क्रिकेट - २

मोठ्या कालखंडानंतर धागा वर आणतोय.

आयपीएल तमाशा संपल्यानंतर खरे क्रिकेट सुरू झाले. इंग्लंड दौऱ्यावर न्यूझीलंड गेलेत.आजच पहिला कसोटी सामना सुरू झालाय.

आता पहिल्या दिवशी इंग्लंडच्या सर्वबाद १४० धावसंख्येला उत्तर देताना न्यूझीलंड ३६/६ या केविलवाण्या अवस्थेत आहे.

गोलंदाजांचे वर्चस्व पाहताना चांगले वाटतंय. चौकार-षटकारांचा वर्षाव, ६ षटकात १०० धावा, ४० चेंडूत शतक, हतबल गोलंदाज व क्षेत्ररक्षक, षटकांच्या व क्षेत्ररक्षकांच्या बंधनामुळे जखडलेले गोलंदाज पाहण्यापेक्षा कसोटी सामना अनेक पटीने चांगला.

आज कसोटी सामन्याचा दुसरा दिवस. 

इंग्लंड १४०/१० आणि २२६/१०

न्यूझीलंड ११३/१०

विजयासाठी न्यूझीलंडला २५४ हव्या.

महान अष्टपैलू खेळाडू व महान क्षेत्ररक्षक सर गारफिल्ड सोबर्स यांचे आज वृद्धापकाळाने निधन झाले. अजून ११ दिवसांनी त्यांच्या वयाला ९० वर्षे पूर्ण झाली असती. 

२० व्या शतकातील ५ महान खेळाडूंपैकी ते एक होते (सर डॉन ब्रॅडमन, सर जॅक हॉब्ज, सर विवियन रिचर्ड्स व शेन वॉर्न हे उर्वरित ४). 

भारतीय क्रिकेट संघ हा भारत देशाचा नसून भाक्रिनिमं या खाजगी संस्थेचा संघ आहे असा आधारहीन मुद्दा पुन्हा एकदा मांडण्यात आला आहे. हा मुद्दा तथ्यहीन आहे हे पूर्वीच  एका धाग्यात सबळ पुराव्यांनिशी दाखवून दिले होते. परंतु वारंवार हा मुद्दा काही जण पुढे आणताहेत ज्यांना क्रिकेट या खेळात शून्य रूची नाही व या खेळातील कंवा   कशातच काही समजत नाही. त्यांना पुन्हा पुन्हा हे सांगणे म्हणजे गाढवापुढे वाचली . . . ! 

असो. पुन्हा एकदा सोप्या भाषेत सांगून पाहतो. 

______________________

- भारतीय संघातील खेळाडूंच्या मस्तक संरक्षकावर सर्वात वर भारतीय राष्ट्रध्वजाचे चित्र असते. प्रत्येक सामन्याच्या आधी भारतीय राष्ट्रध्वजाच्या उपस्थितीत भारतीय राष्ट्रगीताचे गायन होते.  स्वतःच्या अधिकृत संकेतस्थळावर क्रिकेट संघाचा उल्लेख 'भाक्रिनिमंचा संघ' असा कोठेही न करता सर्वत्र 'भारतीय संघ' असाच उल्लेख असतो. जगभरातील सर्व सामन्यात क्रिकेट संघाचा उल्लेख 'भाक्रिनिमंचा संघ' असा न करता अधिकृतरित्या 'भारतीय संघ' असाच उल्लेख असतो.‌

याउलट आयपीएल स्पर्धा पाहिली तर प्रत्येक खाजी  संघाचा उल्लेख स्वतःच्या नावाने असतो, त्या संघाचे परिचयचिन्ह मस्तक संरक्षक, रंगीबेरंगी सदरे अश्यांवर असतो. तेथे भारत हे नाव कोठेही नसते.‌

- २०१५ मध्ये सर्वोच्च न्यायालयाने दिलेल्या निकालपत्रात स्पष्टपणे सांगितले आहे की "Both state governments and the Union government gave full autonomy to the BCCI which selects the national team."

The court ruled that BCCI is a public body and that its actions are amenable to judicial review. BCCI's functions are "public functions" and as such it is "amenable" to the writ jurisdiction of the High Court under Article 226 of the Constitution.

The Supreme Court has set up an independent committee that will make recommendations on amendments to the BCCI’s constitution and by-laws, as well as sports fraud and conflict of interest. They will no longer be able to function in secret and shadow. Their decisions and intentions will be scrutinised and if found wanting, challenged and possibly overturned.

कोणीही भाक्रिनिमंला न्यायालयात खेचू शकतो कारण ती खाजगी संस्था नाही.

