पुणे कट्टा रविवार २१ डिसेंबर २०२५

मस्त कट्टा आणि कट्टा वृत्तांत!! - (कट्टेकरी) सोकाजी

सुगंधी कट्टा नावाचा सिनेमा होता म्हणे. पण आपला दिवस सुगंधी करणारा कट्टा आपल्या ऑनलाईन घसटीतल्या लोकांबरोबर प्रत्यक्ष अनुभवण्याचा सोनेरी योग रविवार २१ डिसेंबरला २०२५ आला. जालावर आपल्याला मर्यादित माणूस कळतो पण तासाभराच्या प्रत्यक्ष गप्पांमध्ये प्रत्येक मिपाकर आपआपल्या क्षेत्रात किती पोचलेला आहे हे समजले. एकेका आसामीबद्दल केवढे तरी लिहिता येईल अशी बहुमोल माणसे भेटली. आता महाराष्ट्रातल्या कुठल्याही गावात आपला मिपा मित्र असणार असे वाटण्याएवढी जवळीक या दोन तासांनी दिली. आपण सगळेच धाग्यावर केवढे तरी बौध्दिक पाहतो पण ही सगळी मधुर माणसे आहेत आपल्याशी त्यांचे ऋणानुबंधा जुळलेच हे फिलींग सुखद आहे. बाकी ठळक बातम्या आधीच दिलेल्या आहेत आणि मला कामं उरकण्याची गडबड असल्याने वृत्तांत लिहायला जरा उशीर झालाय पण सगळ्यांनी खूप वेगवेगळ्या प्रकारे कट्ट्याचे हायलाईटस दिलेच आहेत. काही खास मिपाकर पुणेकर जरी येऊ शकले नाहीत तरी पुन्हा जिथे संधी मिळेल तिथे त्यांना भेटायची इच्छा नक्की पूर्ण करणार. जय मिपा, जय मिपाकर.

