विद्या बाळ यांचे अखेरचे आवाहन

प
प्रकाश घाटपांडे यांनी
 ·  लेख
लेख
विद्या बाळ गेल्यानंतर त्यांच्या आदरांजली सभेत उल्लेख केलेले त्यांचे शेवटचे रेकॉर्डिंग. मार्च 2020 च्या मिळून सार्‍याजणी मधे आले आहे. स्वेच्छामरण या विषयी त्यांच्या आयुष्याच्या शेवटच्या टप्प्यात त्यांची मते काय होती हे जाणुन घेण्याची उत्सुकता होती. ------------------------------------------------------------------------- अखेरच आवाहन... मी विद्या बाळ, १०१, नचिकेत सोसायटी, प्रभात रोड, पुणे - ४, वय ८३ पूर्ण. आज मनाच्या एका अत्यंत गंभीर अशा; पण निर्णायक अवस्थेत बोलते आहे. हा विचार मी आजवर शेकडो लोकांशी बोललीये, पण कुणाला तो इतका गंभीर वाटला, कुणाला नाही, मीही कदाचित थोडी द्विधा मनस्थितीत असेन. पण आज मी अतिशय निर्णायक मनस्थितीत बोलतीये. माझे दात काढल्यामुळे थोडी अस्पष्टता येतीये ती समजून घ्या. मला असं म्हणायचंय की, मला केव्हापासूनच वाटतंय की माझ्या आयुष्याला आता अर्थ राहिलेला नाही. सगळे माझे प्रियजन सांगताहेत मला की, तुला खूप करण्यासारखं आहे, खूप आयुष्य पुढे आहे, पण मला स्वतःला प्रामाणिकपणे असं वाटतं की, त्याला अर्थ नाहीये, या पुढे बरं होणं, काम करणं, पहिल्या उमेदीनी बरं होऊन काही करणं ही माझी इच्छाही नाहीये आणि मला करायचंही नाहीये. जोशी हॉस्पिटलमध्ये मी ई.ओ.एल. फॉर्म भरलाय - ‘एण्ड ऑफ लाईफ' म्हणून. काही त्याला अर्थ नाहीये. कारण जोपर्यंत मी प्रत्यक्षात मरण्याच्या स्थितीत येत नाही. तोपर्यंत त्याचा काही उपयोग नाहीये हे माझ्या प्रत्यक्ष अनुभवातून लक्षात आलंय. तेव्हा हा जो विचार करून, विशेषतः आज विचार करून, मी असं ठरवते आहे की, मला यातून सुटकेचा मार्ग हवा आहे. तो लीगल नाही, हे मला २००% माहितीये; पण तरी तो मला हवा आहे. मला यावर एक मार्ग सुचतो तो असा : तो ४-८ दिवसात होणारा नाही, त्यामुळे सगळ्यांना सांगण्यास, जाहीर करण्यात आता अर्थ नाही, पण मी बोलतीये. माझ्या असं लक्षात आलं की, याच्यात माणसाच्या जवळ, सज्जन माणसाजवळ, जे नाही (त्याची गरज आहे). पण मला आज एक नवा विचार सुचलाय तो असा की, जी माणसं खरोखरच सुपारी देऊन काम करतात, त्या माणसांच्याकडे कदाचित म्हणजे उदाहरणार्थ क्रूर असे किंवा उद्देश नसलेले (लोक), सर्पमित्र (ज्यांच्याविषयी मला आदर आहे) किंवा त्या प्रकारचे लोक शोधणं आणि त्यांच्या मदतीनी यावर काहीतरी उपाय काढणं शक्य आहे. त्याला वेळ लागेल, पण ते कदाचित शक्य आहे. त्याला काही काळ लागेल तो घ्यावा. आणि माझी इच्छा आहे की त्यांनी तो (मार्ग) पूर्ण करावा ज्यामुळे तशी कुणावरच आरोपाची वेळ येणार नाही. कसं, काय, याचे डिटेल्स सिरिअसली ठरवावे लागतील. आज मी मनाच्या अत्यंत निर्णायक, भावनाविवश नसलेल्या अवस्थेत बोलतीये. इथे आज या बैठकीला सविता ही माझी सध्याची सेवक, विनीता माझी मुलगी, उर्मिला माझी सून, डॉ. मंगला नाही माया (हजर आहेत). इथे हॉस्पिटलमध्ये मी आत्ता ॲडमिट आहे, तिच्याशीही (मायाशीही) मी बोलले आहे. या सगळ्यांनी कृपया याचा नीट नीट नीट विचार करावा आणि जे जे लोक मृत्युशय्येवर आहेत, किंवा लवाटे यांच्यासारखे प्रामाणिकपणे अशाच अवस्थेत मृत्यूची वाट पाहताहेत त्यांना मार्ग मोकळा करून द्यावा. कृपया तुम्ही सगळ्यांनी इथे विचार करावा. आत्ता ही गोष्ट मोठ्यांनी बोलण्याची नाहीये; पण काही महिन्यात, वर्षात, याचा विचार करावा. आत्ता ते शक्य नाही मला माहितीये. मी तोवर थांबायला तयार आहे; पण कधीच न निघणाऱ्या मार्गापेक्षा हा मार्ग खूप चांगला आहे, अनेकांसाठी चांगला आहे, तुम्ही सर्वांनी यावर विचार करावा. हे सगळे विचार ऐकून घेतलेत आणि त्यातनं सगळे जण शांत, शहाण्यासारखा विचार करतील अशी मला आशा आहे. माझ्यावर लोकांनी इतकं अपार प्रेम केलंय की, मी असा निर्णय घेणं हे एका परीने खूप क्रूर आणि कृतघ्नतेचं लक्षण आहे. मला असं वाटतं की, अनेक लोकांच्या पुढील हितासाठी हा खूपच आणि विशेषतः माझ्यासाठी उपयुक्त (मार्ग) आहे. कृपया विचार करावा. माझ्या निर्णयाचं काही भलं करावं आणि व्यापक जनतेच्यासाठी काहीतरी करावं. विद्या बाळ २९ जानेवारी २०२० संध्या. ७.३०
वर्गीकरण
64139 वाचन
💬 प्रतिसाद (156)

