इतके सगळे वाईट लोकं असताना फक्तं हिटलरवरच आगपाखड का ? या म्हणण्याला काय अर्थं आहे. बाकीचे वाईट आहेत म्हणून हिटलर समर्थनीय कसा ठरू शकतो? लंकेचा राजा रावण देखील पराक्रमी होता. त्याने युद्धात इंद्रालादेखील हरवले होते. तो ज्ञानी होता आणि अनेक गुण होते. पण त्याच्यात काही दुर्गुण होते. त्याने स्वतःच्या कर्माने रामाबरोबर युद्ध ओढवून घेतले आणि त्याचा सर्वनाश करून घेतला, हे सर्वश्रुत आहे. पण कुणीही रावणाला महात्मा म्हणत नाही आणि त्याच्या गुणांना सलाम करीत नाही. हिटलर राष्ट्रप्रेमी होता आणि त्याने आपल्या राष्ट्राच्या अपमानाचा बदला घेतला हे जरी खरे असले (मग त्याच न्यायाने तुम्ही कसाब आणि अफजल गुरूला सलाम करणार का? ) तरी त्याच्यासाठी त्याने जाणिवपूर्वक काही केले असे मी मानत नाही. कारण पहिले महायुद्ध संपल्यावर तो बेकार होता तेव्हा तो उपजिविकेचे साधन शोधत होता. त्यावेळी त्याच्या मनात नॅशनल सोशॅलिझम वगैरे विचार अजिबात नव्हते. केवळ योगायोगाने तो नाझी संघटनेच्या एका सभेला हजर राहिला (त्यावेळी फक्त हाताच्या बोटावर मोजण्याइतकेच सदस्य तेथे होते ). हिटलर कडे असलेल्या आमोघ वक्तृत्व गुणामुळे त्याला संघटनेत महत्वाचे स्थान प्राप्त झाले. आणि त्याच्या काळात जर्मनीची जी आर्थिक भरभराट झाली त्यात त्याचे स्वतःचे योगदान किती होते हा वादाचा मुद्दा होऊ शकतो. त्याच्या (कॅरिझमॅटिक म्हणता येईल अशा) व्यक्तीमत्वाच्या आणि वक्तृत्वाच्या प्रभावाने त्याला अनेक निष्ठावान आणि कर्तुत्ववान साथीदार लाभले होते. ही त्याची जमेची बाजू म्हणता येईल. त्याच्या पाठीमागे जर्मन जनता आली हे सत्य असले तरी स्वयंस्फुर्तिने कितीजण आले आणि एस एस , आणि नाझी संघटनेच्या दहशतीमुळे कितीजण आले हे देखिल बघायला लागेल. इतर लाखो जर्मन नागरिकांइतकाच तो राष्ट्रप्रेमी होता असे म्हणणे योग्य ठरेल. पण त्याच्या इतर अनेक अवगुणांमुळे त्याचा हा गुण मातीमोल ठरला.

अवांतर -अनेक जाती आणि धर्मात वाटल्या गेलेल्या भारतासारख्या देशात अनेक नेत्याना आणि बर्‍याच लोकाणा पण हिटलर चे आकर्षण का वाटते याचे उत्तम विश्लेषण करणारा पटकन वाचता येणारा लेख. हिट्लरी वृत्ती वर पण प्रकाश टाकणारा. http://www.thedailybeast.com/articles/2012/11/30/hitler-s-strange-afterlife-in-india.html

काही प्रतिसाद वाचून, ह्या लोकांनी हिटलरला अंगाखांद्यावरती खेळवले असावे किंवा त्याच्या खांद्याला खांदा लावून लढाई तरी केली असावी असे वाटते आहे.

लेखकाशी सहमत. मला हा लेख आवडला. बाकी नाण्याची महत्वाची बाजू खूप छान मांडलीत.

नरेंद्र मोदींना शिव्या दिल्या की आपण बुध्दिवादी आहोत हे सिध्द होत असावे असे दिसते एकंदर. कांग्रेस कडुन एक-एक मिसळपाव मिळालेला दिसतोय... की अकबरुद्दीन ओवेसी ने बिर्याणी खाऊ घातली असे म्हणावे..!! बाकी अकलेचे तारे छान तोडतात आपण..