केवळ एका धाग्यावर आणि स्थळ, काळ, वेळ ह्या बद्दल कोणतीही भवती न भवती होता, अतिशय शॉर्ट नोटिसवर पुणेरी कट्टा यशस्वीरीत्या पार पडला. कट्टा आयोजनासाठी स्वधर्म ह्यांचे आणि सर्व उपस्थित मिपाकरांचे आभार. मी पहिलटकर (first time) कट्टेकरी असल्याने आणि कुठल्याच मिपाकरास व्यक्तिगतरित्या ओळखत नसल्याने थोडासा साशंक होतो परंतु सगळ्यांनी लगेचच आपलेसे केले आणि जुनी ओळख असल्यासारख्या गप्पा सुरु झाल्या. मिपा सदस्यत्व घेण्याच्या आधी पासूनच कट्टा किंवा गटग बद्दल नेहेमी उत्सुकता होती परंतु प्रत्यक्ष कट्ट्यात सहभाग घेतला नव्हता. नाही म्हणायला चीनच्या वूहान व्हायरसच्या कोविड काळात एका ऑन-लाईन कट्ट्यास उपस्थिती लावली होती. नेमके त्या दरम्यान मिपा साईटला काही प्रॉब्लेम असल्याने संपर्क होत नव्हता परंतु स्थळ आणि वेळ लक्षात होती तेव्हा अंदाजाने उपस्थित मिपाकरांची संख्या लक्षात घेऊन वाडेश्वर देवस्थानाकडे कूच केले. चारचाकी रथ घेतला तर कट्ट्यास उशीर होईल हे लक्षात आल्याने पुतण्याने द्विचाकी स्वयंचलित अश्व भरधाव फेकला आणि अस्मादिक त्यावर पिलीयन रायडर म्हणून स्थानापन्न झाले. इंच इंच लढवत आणि असंख्य वेडीवाकडी वळणे घेत वेळेवर वाडेश्वरी पोहोचलो (दोन, तीन आणि चार चाकी वाहने हाकण्याचे पुणेकरांचे कौशल्य वादातीत आहे) परंतु मिपाकर सदृश्य कोणी दिसेना, आत एक चक्कर मारली. बाहेर एक शुभ्र दाढीधारी सद्गृहस्थ बऱ्याच वेळ भ्रमणध्वनीवर बोलत उभे होते. त्यांचे बोलणे झाल्यावर त्यांच्या कडे मिसळपाव कट्ट्याबद्दल पृच्छा केली तर ते मला चांगली मिसळपाव मिळणाऱ्या हॉटेलचा पत्ता सांगायला लागले. त्यांना कट्ट्याबद्दल सांगितल्यावर त्यांनी मी येथील व्यवस्थापक आणि वेटर्सना ओळखतो, त्यांच्या कडे चौकशी करतो असे सांगितले. एक पुणेकर एव्हढ्या आस्थेने मदत करतो आहे हे बघून माजी पुणेकर असलेल्या मला खरेतर आश्चर्यच वाटले परंतु तेथे कोणासही कट्ट्याबद्दल कल्पना नाही असे निष्पन्न झाले. मी त्या सद्गृहस्थांचे आभार मानले परंतु माझ्या मनात संभ्रम निर्माण झाला. इतकावेळ माझा पुतण्या तेथे थांबला होता. आधी कधीच न भेटलेल्या, न ओळखणाऱ्या लोकांना मी भेटणार आहे हे ऐकल्यावर त्याला कुतूहल मिश्रित आश्चर्य वाटले होते. कोणीतरी मिपाकर येईल अशा प्रतीक्षेत मी वाडेश्वरच्या दरवाजाजवळ उभा होतो. FC रोडच्या साईडवॉकवर (मराठीत फुटपाथ) प्रचंड गर्दी होती. असंख्य बुरखेधारी व्यक्ती दिसत होत्या ते बघून प्रदूषणाच्या दुष्परिणामांची कल्पना आली आणि मला आनंदाला पारखे करणाऱ्या प्रदूषणाचा तीव्र संताप आला. तेव्हढ्यात एक दुचाकीस्वार तेथे थांबून असलेल्या माझ्या पुतण्याकडे काही विचारणा करताना दिसला. दुचाकी पार्क करून तो कोठेतरी गेला आणि थोड्यावेळाने दुसरा एक मोटार सायकल स्वार एव्हढ्या तुफान ट्रॅफिकमध्ये कौशल्याने "रिव्हर्स" येताना आणि पहिला दुचाकीस्वार त्याला "आन्दे, आन्दे" अशी साद घालत मार्गदर्शन करताना दिसला. दुसऱ्या मोटार सायकलस्वाराने मोटारसायकल पार्क केल्यावर हे दोघे मिपाकर तर नसतील अशी शंका आली परंतु त्यांनी तोपर्यंत "मिपा कट्टा" चा बॅनर काढला नव्हता. तेव्हढ्यात मला कुमार१ सर येताना दिसले. कट्ट्यातील फोटोंमध्ये त्यांना बराच वेळा बघितले असल्याने तात्काळ ओळखले आणि कट्टा होणार असल्याची खात्री पटली. पुतण्याला आता तू घरी जा असे सांगून वळलो तर "मिपा कट्टा" A4 साईझचे बॅनर घेतलेले दोघे दिसले. ते वर उल्लेख केलेले दोन दुचाकीस्वार - स्वधर्म आणि अभ्या.. आहेत अशी ओळख झाली. हा कट्टा पूर्व वृत्तांत, बाकीचा वृत्तांत इतर मिपाकरांनी दिला आहेच. कुमार१ सरांनी आग्रहाने प्रत्येकाला ओळख करून द्यायला लावली. मिपाकर आपापल्या क्षेत्रातील तज्ज्ञ असून, उच्चशिक्षित आणि प्रथितयश आहेत हे लक्षात आले आणि सगळ्यांना भेटून आनंद वाटला. नेमके किती मिपाकर येणार आहेत ह्याची कल्पना नसल्याने मद्यधारक चॉकलेट्स कमी पडली आणि स्वधर्म ह्यांना मिळाले नाही. भक्ती ताईंची मुलगी येणार असल्याची कल्पना नव्हती त्यामुळे साधे चॉकलेट्स आणले नव्हते त्या बद्दल क्षमस्व. भक्ती ताईंच्या पालक शंकरपाळ्या, तिळगुळ वड्या आणि वाडेश्वरच्या फिल्टर कॉफीची चव जिभेवर दीर्घकाळ रेंगाळत राहील ह्यात शंका नाही. मिपा सारख्या साईट्स वर आपण बोलण्याऐवजी लिहीत असतो त्यामुळे "तिळगुळ घ्या आणि गोड गोड लिहा" असे म्हणायला हरकत नसावी. इथे तुम्हाला वेगवेगळ्या वयोगटातील आणि क्षेत्रातील मित्र मिळतात हा एक महत्वाचा फायदा. कट्टा झाल्यावर कार्यबाहुल्यामुळे आणि त्यात इंडिगो व दिल्लीतील धुरक्याच्या (smog) प्रदूषणाच्या काळजीची भर पडल्याने वृत्तांत लगेचच लिहायला वेळ मिळाला नाही. जवळपास ३६ तासांच्या होम-टू-होम टॉर्चरअ्स प्रवासानंतर घरी पोहोचल्यावर लगेचच वृत्तांत लिहून काढला (ह्यातील बराचसा भाग "पारी" विमानतळावरच्या लेओव्हरच्या काळात लिहून वेळ सत्कारणी लावला!). पुढच्या पुणे भेटीत कट्ट्यात सहभागी होण्याची संधी मिळो ही सदिच्छा. यदा यदा हि नॉस्टेल्जीक होतसे अस्मादिक । भेटण्या आप्त, मित्रानाम् सम्भवामि वर्षे वर्षे ॥ ह्या नोट वर आपली रजा घेतो. आपला दर्शनाभिलाषी - चामुंडराय

सगळे वृत्तांत वाचले. एकूण दणदणीत झाला कट्टा. दुरुस्ती *ज्ञान सागर कुमार डॉक्टर* ज्ञान सागर वाटप करणारे कुमार डॉक्टर.

कट्टा छान झालाय ! मी मिस केला . कट्ट्याला यायला आणि मेम्बरांना भेटायला नक्कीच आवडलं असतं . खरं तर त्या वेळी मी पुस्तक महोत्सवामध्येच होतो . पण काही गाठी भेटी बाकी होत्या . त्यामुळे नाईलाज होता . खूप अवघड वाटत होतं . कारण तिथून दोन चौक तर पलीकडे वाडेश्वर . पुन्हा कधी . काही जणांना पहिल्यांदाच भेटता आलं असतं . अबा आणि कुमार सोडता सगळे नवीन खास म्हणजे छोटी गिरीजा

स्वधर्म, चामुंडराय आणि अभ्या ह्या तीनही उत्सवमूर्तींचे वृत्तांत, त्यातले मर्म आणि पंचेस लै भारी 👍 माझ्याही चार (की चारशे) ओळी लिहून झाल्या आहेत, पण 'कैच्याकै' लांबलचक असा टेराबाईटी झालेला वृत्तांत त्यात थोडी काटछाट करून 'गिगाबाईटी' (कुमारसरांच्या शब्दात 'प्रबंध') स्वरूपात खाली पेस्टवतो 😀