प्रतिक्रिया

सुबोध खरे
Sat, 10/17/2020 - 12:15 नवीन
एखादी सोपी, सहज आणि सुखानं मरायची युक्ती (कोणत्याही मेडीकल किंवा तत्सम उपायांखेरिज) माणसानं इतक्या अनंत वर्षात का शोधली नाही असं मला वाटतं ! हि युक्ति १९३४ पासून उपलब्ध आहे. भूल देण्याचे औषध शिरेतून घेतले तर एक ते दहा आकडे मोजून होईपर्यंत माणूस गाढ बेशुद्धीत जातो. आणि हेच औषध अतिरिक्त मात्रेत दिले तर माणूस चिरनिद्रेत जातो. अशी अनेक औषधे उपलब्ध आहेत. परंतु हे औषध देण्याची कायदेशीर परवानगी समाजाने/न्यायसंस्थेने द्यायची असते. कारण मृत्यू हा अपरिवर्तनीय (इर्रेव्हर्सिबल) आहे. हि प्रक्रिया उलट फिरवणे अशक्य आहे. त्यामुळे याची जबाबदारी कायद्याने घेणे आवश्यक आहे, वैद्यकीय तज्ज्ञाने नव्हे. अमेरिकेत मृत्युदंडाची शिक्षा अशीच दिली जाते. (Lethal injection). दुर्दैवाने एखाद्याला असाध्य असा वेदनादायी रोग झाला असेल तरी त्याचे आयुष्य दुःखहीन( painless) करता येणारी औषधे पण अस्तित्वात आहेत त्यामुळे त्याला इच्छा मृत्यू दिला पाहिजे कि नाही हा प्रश्न वैद्यकीय नसून सामाजिक आहे. मला स्वतःला वैद्यकीय तज्ज्ञ म्हणून एखाद्याला असे इंजेक्शन देणे फार कठीण जाईल. अगदी तो माणूस समाजासाठी अत्यंत धोकादायक/ उलट्या काळजाचा निर्ढावलेला गुन्हेगार असेल तरी. डॉक्टर म्हणून मी कितीतरी मृत्यू डोळ्यासमोर पाहिलेले असले तरी. अतिदक्षता विभागात एका रात्रीत दारूमुळे यकृत खराब होऊन तीन मृत्यू मी पाहिले आहेत आणि त्याचे प्रमाणपत्र हि दिले आहे. परंतु या सर्व वेळा त्यांना वाचवण्याचा आटोकाट प्रयत्नही केला होता. तेथे हतबलताही येते. परंतु आपल्या हाताने एखादे आयुष्य संपवणे हि प्रक्रिया फार वेदना दायक आहे. टेस्ट ट्यूब बेबीच्या उपचारात एका वेळेस तीन गर्भ असतील तर त्यातील एक किंवा दोन गर्भ असे "कमी" (EMBRYO REDUCTION) केले जातात. ७-८ आठवड्याला सोनोग्राफी करून जो सर्वात चांगला ( एक किंवा दोन)गर्भ असेल तो ठेवून इतर गर्भ पोटॅशियम क्लोराईडचे इंजेक्शन देऊन "कमी" केले जातात. सोनोग्राफी करत असताना त्या गर्भाचे हृदयाचे ठोके दिसत असताना पोटॅशियम क्लोराईडचे इंजेक्शन दिल्याने १० -१५ सेकंदात हळूहळू ठोके थांबतात हि प्रक्रिया मी कॉर्पोरेट रुग्णालयात केली आहे. परंतु आपल्यासमोर एखादे आयुष्य आपल्या कृत्याने संपते हे पाहणे हे फार वेदनादायक असते. यामुळे मी माझ्या क्लिनिक मध्ये या प्रक्रियेसाठी लागणारे लायसन्स घेतलेच नाही आणि हे मी करत नाही. https://en.wikipedia.org/wiki/Selective_reduction
↩ प्रतिसाद: संजय क्षीरसागर

प्रकाश घाटपांडे
Sat, 10/17/2020 - 12:48 नवीन
त्यामुळे त्याला इच्छा मृत्यू दिला पाहिजे कि नाही हा प्रश्न वैद्यकीय नसून सामाजिक आहे
खर आहे. पण हा सामाजिक प्रश्न हाताळताना वैद्यकीय क्षेत्रातील सामाजिक जाणीवा असलेले लोकांची मते विचारात घ्यावी तर लागतातच. डॉ शिरिष प्रयाग हे आपल्या भाषणात नातेवाईक व डॉक्टर यांच्या समन्वयातुन हा प्रश्न सोडवता येतो असे नेहमी सांगतात. लिव्हिंग विल हे पुर्ण पणे कायदेशीर नसले तरी डॉक्टरांसाठी ते महत्वाचे असते. डॉक्टरांनाही आपली सुरक्षितता पहावी लागते.
↩ प्रतिसाद: सुबोध खरे

