अनुभव

एकदा गावातल्या शाळेत काम होते म्हणुन गेलो होतो.शाळेसमोरच्या पटांगनावर मुले खेळत होती. याच ठिकानी आमचा रोज सकाळी परिपाठ भरत असायचा.वेगवेगळ्या प्रार्थना म्हणत तो सुरु व्हायचा. मग दिनविशेष , सुविचार , आजच्या घडामोडी अशा काही कार्यक्रमानंतर तो संपत असे.परिपाठाला उशीर झाला तर एका मारकुटया मास्तर चा मार खावा लागायचा. एव्हड्या सकाळी शाळेत जायला पार जिवावर यायचे. थंडीत तर विचारायचेच नाही. पण शाळेत मजा यायची. मस्त मित्र जमले होते. मधल्या सुट्टीमधले खेळ ठरलेले असायचे. अबाधबी हा एकदम फ़ेमस खेळ. कसल्याशा चिंध्या गोळा करून केलेल तो बॉल असा काय लागायचा पाठीत विचारू नका.

मे महिन्यातली अशीच एक रखरखीत कोरडीठाक दुपार. सकाळपासुन रणरणत्या उन्हात दवाखाने, पोलिस ठाणी, क्राईम ब्रँच वगैरे ठिकाणी बातम्यांच्या शोधात फिरुन फिरुन जीव कातावला होता. अनायासे सगळीकडे लंच टाईम सुरु होत होताच म्हणुन म्हणलं जरा आता पोलिस आयुक्त कार्यालयातल्या प्रेसरुम मधे जाऊन पंख्याचा वारा तरी घ्यावा. प्रेसरुम मधे शिरलो तर दोबोले `मेजर' डबा संपवुन हात धुवायलाच निघालेले. त्यांचा सहाय्यक शिपाई राजा आधीच डबा संपवुन फ़ोनवर `राऊंड' घेत बसलेला. मला घाम पुसत प्रेसरुममधे शिरताना पाहुन दोबोले मेजरनी पाण्याची बाटली उचलली अन बाहेर पडले. न सांगताही मला लक्षात आले की मेजर आता कुलरचे थंड पाणी घेऊन येणार.

सध्या मिपावर खूप विनोदी चर्चा चालू आहेत. त्यात गंभीर म्हणा विचारप्रवर्तक म्हणा. एक वेगळा विषय. बर्‍याच दिवसांनी आमचे बायकोबरोबर (नेहमीप्रमाणे) परत एकदा भांडण झाले. आज सकाळी मिपावर आलो आणि हा विषय सुचला विषयाचे नाव आहे.

3

नमस्कार मंडळी, सध्या मिपावर खुप गहन चर्चा चालु आहेत. त्यात थोडी करमणुक म्हणा किंवा बदल म्हणा. एक वेगळा विषय. बर्‍याच दिवसांनी पुलंचे हसवणूक हे पुस्तक परत एकदा वाचण्यात आले. पहिलीच कथा वाचली व हा विषय सुचला. कथेचे नाव आहे आमचा धंदा एक विलापिका. लेखकांनी काही व्यावसायीकांच्या मुलाखती घेतल्या व ते जो व्यवसाय करतात त्याबाबत त्यांच्याशी झालेल्या चर्चेतुन त्यांनी निष्कर्ष काढला, जो ज्या धंद्यात आहे, तिथे तो काही सुखात नाही, आणी सगळ्यांना शेजार्‍याच्या बायकोसारखा दुसर्‍याचा धंदा अधिक चांगला वाटतो. अर्थात हा पुलंचा लेख आहे. थोडे चिमटे काढत, थोडा विचार करायला लावणारा. आपणही विचार मांडा.

कॉलेजलाईफच्या धसमुसळ्या वयात बारा महिन्यांत बारा घरे बदलून झाली असतील. बारा घरची बाराप्रकारची मालक मंडळी तेव्हा भेटली. ते भाड्याचं घर असल्याने कधीही खाली करावं लागेल, अशा धारधार तलवारीची नेहमीच डोक्यावर दहीहंडी असायची. ऍडव्हान्स भाडं दिलं की रूम आपली, म्हणायला आपली.

3

"भिंतींवर थुंकणारा माणसाची औलाद नसेल" या खास पुणेरी पद्धतीच्या पाटीने आमचे जंगी स्वागत केल्यावर आम्ही आमचा मोर्चा तिकीटखिडकीकडे वळवला. प्रभातच्या दारावर तिकीट घेणारे आजोबा मी गेल्या १८ वर्षांपासून बघत आलोय. ते अजूनही तसेच दिसतात. पुणेरीपणाची 'सिनेमा बघायचाय तर बघा नाहीतर शनिवारवाडा बघा पण दारातून लवकर टळा' अशी एक खास मिजास चेहर्‍यावर ठेवून ते आत्मीयतेने तिकीटे फाडतात. तिकीटखिडकीवर मी ५०० ची नोट देत "दोन द्या" असे म्हटल्यावर तिथल्या माणसाने चेहर्‍यावरची सुरकुतीही न हलू देता थंडपणे "सुट्टे द्या!" अशी पुणेरी संयत डरकाळी फोडल्यावर मी गुपचूप सुटे काढून दिले.

"लौकरच तुझ्यावर मी एक लेख लिहिणार आहे. तुझ्या फोटोसकट. तुझी परवानगी आहे का?" -- मी. "माझं आयुष्य म्हणजे एक ओपन कार्ड आहे तात्या.. माझी फुल्ल परवानगी आहे" - शाहीन. दिलिपअन्ना शेट्टी. मुलुंडच्या शास्त्री मार्गावर उमापॅलेस नावाचा एक डान्स बार आहे, त्याचा चालक-मालक. त्या सा-या शेट्टी फॅमिलीचा मी आयुर्विमा दलाल. त्याची बायको, दोन मुली - सा-यांच्या आयुर्विमा पॉलिसीज उतरवण्याचे काम माझ्याकडे. माणूस मालदार आहे त्यामुळे सतत कुठल्या ना कुठल्या पॉलिसीज माझ्याकडून घेत असतो. असाच एके दिवशी मी पॉलिसीजच्याच काही कामानिमित्त त्याच्याकडे गेलो होतो. शेट्टी बिझी होता.

''ए बच्ची, अंदर जा, अंदर जा....'' माझ्या बालमूर्तीला उद्देशून लॉजचा मॅनेजर खेकसला तशी मी घाबरून त्या जुनाट लॉजच्या लाकडी दरवाज्यातून आत स्वागतकक्षात गेले आणि आईला घट्ट बिलगून बसले. बाहेर जोरजोरात कानडी भाषेतील घोषणा ऐकू येत होत्या. सकाळच्या रम्य, शांत प्रहरी त्या घोषणांचा असंतुष्ट सूर वातावरण ढवळून काढत होता. गणपतीच्या सुट्टीतले ते सुंदर, सोनेरी दिवस. शाळेच्या सुट्ट्यांचा फायदा घेऊन माझे व धाकट्या बहिणीचे गाठोडे बांधून आई-वडील आम्हाला दक्षिण भारताच्या सफरीसाठी घेऊन गेले होते. मी होते जेमतेम दहा - अकरा वर्षांची तर बहीण आठ वर्षांची!