चॅप्टर १ - "द फ्रुट ऑफ फेथ" सप्टेंबर महिन्यात सोकाजीनानांच्या 'लंडनस्थित मिपाकर' ह्या धाग्यावरील चर्चेदरम्यान 'स्वधर्म' साहेबांनी डिसेंबरमधल्या 'पुणे कट्ट्याचे' सूतोवाच करताना अभ्याही त्यावेळी पुण्यात असेल असे लिहिले होते. त्यांच्या ह्या कट्टा प्रस्तावास कर्नलतपस्वी आणि चौथा कोनाडा आदी मान्यवरांनी अनुमोदनही दिले होते. डिसेंबरच्या सुरुवातीला राजेंद्र मेहेंदळे साहेबांनी कट्ट्याची तारीख, वेळ, ठिकाणाविषयी पृच्छा केल्यावर जवळपास महिन्याभराने पुन्हा हा विषय ऐरणीवर आला. गेल्या महिन्यात एका लहानशा अपघातात आमच्या पिताश्रींचा डावा पाय फ्रॅक्चर झाल्यावर केलेल्या तपासण्यांचे अहवाल,अस्थिभंगाचे स्वरूप, रुग्णाचे वय आणि हवामान असे विविध घटक विचारात घेऊन "त्यांना पुन्हा स्वतःच्या पायांवर उभे राहाण्यासाठी किमान दोन महिन्यांचा कालावधी लागेल" असा निष्कर्ष त्यांच्यावर उपचार करणाऱ्या अस्थिरोग तज्ज्ञांनी जाहीर केला. अचानक उद्भवलेल्या ह्या परिस्थितीला सामोरे जात नोव्हेंबरच्या मध्यापासून ते वर्षअखेर आणि नववर्षस्वागत निमित्ताने आधी ठरवलेले व्यावसायिक आणि पर्यटनाशी संबंधित सर्व दौरे रद्द केले होते. त्यामुळे दुपारची वेळ ठरल्यास तीन-चार तासांचा प्रवास करून २० किंवा २१ डिसेंबरला होणाऱ्या कट्ट्यास उपस्थित राहणे शक्य असल्याने मी पण कट्ट्याला येऊ शकत असल्याचे कळवले आणि भक्तीताईं पण "जमल्यास चक्कर मारते" असे म्हणाल्या होत्या. १९ डिसेंबर रोजी 'हा' धागा आला आणि त्यात, स्थळः वाडेश्वर, डेक्कन वेळः रविवार २१ डिसेंबर २०२५ दुपारी ठीक ४ ते ६. अशी पुणे कट्ट्याच्या तारीख, वार आणि वेळेची अधिकृत घोषणा झाली! "अरे बापरे... हा जंगली माणूस पण येणार आहे का? ह्याला भेटण्यापेक्षा खरोखरच्या वन्यजीवांना भेटायला विदर्भातल्या एखाद्या जंगलात गेलेले बरे" असा विचार करून मला टाळण्यासाठी प्रचेतसबुवांनी त्वरित आपली अनुपस्थिती नोंदवल्याची बातमी काही '(अ)विश्वसनीय सूत्रांकडून' लगेचच माझ्यापर्यंत आली होती, पण तिच्या सत्यतेविषयीची खातरजमा मात्र अद्याप झालेली नाही 😀 ह्यातला गमतीचा भाग बाजूला ठेऊ, पण मला प्रचेतस ह्यांचा प्रामाणिक स्वभाव चांगला माहिती आहे आणि मुळातच डिसेंबर हा सुट्ट्यांचा महिना असल्याने अनेकांचे पूर्वनियोजित कार्यक्रम खूप आधीपासून ठरलेले असतात ह्याची पूर्ण कल्पना असल्याने केवळ तेच नाहीत तर बाकीही काही मिपाकर इच्छा असूनही कट्ट्याला उपस्थित राहू शकले नसावेत हे समजू शकतो. प्रचेतस येणार नसल्याचे कळल्यावर आता 'वाडेश्वर' लेण्यांचा इतिहास, तिथल्या शिल्पांची सविस्तर माहिती मिळण्याला आपण मुकणार अशा विचाराने थोडे निराशेचे मळभ आले होते पण पुढे आपल्या दर्जेदार लेखनातून परिचयाचे झालेले 'योगाचार्य' चामुंडराय आणि 'रॉय'बहादूर किल्लेदार हे दोघेही येणार असल्याचे कळल्यावर कट्टा आता कल्पनेपेक्षा जास्त रंगतदार होणार ह्याची खात्री पटत गेली! कट्ट्याचे स्थळ-काळ-वेळ सगळे ठरले होते आणि किमान ७-८ मिपाकर तरी कट्ट्याला उपस्थित राहाणार असा ठाम विश्वास निर्माण झाला होता, चॅप्टर २ - "स्ट्रेंजर इन द लँड ऑफ लेजेंड्स" कट्ट्याचे स्थळ-काळ-वेळ सगळे ठरले होते आणि किमान ७-८ मिपाकर तरी कट्ट्याला उपस्थित राहाणार असा ठाम विश्वास निर्माण झाला होता, पण... कट्ट्याविषयीचे काय अपडेट्स आहेत हे बघायला मिपावर यायचो तेव्हा... '500' आणि '504' हे अधून-मधून शिफ्ट ड्युटीवर येणारे मिपाचे 'नंबरकरी' द्वारपाल प्रवेश नाकारायला सज्ज असायचे. त्यातला 504 नंबरी जरासा सहृदय होता, त्याला एक-दोन वेळा 'टॅब रिफ्रेश'ची विनंती केल्यास तो आत तरी जाऊ द्यायचा. पण 500 नंबरी मात्र एकदम पाषाणहृदयी होता. कुठल्याही वशिल्याला दाद न देता निर्दयीपणे तो कोणालाच आत प्रवेश करू देत नसल्यामुळे नवीन काही कळायलाच मार्ग नव्हता. २० तारखेला रात्री 'सगळे ठरल्याप्रमाणे आहे ना?' हे विचारायला अभ्याला फोन केल्यावर सगळे