महिन्याभरापूर्वी 'किस्त्रीम'चा २०१४ चा दिवाळी अंक (वेळेअभावी फक्त बाहेरूनच :-( ) बघायला मिळाला तेंव्हा किशोरची आठवण झाली होती. किशोरचा प्रत्येक अंक हा दिवाळी अंक असल्यासारखा माझ्यावेळी मी आणि त्याच्या वेळी मुलगा त्यावर तुटून पडायचा त्याची आठवण झाली. किशोरचं हे चाळीसावं वर्ष असल्याचं या संस्थळावरून दिसतंय. इतक्या प्रदीर्घ कालावधीत २-३ पिढ्यांना पुरून उरेल एवढा खजिना मिळाला ही कौतुकाचीच गोष्ट आहे. तुमच्यासारख्या इतर आताच्या तरूण वाचकांच्या त्यांच्या 'घडणी'च्या वेळातल्या आठवणी वाचेनच, पण इथे मिपावरच काही संबंधित लेख येऊन गेले होते: मैं ऐसा क्यूं हूं पुस्तकविश्व: लहानपणीचे मित्र-मैत्रिणी बालपणातल्या हिरोंसोबत 'किशोर'संबंधी काही उल्लेख 'चांदोबा' या लेखातही आला होता.

किशोर, छावा, ठकठक आणि चंपक मुळे साधारण वयाच्या ५-६ व्या वर्षीचं वाचनाची गोडी लागली. स्वतःचा पुस्तकसंग्रहही हळुहळु वाढत गेला. ह्या आठवणी ताज्या केल्याबद्दल तुमचे आभार.

वाचता येत नव्हते तेव्हापासून 'किशोर' घरी यायचे. खरे तर पेपर देणार्‍या दादाने ते आणुन द्यायला सुरुवात केली होती. मी बालवाडीत पण नव्हते तेव्हा! त्यामुळे पेपरवाल्या दादाचे नांवच मला 'किशोर वाटायचे :) बर्‍याच नंतर कळले त्याचे नांव 'सुरेश' होते. किशोर आजही आवडीने वाचला जातो. मुलाला पण त्याची आवड आहे.

वाचतच लहानपण गेलंय. याशिवाय चंपक, चाचा चौधरी आणि ठकठक, चांदोबा होतेच

बाइंड केलेले ... ज्ञानवृक्षाच्या पारंब्या, दिवाळी अंकातील हावरट हेमा हि गोष्ट राम आणि श्याम ...काय काय आणि किती किती ... आजही त्या वयात वाचलेले उतारेच्या उतारे लक्ख्ख आठवतात ... ...इलेक्ट्रोनिक घड्याळाची ओळख करून देणारा तो लेख आणि नंतर १-२ वर्षांनी कुणीतरी आणलेले इलेक्ट्रोनिक घड्याळ ..आणि काहीच वर्षात फोर्ट मध्ये फुटपाथ वर बघितलेले त्याचे फिरते विक्रेते बघून बसलेला धक्का...सगळे सगळे आठवते ... सोन्याबापू ...लय भारी ...

आमच्या धाग्याचि जाहिरात http://www.misalpav.com/node/29963

तुम्हाला खोट वाटेल पण आजही किशोरे ला जबरदस्त मिस करतो , किशोर वाचून लहानचा मोठा झालो ... त्या तील विविध शोध कसे लागले (उदा फटाके , घड्याळ , कागद) प्रचंड मनोरंजक होते किशोर प्रेमी माझीही शॅम्पेन

'किशोर' जास्त वाचनात नाही आले पण हा लेख वाचून लहानपणी आमच्या घरी 'चांदोबा' हे मासिक ( का पाक्षिक ? आता नीट आठवत नाही ) यायचे त्याची आठवण झाली . छान छान गोष्टी आणि सामन्य ज्ञानाचा खजिना असायचा त्यात . मला आठवतय 'चांदोबा' आला की आम्हा बहीण - भावंडात भांडणे लागायची ते वाचण्यासाठी . आणि वाचून पुढच्या अंकाची आतुरतेने वाट बघायचो . १९८५ ते १९९२ सलग सात वर्षे ते वाचले . पुढे अर्थातच वाढत्या वयाबरोबर त्यातील गोडी कमी झाली .

