✍ मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ

आरती

— सतिश गावडे,
आज सकाळी कळव्यावरुन फोन आला. "मला गुरुजींसाठी आरती लिहायची आहे." मी म्हटलं चांगलं आहे; लिहा की. फोनवरचा आवाज अडखळला. मी काय झाले असे विचारताच "मी आता तांब्या पंथाची दीक्षा घेतली आहे. मला आरती लिहिणे जमणार नाही. तुम्ही लिहून दया ना." मी प्रयत्न केला. -------–------------------ अत्रुप्त आत्मा माझे आई स्थाण दयावे तुझे पायी तुझा तांब्या मी वाहीन तुझाच दास मी होईन गायछापाचा नैवैद्य तुजला जिलबीचा प्रसाद दे मजला जरी थांबेन मी दाबून नीट आतल्या आत पडेल पीठ येऊ दे माझी तुला करुणा लल्लल्लल्लल्ललू दयाघना अत्रुप्त आत्मा माझे आई स्थाण दयावे तुझे पायी
14565 वाचन
💬 प्रतिसाद (68)

पैसा
Sat, 01/17/2015 - 21:42 नवीन
आरती चंगली लिहिता हो तुम्ही धण्याजी. आता तुम्हाला आत्माजींच्या शिष्यगणंगात स्थाण णक्की मिळेल.

बॅटमॅन
Sun, 01/18/2015 - 01:21 नवीन
अगदी अगदी =)) =)) =)) ते लल्लल्लल्लल्ललू वगैरे वाचून अंमळ ठंठंठठंठं ची आठवण झाली =))
↩ प्रतिसाद: प्रसाद गोडबोले

प्रचेतस
Sun, 01/18/2015 - 13:05 नवीन
"ठंठंठठंठं" च्या आठवणीमुळे कालिदासाच्याच "गुलुगुग्गुलुगुग्गुलु" ची आठवण झाली. जम्बुफलानि पक्वानि पतन्ति विमले जले | कपिकम्पितशाखाभ्यो गुलुगुग्गुलुगुग्गुलु || वानरांनी जांभूळववृक्षाच्या फांद्या गदागदा हलवल्यामुळे पक्व झालेली जांभळे पाण्यात पडून 'गुलु गुग्गुलु गुग्गुलु' असा आवाज येत आहे. =))
↩ प्रतिसाद: बॅटमॅन

बॅटमॅन
Sun, 01/18/2015 - 15:03 नवीन
एक नंबर! दुसर्‍या दोन ओळी मात्र "तानि मत्स्या न खादन्ति जलमध्ये डुबुक् डुबुक्" अशा ऐकल्या आहेत.
↩ प्रतिसाद: प्रचेतस

डॉ सुहास म्हात्रे
Sun, 01/18/2015 - 23:27 नवीन
+१ आणि नंतर त्या कवींची राजसभेत चेष्टामस्करी झाल्याने ते नाराज झाल्यानंतर कालिदासाने त्यांना; "जलमध्ये डुबुक् डुबुक्" ऐवजी "जालगोलिका शंकये" असा फरक करायला सांगून राजसभेत बक्षीस मिळवून दिले अशी कथा ऐकली होती.
↩ प्रतिसाद: बॅटमॅन

प्रचेतस
Mon, 01/19/2015 - 15:39 नवीन
जलमध्ये डुबुक डुबुक हे अगदी अलीकडचे संस्करण असावे कारण हे दोन्ही शब्द मराठी आहेत. डुबुक हां नादवाचक शब्द असला तरी संस्कृतात कुठे वापरलेला पाहिला नाही.
↩ प्रतिसाद: बॅटमॅन

बॅटमॅन
Mon, 01/19/2015 - 15:48 नवीन
जलमध्ये हा शब्द/रचना मराठीच नाही. (अमुकतमुक)मध्ये अशा प्रकारची रचना संस्कृतात कैक ठिकाणी आढळते, उदा. सेनयोरुभयोर्मध्ये रथं स्थापय मेऽच्युत - गीता. जलमध्ये असा सर्च दिल्यावरही कैक उदा. दिसतात. https://www.google.co.in/?gws_rd=ssl#q=%E0%A4%9C%E0%A4%B2%E0%A4%AE%E0%A4%A7%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A5%87 बाकी ध्वनिवाचक शब्दाकरिता डुबुक् हा शब्द खास मराठी आहे हे खरेच. पण तेवढ्यावरून तो अंदाज बांधता येईलसे वाटत नाही.
↩ प्रतिसाद: प्रचेतस

