आम्हां घरी धन.....(३)

हरिपाठातील एकेक अभंग म्हण़जे प्रमेय रत्नांची खाण व उपासन दर्शनाची लयलूट आहे. प्रत्येक अभंग नव्या रूचीचा, नव्या साजाचा, नव्या बोधाचा, नव्या साजाचा, नव्या दृष्टीचा व नवीन प्रेरणेचा वाहक आहे. तथापि त्या सर्व अभंगात एक उदात व मंगल सूत्र गुंफलेले आहे हे विसरून चालणार नाही. हे सूत्र तुटले की सारा बिघाडच हाती येतो. प्रत्येक अभंग स्वतंत्र भासला तरी सगळे अभंग एकाच सूत्रत ग्रथित आहेत, ते सूत्र म्हणजे निष्ठा किंवा भाव हे होय. भाव हेच सूत्र तर अभंग हे मणी होत. भाव हे सूत्र नसेल तर माळ तयार होणार नाही व माळ नाही म्हणजेच स्मरण नाही. म्हणजेच खरोखरचे नाम नाही. यासाठी ज्ञानदेवांनी सुरूवातीला 'देवाचिये द्वारी' ही भावावस्था सांगीतली व पुढील सक्रियता 'हरि मुखे म्हणा, हरि मुखे म्हणा' या ध्रुवचरणाने स्पष्ट केली. थोडक्यात, भावस्थित मनाने हरिचे नाम घ्यावे. देवाचे द्वारी प्रथम असावे व मग हरि मुखे म्हणावे म्हणजे नामस्मरणाचे सार सुखेनैव हाती येईल. नाम घ्या, ज्ञान प्राप्त करा, ध्यान साधा वा योग करा, सर्वांचे मूल्य सत्संगातच ठरणार आहे. हा सत्संगच न लाभेल तर योगयागविधी वाया उपाधी होते. जप तप कर्म, क्रिय नेम धर्म हा तेव्हा वाउगाच श्रम ठरतो. बरे नामस्मरण म्हणावे तर ते संतसंगतीनेच व्हावे. नाहीतर - 'ज्ञानदेव म्हणे नाम हे सुलभ| सर्वत्र दुर्लभ विरळा जाणे||', म्हणजेच त्या नामाची गुरूकिल्ली संतांजवळच आहे. मोक्षरेखे आला| भाग्ये विनटला| साधूंचा अंकिला| हरिभक्त|| किती अभंग या सत्संगाच्या महतीचे द्यावेत? ज्ञानोबा म्हणतात - संतांचे संगती, मनोमार्ग गती, आकळावा श्रीपती, येणे पंथे. शिवाय - सिद्धी बुद्धी धर्म, हरिपाठी आले, प्रपंची निमाले, साधुसंगे. केवढी रोकडी साक्ष आहे ही! नामाचे साधन हे इतर साधनांपेक्षा प्रभावी आहे खरे, पण सत्संगाशिवाय त्याची गोडी लागणे कठीणा! कारण भक्तीभाव नावाची अलौकिक शक्ती प्रेममय हृद्यात जागी झाल्याशिवाय नाम हे नाम ठरत नाही. उगाच आग्रहाने बोलणे वेगळे. पण संतांच्या स्वानुभवाची ही गोष्ट आहे. नाम संतांशिवाय, गुरूकृपेविना हाती येत नाही. 'निवृत्तीने दिधले माझे हाती' असा सुस्पष्ट शब्दात सत्संगाचा, गुरूकृपेचा लौकिकच ज्ञानाई मुक्तकंठाने गात आहे. सार्‍या हरिपाठात नामाचे महत्वच अधोरेखित झालेले आहे. - श्री संत बाबा महराज आर्वीकर यांच्या 'देवाचिये द्वारी' पुस्तकातून

