परदेशात घर विकत घ्यावे का? असल्यास काय काळजी घ्यावी?

फ्लोरीडा मधे शोर्ट टेर्म गुन्तव्नुक ठिक नाही (मिन डाउन २५%) टोरोन्टॉ, वेनुव्र्र लोन्ग टेर्म साटी ठिक ...(मिन डाउन २५%) सिन्गपोर वा होन्कोन्ग लोन्ग टेर्म साटी ठिक ... (मिन डाउन ५०%) अवान्तर : "मुली झाल्याने काही वर्षांनंतर भारतात परत जाण्याचा विचार करत आहे", मुलगा झाला अस्ता तर..?

"मुली झाल्याने काही वर्षांनंतर भारतात परत जाण्याचा विचार करत आहे" मलाही हे खटकलं... याबाबत अधिक स्पष्टीकरण द्याल का? किंवा तो शब्दप्रयोग कृपया वगळाल का? (धाग्याचं काश्मीर होऊ नये म्हणून नम्रपणे विचारणा करीत आहे) आता मूळ विषयाबद्दलः १. ज्या कुठल्या देशात घर घेणार तिथली किमान पर्मनंट रेसिडेन्सी असल्याशिवाय तिथे घर घेऊ नये. २. घराच्या एकूण किंमतीच्या किमान २०% डाऊन करायची तयारी ठेवावी. ३. उरलेल्या कर्जाची परतफेड आपल्याला करता येण्याजोगे आपले उत्पन्न आहे याची खात्री करून घ्यावी. ४. मासिक खर्चात फक्त कर्जाचा हप्ताच नसतो तर आणखी प्रॉपर्टी वगैरे टॅक्सेससुद्धा असतात हे ध्यानात घ्यावं ५. अपार्टमेंटमधून घरात गेल्यावर इतर सर्व बिले (वीज, पाणी, इत्यादि) वाढतात याची जाणीव असू द्यावी ६. घर घेतल्यानंतरही त्या घरात आपल्याला हवे तसे खर्च (काही डागडुजी, काही फेरफार, फर्निचर इत्यादि) करण्यासाठी किमान २० ते ३० हजार डॉलर्स (अमेरिकेत घर असल्यास) बाजूला काढून ठेवलेले असावेत. ७. या सर्वांव्यतिरिक्त आपल्या दरमहा घरखर्चाच्या (ह्प्ता धरून) किमान ८ ते १० पट रक्कम बॅन्केत असावी. म्हणजे घर घेतलं आणि जर जॉब गेला तर किमान ८ ते १० महिने तरी रस्त्यावर पडायची वेळ येणार नाही. सारांश काय, तर घर घेण्याइतकी आपली आर्थिक पात्रता आहे याची खात्री करून घेऊनच मग या फंदात पडावं. अमेरिकेतला आजचा रियल इस्टेट क्रायसिस उद्भवण्याचे प्रमुख कारण (तशी बरीच कारणे आहेत पण हे प्रमुख) हे बर्‍याच लोकांनी आपली परतफेड करण्याची पात्रता लक्षात न घेता हावरटपणे घरं घेतली हे आहे. घर घेण्याचे फायदे बरेच आहेत. इक्विटि बिल्डअप, टॅक्स ब्रेक, फॅमिलीसाठी भरपूर मोकळी जागा, सोशल स्टॅन्डिंग, मुलांसाठी आवडीची शाळा, लाईन ऑफ क्रेडिट इत्यादि इत्यादि. पण ते सर्वांना ठाउक असल्याने इथे लिहित नाही.