चौथा कोनाडा
Sat, 10/17/2020 - 21:11 नवीन
डॉ. साहेब, समर्पक लिहिलं आहे, आपल्या प्रतिसादांतून एक वेगळेच जग जे आमच्या सारख्यांना माहित नसते, ते उलगडते.
मला स्वतःला वैद्यकीय तज्ज्ञ म्हणून एखाद्याला असे इंजेक्शन देणे फार कठीण जाईल.
फाशीच्या गुन्हेगाराला त्याच्या तोंडावर काळे कापड झाकून फाशी देतात, त्यात फाशी देणार्‍या व पाहणार्‍यांना वेदना व तडफड दिसू नये म्हणून असे केलेले असते (अशी माझी समजूत आहे) पुढे मागे जर इंजेक्शन देऊन मृत्यू देणे अशी प्रथा प्रत्यक्षात आली आली तर अशी कोणती काळजी घ्यावी लागेल. सध्या अमेरिकेत मृत्युदंडाची शिक्षा अशीच दिली जाते. (Lethal injection) असे आपण लिहिले आहे, तिथे काय करतात या विषयी जिज्ञासा आहे !
↩ प्रतिसाद: सुबोध खरे

गवि
Sat, 10/17/2020 - 21:15 नवीन
@ डॉक्टर खरे, एका डॉक्टरला ही कृती करणे अत्यंत त्रासदायक ठरेल हे अत्यंत मान्य आहे. कायद्याचे संरक्षण दिले तरीही, स्वत:च्या मनाला ते कितपत करवेल प्रत्यक्ष हा मुद्दा आहेच.
अमेरिकेत मृत्युदंडाची शिक्षा अशीच दिली जाते. (Lethal injection).
याबाबत वाचीव, ऐकीव माहिती अशी की ही लिथल इंजेक्शन प्रोसेसदेखील डॉक्टर करत नाहीत. हे इंजेक्शन तुरुंग अधिकारी/ कर्मचारी देतात. त्यातही तीन इंजेक्शने मशीनद्वारे जोडून तीन अधिकारी आपापले बटण किंवा जे काही असेल ते ट्रिगर करतात. प्रत्यक्षात त्यातल्या एकाच इंजेक्शनमधे द्रव्य असतं आणि मृत्यू घडतो. नेमक्या कुणाच्या हाताने ते ट्रिगर झालं हे त्या अधिकार्यांना कळत नाही. नैतिक ओझं इतकं तीव्र असावं की त्यातून थोडी सुटका म्हणून हा उपाय. अर्थात हे खरं असेलच असा दावा नाही.
↩ प्रतिसाद: सुबोध खरे

संजय क्षीरसागर
Sat, 10/17/2020 - 21:19 नवीन
एखादी सोपी, सहज आणि सुखानं मरायची युक्ती (कोणत्याही मेडीकल किंवा तत्सम उपायांखेरिज) माणसानं इतक्या अनंत वर्षात का शोधली नाही असं मला वाटतं ! हे माझं वाक्य अधोरेखित करुन, पुन्हा तुम्ही मेडीकल उपाय काये ते सांगत भरघोस प्रतिसाद दिला आहे.
↩ प्रतिसाद: सुबोध खरे

प्रकाश घाटपांडे
Sun, 10/18/2020 - 09:09 नवीन
आता मरायची युक्ती १) सोपी पाहिजे २) सहज उपलब्ध पाहिजे ३) सुखकारक पाहिजे आता ती युक्ती वैद्यकीय किंवा तशा प्रकारच्या अन्य क्षेत्राशी निगडी नको. अशा चौकटीत विचार करायचा आहे. म्हणजे यनावालांच्या भाषेत तर्कक्रिडा. तुम्ही शाब्दिक कैची पकडले हे बरोबर पण वाचकांना प्रतिसादात काही नाविन्य व माहिती असेल तर ते जाणून घेण्यात रस असतो. त्यामुळे डॉक्टरांनी तसा प्रतिसाद दिला असावा असा माझा कयास आहे. :)
↩ प्रतिसाद: संजय क्षीरसागर

संजय क्षीरसागर
Sun, 10/18/2020 - 14:11 नवीन
ती साधनविरहित, नॉन-मेडीकल प्रक्रिया आहे आणि अनेकांनी त्यानुसार देह ठेवला आहे. शिवाय ती आत्महत्या सदरात येत नसल्यानं कायदेशीर लफडं पण नाही. व्यवस्थित आर्ग्युमंट केलं तर वारसांना इंशुरन्स क्लेम पण मिळेल. अन्नत्यागामुळे दिवसेंदिवस देहशुद्ध होत जाऊन जागृकता वाढत जाते. ज्यांना खरंच सुखानी मरायचंय त्यांना सध्या तरी हा राजमार्ग उपलब्ध आहेच.
↩ प्रतिसाद: प्रकाश घाटपांडे

प्रकाश घाटपांडे
Sun, 10/18/2020 - 15:24 नवीन
फक्त आधुनिक विज्ञानाच्या मदतीने आपण याच निकषांवर उपलब्ध असलेले मार्ग आपण का स्वीकारु नयेत?
↩ प्रतिसाद: संजय क्षीरसागर

शा वि कु
Sun, 10/18/2020 - 15:56 नवीन
नॉन मेडिकल आणि साधनरहितच का? उपलब्ध साधने का वापरू नयेत ?
↩ प्रतिसाद: संजय क्षीरसागर

