काही जण, अनेक अत्यंत फालतु या प्रकारात मोडावा असे धागे काढतात आणि त्यामुळे एकुण धाग्यात ७०% धागे हे फालतु या प्रकारात मोडत असल्याने , सर्वच धागे हे फालतु आहेत असा समज होतो किंवा चांगला धागा लगेच मागे पडतो आणि फालतु धागा ट्रोल होत रहातो. शेवटी काय तर फालतु धाग्याला जरब बसवायला पाहिजे, असे वाटते.

या निमीत्ताने मला माझा जुनाच प्रतिसाद आठवला आणि तो दिल्यानंतर एक जाणत्या सदस्याने केलेल्या व्य. नि. ही आठवला. आपली त्या ग्रुपवर चर्चा झाल्यानंतर मला हा प्रतिसाद सापडला. पुन्हा एकदा चिकटवतोय. या निमित्ताने दोन शब्द माझेही. खरेतर मित्रामुळे हे संकेतस्थळ कळाले. सह्याद्रीतले ट्रेक हीच एकमेव पॅशन असनार्या मला मिसळपाव खुप आवड्ले. रोज न चुकता मिसळपाव एक फेरी ठरलेली. इथके अनेक लेख नुसते वाचले नाहीत तर डि.व्ही.डि. वर सेव्ह करून इतराना वाचन्यास दिले. राजकारणामध्ये मला काडीचाही रस नव्हता आणि समजही नव्हती. मात्र आज राजकारणावर जे काही बोलू शकतो आणि आमच्या व्हॉट्स अ‍ॅप ग्रूप वर लिहू शकतो, त्याचे १००% श्रेय मिपाला. माझ्या गड्किल्ल्याविषयी माहितीचा इतराना उपयोग व्हावा, या साठी मिपावर आयडि काढला.( आणि आता लेखनही करतोय) माझा एक मित्र नविन हॉटेल काढणार आहे, त्याला पेठकरकाकाच्या प्रतिसादाची लिंक दिली. मात्र नवख्या लेखकाने लिहीलेल्या लेखावरती ज्या पद्धतीने प्रतिक्रीया येतात, त्या बघता इथे लिहावे की नाही हि शन्का मनामध्ये निर्माण झाली आहे. मला विषेश करुन खटकतो तो पॉपकॉर्न नामक प्रकार. माझ्या माहितीत तरी प्रत्येक धाग्यावरती प्रतिक्रीया देणे हे बन्धकारक नाही, असे असताना, उगाच मी वरच्या फान्दीवर बसते, तिकडे सरकून मला जागा दे, चखणा आण, पहील्या सिटवर बसलोय या सर्व प्रतिक्रीया कशासाठी ? जर काथ्थाकूट करायचा नसेल, तर त्या धाग्यावर फिरकू नका किंवा या विषयावर पूर्वी चर्चा झाली असल्यास, त्याची लिन्क तिथे द्या, धाग्यात नविन मांड्णी असल्यास नव्याने चर्चा सुरु करता येइल. पण हे टोमणे का ? प्रत्येकजण इथे केंव्हा ना केंव्हा तरी नवीन होतेच ना? अशाने बरेच वाचनमात्र असलेले वाचक की ज्यान्च्या कडे कदाचित खुप चान्गली माहिती किन्वा प्रतिभा असेल ते मिपावर लेखन करायचे की नाही याचा दहादा विचार करतील. मलाही इथे लिहावे की नाही याची शन्का वाटु लागली आहे. बर्याच नवीन आयडिच्या मिपा सदस्यत्वाच्या कालावधीवरून बोलले जाते. सदस्यत्व किती काळाचे आहे हे महत्वाचे की त्याने मांडलेले विचार ? असो. जर माझ्या लेखनामुळे कोणी सदस्य दुखावले गेले असतील तर क्षमस्व. माझी टिका गैरलागू आहे असे वाटले, तर जरूर हा प्रतिसाद उडवावा. मात्र मिपासारख्या चान्गल्या संस्थळाविषयी आतून वाटणार्या कळकळीतुन हा प्रतिसाद आला आहे याची नोद व्हावी. इति लेखनसीमा. ह्याच संदर्भात आलेला हा धागा महत्वाची सूचना आज यात थोडे बदल झालेत. उदा- अंताक्षरी खेळणे. एखाद्या आय.डी. ने काही टुकार धागे काढले याचा अर्थ प्रत्येक धागा वाईटच असा होत नाही. कदाचित मागे चर्चा झाली असली तरी कालानुरुप बदलेल्या परिस्थितीचा विचार करता काही नवे मुद्दे येउ शकतीलच कि. काही नवे सदस्य आलेत, कदाचित ते काही नवी मांडणी करु शकतीलच ना? पण हे न होता त्या व्यक्तीला हतोत्साहीत केले जाते. मला स्वताला काही चर्चात्मक धागे काढायची ईच्छा होती मात्र सध्याचे वातावरण पहाता, मी तरी असे धागे नक्कीच काढणार नाही. बाकी मला तरी सध्याचा मि.पा. ईंटरेफेस आवडतो. उगाच एकाच पानावर सर्व घाग्यांची मिसळ करण्यापेक्षा, ते ते सदर वेगळे असल्याने आपल्या आवडीच्या क्षेत्रातील धागे पटकन वाचता येतात. या संदर्भात मला असे वाटते कि एखादा सदस्य जाणून बुजुन किंवा कदाचित अजाणता असे आक्षेपार्ह लेखन करित असेल किंवा ट्रोलिंग चालत असेल तर त्या सदस्याला व्य.नि. मधुन वॉर्निंग देण्यात यावी. त्यातुनही तो सुधारलाच नाही तर योग्य कारवाई होईलच.