काही तसेच असून तो आणि स्वधर्म चारच्या काही मिनिटे आधीच कट्टास्थळी पोचणार असल्याचे कळले,'वाडेश्वर' आणि 'पाताळेश्वर' मध्ये माझा झालेला संभ्रमही मिटला आणि 'वाडेश्वर' हे मंदिर/लेणी नसून 'रेस्टोरंट' आहे हे समजल्यावर माझा एक गोड गैरसमजही दूर झाला! २१ तारखेचा पूर्ण दिवस बाहेर रहावे लागणार असल्याने तात्पुरते परावलंबित्व आलेल्या वडलांच्या मदतीसाठी भाच्याला बोलावून घेतले होते त्यामुळे सकाळी तो येईपर्यंत मला घराबाहेर पडणे शक्य नव्हते. नाईट ड्रायव्हिंग आता बंद केल्याने आपले वाहन घेऊन जाण्याचा पर्यायही बाद झाला होता आणि सकाळी निघायची नक्की वेळच माहिती नसल्याने रेल्वे किंवा बसचे बुकिंगही आधीपासून केलेले नव्हते. अचानक एकट्यानेच पुण्याला जायचा प्रसंग ह्याआधीही २-३ वेळा आला होता तेव्हा वापरलेला प्रवासाचा एक 'हायबब्रिड' प्रकार आताही वापरून दुपारी तीन-सव्वातीन वाजेपर्यंत पद्मावतीला राहणाऱ्या मामेबहिणीकडे जाऊन, कपडे बदलून कट्टास्थळी पोचतो असे अभ्याला सांगितले होते. मी सांगितलेल्या वेळी पद्मावतीला पोचलो तर त्यावेळी तिथून जवळच असलेल्या बिबवेवाडीहुन अभ्या मला पिकअप करेल आणि मला पोचायला उशीर झाला तर मी रिक्षा किंवा कॅबने वाडेश्वरला येईन असे आमचे ठरले होते. कुमार सर पुण्याबाहेर असल्याचे माहिती असल्याने उद्या सकाळी निघण्याआधी मेसेज किंवा फोन करून त्यांच्या उपस्थितीविषयी विचारू असा विचार केला होता पण सकाळी सात वाजता त्यांचाच मेसेज आला आणि ते काल रात्री उशिरा पुण्याला परतल्याचे आणि कट्ट्याला येणार असल्याचेही कळले होते. सी.एस.एम.टी. ते खोपोली थेट लोकल ट्रेनला बराच वेळ होता म्हणून कर्जतपर्यंत एक आणि कर्जतहून तिला कनेक्टेड दुसरी लोकल ट्रेन पकडून साडेबाराला खोपोलीला पोचलो. नेमके त्याच दिवशी महाराष्ट्रातल्या २००+ नगरपालिका/परिषदांचे निवडणूक निकाल जाहीर झाल्याने खोपोली स्टेशनबाहेर विजयी उमेदवारांच्या रस्ता अडवणाऱ्या मिरवणुकांमधून वाट काढत एकदाचा जुन्या मुंबई-पुणे महामार्गावर आलो आणि एकाच प्रवाशासाठी आधी बसलेल्या बाकीच्या प्रवाशांचा खोळंबा करत थांबलेल्या वडापच्या फोर्स ट्रॅक्स क्रूझरने दीडच्या थोडेसे आधीच लोणावळा स्टेशनला पोचलो. आतापर्यंत सर्वकाही अपेक्षेप्रमाणे चालले होते पण इथून पुढे वेळेचे गणित बिघडण्यास सुरुवात झाली. स्टेशनवर लोकल आणि एक्स्प्रेसची वेळापत्रके बघितली तर लोणावळा-पुणे लोकल २:५० आणि एक्स्प्रेस ३:१० ला असल्याचे दिसले. दीडेक तास तिथे थांबून राहण्यात काही अर्थ नव्हता म्हणून परत बाहेर येताना अभ्याला फोन करून मी लोणावळ्याला पोचलो असून आधी ठरलेल्या वेळेवर पद्मावती-बिबवेवाडीला पोचू शकत नसल्याचे कळवले. बाहेर पडल्यावर पी.एम.पी.एल.च्या निगडीहुन लोणावळा स्टेशनला नुकत्याच आलेल्या मिनीबसमधून उतरणारे प्रवासी आणि ड्रायव्हर-कंडक्टर दिसले. कंडक्टरकडे चौकशी केल्यावर त्याने अर्ध्या तासाने पुन्हा निगडीला जाणार असलेल्या ह्या बसनी भक्ती-शक्ती चौकापर्यंत जाऊन तिथून कात्रजमार्गे जाणाऱ्या ४२ क्रमांकाच्या बसने मला पद्मावतीला जाता येईल अशी माहिती तर दिलीच, वर सदर बस तळेगाव रेल्वे स्टेशन वगैरे करत फिरत फिरत जाणार असल्याने पोचण्याची घाई असेल तर लोणावळा एस.टी. स्टँडवरून स्वारगेटला जाणारी एखादी जलद बस पकडा किंवा हायवेवरून दुसरे कुठले वाहन मिळते का बघा असा चांगला सल्लाही दिला! वरीलपैकी कुठलाही पर्याय निवडला तरी आपण चार वाजेपर्यंत कट्टास्थळी पोहोचू शकत नसल्याचे लक्षात आले होते पण ते म्हणतात ना, "कहते हैं अगर किसी चीज़ को दिल से चाहो... तो पूरी कायनात उसे तुमसे मिलाने की कोशिश में लग जाती है" ह्याची प्रचिती येत स्वारगेटहून प्रवासी घेऊन आलेले एक रिक्षावाले काका 'स्वारगेट-शिवाजीनगर?... स्वारगेट-शिवाजीनगर?' असे विचारत शेजारी येऊन थांबले. वेळ महत्वाची असल्याने अजून कुठल्या पर्यायाचा विचार करत न बसता त्या रिक्षानेच पुण्यनगरीच्या