फक्त या फटू पुरता हा माणूस आपल्याला आवडतो !

भारताला सुद्धा सध्या एका हिटलरची गरज आहे. हिंदूधर्माविरुद्ध कारवाया करणार्‍यांची जमात नष्ट करण्याची वेळ आली आहे. अगदी गॅस चेंबर मधे घालुन्.....च्यायला तेव्हाच का नाही हिटलरने बाकीच्या जमाती संपवल्या??? अवांतर - नरेंद्र मोदींना माझा पुर्ण पाठिंबा आहे. त्यांच्या सर्व कार्यासाठी. त्यांना पुढील वाटचालीसाठी शुभेच्छा.

हिंदूधर्माविरुद्ध कारवाया करणार्‍यांची जमात नष्ट करण्याची वेळ आली आहे.

एकदम "जमात"? म्हणजे कोण-कोण, हो? बाकी, नाझी छळछावणीचा क्रूर अनुभव घेऊनही ज्या माणसाची विवेक आणि विनोदबुद्धी जीवंत राहीली, त्या P G Wodehouse चं एक वाक्य आठवलं.. "I don't hate in plurals.." बाकी चालु द्या.. हिटलरच्या हिरोगिरीबद्दल बोलणारे लै पाहीलेयत, पण तो एक वंशद्वेषी, क्रूर हुकूमशहा होता ज्याने आपल्या राक्षसी महत्त्वाकांक्षेपायी ज्यू आणि इतर नागरीकांची (सरतेशेवटी त्यात जर्मन "सुपेरीयर रेस" वालेही आले) नृशंस हत्या करवली, हे सत्य आहे आणि राहील. फक्त "तत्वांवर असलेल्या निष्ठेमुळे" केलेले क्रौर्य/ चुका जर क्षम्य ठरत असेल, तर ह्या जगात कुणालाही कुठल्याही गोष्टीसाठी शिक्षा होऊ शकत नाही.. Everything can be justified then..

ज्यु लोकांनी सत्याग्रह करायला हवा होता ... असं आपलं उगाचच एक मत आहे . ;)

३_१४ विक्षिप्त अदिती, धागा हिटलरबद्दल आहे विसरल्या वाटतं --

माहितीपूर्ण लेख .... सुंदर

राष्ट्रभक्ती आणि माणुसकी यात प्राथमिकता द्यायची वेळ आली तर ती माणुसकीला द्यावी

अर्थातच चुकीचं वाक्य. उदाहरणार्थ, जर सगळे काश्मिरी पाकिस्तान च्या किंवा आझाद काश्मिर च्या बाजूने असतील तर त्यांना स्वातंत्र्य देणार का? अर्थातच् नाही. काश्मिर माणूसरहित करायची पाळी आली तरी नाही. यात प्राथमिकता राष्ट्रभक्ती लाच.

जाणारे जीवानीशी गेले, त्यांचा जीव घेणार्‍या हिटलरनेही आत्महत्या करुन आता ६८ वर्षं झाली. पब्लिक मात्र उगाच शिळ्या कढीला उत आणून आपले कंड शमवून घेत आहे. च्यायला, जसा काही इथे तावातावाने कीबोर्ड बडवला म्हणजे जगाचा ईतिहास बदलणार आहे.

