सुंदरीचे ओझे

तान्झेन आणि इकीदो पायी प्रवास करीत होते. नुकताच मुसळधार पाउस पडून गेला होता. अधून मधून पावसाच्या हलक्या सरी येतच होत्या. चालता चालता ते एका खेडेगावापाशी पोहचले. तिथे एक अरुंद ओढा होता. त्यातून चिखलाचे पाणी वहात होते. हे दोघे तिथे जरा थांबले. तेवढ्यात, तिथे एक कमनीय बांध्याची, कोमल तनुची, तरुण, जपानी रमणी आली. पावसाने स्वच्छ झालेल्या हवेत तिचे मुखकमल अधिकच प्रसन्न दिसत होते. ती आपला फुलाफुलांचा रेशमी किमोनो सावरत ओढ्यापाशी थांबली. परंतु त्या बिचारीला, प्रयत्न करूनही तो ओढ काही ओलांडता येईना. तिची ती अवस्था पाहून, तान्झेन पुढे झाला. ‘चिंता करू नकोस मुली, ये!’ असे म्हणून त्याने तिला अलगद उचलले आणि ओढ्यापलीकडे नेऊन सोडले. इकीदो हा सगळा प्रकार तोंड वासून पाहत होता. मुक्कामाचे ठिकाण येईपर्यंत तो काहीच बोलला नाही. रात्र झाली. पाउस पूर्ण थांबला . आकाशात पूर्ण चंद्र उगवला . दोघे उघड्यावर हवा खात बसले. तान्झेन शांतच होता पण इकीदोला काही रहावले नाही! जराशा उद्वेगाने तो म्हणाला, ‘आपणा भिक्खूना स्त्रियांच्या जवळही जाण्याची परवानगी नाही, त्यातल्या त्यात तरुण, सुंदर स्त्रीच्या जवळ तर नाहीच नाही. तसे करणे म्हणजे आपल्या यमनियमांचे उल्लंघन केल्यासारखे आहे! हे माहित असूनही, तू त्या सुंदर मुलीला का उचललेस?’ तान्झेन किंचित हसला आणि शांतपणे उत्तरला, ‘ मी त्या मुलीला तेव्हाच तिथे सोडले. तू मात्र अजूनही तिला आपल्या बाहूंत वागवत आहेस!’ [झेन परंपरेतील कथा. ]