सुबोध खरे
Mon, 10/19/2020 - 10:14 नवीन
श्वास अगदी सहजतेनं बंद होईल असा नॉन-मेडीकल आणि साधनरहित, काय उपाय आहे ? तुम्ही आपला श्वास फक्त ३ मिनिटे रोखून धरा. पुढचं सगळं आपोआप होतंय. अन्नत्यागासारखंच प्राणवायू त्याग एकदम नॉन-मेडीकल आणि साधनरहित
↩ प्रतिसाद: संजय क्षीरसागर

संजय क्षीरसागर
Mon, 10/19/2020 - 12:01 नवीन
हे तीन मिनीटांचं नक्की आहे का ? यावर काही ठोस पुरावा असेल तर नक्की द्या म्हणजे या अँगलनं (स्वतःच्या) मृत्यूकडे पाहता येईल.
↩ प्रतिसाद: सुबोध खरे

सुबोध खरे
Mon, 10/19/2020 - 12:18 नवीन
(स्वतःच्या) मृत्यूकडे पाहता येईल. मेल्यावर काहीही दिसत नाही. मग वेगळ्या "अँगल" ने कसं पाहणार काही ठोस पुरावा तीन मिनिटं श्वास बंद कराच म्हणजे पुरावा आपोआप मिळेलच आणि वेगळ्या अँगलने हि दिसेल
↩ प्रतिसाद: संजय क्षीरसागर

सुबोध खरे
Mon, 10/19/2020 - 19:35 नवीन
तुम्ही आपला श्वास फक्त ३ मिनिटे रोखून धरा. पुढचं सगळं आपोआप होतंय. अन्नत्यागासारखंच प्राणवायू त्याग एकदम नॉन-मेडीकल आणि साधनरहित बाकी शब्दच्छल नंतर करु.
↩ प्रतिसाद: संजय क्षीरसागर

सुबोध खरे
Mon, 10/19/2020 - 10:11 नवीन
ज्यांना खरंच सुखानी मरायचंय त्यांना सध्या तरी हा राजमार्ग उपलब्ध आहेच. संथारा किंवा सल्लेखना हे आपली सगळी संपत्ती दान केल्यानंतर शेवटची प्रक्रिया म्हणून देह ठेवण्यासाठी असते. त्यामुळे त्यात कायदेशीर लफडी काय येतील ते माहिती नाही. व्यवस्थित आर्ग्युमंट केलं तर वारसांना इंशुरन्स क्लेम पण मिळेल.जर देह ठेवायचाच असेल तर अर्ग्युमेंटचे करायची गरजच काय? जिवंत असताना वारसांना सर्व संपत्ती वाटून मोकळे व्हावे. मुळात आत्महत्या हा आता गुन्हा नाही असे २०१७ मध्ये पास केलेल्या मानसिक आरोग्य कायद्यात म्हटलेले आहे तर तो एक मानसिक आजार आहे आणि त्यासाठी वैद्यकीय उपचार सरकरने उपलब्ध करून द्यायचे आहेत. अन्नत्यागामुळे दिवसेंदिवस देहशुद्ध होत जाऊन जागृकता वाढत जाते.याला काही पुरावा वगैरे? कारण अन्न त्यागाने माणूस ग्लानीत जातो आणि नंतर बेशुद्ध होतो असे वैद्यकीय शास्त्र म्हणते. ज्यांना खरंच सुखानी मरायचंय त्यांना सध्या तरी हा राजमार्ग उपलब्ध आहेच. हे फार सोपं आहे म्हणणं. असंख्य माणसे केवळ आत्महत्या करण्याचे धैर्य नाही म्हणून जगत असतात. आणि अन्नत्याग करण्यासाठी फार मोठे मानसिक धैर्य लागते. अगदी विकोपाला आजार गेलेल्या माणसांना हा धीर होत नाही. सुखाने मारायचा राजमार्ग तर नाहीच नाही. आमच्या शेजारी राहणारे एक सद्गृहस्थ ७५ वयाला अचानकपाठदुखी होते म्हणून तपासणी साठी गेले असताना मणक्यात कर्करोग पसरलेला आढळला. यानंतर त्यांनी कोणतेही उपचार घेण्याचे नाकारले. सर्व संपत्तीची निरव निरव केली आणि जेंव्हा आजार बळावला तेंव्हा स्वच्छ शब्दात मला कोणतेही उपचार करू नयेत असे लिहून ठेवले आणि त्या दिवसापासून अन्न आणि पाणी त्याग करून काही दिवसात आपला देह ठेवला. असे धैर्य असणारी माणसे अक्षरशः एक कोटी मध्ये एखादा असतो. मला आत्महत्या करण्याचे धैर्य नाही तसेच कुणाचा जीव घेण्याचेही धैर्य नाही. मग मी भूल देत असताना (एके काळी) आपण या माणसाला मृत्यूच्या किती जवळ घेऊन जात आहोत आणि आपली एखादी क्षुल्लक चूक सुद्धा या माणसाला महाग पडू शकते याचे प्रत्येक क्षणी भान असे. तरुणपणात निर्धास्तपणे एखादे शौर्याचे काम करणे हे वेगळे. तरुणपणी मृत्यू हे एक सुंदर काव्य असते. मध्यावयात ते एक रुक्ष गद्य होऊन राहते. श्री व्यंकटेश माडगूळकर
↩ प्रतिसाद: संजय क्षीरसागर

संजय क्षीरसागर
Mon, 10/19/2020 - 13:02 नवीन
नाही हो > स्वेच्छेनं मृत्यू स्वीकारायला, आपण देह नाही हा उलगडा झाला की काम झालं ! देह कार सारखा आहे आपण आत-बाहेर दोन्हीकडे आहोत, पण आपण सतत देहातूनच जगाचा वेध घेतो त्यामुळे आपण देहच आहोत असा भास होतो. त्यामुळे देह गेला की आपण संपलो असं वाटतं. या भानगडीमुळे देह सोडवत नाही.
↩ प्रतिसाद: सुबोध खरे