आमच्या बवेरियन राज्याकडे माईन कांफ चे कॉपी राईट हक्क आहेत. ते २०१५ ला संपल्यावर ह्या पुस्तकाचे अधिकृतरीत्या प्रकाशन करणार आहेत. व ह्याचे एक शालेय वर्जन सुद्धा असणार आहे. ह्या पुस्तकाची अधिकृत इंग्रजी प्रत आली की तिचे मराठी अनुवाद करून जो प्रकाशक महाराष्ट्रात आणेल त्यावर पैसा व कीर्ती व अपकीर्ती असे बरेच काही पदरी पडेल थोडक्यात ते लोकप्रिय होतील ह्याची नोंद घ्यावी, ह्या पुस्तकावर भारतात बंदी येईल की नाही किंवा यावी की नाही ह्यावर एक वेगळा धागा निघू शकतो , , पण रस्त्यावरून पायरेटेड माल विकत घ्यावा लागणार नाही.एवढे नक्की मुळात ह्या लेखात हिटलर व त्यांचे राष्ट्र प्रेम ह्या अनुषंगाने लेखन झाले. ह्या लेखात कोठेही त्याने केलेल्या हत्या कांडाचे समर्थन केले नाही आहे , तेव्हा त्या मुद्द्याला येथे आणून लेखात लिहिलेले इतर मुद्दे दुर्लक्षित करणे योग्य नाही असे मला वाटते. हिटलर विषयी माझे मत मी गांधी ह्यांच्या वरील एका लेखात लिहिले होते. एका व्यक्तीची धोरणे ,तत्वे , मत व इच्छा सर्व देशावर ह्या ना त्या प्रकारे लादण्यात आल्या तर देशाचे नुकसान होते , मुळात हिटलर सारखा हुकुमशाह जगात वेळोवेळी प्रस्थापित राष्ट्रांनी ,व्यवस्थेने निर्माण केले. हे आपले मत तेंडुलकरांचं घाशीराम कोतवाल हे नाटक सांगत , आपली मराठी ह्या संकेत स्थळावर तेंडुलकरांचे हे मत नाटकाच्या मध्यंतरात मांडले आहे. सद्दाम हुसेन ची निर्माती व त्याला पोसणे पुढे त्याने इराणी जनतेवर रासायनिक शस्त्रे वापरणे व कुर्दिश लोकांचा संहार करणे अश्या घटना ताज्या आहेत. हिटलर चा उदय एका रात्रीत झाला नाही. त्याची जर्मनीत वाढती लोकप्रियता ,त्याचे वाढते प्रस्थ त्याने केलेली शस्त्र सज्जता ब्रिटन व फ्रांस ला दिसू नये व खुपू नये असे मानले तर तर तो त्यांच्यावर त्यांच्या साम्राज्य वादी धोरण ज्या दूरदृष्टी व बुद्धी चातुर्य व व्यावहारिक व वास्तववादी दृष्टिकोनावर संशय घेण्यासारखे आहे. तेव्हा वाईट ,चांगले , पाप पुण्य ह्यांचा हिशोब चित्रगुप्त ठेवत aah , एखाद्याला जर्मनीला प्रगतीपथावर नेणारा हिटलर आवडतो हिटलर चा उदय होण्यास जरी फ्रेंच व ब्रिटन ने प्रत्यक्ष मदत केली नाही तरी पहिल्या महायुद्धानंतर जर्मनीला भिकेला लावणाऱ्या ह्या साम्राज्यवादी देशांनी त्याला जर्मनीत मोठा होऊ दिले , म्हणजे अप्रत्यक्ष मदत केली. त्याने एवढे जिप्सी व ज्यू मारे पर्यंत हे झोपले होते का मुळात हिटलर हा नाझी भस्मासुराचा उदयास्त मध्ये सांगितला तेवढा हुशार नव्हता. हे त्याने शेवटी केलेल्या अनेक चुकांमधून दिसून येते. पण तरी त्याला घाशीराम ने पुण्यात घातला तसा गोंधळ युरोपात सुरवातीला ह्या बड्या राष्ट्रांनी का घालू दिला ह्याचे उत्तर आहे रशियन साम्यवाद भांडवलशाही च्या मुळावर असलेला साम्यवादाचा युरोपातील तरुण व बुद्धिजीवी वर्गावर पगडा बसत होता. ह्याचे कारण भांडवलशाही तेव्हा सुद्धा भले लोकशाहीत नांदत असली तरी लोकशाही चा अर्थ व्यापाऱ्यांनी व्यापारासाठी चालवलेला मोठा व्यापार असे होते. सामान्य कष्टकरी व सुशिक्षित