माझ्या काही आवडत्या कादंबरी व त्यातील एक एक उतारा शाम्पल म्हणुन देण्याचा मोह आवरत नाहीये १- one hundred years of solitude - gabriel garcia marquez मानवी प्रेमावर अनेक अप्रतिम उतारे यात आहेत त्यातील मला भावलेला हा एक अर्थात मुळ पुस्तक वाचण्याला उतारा हा पर्याय नाही च तरीही एक सहज Nevertheless, no matter how much they killed themselves with work, no matter how much money they eked out, and no matter how many schemes they thought of, their guardian angels were asleep with fatigue while they put in coins and took them out trying to get just enough to live with. During the waking hours when the accounts were bad. they wondered what had happened in the world for the animals not to breed with the same drive as before, why money slipped through their fingers, and why people who a short time before had burned rolls of bills in the carousing considered it highway robbery to charge twelve cents for a raffle of six hens. Aureliano Segundo thought without saying so that the evil was not in the world but in some hidden place in the mysterious heart of Petra Cotes, where something had happened during the deluge that had turned the animals sterile and made money scarce. Intrigued by that enigma, he dug so deeply into her sentiments that in search of interest he found love, because by trying to make her love him he ended up falling in love with her. Petra Cotes, for her part, loved him more and more as she felt his love increasing, and that was how in the ripeness of autumn she began to believe once more in the youthful superstition that poverty was the servitude of love. Both looked back then on the wild revelry, the gaudy wealth, and the unbridled fornication as an annoyance and they lamented that it had cost them so much of their lives to fund the paradise of shared solitude. Madly in love after so many years of sterile complicity, they enjoyed the miracle of loving each other as much at the table as in bed, and they grew to be so happy that even when they were two worn-out old people they kept on blooming like little children and playing together like dogs. Disgrace - J M Coetzee या कादंबरीतील हा उतारा अतिशय संवेदनशील, एका साध्या कुत्र्याप्रती त्याच्या मृत शरीराच्या डीग्नीटी साठी देखील धडपडणारा हा संवेदनशील असलेला हा नायक संवेदनशीलते वर वेगळाच प्रकाश टाकणारा सुन्न करणारा हा विलक्षण उतारा मला प्रचंड भावतो. He goes off to the Animal Welfare clinic as often as he can, offering himself for whatever jobs call for no skill: feeding, cleaning, mopping up. The animals they care for at the clinic are mainly dogs, less frequently cats: for livestock, D Village appears to have its own veterinary lore, its own pharmacopoeia, its own healers. The dogs that are brought in suffer from distempers, from broken limbs, from infected bites, from mange, from neglect, benign or malign, from old age, from malnutrition, from intestinal parasites, but most of all from their own fertility. There are simply too many of them. When people bring a dog in they do not say straight out, 'I have brought you this dog to kill,' but that is what is expected: that they will dispose of it, make it disappear, dispatch it to oblivion. What is being asked for is, in fact, Lösung (German always to hand with an appropriately blank abstraction): sublimation, as alcohol is sublimed from water, leaving no residue, no aftertaste. So on Sunday afternoons the clinic door is closed and locked while he helps Bev Shaw lösen the week's superfluous canines. One at a time he fetches them out of the cage at the back and leads or carries them into the theatre. To each, in what will be its last minutes, Bev gives her fullest attention, stroking it, talking to it, easing its passage. If, more often than not, the dog fails to be charmed, it is because of his presence: he gives off the wrong smell (They can smell your thoughts), the smell of shame. Nevertheless, he is the one who holds the dog still as the needle finds the vein and the drug hits the heart and the legs buckle and the eyes dim. He had thought he would get used to it. But that is not what happens. The more killings he assists in, the more jittery he gets. One Sunday evening, driving home in Lucy's kombi, he actually has to stop at the roadside to recover himself. Tears flow down his face that he cannot stop; his hands shake. He does not understand what is happening to him. Until now he has been more or less indifferent to animals. Although in an abstract way he disapproves of cruelty, he cannot tell whether by nature he is cruel or kind. He is simply nothing. He assumes that people from whom cruelty is demanded in the line of duty, people who work in slaughterhouses, for instance, grow carapaces over their souls. Habit hardens: it must be so in most cases, but it does not seem to be so in his. He does not seem to have the gift of hardness. His whole being is gripped by what happens in the theatre. He is convinced the dogs know their time has come. Despite the silence and the painlessness of the procedure, despite the good thoughts that Bev Shaw thinks and that he tries to think, despite the airtight bags in which they tie the newmade corpses, the dogs in the yard smell what is going on inside. They flatten their ears, they droop their tails, as if they too feel the disgrace of dying; locking their legs, they have to be pulled or pushed or carried over the threshold. On the table some snap wildly left and right, some whine plaintively; none will look straight at the needle in Bev's hand, which they somehow know is going to harm them terribly. Worst are those that sniff him and try to lick his hand. He has never liked being licked, and his first impulse is to pull away. Why pretend to be a chum when in fact one is a murderer? But then he relents. Why should a