परवडत नसेल तर बँकेचा हप्ता देणे बंद करावे. जो पेर्यंत बँक अर्धे लोन माफ करत नाही, किंवा हप्ता परवडेल एवढा खाली आणत नाही किंवा घर ताब्यात घेत नाही, तो पर्यंत बँकेला पैसे न देता फक्त भाडेकरु कडुन भाडे घेत रहावे. या बेकार परीस्थीतीत घराचा ताबा घेण्यापेक्षा किणतीही बँक दोन-चार महीन्यानी नक्कीच ३० ते ५०% कर्ज माफ करेल. या पर्यायाकडे शेवटचा पर्याय म्हणुन पहावे. यात बेकायदेशी असे काही नाही. सर्व मोठ्या कंपन्या आणी बँका सुद्धा त्यांचा वाईट गुंतवणुकीचे हेच करत असतात. > "मुली झाल्याने काही वर्षांनंतर भारतात परत जाण्याचा विचार करत आहे" > मलाही हे खटकलं... याबाबत अधिक स्पष्टीकरण द्याल का मुली १५ / १६ वर्षांच्या झाल्यावर ईकडच्या रुढीनुसार वेगळ्या / बॉयफ्रेंड बरोबर (लग्न न करता) राहु लागतील या भीतीने कित्येक लोक मुली ८ - १० वर्षांच्या झाल्यावर परत येतात. मुलीचे लग्न होईपर्यंत तीची जबाबदारी पालकांची हे मनावर बिंबले असल्यामुळे असेल कदाचित.

चुकीच्या जागी दिलेला प्रकाटाआ.

परवडत नसेल तर बँकेचा हप्ता देणे बंद करावे. जो पेर्यंत बँक अर्धे लोन माफ करत नाही, किंवा हप्ता परवडेल एवढा खाली आणत नाही किंवा घर ताब्यात घेत नाही, तो पर्यंत बँकेला पैसे न देता फक्त भाडेकरु कडुन भाडे घेत रहावे. या बेकार परीस्थीतीत घराचा ताबा घेण्यापेक्षा किणतीही बँक दोन-चार महीन्यानी नक्कीच ३० ते ५०% कर्ज माफ करेल. या पर्यायाकडे शेवटचा पर्याय म्हणुन पहावे. यात बेकायदेशी असे काही नाही. यात मला दोन धोके दिसतात... १. बॅन्क घर ताब्यात घेईल किंवा कर्ज रि-निगोशियेट करेल पण या सर्व व्यवहारात त्या माणसाच्या पर्सनल क्रेडिट रेटिंगची वाट लागेल. आणि मग पुन्हा जेंव्हा काही बेसिक गरजांसाठी आवश्यकता असेल (सध्याची गाडी मोडल्यावर दुसरी गाडी घेतेवेळी, नवीन अपार्टमेंट रेन्ट करतांना, नवीन जॉब घेतेवळी) तेंव्हा प्रॉब्लेम्स येऊ शकतात. २. जर बॅन्केचा हप्ता न भरता फक्त भाडं घेत राहिलं आणि जर बॅन्केने घर ताब्यात घेण्यासाठी त्या भाडेकरूवर एव्हिक्शन नोटिस लावली तर तो भाडेकरू लीज पूर्ण व्हायच्या आत घर सोडावं लागलं म्हणून मालकाला कोर्टात खेचू शकतो. मग त्या अडचणीला तोंड द्यावे लागेल. तेंव्हा हे धाडसी उपाय करण्याअगोदर वकिलाचा सल्ला घ्यावा असं मला वाटतं...

बुकमार्क करते आहे हा धागा. कधीतरी उपयोगी पडेल.

कशाला उपयोगी पडेल हा धागा, घर घ्यायला, बँका बुडवायला का धाग्याचा खफ करायला, मला तर काय वाटतं परदेशात घर घेणं हे प्रत्येकाच्या शुन्यलब्धी परांचन गतिवर अवलंबुन असावं कारण एकदा परांचन गति कमी होउ लागली की आसाभोवती फिरण्याचा वेग कर्जदार आणि बँक आणि भाडेकरु यांच्या एकमेकांपासुन असणा-या अंतरावर व त्यांच्या परस्पर व्यास व त्यांच्या विक्षिप्त विचलन गतीच्या डिफर्नशियल इक्वेशन च्या महत्त्म भाजकावर अवलंबुन असतो. आणि कर्ज घेणारा ते कर्ज फेडेल का नाही ते बँकेनं त्याचा आणि आपला ऑरा एकमेकांना छेदतो का टँजेशिअल जातो हे चेक करुन ठरवावं, वर धनंजयने दिलेली आयडिया ध्रुविय प्रदेशात घर घेण्यासाठी अ‍ॅक्सिस बँकेकडुन कर्ज घेण्यासाठी वापरता येईल, तेवढाच अजुन एक अक्ष आणि त्याचं ध्रुविय अंतर व ध्रुविय प्रदेशातल्या घरातला गोठलेला भाडेकरु व गोठवेलेले कर्ज खाते, सगळं एकदम जुळुन येईल. धनाजीराव, जायचं का रविवारी धुवावार, साइड बिजनेस करायला..

