मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ

ये 'रेषेवरची अक्षरे' क्या हय?

रेषेवरची अक्षरे · · जनातलं, मनातलं
लेखनप्रकार
'रेषेवरची अक्षरे' हे नाव इंटरनेटवरच्या जुन्याजाणत्यांना तसं ओळखीचं आहे. तशी अगदी नावागावापासून सुरुवात करायला नको आहे. पण झालं काय, की मधल्या काळात आम्ही घेतला होता थोडा ब्रेक. त्या दिवसांत अनेक नव्या वाचका-लेखकांची भर इथे पडली आहे. त्यांच्यासाठी हा कोराकरकरीत इंट्रो. :) तर - इंटरनेटवर मराठीतून लिहिण्याची सोय होऊन, फ्याशन येऊन आणि त्याचा पायंडा पडूनही आता बर्‍यापैकी वर्षं लोटली. आधी ब्लॉग्स जोरात होते, मग मराठी संस्थळं येऊन स्थिरावली, लोक हळूहळू फेसबुकावर रमले आणि आता फेसबुकही स्थिरावून व्हॉट्सॅपकडे असूयेनं बघायला लागलंय. 'रेषेवरची अक्षरे' मात्र अगदी पहिल्या टप्प्यापासून मराठीतून लिहिणार्‍यांकडे लक्ष ठेवून होतं, आहे. आज पुस्तका-मासिकांतून भेटणारे काही लिहिते लोक 'रेषे'च्या जुन्या दोस्तांपैकी आहेत. २००८ साली 'रेषे'चा पहिला अंक निघाला. २०१२ सालापर्यंत आम्ही सलग वार्षिक दिवाळी अंक काढत होतो. तेव्हा ब्लॉगविश्व बहरलेलं होतं. तिथे लिहिल्या जाणार्‍या लेखनापैकी निवडक ललित लेखन एका ठिकाणी संकलित असावं, नवख्या वाचकाला इथल्या चांगल्या लेखकांची ओळख व्हावी, आडवाटेचे नवीन ब्लॉग्स हुडकता यावेत; असे अनेक हेतू होते. मग मराठी संस्थळं आली आणि एक नवाच व्हर्च्युअल सामाजिक अवकाश मिळाल्यासारखा झाला. तिथले वाद, चर्चा, थट्टा-मस्कर्‍या यांच्यात लोक रमले. ब्लॉग्स काहीसे थंडावले. आम्हीही थोडे पोटापाण्याच्या उद्योगात रमलो, संस्थळांवर उंडारलो. ब्लॉग्स आणि 'रेषेवरची अक्षरे' मागे पडली. यंदा आमच्या व्हर्च्युअल साहित्यप्रेमानं (विशेषणाची जागा तशी जोखमीची निवडली आहे, मान्य आहे!) पुन्हा उचल खाल्ली. ब्लॉग्स अजूनही तसे थंडावलेलेच आहेत. मराठी लोकांना संस्थळांचं ऐसपैस वातावरण काहीसं मानवलेलं दिसतं आहे. तिथे जोमानं आणि नवनवीन प्रयोगांसह ललित लिहिलं जाताना दिसतं आहे. वाचकही त्या मजकुराच्या वाचनीयतेत भर घालत आहेत, असं एक मजेशीर आणि आशादायक चित्र आहे. या सगळ्या अवकाशातल्या - ब्लॉग्स आणि फोरम्सही - गेल्या तीन वर्षांतल्या लेखनाचा ढांढोळा घ्यायचं आम्ही यंदा ठरवलं आहे. काही नव्या दोस्तांची मदत मागितलीय, काही जुन्यांना थडग्यातून लाथा घालून बाहेर आणलं आहे आणि कामाला लावलं आहे. कामाचा एकूण आवाका पाहून दडपण येतं आहे खरं. पण ते हवंच! या मंथनातून हाती लागलेले निवडक लेख 'रेषे'च्या यंदाच्या अंकात असतील. ब्लॉग आणि संस्थळं यांच्यावरच्या लेखनातली साम्यस्थळं आणि फरक (सोदाहरण!) तपासणारे काही लेख असतील. आणि खेरीज मराठी कवितेकडे काहीसा फेसबुकोत्तर नजरेतून टाकलेला एक दृष्टिक्षेप असेल. त्यात काही जाणते वितरक असतील, काही प्रकाशक, काही वाचक आणि अनेक कवी. तर - यंदाचा 'रेषेवरची अक्षरे'चा भरगच्च अंक नक्की वाचा, अशी शिफारस. भेटू - नोव्हेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात, रेषेवरची अक्षरे'च्या ब्लॉगवर (reshakshare.blogspot.in)! ***

वाचने 14318 वाचनखूण प्रतिक्रिया 50

कंजूस Mon, 10/26/2015 - 20:36
ब्लॅाग मागे पडले कारण जीवंतपणा गेला. भूल दिलेला रुग्ण अधूनमधून कण्हतो आणि झोपतो तसं झालं.सातत्य आणि एकच लेखक चांगलं लिहिल याची खात्री नाही.शुभेच्छा.

