Skip to main content

तुमच्या पैकी किती जण इंग्लिश medium किंवा convent चे आहेत??

लेखक अपरिचित मी यांनी शुक्रवार, 13/05/2016 12:32 या दिवशी प्रकाशित केले.
विचारावसं वाटलं म्हणून हा धागा प्रयत्न... मि पा वर काही जण इतके छान मराठी लिहितात ... काहींचं तर लिखाण आणि शब्दकोश म्हणजे अप्रतिम... भरपूर जणांचा तर लांब लचक लिहिण्याचा पण चांगलाच stamina आहे...मला कौतुक वाटतं या सगळ्याचं.... पण म्हणजे ते मराठी शाळेत (च) शिकलेले असावेत यात शंका नाही... म्हणजे माझं पण तसं मराठी medium ... आठवी नंतर काय ते त्याला थोडा सेमी इंग्लिश चा दिलेला टच... म्हणून माझीही मराठी तितकीच चांगली आहे... पण काही लेखकांना आणि त्यांच्या लेखन शैलीला पाहिला तर मला थक्क व्हायला होतं.. त्या सगळ्यांना माझा मानाचा मुजरा...पण तरीही राहून राहून एक विचारावसं वाटतंय कि या पैकी कोण कोण इंग्लिश medium किंवा convent school मधून शिकलेले आहेत ?? आणि तरी पण ते इतके छान मराठी लिहू शकतात?? म्हणजे घरी मराठी बोलणारे जरी असले तरी विषय लिखाणात वापरलेल्या शब्द संपत्तीचा आहे??

वाचने 24120
प्रतिक्रिया 135

प्रतिक्रिया

हे सांगणारा मी पहिला.... आहाहाहाहा!!!!!!!!!!!!! किती दिवसांनी पहिला प्रतिसाद दिला...

In reply to by मुक्त विहारि

एक दोन तीन चार टिळकनगरची पोरं हुशार!

नंतर इंग्रजीतून पदव्युत्तर पर्यंत. सध्या मुले मराठी माध्यमाच्याच शाळेत.

मराठी माध्यम. १० वी पर्यंत. पुढे कॉलेजात इंग्रजी. असो इतकंच विचारलंत, इतकंच सांगतो. शंभरीवाला धागा होण्याच्या जस्ट जवळ पोचलात. :)

मराठी माध्यम. जिल्हा परिषद प्रशाला. आवं, आत्ता जी मंडळी चाळीशी आणि पुढे असतील ती सर्व जवळ जवळ सरकारी आणि मराठी माध्यमातलीच, अपवाद असतीलही. -दिलीप बिरुटे

In reply to by बोका-ए-आझम

पहिली ते चौथी झेडपी. पाचवी ते बारावी ना. म. जोशी ला. आता अकरावी-बारावी नामजोशीतून वेगळे काढले आहे.

शतकोत्तर धाग्यासाठी शुभेच्छा ... तो तिकडे दुसरा एक धागा तसाच आहे तो पण बघून येतो ...

मी पदवीपर्यंत मराठी माध्यमात शिकलो, पदव्युत्तर इन्ग्लिशमध्ये. अवांतर/जाहीरातः सहा मानवी आणि तीन संगणकी भाषा जाणतो.

बारावीपर्यंत मायबोली, नंतर MY बोली.... अडलं नाही पण इंग्रजी पुस्तके वाचू शकलो नाही पेपर वाचण्याइतपतच प्रगती राहिली. अपत्यांनी मराठी न सोडता इंग्रजीत प्राविण्य मिळवावे असे नक्कीच वाटते.(आणि अल्पस्वल्प प्रयत्नही चालू आहेत) या धाग्यावर श्री रा रा धन्या,बॅट्या आणि वल्ली-चौरा प्रतिसाद अपेक्षीत. जिवन शिक्षण मंदीर शाळा विद्यार्थी नाखु

कॉन्व्हेन्ट आणि इंग्रजी माध्यम समानार्थी शब्द म्हणून रुळलेत. यातील कुठल्याही प्रकारातून शिक्षण झालेले नसल्याने इथे लावलेल्या सापळ्यात अडकण्याची भीती नाही. (डिग्री दाखवा, लीविंग सर्टिफिकेट दाखवा, रोल नंबर, ओळखणारे विद्यार्थी, गुरुजी, बाई (तिथे काय म्हंतात) यांच्या साक्षी आणा... आणि शेवट पोलिसांकडून या वर्गातून त्या वर्गात टेक्नोवरात !!)