डॉ सुहास म्हात्रे
Mon, 01/19/2015 - 16:04 नवीन
जलमध्ये हा शब्द/रचना मराठीच नाही. हेच सांगायला येत होतो. मराठीत ते जलामध्ये असे होईल. बाकी, ही गोष्ट बहुतेक हायस्कूलातल्या संस्कृत अध्यापकांनी सांगितली होती... कालिदासाचे माणूस आणि कवी म्हणून मोठेपण दाखवायला. जांभळाची फळे आणि मासेमारीसाठी वापरलेल्या जाण्यार्‍या जाळ्यांच्या शिश्याच्या गोळ्या यातील साधर्म्य पकडून आणि त्याचबरोबर "मासे जाळ्याच्या गोळ्या समजून पाण्यात पडलेल्या जांभळांना खात नाहीत" ही अफलातून कवीकल्पना वापरून, काव्याची एकच ओळ बदलल्याने, संपूर्ण चारोळी काव्याच्या वरच्या स्तरावर गेली आहे ! ...मग हे काम स्वतः कालिदासाने केले असो वा नसो.
↩ प्रतिसाद: बॅटमॅन

अत्रुप्त आत्मा
Mon, 01/19/2015 - 16:05 नवीन
अरे खाटुक.. आत्मा स खलु अतृप्त: अग्निवेताल संनिधौ ..।......... खव मध्ये डुबुक डुबुकं! :-D हे लिही ना परत!
↩ प्रतिसाद: बॅटमॅन

बॅटमॅन
Mon, 01/19/2015 - 16:47 नवीन
हे बघा. http://www.misalpav.com/node/25004 इथे ते तीनही श्लोक आहेत. यो आत्मा सर्वकाव्येषु जिल्बीरूपेण संस्थितः | नमस्तस्मै नमस्तस्मै नमस्तस्मै नमो नमः || आत्मा सः खलु अत्रुप्तः अग्निवेतालसन्निधौ | मरिचलवणेभ्यो हि प्रोक्षणं कुरुते सदा || दुष्टो स अग्निवेतालः क्रीडते हि इतस्ततः | विशेषेण आत्मनस्तु खवमध्ये डुबुक् डुबुक् ||
↩ प्रतिसाद: अत्रुप्त आत्मा

बॅटमॅन
Mon, 01/19/2015 - 18:35 नवीन
समास वगैरे मी साफ विसरलो बगा. पुन्हा रिव्हिजन करावी लागतीय आता. तुम्ही म्हणताय ते बरोबर वाटतंय पण कन्फर्म नाही.
↩ प्रतिसाद: चौकटराजा

चौकटराजा
Mon, 01/19/2015 - 19:47 नवीन
सुड्राव, पुरण घालून केलेली पोळी असा विग्रह करून मध्यमपद लोपी समास हा बरोबर आहे. पण त्याची तुलना जलमध्य या शबदाशी होत नाही. मध्य अशी काही एंटीटी नाही. डोंगरमाथा -( डोंगराचा माथा-) हा जसा शब्द आहे तो षष्ठी तत्पुरूष आहे. तसेच जलाचा मध्य-जलमध्य. षोडषे वर्षे ही जशी सप्तमी तसेच 'जलमध्ये' हा शब्द .
↩ प्रतिसाद: सूड

डॉ सुहास म्हात्रे
Sat, 01/17/2015 - 23:05 नवीन
सगाश्रींना तांबी... आपलं तांब्यासंप्रदायातला सुपरशिष्योत्तम असे बिरूद देण्यात येत आहे हे झाईर कर्ण्यास आमाला अत्यानंद होत हाये होssssssssssssssssssss Image removed.

अत्रुप्त आत्मा
Sat, 01/17/2015 - 23:13 नवीन
स.गा. Image removed. जी राव वाकडे तुमचे थोबाड करा इकडे Image removed. रोकेल्चा एक डबा आणि जाळायला Image removed. लाकडे! ========= कारण नसताना काढली माझि खोडी .......................Image removed. ही घ्या तुमच्या टाळक्यात हातोडि!