घर घेण्याचे फायदे-तोटे याबद्दल. अपार्टमेंट मध्ये भाडे भरत राहण्यापेक्षा स्वत:चे घर घेऊन तितक्याच पैशात कर्जाचा हप्ता भरता येईल आणि काही वर्षानंतर स्वत:च्या मालकीचे घर होईल या हेतूने घर विकत घेतले जाते. घर घेण्यापूर्वी काही गोष्टींचा गंभीरपणे विचार करण्याची आवश्यकता आहे. मुख्य म्हणजे तुम्ही किती वर्षे त्या घरात रहाणार, तुमच्या घराची किंमत तुमच्या उत्पन्नाच्या कितीपट आहे, घराच्या हप्त्याव्यतिरिक्त खर्च काय आहेत आणी किती आहेत (property tax, home insurance, maintenance etc) याचा विचार करणे पण आवश्यक आहे. माझे Thumb rule म्हणजे किमान ५ वर्षे त्याच घरात राहिले पाहिजे, वार्षिक उत्पन्नाच्या ४ पट किंवा कमी घराची किंमत हवी, घराच्या किमतीच्या १% किंवा कमी किमतीत भाड्याने घर मिळत असेल तर घर विकत घेऊ नये. (या Thumb rule बद्दल स्पष्टीकरण हवे असेल तर मी सांगू शकेन, पण मूळ प्रश्न तो नाहीये, म्हणून आत्ताच काही लिहित नाही. मी हा विचार फक्त अमेरिकेतच नाही, तर भारतात पण करीन. जर ५० लाखाचे घर २५,००० रुपये महिना भाडयाने मिळत असेल तर मग विकत कशाला घ्या? ) घर घेण्याचे फायदे जसे जसे कर्ज कमी होत जाईल तसे तसे हळूहळू घराची मालकी आपल्याला मिळते. काही वर्षानी कर्जमुक्त स्वत:च्या घरात राहता येते. (अपार्टमेंट मध्ये भाडे वाढत जाते आणी मालकी मिळत नाही). अजून एक फायदा म्हणजे अपार्टमेंट पेक्षा मोठ्या जागेत स्वत:ला हवे तसे राहता येते. (घराला आतून भडक लाल किंवा निळा रंग देता येतो.) बाकी अनेक गोष्टी आहेत ज्या इथे लिहित नाही जसे सामाजिक स्थेर्य, बागकाम करता येणे इ. अमेरिकेत घर घेण्याचा आणी ग्रीनकार्डचा काही संबंध नाही. मी स्वत: ग्रीनकार्ड होण्यापूर्वी घर घेतले आहे. २०% down payment हे सुद्धा खरे नाही. मी ५% देऊन घर घेतले. सध्याच्या Fannie Mae guidelines प्रमाणे २०% down payment लागते, पण जर क्रेडीट रेटिंग उत्तम असेल तर त्यालाही मार्ग आहे. पण महत्वाचे म्हणजे घर बाळगणे परवडणार आहे का ते बघणे महत्वाचे आहे. >> परवडत नसेल तर बँकेचा हप्ता देणे बंद करावे. जो पेर्यंत बँक अर्धे लोन माफ करत नाही, किंवा हप्ता परवडेल एवढा खाली आणत नाही किंवा घर ताब्यात घेत नाही, तो पर्यंत बँकेला पैसे न देता फक्त भाडेकरु कडुन भाडे घेत रहावे. वरील विधान जरा धाडसी आहे, असे म्हणेन मी. बँक धंदा करायला बसली आहे. मालकाने कर्जाचा हप्ता भरला नाही, तर बँक अर्धे लोन माफ करणार नाही. Bank would rather foreclose a house and then sell it in the market for pennies for a dollar, in the process they will ruin the credit rating of the borrower. (In reality, bank probably would have sold the loan to Fannie Mae, Freddie Mac and they will do the foreclosure.) माझ्या मते तर सध्या real estate investment करायची सुवर्ण संधी आहे. फक्त तुम्ही कुठे घर विकत घेता आणी तुम्हाला घराच्या किमतीच्या १% इतके भाडे दर महिन्याला मिळते की नाही ते बघणे महत्वाचे.

