किंवा अधिक चांगले म्हणजे पुणे युनिवर्सिटी किंवा भांडारकर प्राच्यविद्या किंवा फिल्म इंस्टिट्यूट मधे मायक्रोफिल्मिंग करुन ठेवता येईल का हे बघू शकाल का? मायक्रोफिल्मिंग म्हणजे काय? आणि हे करण्याची काही गरज आहे काय ? असल्या ठिकाणच्या ऐतिहासिक वास्तूंचे व्यर्थ राजकारण केले जाते हे सगळ्यांनाच ठाऊक आहे. त्यापेक्षा श्री. जयंत कुलकर्णी यांच्याकडेच तो अधिक सुरक्षित राहू शकेल. एवीतेवी त्यांनी स्कॅनिंग करुन ठेवलेच आहे. त्यामुळे कागद टिकला काय किंवा न टिकला काय. काय फरक पडतो ?

या माणसांप्रमाणे सुशिक्षित माणासांना वागणे सहज शक्य आहे, फक्त थोडासा स्वर्थीपणा कमी केला, व लोकांचा विचार केला तर हे शज शक्य आहे. मी नेहमी म्हणतो " दुसर्‍या माणसाला त्रास होणार नाही असे वागणे" हा धर्म स्विकारला तर बरेचसे प्रश्न सुटण्यासारखे आहेत. फक्त एक, फक्त एकच प्रश्न स्वतःला विचारायचा "मी आत्ता जे करतोय किंवा करणार आहे याने दुसर्‍याला त्रास होणार आहे का ?" माझ्या घरात हाच धर्म कटाक्षाने पाळला जातो. असो.

अतिशय मोलाचा ठेवा. अनेक धन्यवाद. चित्रासारखेच म्हणते, स्वाती

+१ हिच विनंती मि पण करतो..........

...तरुणांचा ओढा जहालांकडे असल्यामुळे मवाळांना खूपच टिंगलटवाळी व कुचेष्टा सहन करावी लागे. आगरकरांची तर जिवंतपणी प्रेतयात्रा निघाली

इथे आगरकर हे मवाळ असल्याचे सुचवायचे आहे असे वाटले म्हणून हे अवांतर. जहाल - मवाळ या संज्ञा राष्ट्रीय सभेच्या अर्थात काँग्रेसच्या राजकीय भूमीकेच्या संदर्भात वापरल्या जातात. एकंदर भूमीकेच्या , किंवा सामाजिक भूमीकेच्या संदर्भात नाही. जहाल मवाळ असे उदाहरण द्यायचे झाले तर टिळक - जहाल, आणि गोखले - मवाळ असे देता येईल. आगरकर यांना या संदर्भात मवाळ म्हणणे योग्य वाटत नाही. भूमीकेच्याच संदर्भात बोलायचे झाले तर मला वाटते आगरकरांइतकी (समाजसुधारणेबद्दल) जहाल मते क्वचितच कुणाची असतील; आणि म्हणूनच त्यांची जिवंतपणी अंत्ययात्रा निघाली. याबाबतीत आगरकर, म. फुले या मंडळींना एका बाजूला मांडता येईल - इंग्रजी राजवट असण्याला आक्षेप नाही, (जोवर समाजसुधारणेला त्या राजवटीचे साहाय्य होते आहे). काँग्रेसी मवाळांचे असे काही मत नव्हते. मवाळांची भूमीका स्वातंत्र्य मिळवण्याचीच होती, फक्त टप्प्या टप्प्याने, हळू हळू; तर जहालांना हवे होते संपूर्ण स्वराज्य. शिवाय, जहाल- मवाळ वाद हा एका विशिष्ट काळापुरता काँग्रेसमध्ये उद्भवलेला वाद होता. टिळक मंडालेला गेले आणि मवाळांनी काँग्रेस ताब्यात घेतली. फिरोजशहा निवर्तल्यानंतरच या वादाची इतीश्री झाली. जहाल मवाळ या सापेक्ष संज्ञा आहेत. कालचे जहाल हे आजचे मवाळ, आणि आजचे जहाल हे उद्याचे मवाळ अशी चढत्या भाजणीने जहालांची भूमीका अधिकाधिक कठोर होत गेलेली दिसते. दादाभाई, रानडे, गोखले, यांनी प्रथम ज्या भूमीका मांडल्या त्या अत्यंत साहसी (आणि जहाल) अशाच होत्या. त्यानंतर टिळक, अरविंद, यांच्या भूमीकेच्या पुढे त्या मवाळ वाटू लागल्या. असो. मुळात जहाल मवाळ हा वाद आगरकर यांच्या मृत्युनंतर काँग्रेसमध्ये आलेला/ वाढलेला दिसतो. बाकी जयंत साहेबांना विशेष धन्यवाद. आजचा दिवस सार्थकी लागला. या पुण्यस्मरणाने. टिळक मध्ययुगात जन्मले असते तर त्यांनी स्वतःचे राज्य स्थापन केले असते असे कुणा समकालीनाने म्हणल्याचे वाचलेले आठवते. ते खरे वाटते. (ते स्वतः मात्र गणिताचा प्रोफेसर व्हायची माफक आकांक्षा बाळगून होते हा भाग वेगळा!)

आचार्य अत्रे हे सिद्धहस्त लेखक.त्यांचे मृत्युलेखही उत्तम साहित्याचा नमुना ठरले. 'सूर्यास्त' तर प्रसिद्धच आहे.टिळक वारले तेव्हा अत्रे लहान होते. त्यामुळे मृत्युलेख जरी नसला तरी अंत्ययात्रेचे वर्णन तितक्याच दु:खाने आणि आत्मीयतेने त्यांनी केले आहे. अत्र्यांप्रमाणेच दुर्गाबाई भागवतांनी टिळकांच्या अंत्ययात्रेसंदर्भात (बघितल्याचे वगैरे) लिहीलेले आठवते. अत्र्यांचे सुर्यास्त केवळ नेहरूंवरीलच आहे. पण अनेक दिग्गजांच्यावरील त्यांचे मृत्युलेख वाचायचे असले तर "समाधीवरील अश्रू" आणि "हुंदके" ही पुस्तके वाचनीय आहेत.