चौथा कोनाडा
Mon, 10/19/2020 - 13:39 नवीन
तरुणपणी मृत्यू हे एक सुंदर काव्य असते. मध्यावयात ते एक रुक्ष गद्य होऊन राहते. - श्री व्यंकटेश माडगूळकर हे आवडले.
↩ प्रतिसाद: सुबोध खरे

सोत्रि
Sun, 10/18/2020 - 19:17 नवीन
नैसर्गिक मृत्यु हीच सहज आणि सुखानं मरायची युक्ती आहे, निसर्गाने योजलेली. त्याशिवायची कोणतीही युक्ती नैसर्गिक मृत्यु असणार नाही. नैसर्गिक मृत्यु नसलेली कोणतीही युक्ती ही आत्महत्या / अपघात असते. - (नैसर्गिक) सोकाजी
↩ प्रतिसाद: संजय क्षीरसागर

संजय क्षीरसागर
Sun, 10/18/2020 - 19:25 नवीन
१. नैसर्गिक मृत्यू म्हणजे नेमकं काय ? तो कसा येतो ? तसा मृत्यू येण्यासाठी पूर्वतयारी काय असते का काहीही नसते ? २. अशाप्रकारे झालेले किती मृत्यू तुम्ही पाहिले आहेत ? ३. संथारा ही आत्महत्या आहे की स्वेच्छा मरण ? या दोन्हीत नक्की काय फरक आहे ?
↩ प्रतिसाद: सोत्रि

सोत्रि
Mon, 10/19/2020 - 04:15 नवीन
१. नैसर्गिक मृत्यु ही जैविक घटना आहे. निसर्गाने ठरविलेला शेवटचा श्वास घेतला की तो येतो. त्यासाठी काहीही करावे लागत नाही, म्हणूनच तो नैसर्गिक. २. लहानपणी शेजारचे एक आजोबा असे मरताना पाहिले आहेत. त्यावेळी २-३ रीत होतो. त्यांच्या आजूबाजूला धूप लावला होता. भजनीमंडळ भजनासाठी बोलावले होते. एकंदरीत वातावरण तणावरहित करण्याचा प्रयत्न होता. ते आमच्यासमोर शेवटच्या घटका मोजत होते आणि त्यांचा शेवटचा श्वास जातानाचे सर्वजण साक्षी होते. ३. निसर्गाने ठरविलेला मृत्यु सजीवाने आपल्या हातात घेतला की तो अपघातीच असतो. त्यामुळे स्वेच्छामरण ही आत्महत्याच, कितीही गोंडस व्याख्या किंवा कारणमिमांसा दिली तरीही. - (जे पटतं ते बोलणारा) सोकाजी
↩ प्रतिसाद: संजय क्षीरसागर

शा वि कु
Mon, 10/19/2020 - 10:37 नवीन
तो मुद्दा नाही पटला. पण हे पुरेपूर पटले- स्वेच्छामरण हि आत्महत्याच हे योग्य पॉईंट केले आहे. आत्महत्या ऍक्टिव्ह, आणि स्वेच्छामरण पॅसिव्ह.आऊटकम तोच.
↩ प्रतिसाद: सोत्रि

संजय क्षीरसागर
Mon, 10/19/2020 - 13:33 नवीन
आकलन असणार ? अर्थात, मृत्यू ही चिरनिद्रा असल्यानं, सजग व्यक्तीला रोजच्या झोपेप्रमाणे तिचीही चाहूल लागतेच; पण अगदी शांत झोपून शेवटचा श्वास घेणारे एक ओशो सोडता माझ्या माहितीत दुसरं कुणीही नाही. निसर्गाला व्यक्ती जागृत आहे किंवा नाही याच्याशी काहीही घेणं-देणं नाही, तस्मात नैसर्गिक मृत्यू आणि कमालीची सजगता हे काँबिनेशन फार दुर्मिळ आहे. त्यात शारिरिक व्याधींनी देह घेरला तर पुढची सगळी व्यवस्था हॉस्पिटलच्या हातात जाते त्यामुळे तुमचा अपवादात्मक कल्पनाविलास योग्य असला तरी प्रॅक्टिकली फारसा कामाचा नाही.
↩ प्रतिसाद: सोत्रि

Gk
Mon, 10/19/2020 - 14:06 नवीन
ओशोनि आत्महत्या केली ना ?
↩ प्रतिसाद: संजय क्षीरसागर

संजय क्षीरसागर
Mon, 10/19/2020 - 19:35 नवीन
ओशोंना नैसर्गिक मृत्यू आला. त्या वेळी त्यांच्या इनर सर्कलचे लोक आसपास होते. Rajneesh died on 19 January 1990, aged 58, at the ashram in Pune, India. The official cause of death was heart failure, but a statement released by his commune said that he had died because "living in the body had become a hell" after alleged poisoning in US jails. नंतर मृत्यूपत्रावरुन बरेच वादंग झाले.
↩ प्रतिसाद: Gk

सुबोध खरे
Tue, 10/20/2020 - 09:19 नवीन
ओशोंना नैसर्गिक मृत्यू आला ५८ व्या वर्षी ? नैसर्गिक मृत्यू? शरीर एवढे गलितगात्र कसे काय झाले बुवा? बढिया है! एकदा एकाला गुरु मानला कि त्याचे कोणतेही कार्य हे अवतारकार्यच असते अशा अंधविश्वास असणाऱ्या संप्रदायाचे हे उत्तम उदाहरण आहे.
↩ प्रतिसाद: संजय क्षीरसागर