पाचवीपासून पुढे संपूर्ण इंग्लिश. पदवीसुद्धा इंग्लिश भाषेतील. पण मराठी वाचनाचं काही फार अडलं नाही. ;) कुठचं माध्यम आणि काय याचा तुम्ही कसं वाचता/लिहिता याच्याशी फार संबंध नसावा..

प्राथमिक शिक्षण जि.प्र. आणि त्यानंतर रयत शिक्षण संस्थेतुन १० पर्यन्त शिकलो.

पदव्युत्तर पर्यंत इंग्रजी माध्यम, बोलीभाषा मराठीच, शाळेत फक्त सातवीपर्यंत मराठी, त्यानंतर संस्कृत त्यामुळे मराठीतून लिहितांना थोडं अवघड जातं, लहानपणापासून मराठी वाचन आहे म्हणून बरंय. मात्र काही 'मऱ्हाटी' माध्यमातील लोकांपेक्षा मराठी पुष्कळ चांगलंय असं म्हणता येईल :)

१ ली ते ४.५ वी - मराठी, जिल्हापरिषदेची शाळा ४.५ वी ते ७ वी - मराठी, जिल्हापरिषदेची शाळा ८ वी ते १० वी- मराठी, विद्याप्रसारक मंडळाची शाळा ११ ते १२ वी - महाराष्ट्रीयन इंग्रजी, (सायन्स असल्यामुळे शिक्षक वाचायचे इंगलिश सम्जवायचे मराठीत) पदवी - महाराष्ट्रीयन इंग्रजी, (सायन्स असल्यामुळे शिक्षक वाचायचे इंगलिश सम्जवायचे मराठीत) पदव्युत्तर - महाराष्ट्रीयन इंग्रजी, (सायन्स असल्यामुळे शिक्षक वाचायचे इंगलिश सम्जवायचे मराठीत) आता ठरवा व्हाट इज माय माध्यम ऑफ शिक्षण ? मराठी - लिवाबोस इंग्रजी - लिवाबोस अहिराणी - लिवाबोस हिंदी- लिवाबोस गुजराती - वाबोस हरियाणवी - वास पंजाबी - स

मराठी माध्यम तुम्ही मुंबई सारख्या बहुभाषिक शहरात असलात आणि इन्ग्रजी माध्यमातून शिक्लात तर मराठीत मागे पडालच! अर्थात प्रत्येक नियमाला अपवाद असतात. पण वरील विधान ९५% खरे आहे.

आमचे शिक्षक acceleration ला असिलरेशन म्हणायचे. Engineering ला असताना एक जण 'बाय द मी' म्हणाले होते. आम्ही अडाणी (ते नाही नॉर्मल) च राहिलो.

जिल्हा परिषद शाळा- हौदमळा,कराड . मळाईदेवी शिक्षण संस्था ,कराड.

पहाडगंजच्या शाळेत हिंदी माध्यमातून शिकलो, घरी कधी मराठीत तर कधी हिंदीत (हिंदी हि अशी कि त्यात उर्दू, पंजाबी हरियानवी शब्दांचा घोळ) विचार करायचो . आंग्ल भाषेची वैर असल्यामुळे आपले काही भविष्य नाही, पण तरीही सरकारी नौकरी साठी आंग्ल भाषेत काय ते म्हणतात आशुलीपी शिकलो. (आमचे खट्टर सर म्हणायचे was शब्दाचा अर्थ माहित नसला तरी चालेल. जे तोंडातून निघाले ते डोळे बंद करून टिपायचे. डोक्याचा वापर बिलकुल करायचा नाही, अर्थात जनकपुरी आणि टिळक नगर हून अनेक चार्टर बसेस त्यांच्या मुळे चालतात १९७० ते २००० पर्यंत १००० वर आशुलीपिक आणि २००० हून वर बाबू सरकारला पुरवले असतील, पण सकाळी ५ वाजता क्लास घायचे). काय लिहिले आहे, ते कळो न कळो पण आंग्ल भाषेतल्या आशुलीपित प्राविण्य मिळविले. मोठ्या कार्यालयात सर्वोच्च स्तराच्या अधिकाऱ्या बरोबर काम करताना विदेशी लोकांसोबत हि बोलावे लागत होते. च्यायला मी चक्क हिंदीत बोलायचो. (माझे बास दाक्षिणात्य असले तरी म्हणायचे हे ....लोक आपल्या सोबत काही आपल्या भाषेत बोलत नाही, तू हि चक्क हिंदीत बोलत जा गरज असेल तर झक मारून समजतील , किंवा हिंदी शिकतील....). मोठ्या मोठ्या अधिकाऱ्यांसोबत काम करून हि मी कधी आंग्ल भाषेचा वापर केला नाही. एक नमूद करायचे आहे, मुंबईकर मराठी माणसांसोबत मराठीत बोलायचो तरी बहुतेक वेळा उत्तर मोडक्या तोडक्या हिंदीत यायचे, कधी कधी आवर्जून सांगावे लागायचे, बाबा अशी हिंदी बोलण्यापेक्षा मराठीत बोला, मला समजते. असो.

