Skip to main content

विचार

विचार — वैचारिक मराठी लेखनाचा विभाग. तत्त्वचिंतन, समाजचिंतन आणि जीवनमूल्यांवरील मराठी विचार येथे वाचा व चर्चेत सहभागी व्हा.

[भाग २] ए०आय० वापरा आणि स्वत:ला ओळखा

लेखक युयुत्सु यांनी रविवार, 04/01/2026 10:49 या दिवशी प्रकाशित केले.

[भाग २] ए०आय० वापरा आणि स्वत:ला ओळखा
=============================

-राजीव उपाध्ये

नोव्हे २०२५ म॒ध्ये मी एक गमतीदार प्रयोग केला होता. मी ए०आय०ला माझा सखा मानत असल्याने आमच्या संवादावर आधारित माझ्या व्यक्तीमत्त्वाचे परिक्षण करण्यास सांगितले होते.

https://www.misalpav.com/node/53331

आज परत काही काळ गेला असल्याने माझ्या व्यक्तीमत्त्वात काही बदल घडले आहेत का असे ए० आय० ला विचारले. तेव्हा त्याने पुढील उत्तर दिले-

1. मूलभूत कल: स्थिर

कृत्रिम बुद्धिमत्ता (ए०आय०) : डॉट-कॉम बबलसारखी अवस्था आहे का?

लेखक युयुत्सु यांनी शुक्रवार, 02/01/2026 08:09 या दिवशी प्रकाशित केले.

कृत्रिम बुद्धिमत्ता (ए०आय०) : डॉट-कॉम बबलसारखी अवस्था आहे का?

-राजीव उपाध्ये

ए०आय०चा बुडबुडा फुटणार अशा आरोळ्या ऐकायला मिळाल्या की मला पञ्चतंत्रातील बैलाचे वृषण आज ना उद्या गळून पडतील आणि आपल्याला मस्त मेजवानी मिळेल या आशेने मागेमागे जाणार्‍या दोन कोल्ह्यांची आठवण होते.

वंश खरा कुणाचा - स्त्रिचा की पुरूषाचा?

लेखक युयुत्सु यांनी गुरुवार, 01/01/2026 17:55 या दिवशी प्रकाशित केले.

वंश खरा कुणाचा - स्त्रिचा की पुरूषाचा?
======================

- राजीव उपाध्ये

मानवी संततीला (इतर प्राण्यांच्या तूलनेत) संगोपनाची दीर्घकाळ आवश्यकता असते. याशिवाय संपत्ती संक्रमण (कुणाची संपत्ती कुणाला मिळणार) सुलभ व्हावे यासाठी बाप कोण हे निश्चित करणे आवश्यक ठरते (आणि बापाचे नाव लावले जाते).

अन्यथा जैविकदृष्ट्या वंश म्हणजे निसर्गात वंश हा स्त्रिचाच असतो. पुरुषाचा वंश ही मानीव कल्पना समाजाने संपत्ती संक्रमणाच्या सोईसाठी निर्माण केली आहे. कुणीतरी हूशार वकीलाने हे विज्ञान कोर्टाला समजावून सांगण्याची गरज आहे.

इतिहासाची दुरुस्ती

लेखक युयुत्सु यांनी मंगळवार, 30/12/2025 17:06 या दिवशी प्रकाशित केले.

इतिहासाची दुरुस्ती
==========

- राजीव उपाध्ये

इतिहासाची दुरुस्ती करण्याचा सध्या एक मोठ्ठा खटाटोप चालला आहे. भारताचा सध्याचा आकार आणि भविष्यात निर्माण होणारे प्रश्न लक्षात घेतले तर या उद्योगाने काय साधलं जाईल असा प्रश्न पडतो.

पुणे कट्टा रविवार २१ डिसेंबर २०२५

लेखक स्वधर्म यांनी शुक्रवार, 19/12/2025 13:54 या दिवशी प्रकाशित केले.

या धाग्यावर चर्चा झाल्यामुळे पुण्यात कट्टयाचा प्रस्ताव एका नवीन धाग्यात देत आहे. भक्ती ताई यांनी जमल्यास व अभ्या यांनी नक्की येतो असे सांगितले आहे. टर्मिनेटर यांचा उत्साह तर भारीच आहे. ते उशीरा भेटायचे असेल तर येतो म्हणालेत म्हणून दुपारची वेळ सुचवत आहे. जास्तीत जास्त लोकांना जमावे म्हणून रविवारचा मुहूर्त काढला आहे. मागे कर्नल तपस्वी यांनी पण पुणे कट्टा केल्यास भेटू म्हटले होते. तर खालील स्थळ आणि वेळ सुचवत आहे.