सुबोध खरे
Tue, 10/20/2020 - 09:26 नवीन
https://www.thequint.com/news/india/was-osho-killed-7-haunting-questions-return-after-26-years 1. What Went Wrong At 1pm? २. Did Osho Die at 5pm? 3. What Was the Real Cause of Death? 4. Why the Hurry For Cremation? 5. Why Was Osho’s Mother Kept In the Dark? 6. Why Was the Will Kept Secret? 7. Were Osho’s Signatures Photocopied?
↩ प्रतिसाद: सुबोध खरे

संजय क्षीरसागर
Tue, 10/20/2020 - 14:00 नवीन
जीवंत असतांना ते काय म्हणाले या मला रस होता. आणि ते मी पूर्णपणे आत्मसात केलं आहे. त्यांना नैसर्गिक मृत्यू आला की त्यांची हत्या झाली की अमेरिकेत त्यांच्यावर झालेल्या विषप्रयोगामुळे (रेडिएशन) त्यांचा अकाली मृत्यू झाला या विषयाची चर्चा अज्ञानी लोकांनी लावून धरावी.
↩ प्रतिसाद: सुबोध खरे

सुबोध खरे
Tue, 10/20/2020 - 19:36 नवीन
आमच्यापैकी कुणालाच ओशो चा मृत्यू कशामुळे झाला यात अजिबात रस नाही. पण तुम्हीच लिहिलं आहे कि त्यांना नैसर्गिक मृत्यू आला. पण अगदी शांत झोपून शेवटचा श्वास घेणारे एक ओशो सोडता माझ्या माहितीत दुसरं कुणीही नाही.आणि एकंदर नैसर्गिक मृत्यू बद्दल भाष्य केलंय त्यावरुन आपले म्हणणे साफ चूक आहे एवढंच लिहायचं आहे. ते जिवंत असताना काय म्हणाले याचा या लेखाशी काहीही संबंध नाही.
↩ प्रतिसाद: संजय क्षीरसागर

संजय क्षीरसागर
Tue, 10/20/2020 - 21:04 नवीन
असलेली त्यांची स्वीय-सहायिका यांची निवेदनं, मृत्यू पश्चात त्यांचे प्रकाशित झालेले फोटो, त्यांचं मृत्यूपूर्वी प्रकाशित झालेलं साहित्य आणि त्यांचं सिद्धत्व या माहिती वरुन तसं म्हटलं आहे. २.
ते जिवंत असताना काय म्हणाले याचा या लेखाशी काहीही संबंध नाही.
अती विनोदी कमेंट ! मृत्यूपूर्वी विदेहत्व कळणं अशी सिद्धत्वाची व्याख्या आहे. मृत्यू पश्चात व्यक्ती काय बोलणार ? अर्थात, तुमचा त्याच्याशी सुतराम संबंध नाही त्यामुळे असा विनोदी प्रकार तुम्ही करु शकता.
↩ प्रतिसाद: सुबोध खरे

सुबोध खरे
Wed, 10/21/2020 - 11:00 नवीन
लेखाचा विषय काय आहे? आपलाच खरं करण्यासाठी( ओशो यांचा मृत्यू नैसर्गिक होता असे एकदा म्हणायचं आणि ते खोटं ठरलं तर शब्दांचा कुभांड रचणे असला भंपकपणा सोडून द्या. ज्या त्या विषयात आपलं भंपक अध्यात्म आणून धाग्याचा काश्मीर करणं सोडून द्या. विषयाला धरून लिहिण्यासारखं असेल तर लिहा उगाच थापा मारणं मग ते उघडकीस आला कि वैयक्तिक पातळीवर उतरून प्रतिसाद्कर्त्याला दूषणं देणं सोडून द्या
↩ प्रतिसाद: संजय क्षीरसागर

संजय क्षीरसागर
Wed, 10/21/2020 - 13:40 नवीन
१. नैसर्गिक मृत्यू याचा अर्थ जो आत्महत्या, हत्या, प्रायोपवेशन (अथवा तशी प्रक्रिया) किंवा अपघात यांनी झाला नाही असा मृत्यू. ओशोंचा मृत्यू त्या अर्थानी नैसर्गिक झाला. २. तुम्हाला अध्यात्मच कळत नसल्यानं मृत्यू हा अध्यात्मिक विषय आहे ही बेसिक गोष्ट कळण्याची शक्यता शून्य. ३. एकतर इच्छामरणाच्या प्रक्रिये विषयी तुम्हाला काही माहिती नाही आणि तरीही तुम्ही प्रतिसाद रेटतायं ही कमाल आहे.
↩ प्रतिसाद: सुबोध खरे