creature with the shadow of death upon it feel him flinch away as if its touch were abhorrent? So he lets them lick him, if they want to, just as Bev Shaw strokes them and kisses them if they will let her. He is not, he hopes, a sentimentalist. He tries not to sentimentalize the animals he kills, or to sentimentalize Bev Shaw. He avoids saying to her, 'I don't know how you do it,' in order not to have to hear her say in return, 'Someone has to do it.' He does not dismiss the possibility that at the deepest level Bev Shaw may be not a liberating angel but a devil, that beneath her show of compassion may hide a heart as leathery as a butcher's. He tries to keep an open mind. Since Bev Shaw is the one who inflicts the needle, it is he who takes charge of disposing of the remains. The morning after each killing session he drives the loaded kombi to the grounds of Settlers Hospital, to the incinerator, and there consigns the bodies in their black bags to the flames. It would be simpler to cart the bags to the incinerator immediately after the session and leave them there for the incinerator crew to dispose of. But that would mean leaving them on the dump with the rest of the weekend's scourings: with waste from the hospital wards, carrion scooped up at the roadside, malodorous refuse from the tannery - a mixture both casual and terrible. He is not prepared to inflict such dishonour upon them. So on Sunday evenings he brings the bags to the farm in the back of Lucy's kombi, parks them overnight, and on Monday mornings drives them to the hospital grounds. There he himself loads them, one at a time, on to the feeder trolley, cranks the mechanism that hauls the trolley through the steel gate into the flames, pulls the lever to empty it of its contents, and cranks it back, while the workmen whose job this normally is stand by and watch. On his first Monday he left it to them to do the incinerating. Rigor mortis had stiffened the corpses overnight. The dead legs caught in the bars of the trolley, and when the trolley came back from its trip to the furnace, the dog would as often as not come riding back too, blackened and grinning, smelling of singed fur, its plastic covering burnt away. After a while the workmen began to beat the bags with the backs of their shovels before loading them, to break the rigid limbs. It was then that he intervened and took over the job himself. The incinerator is anthracite-fuelled, with an electric fan to suck air through the flues; he guesses that it dates from the 1950s, when the hospital itself was built. It operates six days of the week, Monday to Saturday. On the seventh day it rests. When the crew arrive for work they first rake out the ashes from the previous day, then charge the fire. By nine a.m. temperatures of a thousand degrees centigrade are being generated in the inner chamber, hot enough to calcify bone. The fire is stoked until mid-morning; it takes all afternoon to cool down. He does not know the names of the crew and they do not know his. To them he is simply the man who began arriving on Mondays with the bags from Animal Welfare and has since then been turning up earlier and earlier. He comes, he does his work, he goes; he does not form part of the society of which the incinerator, despite the wire fence and the padlocked gate and the notice in three languages, is the hub. For the fence has long ago been cut through; the gate and the notice are simply ignored. By the time the orderlies arrive in the morning with the first bags of hospital waste, there are already numbers of women and children waiting to pick through it for syringes, pins, washable bandages, anything for which there is a market, but particularly for pills, which they sell to muti shops or trade in the streets. There are vagrants too, who hang about the hospital grounds by day and sleep by night against the wall of the incinerator, or perhaps even in the tunnel, for the warmth. It is not a sodality he tries to join. But when he is there, they are there; and if what he brings to the dump does not interest them, that is only because the parts of a dead dog can neither be sold nor be eaten. Why has he taken on this job? To lighten the burden on Bev Shaw? For that it would be enough to drop off the bags at the dump and drive away. For the sake of the dogs? But the dogs are dead; and what do dogs know of honour and dishonour anyway? For himself, then. For his idea of the world, a world in which men do not use shovels to beat corpses into a more convenient shape for processing. The dogs are brought to the clinic because they are unwanted: because we are too many. That is where he enters their lives. He may not be their saviour, the one for whom they are not too many, but he is prepared to take care of them once they are unable, utterly unable, to take care of themselves, once even Bev Shaw has washed her hands of them. A dog-man, Petrus once called himself. Well, now he has become a dog-man: a dog undertaker; a dog psychopomp; a harijan. Curious that a man as selfish as he should be offering himself to the service of dead dogs. There must be other, more productive ways of giving oneself to the world, or to an idea of the world. One could for instance work longer hours at the clinic. One could try to persuade the children at the dump not to fill their bodies with poisons. Even sitting down more purposefully with the Byron libretto might, at a pinch, be construed as a service to mankind. But there are other people to do these things - the animal welfare thing, the social rehabilitation thing, even the Byron thing. He saves the honour of corpses because there is no one else stupid enough to do it. That is what he is becoming: stupid, daft, wrongheaded.

