स्त्री पुरुष समानता म्हणजे काय?

झालं का?????????????? ;)

धाग्याचं दीड शतक पूर्ण होऊन त्याची दुसर्‍या शतकाकडे वाटचाल सुरु झाली असली तरी वर सोकाजी मला तोच मूलभूत प्रश्न विचारताना दिसतोय. स्‍त्री पुरूष समानता म्हणजे काय? वरुन पुन्हा सोकाजींचा तो कुणीतरी अंगावर धावून आल्यासारखा, दबलेला फोटो. लैच मजेशीर आहे सगळं.

खूपच गरम झाले आहे वातवरण म्हणून ढकलपत्रातून आलेली हे एक कविता टाकतो आहे वातावरण जरा हलके करायला. :) जागतिक महिला दिनाचं ठिक आहे हो.. अगतिक पुरुषांचं काय? म्हणे, महिलांवर अत्याचार होतो..! च्यायला, हे बरं आहे.. आम्ही केला तो अत्याचार तुम्ही केला तो चमत्कार? अहो, कंटाळा आलाय मला ह्या जगण्याचा रोज घाबरत घरात शिरण्याचा “आज काय झालं असेल ? कामवाली आली नसेल? की शेजारीण भांडली असेल..? माझ्याशी नीट वागेल ना? उखडलेली नसेल ना?” आता होतं कधी कधी माणसाकडून कामाच्या व्यापात जातो काही विसरून दिवसभरात फोन केला नाही म्हणून इतकं का चिडायचं? "तुझं माझ्यावर प्रेम नाही" म्हणून डोळ्यात पाणी आणायचं? फारच अवघड काम आहे लग्न करणंच हराम आहे बारा तास ऑफिसात सडल्यानंतर थोडा विरंगुळा लागतो कधी एखादी मॅच कधी ॲक्शन सिनेमा असतो पण रोज हिची कोणती तरी फालतू सीरियल असते ब्रेकमध्येसुद्धा चॅनल बदलायला मला मनाई असते ऑफिस मध्ये बॉस बसू देत नाही घरी आल्यावर ही झोपू देत नाही जरा डोळा लागायचा अवकाश कर्कश्श घोरायाला लागते जागं करून सांगितलं तर– “मी कुठे घोरते…!!” डोक्याखालची उशी मी कानावरती घेतो मलाच माहीत कसा मी झोपेत गुदमरतो!! तरी अजून तुम्हाला भांडणांचं सांगितलं नाही कटकट, भुणभुण करण्यासाठी कारणही लागत नाही..! "चादरीची घडी केली नाही.. पेपर उचलून ठेवला नाही.. पंखा बंद केला नाही.. दूधवाला आला नाही..(??) माझ्या भावाने याँव केलं माझ्या “जीज्जू”ने त्याँव केलं माझंच असलं नशीब फुटकं वाट्यास आलंय ध्यान मेलं..!!” वीकेंडलाच घेतो मी एखाद-दोन पेग त्याच्यावरून हिची आदळआपट.. फेकाफेक.. मोठेमोठे डोळे तिचे आणखी मोठे करते माझ्या अख्ख्या खानदानाचा उगाच उद्धार करते! तरी मी बिचारा सगळं सहन करतो प्रत्येक अपमान पचवतो अन् तोंड बंद ठेवतो.. आजकाल मला प्रत्येक पुरुष दीनवाणा दिसतो 'बायको' नावाच्या भुताने पछाडलेला वाटतो !! आणि तुम्ही म्हणता महिलांवर अत्याचार होतो..? च्यायला, हे बरं आहे!! महिला दिन - पुरुष 'दीन'

प्रनबदा नी हा धागा वाचला की काय?? स्त्री पुरुष यांना प्राप्तीकराच्या पातळीवर समान केले की त्यांनी. निखिल

चला म्हणजे कुठंतरी समानता आली बरं झालं.

चर्चा थंडावली काय..? की सगळे मधल्या सुट्टीतला डबा खात आहेत..? (हा धागा ३ पानी होणार अशी पैज मारून बसलेला) मोदक. ;-)

हा घ्या १९९ वा

हा २०० वा खुश........

सोकाजीरावांचं द्विशतकी खेळीबद्दल हार्दिक अभिनंदन....! अशाच खेळ्या वारंवार येऊ द्या / होऊ द्या हो मालक. ;)

बापरे द्विशतक! सर्वांचे आभार छान चर्चा घडवल्याबद्दल. खासकरून पेठकरकाका, पिलीयन रायडर, किचेनताई, अदिती (समुद्रफेम ;) ), लीमाउजेट ह्यांचे चर्चा अपेक्षित अंगाने खुलवत नेल्याबद्दल विषेश आभार ! - (त्रिशतकाची अपेक्षा असलेला*) सोकाजी * अर्थातच चर्चात्मक प्रतिसांदांच्या:)