In reply to by विवेकपटाईत

दो दुनी चार पाहिल्यापासून दिल्लीतले ट्यूशन टीचर असेच येतात डोळ्यांसमोर!

3 री पर्यंत झेडपी..नुकसान ना फायदा मास्तर शिकवायचे नैत मी शिकायचो नै.. पुढे सरकरी शाळा पदवी पर्यंत .. टोटल मराठी माध्यम तरीही इंग्रजी विषय तेवढा इंग्रजीत होता आणी 10 वी ला टॉप कियेला है अंग्रेजीत..

बस काय भाऊ मराठी माध्यम. १० वी पर्यंत. पुढे कॉलेजात इंग्रजी.

सातवीपात्तूर मऱ्हाटी. मंग आटवीपास्नं धाव्वीपरेंत ईज्ञान आन घणित विंगर्जीतनं. फुडं समदं विंग्रजी. आंतर्जालावर सुर्वातीस विंग्रजीतनं पर्तिसाद देयाचो. येके दिशी डोस्क्यास शाट लागला. म्हनलं काय म्होटी लागून गेलीये इंग्रजी? म्हराटीत काय कमीये? तिच्यातंच लिवू तिच्यायला फुल्ल पर्तिसाद. मग लागली अक्कल चालाया मऱ्हाटीत. -गा.पै.

आम्हाला अकरावी बारावीला रसायनशास्त्र शिकवणारे प्राध्यापक "ऑक्झॅलिक अ‍ॅसिड" चा उल्लेख विचित्र करत असत. आम्हाला ते "ओसाड ओसाड" ऐकू येत असे.

मला वाटत कुठल्या माध्यमात शिकलो यापेक्षा पाठ्य पुस्तकाबाहेर काहीतरी वाचायची गोडी लावणारे, भाषेतलं, शब्दातल सौंदर्य उलगडून दाखवणारे शिक्षक असले की भाषा सहज येते. तसे शिक्षक मिळाले म्हणून खूप नशीबवान समजते स्वत:ला :)

In reply to by रातराणी

पाठ्य पुस्तकाबाहेर काहीतरी वाचायची गोडी लावणारे, भाषेतलं, शब्दातल सौंदर्य उलगडून दाखवणारे शिक्षक असले की भाषा सहज येते
हे काम चांगली पुस्तकं करतात.

आमच्या घरातली सध्याची पीढ़ी (पहिली ते पाचवी) जी इंग्रजी शाळेमध्ये जातात त्याना बरेच मराठी शब्द समजत नाहीत किंवा बोलताना आठवत नाहीत. मग मधेच हिंदी किंवा इंग्लिश शब्द वापरतात. टेंशन येत असल मराठी ऐकून.

In reply to by मन्याटण्या

तुम्ही त्यांच्याशी जास्तीत जास्त शुध्द मरठीत बोलायचा प्रयत्न करा. घरात मराठी वर्तमानपत्र येत असेल तर ते त्यांच्याकडून वाचून घ्या. जे शब्द त्यांना कळत नाहीते ते समजावून सांगा. अवांतर - माझा मित्र त्याच्या मुलाला अजिबात मराठी कळत नाही (लीहीता, वाचता, बोलता येत नाही) हे अभिमानाने सांगत होता. संतापून त्याला चार गोष्टी सुनावल्यावर बरेच दीवस बोलत नव्हता माझ्याशी...

आता पर्यंत ४५ प्रतिसाद आलेले दिसतात (त्यात पुन्हा प्रतिसाद आणि अवांतरही आहेत) आणि आता पर्यंत *संपूर्ण शालेय शिक्षण केवळ इंग्रजीत झालेली १ व्यक्ती आणि बर्‍याऐकी आधीपासून म्हणजे ५ वी पासून इंग्रजीत शिक्षण १ व्यक्ति =२ या शालेय शिक्षण इंग्रजीतून या सदरात मोजता येतील असे वाटते * शालेय शिक्षण कानडी आणि हिंदीतून झालेली प्रत्येकी १ व्यक्ती =२ (धागा लेखाचा विषय वेगळा असला तरी दखल घेण्यास हरकत नसावी) म्हणजे आतापर्यंतच्या प्रतिसादातील चार व्यक्ति अमराठी शाळेतून शिक्षण झालेल्या असे म्हणता येईल.