मिपावरचे जुने धागे वाचणं आणि त्यातले काही वर काढणं हे मला वाटतं आपण सगळेच जण करतो. हा धागा मोदकभाऊंनी चालू केला तेव्हा मी मिपावर नव्हतो. पण मिपाकरांचा व्यासंग या धाग्यातून दिसतो हे खरंच. मी इथे नियमितपणे माझे आवडते उतारे, कविता आणि इतर लेखन टाकणार आहे. सुरुवात मिपावरचे अभिजात लेखक रामदासकाकांच्या ' शिंपिणीचे घरटे ' पासून. या कथेचा/लेखाचा शेवट निव्वळ अप्रतिम. प्रसिद्ध संगीतकार सज्जाद हुसेन त्यांच्या एका मुलाखतीत म्हणाले होते - खरं गाणं म्हणजे ऐकल्यावर श्रोत्याला 'वाह' करायला लावतं ते नव्हे, तर जे श्रोत्याला 'आह' करायला लावतं तेच. या कथेला/लेखाला सज्जादसाहेबांचा हा निकष अगदी तंतोतंत लागू पडतो.

- वाडा चारी बाजूनी खचायला लागला तेव्हा गावात छेडा, गाला , सुरा, भानुशाली वगैरे माणसं फिरायला लागली होती. शामजी भाईच्या ओळखीनी एक बिल्डर आला तेव्हा वाड्याची सोसायटी करायची ठरलं. आज्जीनी आत्याला एक फ्लॅट द्यायला लावला. घरात खूप कधीच न पाहिलेले पैसे आले. पण आता ते हवे होते कुणाला.शिलाईच्या पैशावर वाढलेली मुलं श्रीमंत झाली होती. वेगवेगळ्या देशात राहत होती. फ्लॅटचा नकाशा दाखवायला आर्कीटेक्ट आला तेव्हा त्यानी कागदावर दाखवलं हे तुमचं देवघर. दादा म्हणाले देवघर नसलं तरी चालेल पण एक शिवण घर हवय आम्हाला. आईच्या शिवणकामाच्या कारकिर्दीला एक लाईफ टाईम ऍवॉर्ड मिळालं. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- मशिन आईच्या बेडरूम मध्ये अजून तसंच आहे. आई मात्र आता शिवणयंत्रा कडे बघत नाही. टीव्ही बघत पेंगत राहते.समोरच्या डिश मध्ये मागून घेतलेलं आईसक्रीम विरघळून जातं. साखर खायची नाही म्हणून नातवानी बिनसाखरेच गोड आईसक्रीम आणलेलं असतं.सिरीयल संपते. आई जागी होते. परत चॅनेल बदलते.परत पेंगायला लागते . दादा हाक मारतात पण तिचं लक्ष नसतं. जाहिरातीत शिलाई मशिन आलं की टीव्ही खाडकन बंद करून रडायला लागते. मावशीबाई आईला समजावतात. दादा मुके मुके हूओन बघत राहतात. मशिनच्या बाजूला आईची व्हीलचेअर आहे. आई खुर्चीवर बसून मशिन कुरवाळते. मोठ्ठ्यानी रडते. डोकं टेकून हूंदके देत राहते. गेल्या वर्षी डायबेटीस मुळे आईचे दोन्ही पाय कापल्यानंतर हे असचं चालू आहे.

वाचल्यावर ज्याचं मन हललं नाही आणि आईच्या आठवणीने लहान झालं नाही असा एकही मिपाकर नसेल!

"I've seen horrors, horrors that you've seen. But you have no right to call me a murderer. You have a right to kill me. You have a right to do that, but you have no right to judge me. It's impossible for words to describe what is necessary to those who do not know what horror means. Horror! Horror has a face, and you must make a friend of horror. Horror and moral terror are your friends. If they are not, then they are enemies to be feared. They are truly enemies." - कर्नल वॉल्टर कर्ट्झ

"I remember when I was with Special Forces. Seems a thousand centuries ago. We went into a camp to inoculate the children. We left the camp after we had inoculated the children for polio, and this old man came running after us and he was crying. He couldn't see. We went back there and they had come and hacked off every inoculated arm. There they were in a pile: a pile of little arms. And I remember I...I...I cried. I wept like some grandmother. I wanted to tear my teeth out. I didn't know what I wanted to do. And I want to remember it. I never want to forget it. I never want to forget. And then I realized, like I was shot — like I was shot with a diamond...a diamond bullet right through my forehead. And I thought: My God, the genius of that. The genius! The will to do that: perfect, genuine, complete, crystalline, pure. And then I realized they were stronger than me, because they could stand it. These were not monsters. These were men, trained cadres — these men who fought with their hearts, who had families, who have children, who are filled with love — but they had the strength — the strength! — to do that. If I had ten divisions of those men our troubles here would be over very quickly. You have to have men who are moral and at the same time who are able to utilize their primordial instincts to kill without feeling, without passion, without judgement. Without judgement! Because it's judgement that defeats us." वरील दोन्ही संवाद "अ‍ॅपोकॅलिप्स नाऊ" या मार्लन ब्रांडो अभिनीत चित्रपटातून घेतले आहेत. दोन्ही सीन्स तुनळीवर उपलब्ध आहेत. ब्रांडोच्या लाजवाब अभिनयासाठी जरूर बघावेत

ब्रँडोचा अॅपोकॅलिप्स नाऊ मधला अभिनय गॉडफादर पेक्षाही सरस होता. मार्टिन शीनचंही काम छान आहे त्याच्यातलं.