दिशेने मार्गक्रमण सुरु केले. लोणावळ्यातून बाहेर पडेपर्यंतचा प्रवास मात्र फारच कंटाळवाणा झाला. त्या संपूर्ण रस्त्यात ठिकठिकाणी निवडणुकीत विजयी झालेल्या उमेदवारांच्या मिरवणुकांत नाचणाऱ्या त्यांच्या कार्यकर्त्यांची बेशिस्त गर्दी, लांबलचक फटाक्यांच्या माळा वगैरेंमुळे रस्त्यावर वाहने कमी असूनही वाहतुकीचा खोळंबा होत होता, परंतु पूर्वी 'मिरवणूक आणि गुलाल' असे जे समीकरण होते त्यात झालेला एक मोठा बदल ठळकपणे जाणवला. आता राजकीय विजयी मिरवणुकांमध्ये उधळला जाणारा तथाकथित 'गुलाल' हा लालसर गुलाबी रंगाचा राहिला नसून त्यालाही उमेदवाराची धार्मिक पार्शवभूमी किंवा राजकीय विचारसरणीनुसार भगवा, निळा, हिरवा, पिवळा अशा विविध रंगछटा प्राप्त झाल्याचे खोपोली आणि लोणावळ्यात दिसले. असो... रस्त्यात मधेच कुठेतरी बसलेल्या एका प्रवाशाला उतरवण्यासाठी रिक्षा वाकडेवाडी बस स्टँडवर थांबली असताना अभ्याचा कुठपर्यंत पोचलो हे विचारायला फोन आला. मी शिवाजीनगरला पोचलो असून आता आधी ठरवल्याप्रमाणे पद्मावतीला जाऊन मग डेक्कनला येतो असे त्याला सांगितल्यावर, मला इथून तिथे जाऊन परत यायलाच सहा वाजून जातील असे त्याचे मत पडले. आमच्या ह्या वार्तालापातले माझे बोलणे रिक्षावाल्या काकांनीही ऐकल्याने त्यांनी सुद्धा हेच मत मांडले आणि "मी तुम्हाला शनिवार पेठेत सोडतो, तिथून दुसऱ्या रिक्षेने तुम्ही डेक्कनला लवकर पोहोचाल" असा सल्ला दिला. एकूणच माझे पुण्याविषयीचे भौगोलिक ज्ञान पुलंच्या भाषेत "ती पानपताची लढाई म्हणतात ती पुण्यात नक्की कुठेशी झाली हो?" अशा 'अगाध' वगैरे पातळीवरचे असल्याने आणखीन काही आगाऊपणा न करता निमूटपणे ह्या दोन 'माहितगार' मंडळींचे ऐकून त्याप्रमाणेच करायचे ठरवून शनिवार पेठेत एका रिक्षेतून उतरत समोरच्या दुसऱ्या रिक्षेत बसत 'कॉल लॉग'च्या अनुसार फायनली चार वाजून सदोतीस मिनिटे झाली असताना वाडेश्वरला पोचलो... चॅप्टर ३ - "द नोबल पीपल ऑफ मिपा" वर म्हंटल्याप्रमाणे ४:३७ला तुडुंब भरलेल्या रेस्टोरंटच्या बाहेरून कुमारसरांना मी अड्ड्यावर पोचलो असून धूळ-माती खात केलेल्या प्रवासातले कपडे इथे कुठे बदलता येतील हे विचारायला कॉल केल्यावर ते बाहेर आले आणि 'आधी आपण वॉशरूम कशी आहे ते बघू आणि मग काय ते ठरवू' म्हणाले. बाहेरून वॉशरूम बऱ्यापैकी मोठी वाटल्याने आपले काम होईल असे आधी वाटले होते पण तिची 'मल्टीपर्पज' अंतर्गत रचना आणि ओलेकच्च फ्लोरिंग बघितल्यावर ते अशक्य असल्याचे लक्षात आल्याने तो विचार बाजूला सारत सरळ गप्पांमध्ये रममाण झालेल्या मिपाकरांचे टेबल गाठले. ह्याठिकाणी जमलेल्या मान्यवरांपैकी कुमार१, भक्ती आणि गिरीजा ह्यांना आधी प्रत्यक्ष भेटलो होतो आणि अभ्याशी गेल्या अनेक वर्षांपासून व्य.नि, व्हॉट्सअ‍ॅप, फोनवर संपर्कात होतो, अबा, स्वधर्म आणि रामचंद्र साहेबांना आधी फोटोत पाहिले होते त्यामुळे भक्तीताईंचे मिस्टर 'अतुल' आणि केवळ लेखनातून परिचयाचे असलेले 'चामुंडराय' हे प्रत्यक्षात किंवा फोटोत पाहिले नसलेले दोन चेहरे तेव्हढे माझ्यासाठी नवीन होते. . चॅप्टर ४ - "स्नॅक्स अँड लिकर चॉकलेट्स" भक्तीताईंनी आणलेल्या पालकवड्या आणि तिळगुळाच्या वड्यांचा आस्वाद घेत गप्पांमध्ये रममाण झालेल्या ह्या सर्व मंडळींशी भेट झाल्यावर कुमारसरांच्या सूचनेप्रमाणे प्रत्येकाने आपली छान ओळख करून दिली ज्यातून इथे जमलेले सगळे मिपाकर वेगवेगळ्या क्षेत्राचे प्रतिनिधित्व करत असल्याचे समजले आणि प्रत्येकाच्या बोलण्यात आलेल्या कुठल्या ना कुठल्या गोष्टीशी थेट रिलेट होता आल्याने नव्याने भेटलेल्या सर्वांशी सूरही पटकन जुळले. एकीकडे वेगवेगळ्या विषयांवरील गप्पांना सुरुवात होत असताना दुसरीकडे अभ्या आणि अबाचे ऑर्डर काय द्यायची ह्या गहन विषयावर एकमत होऊन ती दिली जात असताना चामुंडराय साहेबांनी एका सुंदरश्या पिशवीतून आणलेली 'लिकर चॉकलेट्स' प्रत्येकाला द्यायला सुरुवात केली. एकतर 'व्हाईट असो कि