माझे शिक्षण ७ वी पर्यंत पूर्ण मराठी माध्यमात, ८ वी ते १० वी सेमी इंग्लिश माध्यमात (गणित आणि सायन्स इंग्लिशमधून आणि इतर विषय मराठीतून) आणि ११ वी पासून पूर्ण इंग्लिश माध्यमात झाले. तरीही माझे शिक्षण पहिल्यापासून इंग्लिश माध्यमातच व्हायला हवे होते असे फार वाटते. इंग्लिशवर चांगली कमांड यायला जी वर्षे खर्ची पडली त्या काळात जर्मन किंवा फ्रेंच अशी कुठलीतरी दुसरी भाषा कामापुरती तरी शिकता आली असती त्या काळात आणि त्याचा शिक्षण/ करिअरसाठी काहीतरी उपयोग झाला असता :)

In reply to by गॅरी ट्रुमन

वसंत गोवारीकरांची मुलाखत आठवतेय. "मी मराठी माध्यमातून शिकलो. भारत स्वतंत्र झाला असला तरी इंग्रजांबद्दल राग असलेले दिवस होते ते. त्यामुळे इंग्रजी विषय सुध्दा इयत्ता आठवीत सुरू झाला. पण त्यामुळे इंग्रजी शिकणे काही अवघड गेले नाही. सर्व जगभर हिंडलो पण शाळेत इंग्रजी माध्यम नसल्याची खंत वाटली नाही. इंग्रजी चांगले येण्यासाठी अगदी लहानपपणापासून इतिहास भूगोल सुध्दा इंग्रजीतून शिकायची आवश्यकता नाही." तुलनात्मक दृष्टयामराठी भाषेपेक्षा इंग्रजी शिकणे सोपे आहे. लिहिणे वाचणे सोपे आहे. ऐकणेही थोड्या प्रयत्नाने जमू शकते. फक्त बोलण्याला सराव व धीटपणा लागतो व तिथेच साधारणत: घोडे पेंड खाते.

In reply to by मुक्त विहारि

भाषा शास्त्रज्ञांनाच्या मते चिनी भाषा ही सर्वात अवघड. ३५२ मुळाक्षरे व त्यांचे उच्चार व लिपी. मराठीत व्यंजने व स्वर यांची संख्या त्यामानाने खूपच कमी म्हणजे अंदाजे १/६ इतकी. इंग्रजीत फक्त २६ मुळाक्षरे. प्रत्यय लावणे सोपे. मराठीच्या मानाने व्याकरण सोपे. तुलनात्मक हा शब्द या अर्थाने वापरला होता. जेणेकरून इंग्रजी भाषेची भिती कमी होईल व अगदी बालवयापासून इंग्रजी आवश्यक आहे असे वाटणे बरोबर की चूक यावरपण चर्चा होऊ शकेल. अगदी याच हेतूने गोवारीकरांचे उदाहरण दिले होते. थोडक्यात इंग्रजी जरूर शिकावी त्यात प्रभूत्व जरूर मिळवावे. पण हा सर्व प्रकार करणे अवघड आहे हा न्यूनगंड कमी व्हावा इतकाच उद्देश होता.

In reply to by पिशी अबोली

मी नक्की हे कुठे वाचले हे नाही सांगता येणार. भाषा शास्त्रज्ञांचा केलेला उल्लेख चूकीचा असूही शकेल. पण मांडलेला मुद्दा चूकीचा असेल तर मात्र जरूर सांगा. बरोबर काय आहे हे शिकायला आवडेल.

