्यांच्या क्रायटेरिया मध्ये बसत नाहीत ते भीक मागतात. 'Homeless, Need Help, God Bless You' असा एक बोर्ड बनवायचा आणी फूटपाथ वर सिगारेटी फुकट बसायचे भीक मागत. अमेरिका म्हणजे स्वर्ग असे अजिबात नाही. मी सद्ध्या पिट्सबर्ग मध्ये आहे. संध्याकाळी तुम्ही डाउनटाऊन एरियात जाण्याची हिम्मत करू शकणार नाही. कोण कधी तुमच्याकडे काय मागेल ह्याचा नेम नाही. कुणीतरी अचानक आडवा येऊन सिगारेट किंवा लायटर मागू शकतो आणी तुमच्याकडे नसेल तर ह्या क्षुल्लक कारणासाठी जवळचे जे काही हत्यार असेल ते बाहेर काढून काहीही करू शकतो. भारतात असे होण्याची शक्यता खूप कमी, जवळपास नाहीच.