मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ

वाङ्मय

वेड हे रक्तात माझ्या...

अशोक गोडबोले ·
लेखनविषय:
Taxonomy upgrade extras
वेड हे रक्तात माझ्या वादळाशी झुंजण्याचे जे किनार्‍याचेच प्रेमी वेगळे सगळेच त्यांचे पेटले वणवे विखारी ज्यात मी झोकून देई वाचवाया कातडी ना, कौल मिळती काळजाचे होऊ दे उध्वस्त आयू, होऊ दे जखमी जटायू घ्येयपथि हे घातलेले गालिचे ही कंटकांचे जो लढे लोकार्थ त्याला भुलविती ना शब्दलेणी दार मौनाचे खुणावी आतले हृदयांतरीचे नाव गेली दूर आता राहिले मागे क्षितीज रोखलेले शोधडोळे चमकती दीपगृहाचे --अशोक गोडबोले, पनवेल.

मी!

अशोक गोडबोले ·
लेखनविषय:
Taxonomy upgrade extras
ना शोधितो किनारा ना धुंडितो निवारा मी धुंद वादळाशी अविराम झुंजणारा चुंबावया नभाला झेपावतात लाटा उद्दाम कालियाचे शिर मीच ठेचणारा दर्या अथांग माझी टाकी गिळून नाव तेजाळ रत्नगुंफा तिमिरात शोधणारा आयाळ पिंजणारा झोंबे पिसाट वारा दुर्दम्य निश्चयाचे मी शीड रोवणारा धावून ये घनांची रणधुंद मत्त सेना मी नेत्र शंकराचा अंगार ओकणारा आभाळ फाडुनी ये बिजली कडाडणारी नी निग्रही ध्रुवाशी रणनाळ जोडणारा --अशोक गोडबोले, पनवेल.

अतिदीर्घ बोधकथा (संपूर्ण काल्पनिक)

आजानुकर्ण ·
ही कथा खरे तर नेहमीच्या स्टँडर्डप्रमाणे लघुकथा आहे. मात्र काही आधुनिक कथांशी तुलना करता तिला कादंबरी किंवा अतिदीर्घ कथा म्हणणे योग्य ठरेल. शिवाय नारदमुनी वगळता सर्व कथापात्रे (म्हणजे उरलेले एक) काल्पनिक. नेहमीप्रमाणे पगाराचा करमुक्त भाग असणारा लीव्ह ट्रॅव्हल अलाउंस क्लेम करण्यासाठी रजा घेऊन नारदमुनी पृथ्वीवर आले (अन्यथा त्या पैशावर त्यांना कर भरावा लागला असता.) मंडळी करांविषयी नंतर कधीतरी. मिसळपाववरच! पृथ्वीवर त्यांना एक गोंडस डुक्कर दिसले. काय त्याचे सौंदर्य वर्णावे महाराजा.

नमोगत दिवाळी अंक आणि त्या अनुषंगाने...:)

विसोबा खेचर ·
लेखनविषय:
आदरणीय पंचायत समिती, सदर लेख हा केवळ माझ्या कल्पनेतला आणि स्वप्नरंजनातला आहे. कुणाही जिवंत वा मृत व्यक्तिशी अथवा संकेतस्थळाशी याचा संबंध नाही आणि तसे कुणाला आढळल्यास तो निव्वळ एक योगायोग समजावा असे मी जाहीर करतो. त्याचप्रमाणे या लेखात काही कॉमन कोकणी शिव्या आहेत, त्याही पंचायत समितीची हरकत नसल्यास या लेखात राहू द्याव्यात अशी माझी आग्रहवजा विनम्र मागणी आहे!

काशीबाई..

विसोबा खेचर ·
लेखनविषय:
लेखनप्रकार
तात्या अभ्यंकरांची व्यक्तिचित्रे आणि गणगोतातील माणसे! १) आबा जोशी २) बुवा ३) पाटणकर आजोबा ४) नेनेसाहेब ५) साधना कोळीण ६)

लंपन, वानरांच्या फौजा आणि थोडं पाल्हाळ

नंदन ·
लेखनप्रकार
काही फायदा होतो म्हणून वाचन करु नये, हे जरी खरं असलं तरी त्यातून वेगवेगळे अनुभव आपण लेखकाच्या दृष्टीतून घेऊ शकतो. नाहीतर एका आयुष्यात असे घेऊन घेऊन अनुभव तरी किती घेणार? बसल्याजागी वेगवेगळे अनुभव - व्हिकॅरियसली म्हणजे दुसऱ्याच्या उसन्या दृष्टीतून का होईना, आपण पुस्तकाच्या वाचनातून घेऊ शकतो. 'का आपुला ठावो न सांडिता, आलिंगिजे चंद्रु प्रकटिता', असं कमलिनीबद्दल ज्ञानेश्वरीत म्हटलंय तसंच काहीसं. अर्थात कुणाला कुठला अनुभव, कुठला विचार आवडेल हे सांगणं अवघड. त्या त्या व्यक्तीच्या पिंडावरती ते अवलंबून.