In reply to by शाम भागवत

कोणतीही मानवी भाषा शिकण्यास सोपी/कठीण नसते. तसं असतं तर चिनी मुलांना बोलण्यास इंग्रजी मुलांपेक्षा जास्त वेळ लागला नसता का? ज्या भाषेचे तुम्हाला एक्स्पोजर मिळते, ती तुम्ही सहजपणे शिकू शकता. राहिला मुद्दा स्वर-व्यंजनांचा. इंग्रजीत पाचच स्वर आणि मराठीत अनेक याला काही अर्थ नाही. तुम्ही भाषा आणि लिपी यांना एक समजत आहात. आपल्या लिपींना भाषाशास्त्रामधे फारसं महत्व नाही. भाषाशास्त्रीय पद्धतीने लिहिताना International Phonetic Alphabet वापरले जाते. एका ध्वनीला एक प्रतीक अशी त्याची मांडणी आहे. कोणतीही मानवी भाषा या तक्त्यामधे मांडलेल्या चिन्हांच्या पलीकडे जाऊ शकत नाही. आपल्या लिपीत दिसणार्‍या एका चिन्हाला खरं तर अनेक प्रकारे उच्चारलं जातं, जे या आयपीएचा वापर करून फोनेटिकली दाखवता येऊ शकतं. इंग्रजी सोपी वाटण्याचं कारण सरळ आहे, तिचं एक्स्पोजर जगभरातच जास्त आहे. त्याला भाषाशास्त्रीय कारण काही नाही..

In reply to by पिशी अबोली

स्वर-व्यंजनांच्या ऐवजी तुम्ही एकूण 'मुळाक्षरे' असा शब्द वापरला आहे. पण उत्तर त्यालाही हेच राहतं..

In reply to by पिशी अबोली

मुद्दे लक्षात आले. आता फक्त एकच मुद्दा राहिला. एखाद्या भाषेचे व्याकरण सोपे किंवा अवघड असेल तर त्याप्रमाणात भाषा शिकणे सोपे किंवा अवघड असते का?

In reply to by शाम भागवत

'एखाद्या भाषेचे व्याकरण' ही लिपीसारखीच भाषेच्या आधारावर उभारलेली कृत्रिम रचना असते. वस्तुतः सामान्य मानवी भाषेचे नियम सारख्याच तत्वांवर आधारलेले असतात. त्यामुळे रचित व्याकरणांच्या अनुषंगाने भाषेचे सोपी/अवघड असे वर्गीकरणही कृत्रिम आहे. आपण भाषा शिकतो ती काही त्याच्या व्याकरणापासून नाही(इथे शाळेतील स्कोरिंगसाठी भाषा शिकवण्याची पद्धत ग्राह्य धरलेली नाही. त्या पद्धतीने 'भाषा' नाही, तर तिचं हे कृत्रिम व्याकरण समजतं फक्त). आपण आपल्या भाषेच्या नियमांच्या आधारावर दुसर्‍या भाषेच्या नियमांना अंतर्भूत करत शिकतो. इथे नियम 'देवः, देवौ, देवा:' सारखे रचलेले नियम म्हणायचे नाही आहेत मला. या नियमांची आपल्याला कदाचित जाणीवही नसते, पण तरीही आपण त्या नियमांनी बद्ध अशी भाषा वापरतो. मग ती कोणतीही का असेना..

In reply to by पिशी अबोली

पिशी अबोली, हे विधान रोचक वाटलं :
>> या नियमांची आपल्याला कदाचित जाणीवही नसते, पण तरीही आपण त्या नियमांनी बद्ध अशी भाषा वापरतो.
म्हणजेच आपण हे नियम पार आत्मसात करून टाकतो. असं असेल तर व्याकरणास कृत्रिम का म्हणावं बरं? आ.न., -गा.पै.

In reply to by गामा पैलवान

मी 'व्याकरण' या संकल्पनेला कृत्रिम म्हणत नाहीये. एखाद्या स्पेसिफिक भाषेच्या व्याकरणाला कृत्रिम रचना म्हणतेय. म्हणजे, विभक्ती ही संकल्पना माहीत नसूनही बहुतांश लोक ती वापरतातच की. पण 'मराठीमधे या या विभक्ती असतात' हे विधान म्हणजे युनिवर्सल ग्रामर मधील विभक्तीच्या अमूर्त संकल्पनेला कृत्रिम रूप दिल्यासारखं आहे. सात विभक्ती आणि त्यांना दिलेली नावं ही झाली ती नियमांच्या रूपात मांडलेली कृत्रिम रचना. पण ती रचना न शिकताही आपण, किंवा कुणीही कुठल्याही भाषेचे भाषक त्या विभक्ती त्यांच्या त्यांच्या भाषेत व्यक्त करू शकतात.
म्हणजेच आपण हे नियम पार आत्मसात करून टाकतो.
मुळात आपण व्याकरणाकडे उलट्या दिशेने पाहतो. भाषेला व्याकरण बांधतं असा आपला समज असतो. पण खरं तर, भाषा व्याकरणाला बांधते. एका प्रकारची अनेक उदाहरणं बघून त्यातून एक सर्वसामान्य नियम तयार होतो. अशा अनेक नियमांनी एखादं पारंपारिक व्याकरण बनतं. पण एकूण मानवी भाषेचे सर्वत्र एकसारखे चालणारे असेही नियम आहेत. त्याच्या फीचर वॅल्यू भाषेप्रमाणे कमी-जास्त, किंवा +/- होत राहतात. भाषाशास्त्रामधे अभ्यास केल्या जाणार्‍या व्याकरणाचा अतिशय वरवरचा आणि ढोबळ अर्थ हा आहे. या नियमांची जाणीव नसूनपण आपण ते वापरत असतो. श्वसनसंस्थेबद्दल माहिती नसून श्वास घेऊ, तसंच..