पुलंचे बरेच लेखन वाचल्यानंतर कळाले की त्यांनी एका इंग्रजी पुस्तकाचा मराठीत अनुवाद केलेला आहे. तेव्हाचे माझे वाचनविश्व संपूर्णपणे पुलंनीच व्यापलेले असल्याने त्यांना अनुवाद वगैरे प्रकारात जायची का गरज पडली असावी किंवा कोण आहे तो लेखक आणि लेखन ज्याची पुल मराठी भाषिकांशी ओळख करू पाहत आहेत यामुळेच माझी उत्सुकता चाळवली गेली. थोडासा शोध घेतला गेला आणि मॉडेल कॉलनीतल्या माझ्या आवडत्या रद्दीच्या दुकानात ते सापडलेच! हो बरीचशी जुनी पुस्तके इथेच मिळाली मला! पुस्तकाचे नाव "the Old Man and the Sea ", लेखक Ernest Hemingway . झाल. वाचायला घेतलं. “Santiago,” the boy said to him as they climbed the bank from where the skiff was hauled up. “I could go with you again. We’ve made some money.” The old man had taught the boy to fish and the boy loved him. “No,” the old man said. “You’re with a lucky boat. Stay with them.” “But remember how you went eighty-seven days without fish and then we caught big ones every day for three weeks.” “I remember,” the old man said. “I know you did not leave me because you doubted.” “It was papa made me leave. I am a boy and I must obey him.” “I know,” the old man said. “It is quite normal.” “He hasn’t much faith.” “No,” the old man said. “But we have. Haven’t we?” “Yes,” the boy said. “Can I offer you a beer on the Terrace and then we’ll take the stuff home.” “Why not?” the old man said. “Between fishermen.” They sat on the Terrace and many of the fishermen made fun of the old man and he was not angry. Others, of the older fishermen, looked at him and were sad. But they did not show it and they spoke politely about the current and the depths they had drifted their lines at and the steady good weather and of what they had seen. The successful fishermen of that day were already in and had butchered their marlin out and carried them laid full length across two planks, with two men staggering at the end of each plank, to the fish house where they waited for the ice truck to carry them to the market in Havana. Those who had caught sharks had taken them to the shark factory on the other side of the cove where they were hoisted on a block and tackle, their livers removed, their fins cut off and their hides skinned out and their flesh cut into strips for salting. आणि मी जणू “Santiago,” च्या अगदी जवळ जाऊन त्याला न्याहाळू लागलो. पुढे कितीतरी दिवस मी कधी समुद्रात बोटीवर किंवा समुद्रकिनारी निवांत पडून होतो! काय बोलाव नि किती बोलाव? प्रचंड फ्यान झालो मी Ernest Hemingway चा! पुलंनाही मनापासून धन्यवाद दिले आणी मग त्यांचा अनुवाद वाचायला घेतला, "एका कोळियाने!" त्याविषयी पुन्हा कधीतरी. धन्यवाद! Sandy

छान धागा आहे, सवडीने तिन्ही भाग वाचले, त्याची पोच! आवडलेले उतारे,कविता टंकते लवकरच, स्वाती

हा धागा फारच अप्रतिम आहे

पाय असावे जमिनीवरती कवेत अंबर घेताना, हसू असावे ओठांवरती काळीज काढून देताना. संकटासही ठणकावुनी सांगावे ये आता बेहत्तर, नजर रोखुनी नजरेमध्ये आयुष्याला द्यावे उत्तर. असे जगावे छाताडावर आव्हानाचे लावून अत्तर. - गुरु ठाकूर