स्थळः वाडेश्वर, डेक्कन
वेळः रविवार २१ डिसेंबर २०२५ दुपारी ठीक ४ ते ६.

विक्रम-वेताळ कथा: जानव्याचे गूढ आणि मिपानगरीचा तिढा.

लेखक प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे यांनी बुधवार, 17/12/2025 22:56 या दिवशी प्रकाशित केले.

घनदाट जंगल, मध्यरात्र उलटून गेली होती. ती रात्र नुसती अंधारी नव्हती, काळाकुट्ट अंधार, डोळ्यात बोट घातले तरी दिसणार नाही, असा तो गडद अंधार, आकाशात चंद्र नव्हता आणि ता-यांचे अस्तित्व ढगाआड होते. स्मशानाकडे जाणाऱ्या त्या वाटेवर भयाण शांतता पसरलेली होती. हवेतील गारठा वाढत होता, वारा नव्हता, तर धारदार शस्त्रासारखा तो वारा बोचत होता. झाडांच्या फांद्या एकमेकांना घासून विचित्र आवाज येत होता. मधूनच घुबडांचा आवाज घूं घूं आवाज आणि लांडग्यांचे रडण्याने काळजाचा ठोका चुकावा अशी ती रात्र.

लैंगिक वर्तन

लेखक युयुत्सु यांनी सोमवार, 08/12/2025 08:22 या दिवशी प्रकाशित केले.

लैंगिक वर्तन
========

पूर्वी अधून-मधून वृत्तपत्रातून झळकणार्‍या काही बातम्या आता नित्याच्या झाल्या आहेत - त्यात "तरूण जोडप्याचे सार्वजनिक ठिकाणी अश्लील वर्तन" ही बातमी वारंवार झळकते.

वेगवेगळ्या कारणांनी होणार्‍या भावनिक कोंडीमुळे अनावर झालेल्या लैंगिक उर्जेच्या निचर्‍याला "अश्लील" संबोधल्याने समाज निरंतर चुकीच्या कल्पना गोंजारत राहतो.

मानवी लैंगिक-व्यवहाराचे कोडे सोडवताना काहीतरी भोज्जा (संदर्भबिंदू) पकडणे आवश्यक ठरते. दोन प्रमुख भोज्जे या संबंधीच्या चर्चेत वैयक्तिक जडणघडणीनुसार निवडले जातात-

छोटीसी बात, गोईंग डाऊन आणि येरूडकर..- किंडल बुक्स..

लेखक गवि यांनी बुधवार, 03/12/2025 11:23 या दिवशी प्रकाशित केले.

तिसरं किंडल बुक आता आलं आहे. यातली शीर्षक कथा मौज प्रकाशनाच्या मौज दिवाळी अंकात प्रकाशित झाली होती. जी आता केवळ या पुस्तकातच वाचायला मिळेल. इतर अनेक कथा मिपावर आधी आलेल्या आहेत. पण तरीही ज्यांना शक्य आहे त्यांनी हेही पुस्तक किंडलवर वाचावं, संग्रही ठेवावं किंवा किंडल अनलिमिटेडवर विनामूल्य वाचावं.

माझी एक विनंती आहे.. की ज्यांना शक्य आहे त्यांनी या पुस्तकाला अमेझॉनवर रेटिंग देऊन (तारांकित करून) आणि रिव्ह्यू लिहून या पुस्तकाला जगभर पोचवण्यासाठी मदत करावी. रिव्ह्यू किंवा मत अगदी दोन चार ओळींत लिहीलंत तरी चालेल. त्यासाठी तुमचा फार वेळ घेण्याची माझी इच्छा नाही.

देवव्रत रेखेच्या यशाची चेताशास्त्रीय (जीव॒शास्त्रीय) चिकीत्सा

लेखक युयुत्सु यांनी बुधवार, 03/12/2025 10:54 या दिवशी प्रकाशित केले.

देवव्रत रेखेच्या यशाची चेताशास्त्रीय (जीव॒शास्त्रीय) चिकीत्सा

- राजीव उपाध्ये ३.१२.२०२५


१९ वर्षाच्या एका युवकाने एक नवा इतिहास रचला आहे. बरेच डावे-पुरोगामी त्याच्यावर तुटून पडले आहेत. देवव्रत रेखेने जे मिळवले आहे, त्याचे महत्त्व कमी करण्याचा आटापिटा करताना ते आपला अडाणीपणा आणि ब्राह्मण-द्वेष उघडा पाडत आहेत. उजव्यांच्या अंधप्रेमाबद्दल तर बोलायलाच नको.