पाटणकर आजोबा..

विसोबा खेचर ·
लेखनविषय:
लेखनप्रकार
अखेरीस पाटणकर आजोबा वारले! अगदी शांतपणे आणि आनंदाने! एखाद्या जिवलग मित्राला भेटावं इतक्या सहजतेने मृत्युला भेटले! पाटणकर आजोबा मला प्रथम भेटले त्याला आता १५-२० वर्ष झाली असतील किंवा त्यांच्यामाझ्या दोस्तीला १५-२० वर्ष झाली असं आपण म्हणूया! एकदा मालिनी राजूरकरांच्या गाण्याला गेलो होतो तेव्हा श्रोत्यांमध्ये पहिल्याच रांगेत बसून पाटणकर आजोबा मालिनीबाईंच्या गाण्याला मनमोकळी दाद देत होते. जुन्या ष्टाईलचा धोतर-कोट-टोपी हा पोशाख. उंचीने, शरीरयष्टीने मध्यम. पण म्हातार्‍याच्या चेहेर्‍यावर मात्र तरतरी होती, मिश्किल भाव होते.

तेथे पाहिजे जातीचे!

अशोक गोडबोले ·
लेखनविषय:
Taxonomy upgrade extras
एका कोल्ह्याने एकदा, आव आणला सिंहाचा केला निवाडा झिंगून, दारूबंदीच्या प्रश्नाचा त्याच्या वरलिया रंगा, भोळे भुलले अजाण गाती गोडवे ठेवून, सारी अक्कल गहाण तूच तारक आमुचा- बैल, टोणगे बोलती लोभी तुकड्याचे श्वान, मागे पुच्छ हलविती व्यवस्थापन कराया, झाला गडी उतावीळ शेत नांगराया घेई, जुना गंजलेला फाळ ढीग दगडगोट्यांचा, नुरे मूठभर माती एका दाण्याला महाग, झाली मोतियाची शेती तरी खुर्चीत बसोनी, करी पोकळ गर्जना पुढे लाचार हुजरे, फक्त डोलविती माना हाती धरून माकडे, म्हणे तरेन सागर कुठे पगारी चाकर, कुठे राजा रघुवीर दोष दुसर्‍याना देई, पराभवात दारूण लाथा खाऊन शोधाया, निघे दुसरे कुरण चला माकडेच झालो, नाह

गणेशस्तोत्र (संस्कृत रचना)

अशोक गोडबोले ·
लेखनविषय:
Taxonomy upgrade extras
काही दिवसांपूर्वी संस्कृत भाषेत एक स्तोत्र रचले होते ते येथे देत आहे. ओमित्येकाक्षरं ब्रह्म I निर्गुंणारंभमूलकम् I पूर्णात्मरूपबोधाय I ओंकाराय नमोनम: II १ II देव त्वं हि गणाधीश I कवीनां कविपुंगव I ईशावास्य महामंत्रे I मनीषी कविरुच्यते II २ II गणेशोऽपि गुणेशस्त्वं I विराट गणनायक I सर्वसिद्धिफलस्वामिन् I ऋद्धिसिद्धिविनायक II ३ II मगलाचरणं नित्यं I वैदिकानां परम्परा I कार्यादौ स्तुवते त्वां च I ऋषयो मूलकारणम् II ४ II भयं कृतान्तकालस्य I एकदन्ताग्रविग्रहात् I विघ्नान्तकाय शान्ताय I प्रणवाय नमोनम: II ५ II ज्ञानाग्निनर्तनालोके I धृवं विश्वार्तिनाशनम् I मूलमध्याग्रपश्यन्तौ I सूक्ष्मोन्मेषा

चांदोबा

आजानुकर्ण ·
काही दिवसांपूर्वी हे कोडे लिहिल्यावर "का रे अजून चांदोबा वाचतोस का?" असं कुणीतरी मला विचारलं होतं. त्यावेळी उगाचच चांदोबाची आठवण येऊन पिसं उधळल्याप्रमाणं झालं. खरंच लहानपणी एका वेगळ्याच दुनियेत नेणार्‍या या अद्भुत पुस्तकाबद्दल अजून कोणी कसं बरं लिहिलं नाही?