वरील प्रतिसाद हे काथ्याकूट या प्रकारच्या लेखनासाठी चपखल आहेत. पण ललित लेखन करणाऱ्यांना तरी ट्रोल करू नये. ललीत लेखन ही त्या लेखकाची स्वतंत्र कलाकृती असते. शुध्दलेखन आणि व्याकरणाची मदत करावी. अजून खुलावता कसे येईल हे सुचवावे.

उपयोगी धागा. धन्यवाद ! मिपाकरांनी त्यांचे विचार, कल्पना, सूचना, मनोगत, इत्यादी इथे मोकळेपणाने मांडल्यास; प्रशासनाला त्या सगळ्याचा सकारात्मक उपयोग करून मिपाला उत्तरोत्तर अजून सकस संस्थळ बनवायला मदतच होईल.

काय करता येईल ? खरचं प्रश्न आहे. तुमची कळकळ जाणवली. पण सध्या हळहळ करणे आणि लैच झालं तर स्वतःला सुधारण्यापलीकडे काही करता येईल असे वाटतं नाही. ( नकारात्मक प्रतिसादाबद्द्ल आगाऊ माफी )

छान मुद्दा मांडलाय. दुवि यांचा प्रतिसाद ही समर्पक आहे. चांगल्या लेखमाला आणी धागे प्रतिसाद देऊन वर ठेवले आणी फुकट ट्यार्पी मिळवायला काढलेले धागे अनुल्लेखाने मारले तरी काही काळानंतर असे धागे कमी होत जातील. हे माझे दोन पैसे अर्थात अगदीच विश फुल थिंकिंग करते आहे मी. पण खरच अस झाल तर फार बरे होईल

अतिशय उत्तम धागा काढलात, अन विषयाला तोंड फोडायला हिम्मत लागते ती दाखवल्याबद्दल सुद्धा तुमचं कौतुक. अरुण जोशींचे विचार खरंच आवडले , खासकरून मतांतर असणं आणि समोरचा व्यक्ति दुष्ट असणं या गोष्टी भिन्न आहेत. मतांतराचा मान नाही राखला तरी ठीक, पण "सूड फिटेपर्यंतचा शत्रू" स्टॅटस देणे टाळावे. एखादा शब्द वर खाली झाला तर विसरून जावे. हे तर फारच वाटले, आजच एका धाग्यावर मोहितेंना एक अतिशय कल्पक, समृद्ध अनुभवविश्व असणारे आणि उत्साही वरिष्ठ सदस्य 'ट्रक फिरवणे सुरु आहे/ लागले' असं काहीसे बोलले आहेत, मला त्याचा पूर्वसंदर्भ काहीच ठावकी नाही, तरी ते विचित्र नक्कीच वाटले होते. सदस्यकाळावरून बोलणे सुद्धा मला, नाहीच काही तर स्वतः वरिष्ठ असल्यामुळे इतरांना 'सेकंडरी सिटीझन' सारखं वागवू पाहणारे काही सदस्य हे कीव करायचे विषय वाटतात, असो. वाटेल ते बोललो, मनाला न लावून घेणे (कोणीच) शेवटी सोसंल तितकं सोशल नेटवर्किंग हाच एक सुखी जीवनाचा मूलमंत्र उरतो _/\_