वर्गाला राजकारणात म्हणावे तेवढे स्थान नव्हते त्यांची संभावना वर्किंग क्लास अशी होती. फ्रांस पासून थेट भारतासारख्या वसाहतीत समाजवादी विचार सुशिक्षित हुशार तरुणांमध्ये रुजले होते. के जी बी चा इतिहास हे पुस्तक वाचतांना असे कळले की भारतात सुरवातीला जे कम्युनिस्ट पक्ष उभारले गेले त्यांच्यात व मॉस्को मधील संवाद व ताळमेळ भारतातील इंग्रजांनी आय बी ने पकडला होता. थोडक्यात प्रत्यक्ष युद्ध न करता किंवा आपली माणसे जगभर न पाठवता त्यांची विचारसरणी युरोपात लोकप्रिय होत होती. भारतात सुरवातीला बुद्धिजीवी वर्गात असलेले साम्य वादाचे जीवघेणे आकर्षण व त्यासाठी सर्वस्व त्यागाची वृत्ती पहिली तर युरोपात हा धोका साम्राज्यवादी राष्ट्रांनी पहिला. व ओळखला. तेव्हा प्रत्यक्ष रशिया वर हल्ला करणे हे काही मागास देशात वसाहत बनवण्याइतके सोपे नव्हते. मुळात इंग्रज व रशिया ह्यांच्यात अफगाण साठी द ग्रेट गेम अनेक दशके चालला होता. तेव्हा मांजराच्या गळ्यात घंटा घालणार कोण असा यक्षप्रश्न होता. इराण चा खात्मा करण्यासाठी सद्दाम व साम्यवादाचा निकाल लावण्यासाठी पहिले हिटलर व सरत शेवटी तालिबान , अल कायदा ची निर्मिती झाली. जे हिटलर करू शकला नाही ते तालिबान ने करून दाखवले. दुसरे महायुद्ध संपले व रशिया एक प्रभावी राष्ट्रे ,महासत्ता म्हणून उदयास आले व त्यांच्या सोबतीने शीत युद्ध सुरु झाले , आणि ते शेवट पर्यंत शीत राहिले कारण रशियावर प्रत्यक्ष हल्ला चढवणे दुसर्या महायुद्धाच्या आधी व नंतर दोस्त राष्ट्रांना परवडणारे नव्हते , हेच नेमके हिटलर विसरला व विशाल रशियात घुसला व आमच्या आजे सासऱ्याला तेथे हिम निद्रा घ्यावी लागली. काट्यानेच काटा काढावा म्हणून पहिले ब्रिटन व मग अमेरिकेने अनेक हुकूमशहा पोसले. त्यांच्या काळात जनतेवर झालेले अत्याचारांना खुली सूट दिली. फार लांब कशाला जायचे तर पाकिस्तान मध्ये झिया ला भारतात काश्मीर व खलिस्तान दहशतवाद सुरु करणे त्याचवेळी अण्वस्त्र सज्ज होणे अश्या अनेक गोष्टींकडे दुर्लक्ष केले. रशियन मारे पर्यंत लादेन अमेरिकेसाठी निरुपद्रवी होता. जेव्हा त्याने अमेरिकन मारले तेव्हा मग तो अचानक दहशतवादी झाला. अचानक प्रगत देशाला हिरवा दहशतवाद दिसला. मग हिटलर ने भारतीय तर मारले नाही त्याने संपवला वसाहतवादी फ्रेंच व ब्रिटनचा तोरा आणि त्यांच्या सामाजिक व सार्वजनिक जीवनाचा वाजवला बोर्या हिंसा ,युद्ध काय असते हे त्याने ह्या साम्राज्यवादी देशाच्या जनतेला दाखवले. इतके दिवस आपले देश दूर वसाहतीत तेथील स्थानिक लोकांना गुलाम म्हणून विकतात तेथे अत्याचार करतात , त्यांचे अनेक शतके आर्थिक व सर्वच बाजूने पिळवणूक करतात. त्या काळातील अंदमान व तेथे काळे पाण्याची शिक्षा भोगणाऱ्या ब्रिटीश सरकारच्या राजकीय कैदी मानवतेच्या सर्व बंधने डावलून शिक्षा भोगत होते त्यांच्यासाठी कोणी अश्रू ढाळले नाही. आपण मात्र जगात घडलेल्या सर्व वाईट गोष्टींविषयी उर बडवून रडायचे ह्याला काय अर्थ आहे , बळी तो कान पिळी हे त्रिकालाबाधित सत्य आहे , भारत वसाहत असतांना जनरल डायर निर्दोष