-  सर्वोच्च न्यायालयाच्या निकालपत्रात खालील वाक्ये आहेत. The majority verdict of the court ruled that BCCI was not a state but it did point out that, by picking an Indian team, controlling the activities of players and others like match officials, scorers, administrators, the BCCI was performing public functions. Any violation made it open to litigation under Article 226 of the Constitution of India, the court ruled.

- एखाद्या देशाविरूद्ध खेळायचे की नाही हा निर्णय भाक्रिनिमं घेऊ शकत नाही. तो निर्णय भारत सरकारचा असतो. १९९० पर्यंत भारत दक्षिण आफ्रिकेविरूद्ध खेळत नव्हता. आता पाकिस्तानाविरूद्ध द्विपक्षीय मालिका खेळण्यासाठी सरकारने प्रतिबंध लावला आहे. अगदी आयपीएल संघात सुद्धा कोणत्या देशाचे खेळाडू घ्यायचे नाहीत याविषयी केंद्र सरकारचे स्पष्ट निर्देश आहेत. पाकिस्तानी खेळाडूंना आयपीएलमध्ये २००९ पासूनच प्रतिबंध आहे. यावर्षी बांगलादेशच्या संघातील खेळाडूंविरूद्ध सरकारने आक्षेप घेतल्याने आधी समावेश केलेल्या बांगलादेशी खेळाडूला एका संघातून काढून टाकावे लागले होते.‌ भाक्रिनिमं खाजगी संस्था असती तर केंद्र सरकार हस्तक्षेप करू शकले नसते.

- आयपीएल मधील फिक्सिंग व बेटिंग प्रकरणाची चौकशी करणासाठी सर्वोच्च न्यायालयाने नेमलेल्या न्यायाधीश लोढा समितीने जे निर्णय  निर्णयानुसार, १) गुरूनाथ मयप्पन व राज कुंद्राला क्रिकेटशी कोणत्याही प्रकारे संबंध ठेवण्यावर आजीवन बंदी लादण्यात आली आहे. त्यामुळे यापुढे ते भारतात ते स्वतः कोणताही संघ विकत घेणे, आयपीएल शी संबंध ठेवणे इ. करू शकणार नाहीत. २) या दोघांचे संघ - चेन्नई सुपर किंग्ज आणि राजस्थान रॉयल्स, या दोन्ही संघावर आयपीएल स्पर्धेमध्ये खेळण्यासाठी २ वर्षे बंदी घालण्यात आली होती.

भाक्रिनिमंचे ततकालीन   अध्यक्ष अनुराग ठाकूर व सचिव अजय शिर्के यांची सर्वोच्च न्यायालयाने हकालपट्टी केलेली आहे. भाक्रिनमंमध्ये वर्षानुवर्षे पदे बळकावून बसलेल्या श्रीनिवासन, शरद पवार, निरंजन शहा यांना सर्वोच्च न्यायालयानेच पायउतार होण्यास भाग पाडले. अन्यथा आजही पवार अध्यक्षपदावर दिसले असते. भाक्रिनिमं खाजगी संस्था असती तर हे झाले नसते. 

सारांश - भाक्रिनिमं ही खाजगी संस्था नसून स्वायत्तता असलेली भारत सरकारची क्रीडा संघटना आहे. ही संस्था स्वतःचा खाजगी संघ निवडत नसून भारत देशाचा संघ निवडते व या संस्थेला न्यायालयाचे निर्णय पाळावेच लागतात. जेव्हा जेव्हा ही संस्था मनमानी करते किंवा भ्रष्टाचार होतो तेव्हा तेव्हा न्यायालय हस्तक्षेप करून निर्णय घेते जे बंधनकारक आहेत. 

भारत विरुद्ध इंग्लंड तिसरा एकदिवसीय सामना -

इंग्लंड २९३/२ (४३.३)

हा सामना रोहितच्या आंतरराष्ट्रीय कारकीर्दीतील अखेरचा सामना असण्याची वदंता आहे.

कालच्या सामन्यानंतर रोहित निवृत्त होणार (की त्याला निवृत्त व्हायला भाग पाडणार) ही वदंता पसरलेली असताना, काल इंग्लंडच्या ३८७ धावांचा पाठलाग करताना रोहितने डावाची सुरूवात करून ११० चेंडूत १३८ धावा करून सर्वांचे तोंड बंद केले. विराटनेही ६० चेंडूत ७४ धावा केल्या व २०२७ मधील विश्वचषक स्पर्धेसाठी रोहित व विराटचा विचार करावाच लागेल अशी कामगिरी केली.

भारताने ३६० पर्यंत मजल मारली. रोहित व विराटच्या खेळीने खूप आनंद दिला. 

विश्वचषक स्पर्धेसाठी रोहित, विराट, शमी व भुवनेश्वर हे अनुभवी खेळाडू संघात हवे असे माझे मत आहे.