1. जुने, चांगले धागे, एखाद्या माणसाने प्रतिसाद दिला तरी वर येतात. त्यामुळे अजून काही नवीन लोकांना ते दिसतात, वाचता येतात. कोणत्याही कंपूच्या बाहेर असणाऱ्या सामान्य मिपाकराला ते समोर दिसू शकतात. ही एक गोष्ट मिपावर चांगलं लिखाण येत नाही असं वाटणाऱ्या कुणालाही निश्चित करण्यासारखी आहे. 2. माहितीपूर्ण आणि चांगले लेख आताही येत आहेत. सिक्कीम बद्दलचा, किंवा अमेझॉन सफरीचा लेख अजूनही लोक वाचत आहेत, प्रतिसाद देत आहेत. चांगलं लिखाण येतं, त्याला प्रतिसाद मिळतातही. त्याचा कुठे उल्लेखही न होता सतत हा निराशेचा सूर का हे कळत नाही. जुने तेच चांगले, आणि विद्वान सगळे हरवले, हा इतके अभ्यासपूर्ण लेख येत असतानाही बोलण्याचा विषय असेल, तर कठीण आहे. 3. नुसतं नवीन लेखनच नाही, तर आलेल्या नवीन आयडीच्या प्रतिसादांनाही भरपूर खेळीमेळीने आधीपासूनच टार्गेट केलं जातं. उगाच गंभीर चेहरे इस्त्री करून आपल्या virtual आयडीलाही चिकटवणे, हा जुन्या मिपाचाही स्वभावधर्म नसावा. पातळी घसरून प्रतिसाद न देणं, हे मात्र त्या त्या आयडीच्या हातात आहे, नाही का? तरीही स्वानुभवावरून सांगते, की अतिशय वाईट भाषेतील वैयक्तिक टीका संमंच्या निदर्शनास आणून दिली असता त्यावर नेहमी लगेच काहीतरी कारवाई होतेच. लोकांची बोलण्याची पद्धत आपण बदलू शकत नाही. पण एखादा प्रतिसाद नवीन लेखकाला विनाकारण हतोत्साहित करणारा वाटला, असभ्य वाटला, तर त्याचा किमान निषेध करणं आपल्या हातात असतं (तसं होतंही, अतिशय balanced विचार असणारे लोक मिपावर भरपूर आहेत.). एक सामान्य मिपाकर म्हणून प्रतिसाद देणं ही किमान गोष्ट by default आपल्या हातात आहेच आहे. 4. पुन्हा हा वैयक्तिक अनुभव म्हणा, पण मिपावर मी जेवढं लिहिलं, त्याला तथाकथित कंपू वगैरे बाजूला ठेवून लोकांनी आवर्जून प्रतिसाद दिलेले आहेत. चुकलं तिथे चांगल्या भाषेत, कधी व्यनि करून सांगितलेलं आहे. लेखमालेत लिहिताना तर प्रचंड पेशन्सने लेख नीट लिहून घेणारे मिपाकरच. सगळं काही गोग्गोड नक्कीच नाही, पण जे तसं नाही, त्यासाठी जे चांगलं आहे त्याला पण नाकारायचा प्रकार करणं मला, पुन्हा वैयक्तिकरित्या, पटत नाही. 5. मिपाचं नवीन रूप आधी पचनी पडायला जड गेलं. पण आता ते बरं वाटू लागलं आहे. जुन्याच पद्धतीने वाचू इच्छिणाऱ्यांना अजून एका क्लिकने त्या पानावर जाता येतंच की..