सुटला, तेव्हा आज भारताची ब्रिटनला व्यापार , गुंतवणूक व इतर अनेक गोष्टीसाठी गरज आहे तेव्हा त्यांच्या पंतप्रधानाला कंठ फुटला. आंतरराष्ट्रीय राजकारण नैतिकता ही देशाच्या सीमेवर संपते ह्या राजकारणात दोन अधिक दोन ह्याची शून्य किंवा चार अशी दोन उत्तर असतात द्यायचे की घ्यायचे ह्यावर अवलंबून असतात. हिटलर ने अत्याचार केले म्हणून तो वाईट मग रेड इंडियन चे अमेरिकेत गोर्‍या लोकांनी जे केले ते काय आहे , आज फिलीस्तानी ,इराकी ,अफगाणी भागात मरणारे निरपराध नागरिक व अनेक देशात आपल्या मर्जीचे सरकार यावे म्हणून घाणेरडे राजकारण करून जगाच्या अनेक खंडात अनेक देशात जे निरपराध लोक मारल्या गेली ,मारल्या जात आहेत , मारली जाणार आहेत त्यांचा साठी कोणी टाहो फोडायचा . हे करणारी प्रगत राष्ट्रे त्यांनी विकसित केलेली टेक्नोलॉजी, व त्यांचा चंगळवाद आपण सर्वच आवडीने स्वीकारतो तेव्हा त्यांच्या अश्या कृत्यांकडे आपण डोळेझाक करतो. मग एकटा हिटलर वाईट बाकीचे मात्र जगाला अमेरिकन ड्रीम देणारे देवदूत असा भेदभाव का विषारी वायुने मरणारे ज्यू बद्दल सहानुभूती तर १० ते वीस माणसांकडून बलात्कार झाल्यावर गळा चिरून मेलेल्या हिंदू , सिंधी ,शीख महिलांच्या बाबत बद्दल जगाला माहिती तरी आहे का पाकिस्तान निर्मितीच्या वेळी आपण सुद्धा हिंसा पहिली आपल्याला जगाने आजतागायत सहानुभूती दाखवली का की आपण आपल्यावर झालेल्या अन्यायाचे जगात लॉबिंग किंवा मार्केटिंग करू शकलो नाही. ही आपली चूक समजायची का माझा एक आफ्रिकन मित्र म्हणाला होता एकदा मेला की तुम्ही सुटला पण गुलाम म्हणून जगणे म्हणजे रोज हजार दा मरणे हे त्यांच्या अमेरिकन पूर्वजांचे उद्गार आहेत. अन्याय करणारे ह्या जगात अनेक आहेत व होते व असणार आहेत. एकट्याला दोष देऊन काय फायदा. दुधात मिसळलेले पाणी काढून दुध पिणारा राजहंस आणि त्याची दंतकथा आपणास ठाऊक आहे , कुठलाच व्यक्ती परिपूर्ण नसतो ,महात्मा नसतो, त्यांच्यात असणारे वाईट गुण सोडून चांगले गुण घेणे केव्हाही योग्य. आज ज्यू राष्ट्रांशी आपले मैत्रीचे संबंध आहे , त्यांच्याकडून दहशतवादाच्या विरुद्ध प्रशिक्षण तर आपल्याला मिळत आहे पण त्याच सोबत आपला पिढीजात व्यापारी वर्ग व त्यांचा पिढीजात व्यापारी समाज व्यापारात एकत्र येत आहेत. आंतरराष्ट्रीय स्तरावर लॉबिंग आपण शिकत आहोत करत आहोत , भोंगळ आदर्शवादाला तिलांजली देऊन म्यानमारच्या हुकुमशाहीचे भारतात स्वागत करत आहोत त्याचवेळी तेथील लोकशाहीच्या प्रणेत्या महिला नेत्याचे सुद्धा आपण भारतात स्वागत करत आहोत ,थोडक्यात चीन पासून म्यानमार दूर राहावा म्हणून जमेल ती कुटनीती करत आहोत , ह्यापुढे आपण चित्र गुप्त असल्याच्या अविर्भावात कधी काळी घडलेल्या घटनेवर गळा काढण्याच्या अगोदर आपल्या देशाचा हिताचा विचार महत्त्वाचा ठरतो , आपल्याला इराण व ज्यू राष्ट्रे अश्या दोन भिन्न विचारसरणी असलेली राष्ट्रे ज्यांच्याकडून अनेक हिंसक कृत्ये काळाच्या ओघात घडली आहेत ती भारतासाठी एकाचवेळी विविध कारणासाठी उपयुक्त आहेत व म्हणूनच ते आपले मित्र राष्ट्रे आहेत.