In reply to by पिशी अबोली

पिशी अबोली, मला वाटतं की कृत्रिमच्या जागी मूर्त हा शब्द अधिक चपखल बसावा. व्याकरण सहजगतीने पाळता येत असलं तरी शब्दांत व्यक्त करतांना लिपीप्रमाणे मूर्त स्वरूपात आणावं लागतं. अर्थात, इथे माझी दिशा नेमकी संज्ञा वापरण्याकडे आहे. :-) आ.न., -गा.पै.

In reply to by गामा पैलवान

मी व्याकरणाची भाषाशास्त्रीय संकल्पना जी सांगितली, तिला 'मूर्त' व्याकरण म्हणणं prefer करेन. कारण अमूर्त universal grammar चं ते केवळ व्यक्त होणं आहे. पण पारंपारिक व्याकरण मात्र inductively तयार केलेल्या नियमांसाठी एक पूर्ण वेगळी शब्द-संकल्पना व्यवस्था तयार करतं. या व्यवस्थेला मूर्त म्हणण्यापेक्षा कृत्रिम म्हणणं मलातरी जास्त योग्य वाटतं.

In reply to by शाम भागवत

इंग्रजी ही भाषा मराठीपेक्षा कितीतरी जास्त फोफावलेली आहे. मातृभाषा इंग्रजी नसणारे कोट्यावधी लोक ती भाषा शिकू इच्छितात. इंग्रजी शिकवणे हा भरपूर मागणी असणारा व्यवसाय आहे त्यामुळे अनेक क्षेत्रातले बुद्धीवान लोक आपापल्या परीने डोके लढवून ही भाषा सोपी करून कशी शिकवता येईल याचे प्रयोग करत आहेत. गेले शतक दोन शतके असे प्रयत्न चालू आहेत त्यामुळे ती भाषा शिकवणे सोपे झालेले आहे. एक म्हणजे भरपूर साहित्य उपलब्ध आहे जसे पुस्तके, चित्रफिती आणि ध्वनीफिती याबरोबरच दुसरे म्हणजे इंग्रजी भाषेतल्या कुठल्या संकल्पना शिकवायला अवघड आहेत आणि त्या सोप्या कशा करता येतील यावर मोठे विचारमंथन झालेले आहे. शिकणार्‍याची मातृभाषा कोणती यावर त्याला/तिला इंग्रजीतल्या कुठल्या गोष्टी अवघड जातील ते अवलंबून आहे. पण त्यावरही भरपूर संशोधन केले गेले आहे. स्पेलिंगे आणि उच्चार कशी शिकावीत, क्रियापदे, आणि त्यांची रुपे कशी शिकावीत, ए, अ‍ॅन, दी ही आर्टिकल्स कशी वापरावीत, ह्या सगळ्या बाबी उत्क्रांत होत होत आता चांगल्याच प्रगत झालेल्या आहेत. कुठल्याही भाषेबाबत असे होऊ शकले असते जर पुरेशी मागणी असती तर. हे सगळे मराठीबाबत झालेले नाही आणि होत नाही. घरात वा आपण रहातो तिथे मराठी बोलले जात नसेल तर अन्य कुणाला ती भाषा शिकणे अवघड आहे कारण मराठी भाषा शिकण्याकरता चांगले साहित्य उपलब्ध नाही कारण अशा प्रकारच्या कौशल्याला बाजारात मागणी नाही. त्यामुळे इंग्रजी शिकणे तुलनेने सोपे आहे.

In reply to by हुप्प्या

कैच्याकै...एक मागणी हा फॅक्टर सोडला तर मराठि हि इंग्रजीच्या तोडिसतोड आहे....कुठल्याहि बाबतीत