डार्क', चॉकलेटचा कुठलाही प्रकार मला प्रचंड आवडतो, त्याला लिकर चॉकलेट अपवाद असूच शकत नाही. परंतु ते खाल्ल्यानंतर उफाळून येणारी पुढची 'तृष्णा' कट्ट्याच्या ठिकाणी शांत होणे अशक्य असल्याने ते आत्ता खाऊ कि नको अशा विचारात पडल्याने आधी बराचवेळ हातात धरून ठेवले होते आणि नंतर सँडविच संपेपर्यंत समोरच्या प्लेटमध्येच ठेवले होते ते चहा प्यायल्यानंतर तोंडात टाकून कचाकच चावून त्यातले 'गर्भीत द्रव्य' चवीने अनुभवले आणि पुन्हा गप्पांमध्ये सहभागी झालो... चॅप्टर ५ - "फ्री डायलॉग" एकातून दुसरा, दुसऱ्यातून तिसरा असे वेगवेगळे विषय निघत होते आणि त्यावर माहितीपूर्ण परिसंवाद घडत होते. मध्येच रेस्टोरंटमध्ये नव्याने प्रवेशकर्ता झालेला कोणी उभ्या उभ्या इकडेतिकडे बघताना दिसला की "हा कोणी उशिरा पोचलेला मिपाकर असावा काय" असा प्रश्न उपस्थित व्हायचा आणि ऐनवेळी धागा वाचून अचानक कोणी पुण्यातला मिपाकर ४ ते ६ ह्या कट्ट्याच्या ठरलेल्या वेळेत हजर होण्याची शक्यता असल्याने सगळ्यांच्या नजरा त्याच्याकडे वळायच्या. बाकी 'येऊ शकतो' असे कळवलेले एक 'किल्लेदार' तेवढे अजून आलेले नव्हते पण ते उशिरा आले, आणि चेहरे अनोळखी असले तरी Gucci Flora चा सुगंध ओळखणारा हा 'गंधप्रेमी' मिपाकर बरोब्बर कट्टेकऱ्यांच्या टेबलला येईल ह्याची खात्री होती! बँकिंग प्रणालीतला AI चा वापर, कॉम्प्रेसर, पंपिंग सिस्टम्स, वाहन आणि त्यासाठी लागणाऱ्या सुट्याभागांचा निर्मिती उद्योग आणि त्यावर आधारित ग्रामीण भागाची अर्थव्यवस्था, पवनचक्क्या, त्यांची देखभाल, एक्स्प्रेस ग्रुप अशा अनेक विषयांच्या जोडीला एवढे मिपाकर एकत्र जमलेत म्हंटल्यावर मिपाचा, तिथल्या लेखनाचा, तांत्रिक समस्यांचा विषय निघाला नसता तरच नवल होते. विषय भरपूर होते पण त्यावरच्या 'बैठ्या' चर्चेसाठी वेळ मात्र कमी पडला... चॅप्टर ६ - "द वॉकवे चॅट्स" एकतर रविवारची संध्याकाळ, त्यात तिथून जवळच सुरु असलेल्या पुस्तक महोत्सवाचा अखेरचा दिवस असल्याने पुणेकर आणि खास तिथल्या प्रदर्शनासाठी लांब-लांबच्या ठिकाणांहून आलेल्या वाचनप्रेमींची तुफान गर्दी, असे असूनही मिपा कट्ट्यासाठी चार ते सहा अशा दोन तासांसाठी दोन टेबले वाडेश्वरच्या मालक/व्यवस्थापकांकडून मिळवण्यात स्वधर्म साहेबांनी यश मिळवले हे फार आश्चर्यकारक आणि कौतुकास्पद आहे! कट्ट्यासाठी आम्हाला मिळालेली वेळ संपली होती आणि बाहेर टेबल रिकामे होण्याची प्रतीक्षा करत उभ्या असलेल्या ग्राहकांची गर्दीही दिसत होती त्यामुळे 'आता उठा' असे खास पुणेरी शैलीत कोणीतरी सांगायला यायच्या आत आम्ही सगळेजण बाहेर पडलो. त्यानंतरच्या फोटोसेशन बद्दल अभ्याने आधीच लिहिले असल्याने पुनरावृत्ती टाळतो. कट्ट्याला खूप मजा आली. आतमध्ये बसून झालेल्या गप्पांना विषय भरपूर असले तरी वेळ मात्र कमी पडल्याने आत अर्धवट राहिलेल्या आणि काही नवीन विषयांवर बाहेर उभ्या उभ्या गप्पासत्र सुरु झाले. अख्ख्या कट्ट्याचे 'फलित' ह्या गप्पासत्रात सामावलेले आहे ते म्हणजे अबांनी म्हणजेच अमरेंद्र बाहुबली ह्यांनी ते आता राजकीय चर्चांमध्ये भाग घेत नसून आता ललित लेखनावर लक्ष केंद्रित करणार असल्याचे सांगितले, हे खूपच आनंददायक आहे! चॅप्टर ७ - "लिव्हिंग द व्हेन्यू - द नेक्स्ट स्टेप" आप-आपली डेस्टिनेशन्स योग्यवेळी गाठण्यासाठी 'आता मात्र निघालेच पाहिजे' असे फर्मान एकेकांच्या मेंदूकडून येईपर्यंत सुमारे सव्वा ते दीड तास हे 'खडे' गप्पासत्र चालले. शेवटी अबा आणि रामचंद्र साहेब मंडईच्या दिशेने आणि मी आणि अभ्या त्याच्या बुलेटवरून पद्मावतीच्या दिशेने निघालो. रेस्टोरंटपासून पद्मावतीपर्यंतचा रस्ता ह्या माजी पुणेकराला माहिती नसल्याने एखाद दोन किलोमीटर नंतर एके ठिकाणी गुगल मॅप सुरु करावा लागला तेव्हा त्यावर पुढे नऊ किलोमीटरचा प्रवास असल्याचे दाखवत होते. बुलेटच्या आणि आजूबाजूच्या रहदारीच्या आवाजावर ताण करत आमच्या काही वेगळ्याच विषयांवर गप्पा सुरु