मला वाटतं आपण सर्वांनी काही दिवस राजकीय विषयांवर न लिहिण्याचा निर्धार केला की आपोआप वातावरण निवळेल. सध्या राजकीय चर्चांमुळेच सदस्यांमधे शत्रुत्त्व, विखार आला आहे. चातुर्मासातला एक महिना म्हणून उपवास करुन केवळ ललित, कथा, पाककृती लिहिल्या की नक्कीच वातावरण पालटेल. सध्या जुने धागे वर काढण्याचा विडा उचलला आहे.

... प्रतिसादांना श्रेणी देण्याची सोय केली तर?

धाग्यासाठी अभिनंदन! तुम्ही मिपावर चांगले लिखाण यावे यासाठी एवढे कळकळीने विचार करता आहात आणि प्रत्यक्ष पावले उचलत आहात यासाठीही अभिनंदन. मी मिपा प्रशासन नक्कीच नव्हे. पण मिपा आणि मायबोलीवर वावरताना माझे अनुभवातून जमा केलेले दोन पैशे.

"पूर्वीचं मिपा राहिलं नाही आता!"

ही फार जुनी आणि सार्वत्रिक प्रतिक्रिया आहे. यावर मला असे वाटते की सदस्यसंख्या वाढत जाते तसे हौशे नवशे गवशे सगळे लोक जास्त येत रहाणार, लिहीत रहाणार. त्यात कमी जास्त दर्जाचे लिखाण येत रहाणार. मिपावर लिखाणाच्या ओढीने आलेले सदस्य आणि नवीन लहान संस्थळ असताना जास्त चांगले लिखाण असणे साहजिक आहे. अर्थात दर्जा हा प्रत्येकाच्या दृष्टीने सबजेक्टिव्ह असतो. त्याला एक सर्वसमावेशक फूटपट्टी लावता येणार नाही. जुने मिपाकर का येत नाहीत याबद्दल आपण कोणी काही बोलू शकत नाही. प्रत्येकाकडे काहीतरी कारण असेल आणि त्याच्यासाठी ते बरोबर असेल. कोणत्यातरी वैयक्तिक इश्श्यूजना बाजूला ठेवून मिपावर यावे असे त्यांना कदाचित वाटत नसेल. ओके. आता जे येत आहेत त्यांच्यात चांगले लिहिणारे नक्कीच आहेत. त्यांच्या चांगल्या लिखाणाला प्रतिसाद देणे एवढेतरी आपण करू शकतो.

काही वेळा अकारण ट्रोलिंग किंवा कंपुबाजी होते.

हेही सगळीकडे होते. माझा इंटरनेटचा अनुभव असे सांगतो की दर तीन वर्षांनी इंटरनेटची पिढी बदलते. नोकरीतल्या, संसारातल्या वाढत्या जबाबदार्‍या हे प्रमुख कारण आहे. शिवाय सगळे सवयीचे झाले की केवळ कंटाळा येणे हेही होते. नवे लोक येतात ते घाबरत येतात. काही काळात आपल्या समानशीलाचे लोक ओळखीचे होतात आणि कळत नकळत कंपू होत जातात. अशा कंपूनी त्रासदायक प्रकार करून लोकाना मिपावरून हाकलून लावलेले अक्षरशः पाहिले आहे आणि माझ्यावर हा प्रयोग केलेला पचवला देखील आहे. एक कंपू निष्प्रभ झाला की काही काळाने दुसरा तयार होतो. ज्यांच्याकडे सकारात्मक करण्यासारखे काही नसते बहुधा तेच लोक कळप करून दुसर्‍यांना त्रास देतात. या गोष्टीला कोणी कसे उत्तर द्यावे हा प्रत्येकाचा चॉईस आहे. मात्र खूप दिवस झाले एक गोष्ट पहते आहे की राजकीय विचारसरणीमुळेलोकात उभी दुफळी पडली आहे. मतभेद असतानाही सकस, निकोप चर्चा करणे शक्य असते पण लोक भांडताना अगदी नको इतके घसरतात आणि तेढ वाढत जाते. इंटरनेट म्हणजे आयुष्य नव्हे. एका धाग्यावरचे भांडण इतर धाग्यांवर घेऊन जाऊ नये हा साधा संकेत आहे. पण तो पाळावा इतके कोणीच भानावर नसते. एखादा माणूस समजा तुम्हालाआवडत नसेल पण म्हणून त्याने मिपा सोडून निघून जावे इतका त्याला त्रास देऊ नये. सगळ्या मतभेदासकट लोक राहिले तरच मिपाचे बहुरंगी रूप कायम राहील.