सुबोध खरे
Wed, 10/21/2020 - 18:46 नवीन
१. नैसर्गिक मृत्यू याचा अर्थ जो आत्महत्या, हत्या, प्रायोपवेशन (अथवा तशी प्रक्रिया) किंवा अपघात यांनी झाला नाही असा मृत्यू. ओशोंचा मृत्यू त्या अर्थानी नैसर्गिक झाला. त्यांचं शवविच्छेदन झालं होता का? नाही मग तो अनैसर्गिक मृत्यू नाही किंवा आजारपणामुळे मृत्यू नाही हे कसं छातीठोक पणे सांगताय? तुमचे चेले चमचे फार तर ऐकून घेतील २. तुम्हाला अध्यात्मच कळत नसल्यानं मृत्यू हा अध्यात्मिक विषय आहे ही बेसिक गोष्ट कळण्याची शक्यता शून्य. मृत्यू हा अध्यात्मिक विषय आहे कि नाही ते मला माहिती नाही पण ती एक नैसर्गिक प्रक्रिया आहे आणि हा माझ्या अभ्यासाचा विषय आहे त्यामुळे ते मला नक्की माहिती आहे. गांडूळांचा मृत्यू पण अध्यात्मिक असतो का? ती एक नैसर्गिक प्रक्रिया आहे एवढं नक्की ३. एकतर इच्छामरणाच्या प्रक्रिये विषयी तुम्हाला काही माहिती नाही आणि तरीही तुम्ही प्रतिसाद रेटतायं ही कमाल आहे. एकतर इच्छामरणाच्या प्रक्रिये विषयी तुम्हाला काही माहिती नाही हे सांगणारे तुम्ही कोण टिकोजीराव? मीच तेवढा शहाणा आणि दुसरे सर्व मूर्ख हे समजणे हा मानसिक आजार आहे ( delusion of gradeur) एक वेळ शास्त्रज्ञांना या विषयाला हात घालायची इच्छा नसणं समजू शकतं पण अध्यात्मिक धुरंधरानी इतक्या महत्त्वाच्या विषयाला चाट मारली हे आश्चर्य आहे. वेळ मिळाला की यावर संशोधन करुन एक सोपा आणि सामान्यांना सहज अनुसरता येईल असा उपाय नक्की शोधणार आहे. वा ! काय आत्मप्रौढी आहे? मानसिक आजारातून बरे व्हा हि शुभेच्छा
↩ प्रतिसाद: संजय क्षीरसागर

संजय क्षीरसागर
Wed, 10/21/2020 - 19:22 नवीन
१. नैसर्गिक मृत्यू झाल्यावर शवविच्छेदनाची गरज नसते इतकी साधी गोष्ट तुम्हाला माहिती नसावी हे आश्चर्य आहे ! २.
गांडूळांचा मृत्यू पण अध्यात्मिक असतो का?
फारच छान प्रश्ण ! मृत्यू हा अध्यात्मिक विषय आहे आणि इथे मानवी मृत्यूबद्दल चर्चा चालू आहे. अध्यात्म हा अमृताचा शोध आहे. ३.
एकतर इच्छामरणाच्या प्रक्रिये विषयी तुम्हाला काही माहिती नाही हे सांगणारे तुम्ही कोण टिकोजीराव?
चर्चेचा विषयच तो आहे ! आणि तुम्ही सुरुवातीपासून इंजेक्शन देऊन मारण्याच्या गोष्टी लिहितायं ! ४. मनोरुग्णता ही वैयक्तिक शेरेबाजी आणि मुद्दा सोडून लिहिलेले प्रतिसाद यातून दिसते.
↩ प्रतिसाद: सुबोध खरे

सुबोध खरे
Wed, 10/21/2020 - 19:49 नवीन
नैसर्गिक मृत्यू झाल्यावर शवविच्छेदनाची गरज नसते इतकी साधी गोष्ट तुम्हाला माहिती नसावी हे आश्चर्य आहे !परत मी च शहाणा. हे कोणत्या कायद्यात लिहिलेले आहे? नैसर्गिक मृत्यूची कायदेशीर व्याख्या काय आहे हे जरा स्पष्ट करून सांगा मग त्याला शवविच्छेदनाची गरज असते कि नसते ते ठरवता येईल. नैसर्गिक मृत्यू झाल्यावर प्रमाणपत्र कुणी द्यायचं ? डॉक्टरनेच ना? त्यात मृत्युचे कारण काय लिहायचे आणि आंतरराष्ट्रीय आजार संहितेतील कोणता कारण द्यायचं? हे जरा अभ्यास करून सांगा. हां ओशोंसारखे इकडे तिकडे पैसे दाबून त्यांच्या आईला सुद्धा न कळवता गुपचूप जाळून टाकायचं असेल तर गोष्टच वेगळी एकतर इच्छामरणाच्या प्रक्रिये विषयी तुम्हाला काही माहिती नाही हे सांगणारे तुम्ही कोण टिकोजीराव? हे आपल्याला माझ्याज्ञानाविषयी किती माहिती आहे याबद्दल लिहीलंय. चर्चेचा विषयच तो आहे ! आणि तुम्ही सुरुवातीपासून इंजेक्शन देऊन मारण्याच्या गोष्टी लिहितायं ! ते तुमच्या दर्पोक्तीला दिलेले उत्तर आहे. मीच सर्वात शहाणा इतपत ठीक आहे दुसरे मूर्ख हा तुमचा अविर्भाव डोक्यात जातो.

नैसर्गिक मृत्यू चे प्रमाणपत्र कसे लिहायचे याचा अभ्यास करून उत्तर दिलेत

तर पुढे चर्चा होऊ शकेल अन्यथा दीड शहाण्याची अवास्तव बडबड म्हणून तुम्हाला फाट्यावर मारण्यात येत आहे
↩ प्रतिसाद: संजय क्षीरसागर

संजय क्षीरसागर
Wed, 10/21/2020 - 20:40 नवीन
The official cause of death was heart failure असं सर्टीफिकेट तुमच्या पेशातल्या डॉक्टरनं दिलंय. नीट वाचाल तर इतकं भारंभार आणि मुद्दा सोडून लिहावं लागणार नाही.
↩ प्रतिसाद: सुबोध खरे