असल्याने माझे फोनकडे लक्षच नसायचे आणि बहुतेक ओलांडलेल्या प्रत्येक वळणानंतर मॅपला री रूट करून दाखवावे लागत होते. आपणही आपल्या को-ड्रायव्हर/रायडरवर मॅप कडे लक्ष नसल्याबद्दल वैतागतो पण असे वागणे किती चुकीचे आहे ह्यावर आमचे दोघांचे एकमत झाले. घरी पोचायला मध्यरात्र/पहाटेचे किती का वाजेनात मला त्याची काही पर्वा नव्हती पण... "दुपारी तीन-सव्वातीन पर्यंत तुझ्याकडे येतोय" असे काल रात्रीच सांगून ठेवल्यामुळे अजून वाट बघत बसलेल्या मामेबहिणीकडे पाच मिनिटांसाठी का होईना पण तोंड दाखवून मग स्वारगेटहून ठाण्याला जाणाऱ्या शिवनेरीने परतीच्या प्रवासाला लागायचे होते... चॅप्टर ८ - "माइल्स बिटवीन, मेमरीज विदीन" माझ्यासारखा होपलेस नेव्हीगेटर लाभल्याने पद्मावती पर्यंतच्या प्रवासाला गरजेपेक्षा किमान १५ मिनिटांनी तरी जास्त वेळ खर्ची पडला त्यामुळे सिटी प्राईडच्या समोर पोचल्यावर तिथून रस्ता माहितीचा असल्याने बहिणीला फोन करून "आता वर यायला वेळ नाही तेव्हा तूच खाली सोसायटीच्या गेटवर ये आणि मला स्वारगेटला सोडायला भाच्यालाही बरोबर घेऊन ये" असे सांगितले. गेटच्या जवळच सुमारे दहा-बारा मिनिटे उभ्या-उभ्याच वार्तालाप झाल्यावर तिने घरी द्यायला दिलेले कसलेतरी पार्सल सॅक मध्ये टाकत एकमेकांचा निरोप घेऊन अभ्या त्याच्या मुक्कामाच्या दिशेने आणि मी आणि भाचा स्वारगेट्च्या दिशेने मार्गस्थ झालो. शेवटची शिवनेरी साडे दहाची होती आणि स्वारगेटला पोचलो तेव्हा वाजले होते पावणे नऊ. पुण्याच्या हवेत भूकही रोजच्यापेक्षा लवकर लागण्याची चिन्हे जाणवू लागली होती, मग आहे वेळ हातात तर आधी जेवून घेऊ आणि मग निघू असा विचार करून भाच्याला मला समोरच्या 'नटराज'मध्ये सोडायला सांगून घरी पाठवून दिले. नटराजमध्ये स्थानापन्न झालो. चामुंडरायांच्या लिकर चॉक्लेटमुळे 'शेर के मुह मी खून तो लग ही गया था' मग तृष्णाशांती साठीची ऑर्डर दिली आणि "साडे दहापर्यंत इथून निघून दोन-अडीच वाजेपर्यंत येतो" असे कळवायला घरी फोन केला तर कशाला एवढ्या लेट येतो त्यापेक्षा उद्या सकाळी उठून ये आरामात, मी थांबतो तू येईपर्यंत असे भाच्याने सांगितल्यावर "बघतो इथून निघायला किती वाजतात ते कंटाळा आला तर मग उद्या येतो." असे सांगून फोन ठेवला. हेडसेटवर आवडीची गाणी ऐकत व्होडकाचे दोन पेग्ज आणि त्यानंतर मस्तपैकी जेवण होईस्तोवर सव्वा दहा वाजले होते. आता मात्र प्रवासापेक्षा आराम हवासा वाटू लागल्याने इथेच रूम घेऊन ताणून द्यावी आणि उद्या सकाळीच निघावे असे ठरवले. त्यांच्याकडे रूम उपलब्ध नसल्याने व्यवस्थापकानेच सुचवलेल्या जवळच्याच हॉटेल अवंती मध्ये मुक्काम ठोकला. रुमध्ये आराम चांगला मिळाला पण पहाटेपर्यंत झोप काही लागायला तयार नव्हती. पहाटे साडेपाचच्या सुमारास मिपावर एक प्रतिसाद दिला त्यानंतर कधीतरी झोप लागल्यावर डायरेक्ट सकाळी साडे-दहालाच उठलो. अकराच्या सुमारास चेक-आऊट करून न्याहारीसाठी नटराजच्या दुसऱ्या सेक्शनमध्ये आलो. तिथे चहा-नाश्ता उरकून स्वारगेट स्टँडवर आलो तर कळवामार्गे ठाण्याला जाणाऱ्या शिवनेरीला अजून वीस-पंचवीस मिनिटे बाकी असल्याचे कळले. त्याआधी खोपोली किंवा कर्जत अशा सेंट्रल लाईनवरच्या स्टेशनजवळ जाणारी कुठली बस आहे का अशी चौकशी केल्यावर जुन्या हायवेवरून खोपोली फाटा मार्गे पालीला जाणारी बस मागच्या बाजूला लागल्याचे समजले. मागे जाऊन बघितले तर खरंच बस उभी होती आणि बऱ्यापैकी रिमामी असल्याने विंडोसीटही मिळाली. धुरंधरचे 'इष्क जलाकर' हे गाणे रिपीट मोडवर ऐकत, खिडकीतून बाहेरची दृश्ये बघत प्रवास मजेत सुरु होता. कासारवाडीला 'अ‍ॅटलास काँपको आणि अल्फा लवल' ह्या कंपन्या दृष्टीस पडल्यावर काल संध्याकाळी चामुंडराय, रामचंद्र, अभ्या आणि अबाच्या बोलण्यात ह्या दोन कंपन्यांचा स्पष्ट नामोल्लेख आला असल्याने कट्ट्यावरच्या गप्पांची क्षणचित्रे डोळ्यांसमोर तरळू लागली आणि घरी पोहोचल्यावर देखील त्यात खंड पडला नाही...