Aaguner poroshmoni chonwao prane - E jibon punno koro! E jibon punno koro! E jibon punno koro! E jibon punno koro dwahawn-daane! Aaguner poroshmoni chonwao prane! Amar ei dehokhani tule dhoro; Tomar oi debaloyer prodweep koro! Nishidin alok-shikhaa joluk gaane! Nishidin alok-shikhaa joluk gaane! Aaguner poroshmoni chonwao prane! Aandharer gaaye gaaye porosh tobo; Shara raat fotak tara nobo nobo. Noyoner drishti hote ghunchbe kaalo; Jekhane podbe shethay dekhbe alo! Betha mor uthbe jole uurdho-pane! Betha mor uthbe jole uurdho-pane! Aaguner poroshmoni chonwao prane E jibon punno koro! E jibon punno koro! E jibon punno koro! E jibon punno koro dwahawn-daane! Aaguner poroshmoni chonwao prane. गाणे : https://www.youtube.com/watch?v=733gLXvNPiY अर्थ : http://gitabitan-en.blogspot.in/2011/09/philosophers-stone-of-fire.html

शहाना या मुंबईतील संस्थेने रवींद्रसंगीतावर आयोजित केलेल्या एका कार्यक्रमाचं वार्तांकन केलं होतं. त्याची सुरूवात या गीताने झाली होती हे आठवतंय. खूप धीरगंभीर चाल आहे. संपूर्ण सभागृह एकदम भारून गेल्याचं आठवतंय. पण अर्थ विसरलोय. अर्थ सांगाल का?

Purify my life with the purging touch of fire Purify my life With your blessings of searing pain Make it pure like the gold That passes the test of fire Take unto you my mortal form Make it a lamp of your divine abode Let the flame of my song glow through night and day The slightest of your touch on the dark frame of night Let it spark a new star one after another To illuminate the darkness Let my vision be cleansed from all darkness Whither alights my gaze may it see the light Let my pain be ablaze and rise above despair

अब्राहम लिन्कन यांनी हेड्मास्तरास लिहिलेल्या पत्रास उत्तर म्हणून हेडमास्तरांनी एक पत्र लिहिले होते , ते अतिशय फर्मास आहे . मी शोधुन येथे टंकित करीन. तसेच " कपिला मावशी कपिला मावशी, माझा घरटा पाहीलास बाई " ही कविता संपुर्ण आहे , वेळ मिळाला की टाकतो येथे.

आज मी योगायोगाने हे गाणं ऐकलं आणि फार आवडलं.. Dance me to your beauty with a burning violin Dance me through the panic 'til I'm gathered safely in Lift me like an olive branch and be my homeward dove Dance me to the end of love Dance me to the end of love Oh let me see your beauty when the witnesses are gone Let me feel you moving like they do in Babylon Show me slowly what I only know the limits of Dance me to the end of love Dance me to the end of love Dance me to the wedding now, dance me on and on Dance me very tenderly and dance me very long We're both of us beneath our love, we're both of us above Dance me to the end of love Dance me to the end of love Dance me to the children who are asking to be born Dance me through the curtains that our kisses have outworn Raise a tent of shelter now, though every thread is torn Dance me to the end of love Dance me to your beauty with a burning violin Dance me through the panic till I'm gathered safely in Touch me with your naked hand or touch me with your glove Dance me to the end of love Dance me to the end of love Dance me to the end of love युट्युबवर Leonard Cohenम्च्या आवाजात जे आहे त्यात शेवट फार सुंदर आहे. आणि madeleine peyroux च्या आवाजातलं जे आहे.. त्यात काही तरी न सांगता येण्यासारखं पण काळजाचा ठाव घेणारं आहे..

आत्ताच सगळे प्रतिसाद वाचले. सगळ्यांनी उत्त्मोत्तम उतारे आणि कविता शेअर केल्यात. यानिमित्तने Dead Poets Society या चित्रपटातल्या एका संवादाची आठवण आली. Dead Poets Society (1989) John Keating: We don't read and write poetry because it's cute. We read and write poetry because we are members of the human race. And the human race is filled with passion. And medicine, law, business, engineering, these are noble pursuits and necessary to sustain life. But poetry, beauty, romance, love, these are what we stay alive for. To quote from Whitman, "O me! O life!... of the questions of these recurring; of the endless trains of the faithless... of cities filled with the foolish; what good amid these, O me, O life?" Answer. That you are here - that life exists, and identity; that the powerful play goes on and you may contribute a verse. That the powerful play goes on and you may contribute a verse. What will your verse be?

