वेलीवरची मघई ची पानं पाहताना लक्षात आलं की ही पानं सपाट नाहीत तर शिरेगणीक वेगळ्या झालेल्या प्रत्येक भागाला गोलवा आहे. तो बहिर्वक्र पृष्टभाग प्रकाशाला मस्त खेलवत होता. ती मघईची पाने टिपायचा हा प्रयत्न.
मघई ची २ पानं वेगळी लावतात.
तुम्ही एक मागितलेलं असतं.
लक्षात घ्या. पूना पान, कलकत्ता, बनारस अन मघई. पूना म्हणजे आपली चालू नागवेलीची पानं. पूजेला आपण आणतो ना? विड्याची पानं? ती. बनारसी असंच बदामी आकाराचं पण चांगलं हाताच्या तळव्याइतकं. पिवळसर. (यातली छोटी पिवळी पानं मघई म्हणून खपवतात.) कलकत्ता पान असं हिरवं कंच अन बदामीच असतं.
पूना पान रेग्युलर 'साधं पान'. म्हणजे काथ, चुना, सुपारी, हवी तर थोडी तमाखू. पंढरपुरी, वा गायछाप. कधी स्टँडर्ड पान म्हणून तमाखू ऐवजी किवाम. बस. मांडवपरतणीच्या मिरवणूकीत ढोलताशावर नाचणारी पब्लिक.
बनारस नेहेमी किंवा बहुधा 'मसाला'. काय वाट्टेल ते घालायचं. गुलकंद. पाकातला कोहळा(चेरी), वेगवेगळ्या सुपार्या, बडि किंवा जिरेशोप, गुंजपत्ती, थोडं रंगेल व्हायचं तर किवाम लावायचा, अन 'पलंगतोड पान' म्हणून उक्कू शी भांगेची गोळी चोळायची त्यातच. हे म्हणजे मुजरा ऐकणारे नवाबजादे.
कलकत्ता पान तिखट चवीला. त्याचा मसाला, किंवा सादा, किंवा श्ट्यांडर्ड हे खाण्याचं काम त्यातल्या त्यात शिकाऊ मर्दांनी करायचं. थोडा मुजरा, थोडी गझल. फार वर गेले तर ठुमरीऐकणारे.
कलकत्ता मसाला पुरुषांनी अन बनारस मसाला स्त्रियांनी खायचं असा तांबूलसेवनाचा अलिखित नियम.
ही सगळी पानं डबल लागणार. म्हणजे पानवाला २ पानं एकत्र घेतो अन मग त्यावर सगळे मसाले रचतो. लवंग लावून सील करतो. अन ९९.९% लोक ती लवंग फेकून देतात. का कुणास ठाऊक.
मघई ची पानं मात्र इव्ली इवली असतात. अन वेग-वेगळी लागतात. हे पान म्हणजे डायरेक्ट ख्याल गायकी. मधे काही नाही. मघई मसाला खाणे म्हणजे करंटेपणा. अन त्यात गायछाप टाकणे म्हणजे blasphemy.
मघई, किमान १२०-३००, नवरत्न किवाम, थोडी पक्की सुपारी. १-२ तुकडे बाऽस होतात.
वाटलं तर गुंजेचा पाला, थोडी विलायची. फाऽर झालं तर थोडी खुश्बु किंवा ठंडाई.
एक दाढेखाली ठेवावं.
दुसरं बांधून घ्यावं. तीनेक तासांनी दुसर्या पानाची आठवण येते. मग ते हळूच तोंडात ठेवावं.
आहाहा!
याला म्हणतात मघई पान!
पट्टी लाव रे येक १२० राजरतन किवाम्..अबे टाक ना १२० अजुन थोडसाक्..तो म्हनत जाय "भौ राजा ओरिजिनल हाय ना"....सुपारी भुज्जि मिडियम टाकजो बे आन लवंग नको लाउ फकस्त इलायचि टाक फोडुन.
हा संवाद नविन जागि पान खात असल्यासच होत असे. नेहमि च्या जागि हे एव्हढे सांगावे लागत नसे.
जि नेहमिचि पान खाण्याचि जागा होति त्याला पान टपरी म्हणवत नव्हत "म्होट्ट्या २ दुकानाच मिळुन एक पान पॅलेस केल होत."
पुण्यात पान नाहि खात १२० नकली.. किवाम नकली... वरिजिनल मिळत असेल पण ते एखाद्या दर्दि लाच विचाराव लागेल =))
पुण्यात पान नाहि खात १२० नकली.. किवाम नकली... वरिजिनल मिळत असेल पण ते एखाद्या दर्दि लाच विचाराव लागेल
मान्य आहे. पुण्यात अजून तरी पान खान्याची मजा नाही आली.
नगरला मात्र संदीप होटेल च्या बहेरील पान-पट्टी वाल्याणे अनपेक्षित पने खुश केल होत.
बाकी पान हां आमच्या पण जिव्हाळयाचा विषय.
पान प्रेमी बाबा योगीराज.
आमच्यापण!
पुण्यात कर्वेनगर-कोथरूड भागात "नाद" नामे पानाचं दुकान आहे. त्याच्याकडे १२०/३००, किवाम वगैरे माल अस्सल मिळेल. पण समोर उभं राहून बनवून घ्या नाहीतर चटण्या-कोशिंबिरी कायपण ढकलेल पानात.
प्रतिक्रिया
Very micro observation Dear,
मस्त फोटो. पहिला फोटो
अख्ख्या वेलिचा फोटू नैय्ये का
आज पर्यंत अनेक पानवाल्यांना
मदन बाणा, पाण खायला शिका हे.वि.
वा, रंगलय पान..
अथाऽतो तांबूलजिज्ञासा!!!
अप्रतिम फोटो!
मघई ची मज्जा !
मस्त बनवलेल्या पानाचा
मस्तं फोटो !
पट्टी लाव रे येक
पुण्यात पान नाहि खात १२० नकली
पुण्यात पान नाहि खात १२० नकली.. किवाम नकली... वरिजिनल मिळत असेल पण ते एखाद्या दर्दि लाच विचाराव लागेलमान्य आहे. पुण्यात अजून तरी पान खान्याची मजा नाही आली. नगरला मात्र संदीप होटेल च्या बहेरील पान-पट्टी वाल्याणे अनपेक्षित पने खुश केल होत. बाकी पान हां आमच्या पण जिव्हाळयाचा विषय. पान प्रेमी बाबा योगीराज.आमच्यापण!