इतिहासातील लढे

सुरतेचे मौल्यवान सामान घेऊन जाताना समारोप भाग ९ छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या ३५०व्या शिवराज्याभिषेकोत्सवदिना निमित्ताने महाराजांना मिलिटरी कमांडरांच्या वतीने वंदना

भाग ९

समारोप

पुरावे आणि साधनांचा विचार करून मिलिटरी कमांडरांच्या नजरेतून हा आलेख सादर केला आहे. आम्ही म्हणतो तसेच घडले असा दावा नाही.

भाग ८

कांचन बारीतील संघर्षानंतर

दि १७ ऑक्टोबर १६७० रोजी शिवाजी महाराज कांचनबारीत इखलास खानाच्या तोफखान्याला नादुरुस्त केल्यावर घाटातून उतरून दाऊद खानाच्या सैन्याला वर्तुळाकार वेढा घातला असावा. दाऊदखानाचा आपल्याकडील सरदार आणि त्यांचे सैनिक यांतील संपर्क तुटला असावा. शिवाजी महाराजांच्या सैन्याला कसे तोंड द्यायला हवे याच्या आज्ञा देता येईनात. मागावून येणारी रसद, नव्या दमाचे शिपाई, यांचा संपर्क तुटला.

भाग ६ नव्याने सादर करत आहे म्हणून क्रम वर खाली झाला आहे. १८५०च्या आधीच्या काळात खटारा कसा असायचा याचे प्रातिनिधिक चित्र “चाकांची ओबडधोबड रचना, सतत वाहतुकीमुळे खराब झालेले रस्ते आणि अवजड ओझे वाहून नेताना तो सर्व तांडा खाणे पिण्यासाठी विश्रांती घेत ताशी किती किती वेगाने जात असावा यावर विचार केला जावा.” कळवणवरून भराभर सरकता तांडा मुल्हेरची ‘पेठ’ ही वाहतूक करणाऱ्य

भाग ७ १६७० साली शिवाजी महाराजांनी सुरतेच्या लुटीच्या मोहिमेला सादर करत आहे. या मोहिम मालिकेतील आधीचे भाग २०१९ मधे सादर केले होते. त्याचा पुढील भाग रेंगाळत पडले होते. आता भाग ७ व पुढील भाग पुन्हा लिहून नकाशे भरून मिपाकरांना सादर करत आहे.

उंबरखिंडीतील नाट्य भाग २ (अंतिम स्लाईड्स १५ - २९ )

शूरपंडिता रायबाघन यांनी शिवाजी महाराजांचे करारी सेनानायकाचे रूप, निर्णय घेण्याची क्षमता, सेनेची आणि प्रजेची काळजी वाहणारा मराठी मुलखातील तरूण राजा या भावनेने त्यांच्याकडे पाहिले.

उंबरखिंडीतील नाट्य भाग २ (स्लाईड्स १-१५ )

मित्रांनो, आपणास भाग १ मधील सादरीकरणातून करतलब खानाच्या कोंडीचा परिचय झाला. ...आपण हिंदी फिल्म पहात आहात.  दोन हिरो समोरच्या गुंडाना बेदम मारून मारून सळो की पळो करत असताना एकदम दुष्ट खलनायक सिगारेटच्या धुरातून दिसायला लागतो... आणि पाहता पाहता हीरो मारामारी थांबवत हातातील भयानक शस्त्रे एकदम खाली टाकून देतात !  त्यांचा वीक पॉईंट असलेल्या 'माँ' खुर्चीत करकचून बांधून बसलेल्या असतात. कानपटीवर चाप ताणलेल्या अवस्थेत असतो. ते पाहून दोन्ही हिरो झिरो होतात...  ...उर्मट ले. जनरल नियाजी ढाक्यात शरणागतीच्या करारावर सही करतो.

उंबर खिंडीतील नाट्य भाग १ (अंतिम स्लाईड्स ३५- ५१)

शिवाजी महाराजांच्या जीवनातील या मोहिमेतून त्यांच्या पराक्रमी सेनापतित्वाचे दर्शन घडवले जाते.

उंबरखिंडीतील नाट्य भाग १ (स्लाईड्स १७-३४ )

शिवाजी महाराजांच्या जीवनातील या मोहिमेतून त्यांच्या पराक्रमी सेनापतित्वाचे दर्शन घडवले जाते.

उंबर खिंडीतील नाट्य भाग १

(स्लाईड्स १-१६)

शिवाजी महाराजांच्या जीवनातील या मोहिमेतून त्यांच्या पराक्रमी सेनापतित्वाचे दर्शन घडवले जाते.

अष्टी - मेंढापूरटेकडी पायथ्याशीची लढाई

भाग ७

अष्टी, अष्टा, अष्टे ही गावांची नावे अनेक भागात असल्याने चकवणारी आहेत. कै. शि. म. परांजपे यांनी ‘गोपाळाची अष्टी’ असे नामोल्लेख केला असला तरी लढाईच्या संदर्भात ते ‘अष्ट्याची’ लढाई म्हणतात. त्या गावाचे नाव जे आज ही अष्टी हेच आहे. इंग्रजांनी अष्टीच असे म्हटले आहे.