आज सायकलवाल्या ग्रुपवर डॉक्टरांनी अविनाश धर्माधिकारींच्या एका लेखाची आठवण काढली त्या लेखाचा शेवट.. पुस्तकाचे नांव - अस्वस्थ दशकाची डायरी, लेखाचे नांव - भिरी भिरी भ्रमंती अविनाश धर्माधिकारींनी १९८० च्या दशकात कधीतरी एकदा सणक आली म्हणून, पुणे-पनवेल-पेण-महाड-पुणे असा ४०० किमीचा सायकल प्रवास केला होता. यात रात्री एकट्याने वरंधा घाट चढणे वगैरे प्रकारही होतेच. या लेखाचा शेवट... ************* ..एक छोटी गोष्ट केली तर किती आनंद! मस्ती भागवण्यासाठी गेलो होतो, तो बरोबर एका विलक्षण मस्तीची शिदोरी घेऊन परतलो. माझी ही संपत्ती कोण हिरावून नेऊ शकेल..? या संपत्तीचा शोध लावण्यातच मी सध्या गुंतलो आहे.

भंगु दे काठिन्य माझे आम्ल जाऊं दे मनींचे; येऊ दे वाणीत माझ्या सूर तूझ्या आवडीचे. ज्ञात हेतूतील माझ्या दे गळू मालिन्य,आणि माझिया अज्ञात टाकी स्फूर्ति-केंद्री त्वद्‌बियाणे. राहु दे स्वातंत्र्य माझे फक्त उच्चारातले गा; अक्षरा आकार तूझ्या फुफ़्फ़ुसांचा वाहु दे गा. लोभ जीभेचा जळू दे दे थिजु विद्वेष सारा द्रौपदीचे सत्व माझ्या लाभु दे भाषा शरीरा. जाऊ दे कार्पण्य ’मी’चे दे धरू सर्वांस पोटी; भावनेला येऊ दे गा शास्त्रकाट्य़ाची कसोटी. खांब दे ईर्ष्येस माझ्या बाळगू तूझ्या तपाचे; नेउं दे तीतून माते शब्द तूझा स्पंदनाचे त्वसृतीचे ओळखू दे माझिया हाता सुकाणू; थोर यत्ना शांति दे गा माझिया वृत्तीत बाणू. आण तूझ्या लालसेची; आण लोकांची अभागी; आणि माझ्या डोळियांची पापणी ठेवीन जागी. धैर्य दे अन्‌ नम्रता दे पाहण्या जे जे पहाणे वाकुं दे बुद्धीस माझ्या तप्त पोलादाप्रमाणे; घेऊ दे आघात तीते इंद्रियद्वारा जगाचे; पोळू दे आतून तीते गा अतींद्रियार्थांचे आशयाचा तूच स्वामी शब्दवाही मी भिकारी; मागण्याला अंत नाही; आणि देणारा मुरारी. काय मागावे परी म्यां तूहि कैसे काय द्यावे; तूच देणारा जिथे अन्‌ तूंच घेणारा स्वभावे!! - बा. सी. मर्ढेकर ------------------ (प्रताधिकारमुक्त)

शिशिरागम - बा. सी. मर्ढेकर शिशिरर्तुच्या पुनरागमें, एकेक पान गळावया कां लागता मज येतसे न कळे उगाच रडावया. पानांत जीं निजलीं इथे इवलीं सुकोमल पाखरें, जातील सांग अता कुठे? निष्पर्ण झाडिंत कांपरे ! फुलली असेल तुझ्या परी, बागेंतली बकुलावली; वाळूंत निर्झर-बासरी; किति गोड ऊब महीतलीं ! येतील हीं उडुनी तिथे, इवलीं सुकोमल पाखरें, पानांत जीं निजलीं इथे. निष्पर्ण झाडिंत कांपरे ! पुसतों सुहास, स्मरूनिया तुज आसवे, जरि लागलें एकेक पान गळाव्या शिशिरर्तुच्या पुनरागमें. __ बा.सी. मर्ढेकर -------------- (प्रताधिकारमुक्त)

धागा वर काढत आहे. :)

"आयुष्यात माणसाला सगळ्या गोष्टी मिळतात फक्त ते मिळण्याची वेळ चुकलेली असते!" -दुनियादारी