सर्व चर्चा वाचता, व्यापक आणि रूढ अर्थाने बघितल्यास समानता नाही असे म्हणावे लागेल. पण माझे वैयक्तिक मतः जर निसर्गानेच स्त्री-पुरूष असा भेद निर्माण केला आहे तर त्याला मान का देऊ नये? फुकाचा समानता - असमानता असा भेद आपण का निर्माण करावा? वेळेनुसार पुरूषाने स्त्रीप्रमाणे आणि स्त्रीने पुरूषाप्रमाणे वागून एकमेकांस पूरक व्हावे, उगा एकेमेकांवर कुरघोडी करण्याचा प्रयत्न न केल्यास उत्तम. असो, पण एकंदरीत पुरूषप्रधानसंस्कृती बघता तसे होणे कठीणच आहे, ज्या दिवशी असे होईल तो सुदिन! - (पूरक व्ह्यायचा प्रयत्न करणारा) सोकाजी

मला जाणवलेले काही मुद्दे.... बौद्धीक पातळीवर असमानता असता कामा नये. सुशिक्षितांमध्ये ह्या मुद्याचा स्विकार झालेला दिसून येतो. शारीरिक पातळीवर आणि भावनिक पातळीवर स्त्रियांना भोगावे लागणारे अत्याचार भयानक आहेत. ही समस्या इतकी व्यापक आणि महासागरा इतकी खोल आहे त्यावर उपाययोजना ही १००% स्त्री-पुरुष प्रबोधनातूच साध्य व्हावी (कायदेही करावे लागतील). तरी पण पुन्हा, १०० टक्के यश अपेक्षित धरता येणार नाही. स्त्री-पुरूष नैसर्गिक आकर्षण, स्त्रियांची शारीरिक दुर्बलता, स्त्री-पुरूष असमान संख्या असे काही अडथळे नजरेत येतात. पुरुषांइतकेच स्त्रियांनाही प्रयत्न करावे लागतील. स्त्री म्हणून मिळणारी विशेष वागणूक विसरून त्रयस्थाच्या दृष्टीकोनातून विचार करून इतर स्त्रियांचे प्रबोधन करावे लागेल. समाजसुधारणेतील खारीचा वाटा म्हणून प्रत्येकाने पुढच्या पिढीला 'सुजाण' बनविणे अत्यंत आवश्यक आहे. घरातील लहान मुलगा लहान लहान बाबतीत स्त्री-पुरूष असा भेदभाव करीत असेल तर तो मोठा होई पर्यंत वाट न पाहता तिथेच, त्या क्षणीच त्याला समजावून रुजणारी विषवृक्षाची बिजं काढून टाकावीत. मुलगी, जर मुलगी म्हणून वेगळे हक्क अपेक्षित असेल तर तिलाही समजवावे. स्त्रिवरील शारीरिक अत्याचार ही एवढी गहन समस्या आहे की त्याचे समुळ उच्चाटन होईल असे मानणे म्हणजे 'रामराज्य' अवतरेल असा भाबडा भाव मनी बाळगण्यासारखे होणार आहे, हे माहित असूनही प्रयत्न करायला काय हरकत आहे, असे वाटते.