हुच्चानी हुच्चांसाठी काढलेला हुच्च धागा --डोम्बीव्लीतही घर न परवडणारा ( निच्चभृकथेतील स्पाकुमार)

धाग्यातलं परत जाण्याविषयीचं वाक्य वाचून माझ्या सर्व परदेशस्थ मित्रांची आठवण झाली. आपण कधीतरी परत जाणार आहोत किंवा (काही वर्षांनी) परत भारतात जायचं यासाठी एक कारण सतत जागृत ठेवावं लागतं. प्रत्यक्ष परत भारतात कधी न येता... पण मनाच्या समजुती (?) साठी "पुढे कधीतरी" आपण नक्की परत जाऊ यासाठी सॉलिड कारण सतत मनात गणितातल्या "हातच्या"सारखे धरुन ठेवून. ते लोक खरंच सुखी की जे मोकळेपणाने स्वतःशी मान्य करतात की आपण इथेच रहायचे. आणि घरबीर घेण्याच्या योजना करुन यथावकाश घेऊन सेटल होऊनही टाकतात. नपेक्षा मग, ........ पोरांचा विचार, आईबाबांचा विचार, आपल्या संस्कृतीचा विचार, इथे परदेशात शिल्लक टाकलीच पाहिजे तरच भारतात जाऊन बस्तान बसवता येईल तस्मात सध्या कष्ट करुन कमवू आणि नंतर काही वर्षांनी परत जाऊ.. अशा असंख्य एक्स+१ "प्लॅनिंग्ज" पेक्षा सरळसरळ तिथेच डिक्लेअर करुन सेटल होणं चांगलं आणि स्पष्ट आहे. अर्थात ज्याचे त्याचे अनुभव ज्याच्या त्याच्या आसपासचे. काही जणांनी असे लोक खरंच परत आल्याचं म्हटलं आहे. परत येण्यामागचं कारण "तिथून जावं लागलं" असं नसून खरंच परत येण्याच्या ओढीने आले असतील तर मग मात्र मान्य करायलाच लागेल की असेही लोक असतात.

बिझिनेस सेन्स, भाड्याचे प्रमाण, कमाई वगैरे गोष्टी वाचून ड्वाळे पाणावले. मला वाटलं प्रश्न परदेशात घर घेण्यासंबंधी आहे, पण प्रत्यक्षात प्रश्न मात्र परदेशात प्रॉपर्टी घेण्यासंबंधी आहे असं दिसतंय.

बॅंकेचे कर्ज-हप्ते थकवणे- बँकेची अडचण- कर्ज रिनिगोशिएशन विषयावरची सुशिक्षित मराठी लोकांची (कदाचित इतर ठकांप्रमाणेच) अशी विचारसरणी बनली आहे/बनू लागली आहे हे पाहून मनापासून वाईट वाटले. :( स्वत: चुकीचा निर्णय घेतला याची जवाबदारी स्वत: घ्यायला नको? ती बॆंकेची अडचण जाणून बॆंकेवर लोटायची हे पटले नाही.

अनिवासी वा अनिवासी हितचिंतकांनी अनिवासी सदस्यांसाठी काढलेला धागा ! अनिवासी भारतियांच्या अनिवासी समस्यांवर निवासी सदस्यांनी मतप्रदर्श करावे काय ? किंवा "मंद *काही अनिवासी हे सॅमकाका माफ कर...' अशी कविता करावी काय ? जुने स्कोर सेटल करण्याची इच्छा असणारे 'काही' च्या जागी 'सारे' असा शब्द वापरु शकतात.

मी तरी बुवा एक स्वतंत्र बेटच विकत घेण्याचा विचार करत आहे. माझा हा चॉईस कसा वाटतो? :)