खटपट्या, :) वाचा, वाचा! कंजूस, असं काही नाही अहो. राजचा ब्लॉग घ्या. नाहीतर संवेदचा ब्लॉग घ्या. मेरा कुछ सामान घ्या. श्रद्धा भोवडचा ब्लॉग घ्या. हे लोक लिहितातच आहेत की सातत्यानं. असे लोक कमी आहेत हे खरंच आहे. पण ते माहीत व्हावेत, म्हणून तर रेषेवरची अक्षरेसारखा उपक्रम... जव्हेरगंज, वारलात म्हणजे?! इतक्या वाईट होत्या?! की चांगल्या होत्या? छ्या! स्तुती कोड्यात नको बॉ!

आतिवास Tue, 10/27/2015 - 12:54
आहे. स्वगत: आंतरजालावरील जुनी-जाणती रेषा नवख्या सभासदांसारखी प्रत्येक प्रतिसादाला उत्तर का बरं देत असेल? ;-)

अंक प्रसिद्ध झाल्यावर लेखांच्या लिंकांसह इथे जरूर अपडेट करू, नक्की वाचा. बाकी आतिवास, अहो, आमचा ’रिक्षा फिरवणे मोड’ ऑन आहे ना सध्या! म्हणून उत्साहात जमेल त्या त्या प्रतिसादाला उत्तर. ;-)

In reply to by अनुप ढेरे

रेषेवरची अक्षरे ही तर विंग्रजी अस्त्यात ना?
कशी काय? 'रेषेवरची अक्षरे' म्हणजे चक्क ’online alphabets’. थोडक्यात, जालावर - इंटरनेटवर - लिहिलं जाणारं अक्षर वाङ्मय - पक्षी: ललित साहित्य - ते म्हणजे 'रेषेवरची अक्षरे'. आता 'एका विशिष्ट रेषेच्या वरचा दर्जा असलेलं' असंही म्हणता येतंच. पण ते वाचकांनी म्हटलं, तर गंमत आहे, नाही का? ;-)

In reply to by रेषेवरची अक्षरे

अनुप ढेरे Wed, 10/28/2015 - 15:55
online alphabets = रेषेवरची अक्षरे हे मिसलं मी. खुलाश्याबद्दल धन्यवाद. विंग्रजी अक्षरे ओळीवर लिहितात त्यामुळे मी कंफ्यूज झालो.
आता 'एका विशिष्ट रेषेच्या वरचा दर्जा असलेलं' असंही म्हणता येतंच. पण ते वाचकांनी म्हटलं, तर गंमत आहे, नाही का?
आम्ही तर म्हणतो ब्वॉ!

शुभ दीपावली! यंदाच्या अंकाचं टप्प्याटप्प्यानं प्रकाशन करतो आहोत. ब्लॉगवर जाऊन (http://reshakshare.blogspot.in/) नक्की पाहा, प्रतिक्रिया द्या, सूचना कळवा... फेसबुकावर असाल, तर लाईक करा...

In reply to by रेषेवरची अक्षरे

यशोधरा गुरुवार, 11/05/2015 - 17:24
नंदनचाचांना लिहायला लावेल त्याला मी २० गावं इनाम द्यायला तयार आहे. किंवा नंदनचाचांनी स्वतःहून लिहिलं तर अख्खं कॅलिफोर्निया देईन त्यांना! पण रामा, शिवा, गोविंदा!!

रेषेवरची अक्षरे गुरुवार, 11/05/2015 - 08:39
आभार मंडळी! आज ललित विभागातले इतर काही लेख आणि 'तुम्ही (नेटावर) काय लिहिता?' (http://reshakshare.blogspot.in/p/blog-page_0.html) हा छोटेखानी विभाग प्रसिद्ध झाला आहे. ब्लॉग्स खरे की फोरम खरे? आणि काय बरे? का बरे?! नक्की वाचा...