मिपाचं डिझाईन बदललंय.

हे कायम होत असते आणि होत रहाणार. एखादे डिझाईन सगळ्याना आवडेल किंवा कंफर्टेबल वाटेल असे सांगता येत नाही. बहुधा द्रुपल अपग्रेड होते तसे डिझाईन बदलणे आवश्यक होते.

WhatsApp किंवा अशाच सोशल ग्रुप्सवर मिपाकर गप्पा मारतात,चर्चा करतात.मग त्यांना इकडे यायला वेळच मिळत नाही.लिहिणं होत नाही.सगळं तिथेच बोलून घेतात.असाही एक मतप्रवाह आहे.

होय. हे नक्कीच होते. आणि कंपूने ठरवून लोकांना त्रास देण्याचे प्रकारही व्हॉट्स अ‍ॅपवर शिजून कार्यवाहीत येतात. तुमच्या ग्रुपवर हे होणार नाही याबाबत तुम्हाला जागरूक रहावे लागेल. व्हॉट्स अ‍ॅपवरच्या भांडणांमुळे मिपावरच्या वावरावर परिणाम झाल्याचे प्रकारही अनुभवले आहेत. याबाबतही काळजी घ्यावी लागेल. व्हॉट्स अ‍ॅपबद्दल माझे मत तुम्ही व्हॉट्स अ‍ॅप सकारात्मकरीत्या वापरून बदलू शकलात तर मलाच आवडेल.

हे सगळं तुम्ही का करताय? मिपाची काळजी घ्यायला मिपाचे चालक,मालक,संपादक मंडळ समर्थ आहे.तुम्ही का काळजी करताय मिपाची? मिपा जसं आहे तसं पुढे जाईल.मिपाचा दर्जा सुधारण्यासाठी प्रयत्न सुरुच आहेत.असंही विचारलं जाऊ शकतं.

मला असे वाटत नाही. मिपा जे काही आहे ते सदस्यांमुळेच आहे. आणि प्रत्येकाला जे वाटते ते बोलायचा अधिकार आहेच. त्यावर काही कार्यवाही करावी का नाही हे मालक त्यांच्या सवडीनुसार आणि रिसोर्सेसच्या उपलब्धतेनुसार ठरवतील. सामान्य सदस्य म्हणून बोलायचे तर थोडक्यात म्हणजे मिपावर यावे हा आपला चॉईस असेल. दुसर्‍या कोणाचा नव्हे. इतरांच्या वागण्याचा त्रास झाला म्हणून कोणी जर मिपा सोडून गेल्यास तो त्याच्या विरोधात असलेल्या ट्रोलांचा विजय असेल. ते का होउ द्यावे? नकारात्मक गोष्टींबद्दल तक्रार करत रहाण्यापेक्षा किंवा दुसर्‍या कोणावर राग काढण्यापेक्षा आपल्या हातात जेवढे आहे तेवढे करावे. ट्रोल धाग्यांवर सगळ्यानी बहिष्कार घालणे, चांगल्या धाग्यांवर प्रतिक्रिया देणे एवढे पथ्य प्रत्येकाने पाळले तरी पुरेसे आहे. प्रत्येकाची भाषा चांगली असावी याबद्दल मी नक्कीच आग्रही आहे. त्यावर मतभेद असू शकतात. मात्र एखाद्या सदस्याशी वागताना असेच आपल्याशी कोणी वागलेले आपल्याला आवडेल का एवढा विचार एखादी प्रतिक्रिया लिहिण्यापूर्वी नक्कीच करा.