२०० + झाले तरि कहिहि निष्कर्ष नाहि. :(

बरेच लोक निष्कर्ष नाही म्हणुन ओरडत आहेत किंवा नुसताच गोंगाट करताएत ( चर्चेत काहिही नवीन भर न घालणार्या प्रतिक्रिया)... कारण माझ्यामते त्यांनी ह्या विषयावर नीट्सा विचार केलेला नाही.. किंवा दुर्दैवाने त्यांना हा मुद्दा तेवढा महत्वाचा वाटत नाही... तरिही निष्कर्ष काढायचा झाल्यास.. ०)स्त्री पुरुष समानता म्हणजे पुरुष जे जे करतात ते ते स्त्रीयांनी पण करणे आणि आकडेवारीमध्ये त्यांची बरोबरी करणे म्हणजे समानता नाही.. तर माणुस म्हणून जे जे काही करणे स्वाभाविक आहे ते ते करायला मिळणे म्हणजे समानता म्हणता येइल.. १) स्त्री -पुरुष ह्यांमध्ये निसर्गतः शाररिक आणि मानसिक पातळीवर भेद (असमानता) आहेच. पाणी वहाते राहाण्यासाठी जसा " पोटेन्शिअल लेवल " मध्ये फरक असावा लागतो तसंच.. त्याचे महत्व समजुन घेतल्याशिवाय पुढे जाता येणार नाही.. २) मात्र सामाजिक पातळीवर जो भेद स्त्री - पुरुषात केला जातो तो मिटवणे आवश्यक आहे.. त्या मागे अर्थकारण हे सर्वात मोठे कारण आहे ( मुलगा हा आर्थिक आधार तर मुलगी आर्थिक बोजा).. ह्याला लग्नसंस्था पण मोठ्या प्रमाणावर जबाबदार आहे.. जर लग्नात होणारा वधु आणि वर पक्षा मध्ये जो भेद्भाव केल्या जातो तो जर मिटवता आला (जसे की आजकाल शहरात मोठ्या प्रमाणात लग्नाचा खर्च वाटुन घेतात ) तर मुलीच्या पालकांवर आर्थिक ताण येणार नाही.. ३) मुलगा आणि मुलगी दोघांनाही हक्क आणि कर्तव्ये समान असावीत्..शिक्षणाच्या संधी आणि संपत्तीमधील हक्क या सोबत आई- वडिलांची म्हातार वयात जवाब्दारी पण समान असावी. म्हणजे पालकही दोघांकडे समान द्रुष्टिकोनातुन पहातील.. ४) स्त्रीयांवर होणार्या अत्याचारासाठी कायदे अत्यंत कठोर असावेत.. पण त्याच सोबत मुलींनी शाररिक द्रुष्ट्या किमान स्वतःचे संऱक्षण करण्या इतपत तरी सक्षम असावे.. मुली नाजुक असतात, भाउ/नवरा/वडील त्यांची काळजी घेतात असले फुटकळ विचार हद्दपार करावेत.. कुणी हात धरला तर तो सोडवुन घेउन त्याच्या २ मुस्कटात मारण्या एवढी ताकद आणि हिम्मत असावी.. त्या साठी घरातुन सुद्धा शाररिक आणि मानसिक पातळिवर तयरी करुन घेतली पाहिजे.. ५) पालकांना शेवटी अपत्याकडुन काय हवं असतं... आर्थि़क आधार आणि सामाजिक प्रतिष्ठा.. मुली शिकल्या तर त्या दोन्ही देउ शकतात.. राहता राहिला प्रश्न "घरण्याचे नाव" पुढे नेण्याचा.. मुळात ही कल्पना कुणाला किती महत्वाची वाटते हे ही बघावे लागेल.. पण नुकत्याच आलेल्या कोर्टाच्या निर्णया नुसार स्त्रीने नवर्‍याचे नाव लावणे आता आवश्यक नाही.. माहेरच्या नावा वरही त्या सर्व कागदपत्रे ठेवु शकतात.. त्यामुळे एक मुलगी पण आईवडीलांचे "नाव " कागदोपत्री सुद्धा उज्वल करुच शकते.. (मुळात वडिलांचेच नाव का लावायचे हा वेगळा चर्चेचा विषय होउ शकतो) कुबड्या घेउन पळायला शिकता येत नाही.. त्यामुळे स्त्री म्हणुन मिळणारी "सहानभुती" " नो थॅन्क्स" म्हणुन नाकारता आली तरच स्त्री खर्‍या अर्थाने पुढे जाउ शकेल...आणि तिच्यावर होणारर्‍या अन्यायाचे निवारण करायला कोणीतरी येइल ह्याची वाट बघत न बसता स्वतःच ह्यातुन मार्ग काढेल... आपण हे सर्व बोलणारे सुशि़क्षित आणि चांगल्या घरातील आहोत.. मुळात आपण फारशी असमानता पाहिलीच नाहीये.. पण खेड्या पाड्यातील (खास करुन बिहार, राजस्थान मधील) अशिक्षित स्त्री साठी हे स्र्व फार अवघड आहे.. तिला आपल्यावर अन्याय होतोय याची तरी जाणीव होउ देतात की नाही कोण जाणे.. कदाचित "स्त्री जन्म" म्हणजे मागच्या जन्मीची पापे असल्या कल्पनां मध्ये ती जगत असेल... अशा ठिकाणची एखादी जरी मुलगी शिकुन आप्ल्या सोबत चर्चा करताना दिसली तर त्या दिवशी "समानतेच्या" वाटेला आपण चालत आहोत असेल मला वाटेल..

अगगागा केवढा राडा झाला येथे भलतेच शाब्दिक रणकंदन झाले येथे ह्या कुरुक्षेत्रावर धर्मयुद्ध चालू असतांना मी कुठे तडमडायला गेलो होतो. मला ही स्वतःची काही अमुल्य मते आहेत. तशी ती प्रत्येक विषयांवर असतात. म्हणा हा धागा आताच वर का आला तो वर राहावा म्हणून मी प्रतिसाद का दिला ह्याचे उत्तर सापडेपर्यंत ह्या विषयावर माझे अमुल्य मत व्यक्त करणार नाही. धागा वाचून माझ्या विचारांना कलाटणी मिळाली, हे मात्र नमूद करतो.

आयला... नवीन घडामोडी आणि स्त्री - पुरुष समानता ह्याचा नक्की संबंध काय? म्हणजे स्त्री - पुरुष समानतेच्या गप्पा करणार्‍यांनी "महिलांसाठी बंदिस्त दालन" मागु नये?? आणि माझे प्रतिसाद एवढे रोचक वाटतच आहेत तर हे ही आवडलं असेलच..

स्त्री -पुरुष ह्यांमध्ये निसर्गतः शाररिक आणि मानसिक पातळीवर भेद (असमानता) आहेच.

आणि ह्याच असामनते पोटी आम्हाला आमच्या "प्रायवेट" गफ्फा हाणायला जागा पायजेलच...!! स्वगत :- ह्या बाप्यांना हवय तरी काय? आम्ही गप्पा मारुच नयेत की मारल्या तर ह्यांना ऐकायला मिळाव्यात!!