सुबोध खरे
गुरुवार, 10/22/2020 - 09:32 नवीन
हार्ट फेल्युअर हे नैसर्गिक कारण नाही इतकं मूलभूत ज्ञानही आपल्याला असू नये याचं आश्चर्य वाटतं. अर्थात म्हणूनच आपला इतका शब्दांचा डोलारा उभा करण्याचा केविलवाणा प्रयत्न असेल
↩ प्रतिसाद: संजय क्षीरसागर

संजय क्षीरसागर
गुरुवार, 10/22/2020 - 11:23 नवीन
नीट वाचा : १. In simple terms, natural causes refer to internal factors — like a medical condition or a disease — as opposed to external factors, like trauma from an accident. In other words, natural causes could be anything from cancer to heart disease to diabetes. २. "It just means there was nothing non-natural that happened in [the patient's] cause of death," said Dr. Patricia Allenby, director of autopsy services at the Ohio State University Wexner Medical Center. [Top 10 Leading Causes of Death] ३. On a death certificate, natural causes actually refers to the "manner of death" rather than the specific cause. Authorities indicate whether the manner of death was natural, accidental, or due to suicide or homicide, Allenby said. आणि ही घ्या लिंक तुमच्यासारखी हातला लागेल ती लिंक फेकलेली नाही, पुढचा प्रतिसाद देण्यापूर्वी शांतपणे वाचा
↩ प्रतिसाद: सुबोध खरे

सुबोध खरे
गुरुवार, 10/22/2020 - 11:50 नवीन
याच्या उलट अभिप्राय असणाऱ्या असंख्य लिंक मी देऊ शकेन. आणि कर्करोग हृदयविकार हे नैसर्गिक मृत्यू असतील तर बोलायलाच नको मग ४५ व्य वर्षी हृदयविकाराने माणूस मृत्यू पावला तर तो नैसर्गिक मृत्यू समजायचा का? किंवा ओशों चा ५८ व्या वर्षी झालेला मृत्यू नैसर्गिक समजायचा का? आंतरराष्ट्रीय आजार संहिते मध्ये नैसर्गिक मृत्यू असे कारण नाही. आपल्याच म्हणण्याप्रमाणे १. नैसर्गिक मृत्यू म्हणजे नेमकं काय ? तो कसा येतो ? तसा मृत्यू येण्यासाठी पूर्वतयारी काय असते का काहीही नसते ? २. अशाप्रकारे झालेले किती मृत्यू तुम्ही पाहिले आहेत ? मग मी तर असे असंख्य नैसर्गिक मृत्यू पहिले आहेत. आर यु जोकिंग?
↩ प्रतिसाद: संजय क्षीरसागर

सुबोध खरे
गुरुवार, 10/22/2020 - 11:50 नवीन
नैसर्गिक मृत्यू चे प्रमाणपत्र कसे लिहायचे याचा अभ्यास करून उत्तर दिलेत तर पुढे चर्चा होऊ शकेल अन्यथा दीड शहाण्याची अवास्तव बडबड म्हणून तुम्हाला फाट्यावर मारण्यात येत आहे
↩ प्रतिसाद: सुबोध खरे

संजय क्षीरसागर
गुरुवार, 10/22/2020 - 12:45 नवीन
कर्करोग हृदयविकार हे नैसर्गिक मृत्यू असतील तर बोलायलाच नको
आता हे तुम्ही Dr. Patricia Allenby, director of autopsy services at the Ohio State University Wexner Medical Center यांच्यापेक्षा जास्त माहिती असल्यागत आणि तेही कुणाला न पटणारं लिहितायं !
↩ प्रतिसाद: सुबोध खरे

सोत्रि
Mon, 10/19/2020 - 15:50 नवीन
मी फक्त नैसर्गिक मृत्यु म्हणजे काय ह्याबद्दल बोलतो आहे. त्यात कसलाही कल्पनाविलास नाही. - (बादरायण सबंध न जोडणारा) सोत्रि
↩ प्रतिसाद: संजय क्षीरसागर

संजय क्षीरसागर
Mon, 10/19/2020 - 19:47 नवीन
त्या वेळी सुद्धा, आजोबा जाणारचेत तर आजूबाजूला भजन चालू ठेवा असा विचार असेल. सजग नैसर्गिक मृत्यूसाठी जीवंत असतांना, देह झोपला आहे आणि आपल्याला कळतंय इतकं विदेहत्व साधायला लागतं : या निशा सर्व भूतानां, तस्यां जागर्ती संयमी ही ती अवस्था आहे. कळत्या वयात तुम्ही असा मृत्यू पाहिला आहे का ?
↩ प्रतिसाद: सोत्रि

सोत्रि
Mon, 10/19/2020 - 20:13 नवीन
मी फक्त नैसर्गिक मृत्यु म्हणजे काय ह्याबद्दल बोलतो आहे. त्यात माझ्या वयाचा काहीही संबंध नाही. नैसर्गिक = निसर्गदत्त! - (बादरायण सबंध न जोडणारा) सोत्रि
↩ प्रतिसाद: संजय क्षीरसागर

Rajesh188
Fri, 10/16/2020 - 17:55 नवीन
मी आधुनिक विज्ञान च्या युगात राहतो. म्हणून इच्छ्या मरणाची माझी कल्पना वेगळी आहे. असा काही शोध लागावा की मरण हे माणसाच्या इच्छ्येवर असावे. जो पर्यंत मरणाची ईच्छा होत नाही तो पर्यंत मरण येणार आहे.. माणसाला अमर करण्याच्या क्षेत्रात काही तरी संशोधन होत असेल त्याला नक्कीच यश येईल. तसे तर मृत्यू कोणालाच नको असतो.