टर्मिनेटर भाऊंना दं ड व त _/\_ : स्वधर्म टर्मिनेटर तुस्सी ग्रेट हो!! : Bhakti १०० +++ असेच म्हणतो. टर्मीनेटर तुम्ही लिहिलेला प्रदीर्घ कट्टा वृत्तांत वाचला. कट्ट्याला उपस्थिती लावण्यासाठी तुम्ही केलेली "यातायात" (हिंदी आणि मराठी - दोन्ही भाषेतील अर्थांप्रमाणे) खरंच भलतीच भारी होती. हॅट्स ऑफ टू यू , कुडोज् , ब्राव्हो , सॅल्यूट - शब्दच अपुरे आहेत !

टर्मिनेटर दं ड व त !

कट्टा वृत्तांत आवडला. टर्मिनेटर चे प्रवास वर्णन वाचुन ते Hasta la vista, baby मोड मध्ये दिसले! :) @ टर्मिनेटर तुमच्या आयडीमुळे आणि एकंदर लिहलेल्या प्रवासाच्या डिटेल्समुळे मला उगाच The Arrival [ Terminator 2: Judgement Day ] आठवले.

मदनबाण.....

आजची स्वाक्षरी :- Zat Pat Pata Pat : Danny Pandit

कट्टा एकदम जोरदार झालेला दिसतोय. तपशीलवार वृत्तांत वाचून कट्ट्याला प्रत्यक्ष उपस्थित राहिल्यासारखे वाटले. सर्व कट्टेकर्‍यांचे अभिनंदन.

टर्मिनेटर सिम्पली ग्रेट ! बापरे - काय प्रवास केला तुम्ही , तेही मिपा कट्ट्यासाठी मी समजत होतो की तुम्ही पुण्यात असता . तुम्ही इतकी वाट वाकडी करून आला होता - आपली भेट राहून गेली याची खंत आहे वृत्तांत मस्त ! खरंच मी कट्टा मिस केला @ अभ्या आपलं मागे बोलणं झालं होतं - विचारपूस मध्ये आपलीही भेट राहून गेली सारे वृत्तांत लै भारी आहेत !

कट्टा वृत्तांताइतक्याच प्रतिक्रिया आणि उपवृत्तांतही भन्नाट. बाकी आमच्या टर्मिनेटर साहेबांनी थेट पुणे बस किंवा वाहन न पकडता सोळाव्या सतराव्या शतकातल्यासारखी मजल दरमजल करत पुणे का गाठले? असा विचार आला. कोणत्याही गावातून पुण्याला थेट कनेक्शन असायला कठीण नसावे. कदाचित साहसाची गंमत घ्यायची असेल.. उत्तम वर्णन.

कैच्याकै लांबलचक असुनही कट्टा वृत्तांत वाचणार्‍या आणि तो आवडल्याचे कळवणार्‍या सर्व मिपाकरांचे मनःपूर्वक आभार 🙏 @ बिपीन सुरेश सांगळे

आपली भेट राहून गेली

आज ना उद्या आपल्याही भेटीचा योग जुळून येईलच 👍

कट्ट्यासाठी इतके सायास करून पुण्यास आलेल्या धुरंधर टर्मिनेटर यांना साष्टांग दंडवत. पुण्यातल्या पुण्यात असूनही येऊ शकलो नाही याबद्दल आता फारच चुटपुट लागून राहिली आहे. धुरंधर स्टाईल कट्टा वृत्तांत अत्यंत आवडल्या गेलेला आहे. पुढच्या कट्ट्यानंतर तृष्णातृप्तीचा एक एक्सटेंडेड कट्टा सुद्धा प्लॅन करून टाकू.

छान - सर्वांना पहील्यांदाच पाहीले