मिपाच्या कोडर्सना एक विनंती - मिपावर प्रतिसाद एडिट करण्याची सुविधा कृपया ईनेबल करावी. माझ्या मते प्रतिसाद लिहिल्यावर किमान २ तास ही सुविधा असावी.

ट्रेनमधल्या शंभर लोकांना बदलण्यापेक्षा आपणच ट्रेनचा डबा अथवा ट्रेन बदलावी.

मी नेहमीच मिपावर सकस लेखन करायचा प्रयत्न करत असतो.माझ्यासारख्या आयडींना त्रास देणारे इथे कमी नाहीत. जुन्या मिपाकरांची गरज नाही.नविन लोक येत असतात.

या धाग्यावर प्रतिसाद देताना सुध्दा अनेकांनी कीती सकारात्मक सूचना दिल्या आहेत. त्यासाठी मिपावर यावसं वाटतं.

पुर्वी मिपावर खालील उत्तर दिले जायचे

एकदा तुमचे लिखाण मिपावर प्रकाशित केले की त्याला बऱ्या वाईट प्रतिक्रिया येणारच. जर विरुद्ध प्रतिक्रिया नको असतील तर लेख टाकताना लेखकाने तसा डिस्क्लेमर टाकावा म्हणजे लेख न आवडल्यास विरोधी प्रतिक्रिया येणार नाहीत आणि वाद देखील होणार नाहीत. हे लिहिण्याचे कारण म्हणजे काही दिवसांपूर्वी कलादालन विभागात एक धागा आला होता ज्यात नाही आवडले तरी सांगा, त्यातूनही शिकायलाच मिळेल असे लेखिकेनेच लिहिलेले होते. त्या धाग्यावर संक्षीनी अतिशय चांगला प्रतिसाद दिला होता ज्यात त्यांना काय आवडले नाही व ते कशाकरिता हे योग्य शब्दात नमूद केले होते. पण धागालेखक व अन्य काही सदस्य संक्षींवर तुटून पडले. नाही आवडले तरी सांगा, त्यातूनही शिकायलाच मिळेल असे लिहायचे पण प्रत्यक्षात तसे कुणी योग्य शब्दात सांगितले तरी त्या सदस्यांवर तुटून पडायचे हे आवडले नाही. माझे तर वैयक्तिक मत आहे की जर तुम्हाला एक लेखक किंवा कलाकार म्हणून प्रगती करायची असेल तर विरोधी प्रतिक्रियांतून जास्त शिकायला मिळते. सगळ्यांनी छान छान, मस्त मस्त म्हटले की नकळत आपण स्वत:ला ज्ञानी मानू लागतो आणि त्यामुळे आपलीच प्रगती खुंटते.

"देश प्रेमी" चित्रपट टीव्ही वर चालू आहे. त्यातले हे गाणे ह्या धाग्यावर समर्पक वाटले. नफ़रत की लाठी तोड़ो, लालच का खंजर फेंको ज़िद के पीछे मत दौड़ो, तुम प्रेम के पंछी हो देश प्रेमियों, आपस में प्रेम करो देश प्रेमियों ... देखो, ये धरती, हम सब की माता है सोचो, आपस में, क्या अपना नाता है हम आपस में लड़ बैठे, हम आपस में लड़ बैठे तो देश को कौन सम्भालेगा कोई बाहर वाला अपने घर से हमें निकालेगा दीवानों होश करो, मेरे देश प्रेमियों ... मीठे, पानी में, ये ज़हर न तुम घोलो जब भी, कुछ बोलो, ये सोच के तुम बोलो भर जाता है गहरा घाव जो बनता है गोली से पर वो घाव नहीं भरता जो बना हो कड़वी बोली से तो मीठे बोल कहो, मेरे देश प्रेमियों ... तोड़ो, दीवारें, ये चार दिशाओं की रोको, मत राहें इन, मस्त हवाओं की पूरब पश्चिम उत्तर दक्खिन वालों मेरा मतलब है इस माटी से पूछो क्या भाषा क्या इसका मज़हब है फिर मुझसे बात करो, मेरे देश प्रेमियों ...