मी आणि माझा भाऊ प्रचंड मस्तीखोर होतो. बंगल्यात राहत असल्याने आजुबाजुला खेळायला फ़ार कोणी नव्हते. पण मग दुस-यांच्या बंगल्यातील झाडांवर चढणे, मारामारी, पाइपावरून गच्चीत जाणे असे आमचे दोघांचे उद्योग असायचे. म्हणून मग आई-बाबांनी ठरवून किशोर, चांदोबा, चाचा चौधरी, सुपर मॅन सारखी खुपशी पुस्तक वाचण्याचा नाद लावला. आमच्या शालेय जीवनात आम्ही कायम पुस्तकच गिफ्ट म्हणून मिळवली. हळूहळू वाचनाच वेड लागल. आज शुद्ध समृद्ध भाषेचा वापर करताना अभिमान वाटतो. संपूर्ण क्रेडिट आई-बाबा आणि किशोर-चांदोबा यासारख्या मासिकाना.

लहानपणी किशोर मासिक दर महीन्याला येयचे. म्हणजे कोपर्‍यावरच्या पेपरवाल्याकडून आणले जायचे. वर्ष होऊन गेले की त्या बारा मासिकांचे एक छान बाईंडींग केलेले एकत्रित पुस्तक तयार केले जायचे आणि ते परत वाचले जायचे. ही पुस्तके मग माझ्याहून लहान असलेल्या मावस/मामे/चुलत भावंडांनी देखील वाचली होती. नंतर अनेक वर्षांनी माझ्या भाची-भाच्यासाठी पण त्याचा वापर केला गेला. अर्थात कालपरत्वे कमी झाला असेल, तरी नक्की केला गेला. आता अजून (भारतातील) घरात आहेत का हे एकदा तेथे गेल्यावर बघणे आले. :) त्यात गोष्टी, कविता, माहिती असे अनेक वाचले गेले. या क्षणाला एकदा दिवाळी अंकात आलेली एक "अक्कू बक्कू ची दिवाळी" म्हणून एक कविता आठवली. मला आठवत होते त्याप्रमाणे शांताशेळके यांची होती. पण आत्ता जालावर शोधायचा प्रयत्न केला तर एक तरूण भारतचा दुवा मिळाला, त्या प्रमाणे ती इंदीरा संत यांची असावी. तसेच आत्ता गंमत वाटली, पण लहानपणी नंतर सुरेश मथुरे यांचे कधी काहीच वाचले नाही, केवळ किशोर मधेच वाचले. तरी ते नाव आत्ता अचानक आठवले. त्यांच्या लेखमालेमुळे पाश्चात्य शास्त्रज्ञ तसेच आपले शास्त्रज्ञांसारखे असलेले ऋषी यांच्याबद्दल वाचले गेले. मला वाटते सर्व दिग्गज लेखक, लेखिका, कवी, कवयत्री, चित्रकार यांनी कधी ना कधी तरी किशोर मधे हजेरी लावली होती. यातील अनेकांचे वाचले गेले. काही लक्षात राहीले काही नाही. पण वाचनाचा संस्कार या सर्व प्रोसेस मधे नक्की झाला. माझ्या लहानपणी टिव्ही म्हणजे एकवाहीनी दूरदर्शन होते. आमच्याकडे खूपच लवकर आले असले तरी त्याला कोणीच चिकटलेले नव्हते. लहान मुलांना सोमवारी किलबिल असायची. ती देखील आम्ही बाहेर खेळायचो तेंव्हा. त्यामुळे फार पाहीली अशातला भाग नाही. मग राहीले गजरा, छायागीत, कधीतरी शनीवारी मराठी चित्रपट तर रविवारी हिंदी... इतकेच काहीसे. आणि जोडीला मराठीत स्मीता पाटील, ज्योत्स्ना किरपेकर, अनंत भावे अशांच्या मराठीत बातम्या बघणे कधी कधी सरीता सेठी हिंदी आणि लुकू संन्यालच्या इंग्रजीत बघणे चालायचे इतकेच. बाकीच्या वेळी वाचन आणि खेळ... जसा मोठा होत गेलो तसे क्लासेसचे फॅड किंचित येऊ लागले होते. (तरी देखील ९-१० च्या आधी क्लासला जाणे, म्हणजे "समज कमी असावी" असे गृहीत धरले जात असावे तेंव्हा. ;) ) पुर्वी किती छान होते आणि आत्ताच्या पिढ्या काय करताहेत असे काही म्हणायचा यात खरेच उद्देश नाही. कालाप्रमाणे बदल घडत जातात. पण आजच व्हॅलेंटाईन डे च्या निमित्ताने वाचलेला एक व्हॉट्सअ‍ॅपिय विनोद आठवला: आज १४-१५ वर्षांची मुले-मुली गर्लफ्रेंड-बॉयफ्रेंड (अर्थात रिलेशनशिप बद्दल) बोलतात आणि तिशीतले (घोडे) कँडीक्रश खेळताहेत. खरेच आपण कधी काय करायचे असते हेच विसरून गेलो आहोत... तुमच्या या एका धाग्यामुळे आणि किशोरमुळे अचानक भरकटायलाच झाले...! असो. :)