प्रमोद देर्देकर
Mon, 01/19/2015 - 15:27 नवीन
झालं गेलात आमच्या गुरुजींच्या वाटेला आता "मला स्थान द्याना गडे" असे म्हणुन धुमाकुळ घालु नका तुमला तुम्हला आता बाबाजीचा ठेंगा. Image removed.
↩ प्रतिसाद: अत्रुप्त आत्मा

सतिश गावडे
Sun, 01/18/2015 - 07:31 नवीन
ते वेगळे. त्यांचा गुरुजींवर फार जीव. एकदा पुण्याला आले असता गुरुजींनी त्यांना भेटायचे वचन देऊन ऐनवेळी अपेक्षाभंग केला. हे शल्य उरी ठेवून त्यांनी एकलव्याच्या निष्ठेने तांब्याभ्यास सुरु ठेवला. आज ते तांब्या संप्रदायाचे उत्तराधिकारी म्हणून ओळखले जातात.
↩ प्रतिसाद: खटपट्या

सतिश गावडे
Sun, 01/18/2015 - 12:15 नवीन
आम्हाला त्याच दिवशी साक्षात्कार झाला होता.
↩ प्रतिसाद: टवाळ कार्टा

नाखु
Mon, 01/19/2015 - 15:43 नवीन
दुसरी गोष्ट : टका अता मनाचे (माझ्या) श्लोक लिहा हे सुचवतायत. *ACUTE* आता पहिली गोष्ट यात "भांडे का लपविता" हा शब्द प्रयोग का हुकला. ;-) ;) (का राखून ठेवलाय पुढच्या आरतीसाठी ?) बुवाज भक्तगण नेह्मी निशाणी डावा अंगठा संघ.
↩ प्रतिसाद: सतिश गावडे

नाखु
Mon, 01/19/2015 - 16:03 नवीन
फ्लेक्स प्रिंटायच्या आधी दुरुस्ती आली.
↩ प्रतिसाद: टवाळ कार्टा

चौकटराजा
Sun, 01/18/2015 - 17:10 नवीन
मी एकदम कळलाव्याचा निवासी वाचले. जवळच रहाणार्‍या एका नारदाकडे तुम्ही पेंइंग गेष्ट म्हून आलेत की काय अशी श़ंका आली !
↩ प्रतिसाद: खटपट्या

जातवेद
Sun, 01/18/2015 - 10:14 नवीन
>> अत्रुप्त आत्मा माझे आई >> स्थाण दयावे तुझे पायी हे बेळगावी लिखाण आहे :D

चौकटराजा
Sun, 01/18/2015 - 11:04 नवीन
आरती वाचली. तक्राद अशी की मीट्रात गंडलीय. गाता आली पाहिजे न अडखळता. बरं तांब्या पंथ नक्की कोणता ? एक तांब्या जिलबीचा बरोबर आहे दुसरा कोणता तरी आहे ना ? तुम्ही नक्की जिलबीकर लेखकांच्या बाजूचे की तांब्याकर कवी अ. आ चे . असो. बाराव्या शतकात एक महान संतकवि होऊन गेले .पंथाने त्याना " पुरूष" असूनही माउली म्हणून संबोधले. तुम्ही आई या शब्दाचा वापर करून इतिहासाची पुनरावृत्ति केलीय. धन्य तो भक्त धन्य धन्याची माउली !!!!!!!

प्रसाद गोडबोले
Sun, 01/18/2015 - 12:31 नवीन
कंपु म्हणजे कंड पुरक रे . काही लोकांना अध्यात्माचा कंड असतो , काहींना मानसशास्त्राचा , काहींना लेण्या पाहण्याचा , काहींना उदारमतवादाचा तर काहींना संस्क्रुताभ्यासाचा वगैरे वगैरे. तर असा ह्या विषयांवर चर्चा करण्याचा कंड ज्या घोळक्यात विशेष हरकत न घेता पुरवला जातो त्याला म्हणतात कंड पुरक अर्थात कंपु =))
↩ प्रतिसाद: सतिश गावडे

अत्रुप्त आत्मा
Sun, 01/18/2015 - 12:36 नवीन
@म्हणतात कंड पुरक अर्थात कंपु>> =))))) अशुद्ध लेखन शास्त्रानुसार तुमची व्याख्या बरोबर,आणि बेशुद्ध लेखनशास्त्राणुसार आमची! :-D
↩ प्रतिसाद: प्रसाद गोडबोले

सतिश गावडे
Sun, 01/18/2015 - 12:40 नवीन
हे तर चांगलेच आहे की. "वादे वादे जायते तत्वबोध" किंवा उगाच चकाटया पिटण्यापेक्षा हे बरं आहे. मी जेव्हा आठवीला होतो तेव्हा ("मी जेव्हा बोटीवर होतो तेव्हा" हे पुन्हा पुन्हा वाचल्याचा परीणाम) माझे शंभर मार्कांचे संस्कृत होते. तेव्हा सुभाषितमाला नामक प्रकारात रटलेला एक श्लोक आठवला या निमित्ताने:
काव्यशास्त्रविनोदेन कालो गच्छती धीमताम व्यसनेन च मूर्खाणां निद्रया कलहेन वा
पण हा कंपू बनवायचा कसा?
↩ प्रतिसाद: प्रसाद गोडबोले