आम्ही किशोरच्याही आधीच्या काळात लहान असल्यामुळे, शिशुरंजन, कुमार, चांदोबा, फुलबाग आणि इंद्रजाल कॉमिक्स वर वाढलो. अजूनही कोणी वेताळाचे एकत्रित व्हॉल्युम्स मला देईल तर मी त्याची पारायणे करीन. माझा एक मित्र तर केवळ इंद्रजाल कॉमिक्स मधला डायलॉग मारल्यामुळे, माझा जीवश्चकंठश्च मित्र झाला. त्याला मुंबईत कुठेतरी माझ्या दुसर्‍या एका मित्राने बघितले, आणि सहज मला सांगितले. मला तो भेटला असता, 'तू, अमूक दिवशी तमुक रंगाचा ड्रेस घालून दादर स्टेशनवर उभा होतास', असे म्हटल्यावर,'तुम्हाला कोणी सांगितले?' असे त्याने आश्चर्याने विचारले. त्यावर फिल्मी स्टाईलने हंसत मी,'वेताळाला जगभर मित्र असतात' असे उत्तर दिले. तोही इंद्रजाल कॉमिक्सचा फॅन असल्यामुळे आमची ओळख आणखी घट्ट झाली.

किशोर मासिकाचे जुने अंक हवे असल्यास कुठे मिळतील काय? माझ्याकडे होते पण नंतर भाचीला दिले. आत्ता कुठे आहेत हे माहिती नाही. *DONT_KNOW* किशोर आणि चांदोबातील लेखांमुळेच वाचनाची आवड लागली. फार आवडायची ही मासिके. :good:

किशोर आणि चांदोबा वचायला अजूनही (कधीकधी) छान वाटते.

आणि तुम्ही म्हणता सरकार काहीच करत नाही

मी किशोर अगदी सुरुवातीच्या काळात वाचले आहेत. ७१-८० च्या दशकात. तेव्हा खूप उत्तम लेख, कथा कविता वाचायला मिळायचे. प्रभाशंकर कवडी आणि राम वाईरकर यांची चित्रे आठवतात. अंक आधी वाचण्यासाठी घरात आमची भांडणे व्हायची. कुमार, चांदोबा हेही वाचायचो. तेव्हा ऑनलाईन वगैरे नसल्याने अंक वाचून होताच पुढचा अंक पोस्टमन कधी आणतोय याची वाट बघायला सुरुवात व्हायची!

एकदा किशोरचा नवा कोरा दिवाळी अंक आईने पिशवीतुन काढुन दिल्या सेकंदाला मी आणि माझ्या बहिणीने हिसकाहीसकी करून त्याच्या पार चिंध्या करून टाकल्या होत्या.... :-( फार वाट बघायचो किशोरची....

खुप वाचले आहे. शिवाय ईंग्रजी चांदोबाचे बाईडिंग केलेले २ जाडजुड प्रति घरी होत्या. किशोरचे एका दिवाळी अंकाचे मुखपृष्ठ चांगले स्मरणात राहिले आहे कारण त्यावर चिंटु आणि मित्रमडंळी यांचा एक प्रसंग चितारला होता.

थोर पुरुष भांडतात ते विचारसरणी वर अन अनुयायी भांडतात ते पुरुषांचे नाव घेऊन हे सत्य नेमक्या वयात कळले. सहमत आहे बापु :) बाकी किशोरबद्दल बाडिस ! माझ्याकडे सोलापूरच्या घरी अजुनही जवळपास सत्तर-ऐशी जुने अंक जपून ठेवलेले आहेत किशोरचे. अतिशय आवडते पुस्तक :)