"आंम्हा घरी धन" चा पहिला धागा गोनिदांच्या लेखणीने नटलेल्या अप्रतिम उतार्‍याने सुरू केला होता. अनेकदा पारायणे करूनसुद्धा आवडीच्या पुस्तकात अचानक एखादा नवीन विचार गवसतो तसाच हा एक उतारा सापडला. सुरूवातीला निसर्गाचे वर्णन आणि सध्याच्या परिस्थितीला एकदम चपखल लागू होईल असा शेवट. ******************************************* गार वार्‍याचा झोत वाढला होता. सारं आकाश पाहता पाहता कुंदावून गेलं होतं. एक वीज कडाडत धरित्रीवर उतरली. सार्‍यांचे डोळे दिपून गेले आणि पूर्वेकडून पावसाचा पडदा पुढं सरकू लागला. लक्षदल पावलांचा आवाज यावा तसा आवाज करीत पाऊस पुढं येत होता. विजा कडाडत होत्या. समोरचा मुलूख दृष्टीआड करीत पाऊस पुढं सरकत होता. हळू हळू सारी माळवदं त्या पावसाच्या पडद्याआड दिसेनाशी झाली. टपोर्‍या थेंबांच्या तिरकस सरी सज्जाकोठीच्या तीन कमानीतून प्रवेश करू लागल्या. राजे त्या पावसाच्या सरींत भिजत होते. पण त्यांना पावसाचं भान नव्हतं. मंत्रमुग्ध होऊन ते पाहत होते. बाजी धीर करून म्हणाले, "राजे! आपण भिजाल..." राजे हसले. म्हणाले, "त्यासाठी तर आंम्ही इथं उभे आहोत" तीन कमानीतून पावसाच्या सरी येत होत्या. सेवकांनी सदरेची बिछायत केंव्हाच हलवली होती. पाऊस कोसळत होता. त्या पावसात राजेच नव्हे, तर सारेच भिजत होते. गार वारे वाहत होते. हळू हळू पाऊस कमी झाला. पाऊस थांबला तेंव्हा पश्चिमेकडून उमटलेल्या पिवळ्या किरणात सारी धरित्री नहात होती. पूर्वेला काळ्या ढगांवर भलंमोठं इंद्रधनुष्य उमटलं होतं. नखशिखांत भिजलेल्या राजांनी आपल्या मानेवर रूळणार्‍या केसांवरून हात फिरवला आणि ते बाजींना म्हणाले, "केवढं विशाल रूप हे! बाजी, संकटं येतात ना, ती या वळीव पावसासारखीच असतात. काळेकभिन्न ढग उठतात. वारा सुद्धा त्यांच्या भितीनं दबून जातो. विजा लखलखू लागतात. कडाडतात. सारा आसमंत आपल्या आवाजाने भारून टाकतात. टपोर्‍या जलधारांच्या मार्‍याखाली सारी धरित्री भिजून जाते... आणि पाऊस थांबतो, तेंव्हा तृप्त झालेला सुगंध सर्वत्र दरवळतो. पिवळ्या किरणात हळदीच्या नवरीसारखी धरित्री नटून जाते. आकाशाकडे पहावं, तर सप्तरंगांची, इंद्रधनुष्याची कमान भाग्योदयाची वाट दाखवत असते. नांही, बाजी! संकट हे वरदान आहे. ती परिक्षा असते. जी माणसं त्या संकटांना सामोरी जातात, त्यांचं यश सदैव वाढत जातं." --पावनखिंड, रणजित देसाई.

अतिशय सुंदर धागे.. मला माहीतच नव्हते.. 2013 ला कदाचीत नव्हतो मिपा वर... का आठवत नाही माहीत नाही पण आता सर्व वाचणार..

या तिन्ही धाग्यांच्या वाखु साठवल्याचं आज सार्थक झालं ! मोदकास धन्यू.

राधा गौळण करिते मंथन अविरत हरीचे मनात चिंतन सुवर्ण चंपक यौवनकांती हिदोलत ती मागे पुढती उजव्या डाव्या झुलत्या हाती कृष्ण कृष्ण ते बोलत कंकण नाद मुरलीचा पडता कानी बावरली ती गोकुळ हरिणी छुमछुम छंदी घुंगुर चरणी गुण गोविंदी गेली रंगून राधेविण ते मंथन चाले नवल बघाया नवनीत आले ध्यान तियेचे उघडी डोळे दृष्टीपुढती देवकीनंदन पी. सावळाराम

बरेच दिवस ही कविता शोधत होतो. आज अचानक योगायोगाने सापडली.. प्रचंड आवडलेली कविता.. याच कवितेमुळे मराठीची गोडी लागली. मी लिहीलेली काहूर कथा याच कवितेला आठवून आठवून लिहीली होती सरावन महिना आला कि, -रविचंद्र हडसनकर  सरावन महिना आला कि, असाच जीव भंडावून जाते. आपली माय मंजे केळीचा गाभा घरात डझनभर केळीची फनी गोधड्यावर आडवी तिडवी घोरत पडते... आभाळ सांडल्यावाणी सांडू लागलं की आपली झोपडी पुळु पुळु लडू लागते... तितक्यात माय वरडते, आरं बाब्या... झोपु नको... तिकडं चुलीवर भगोन ठेव तरी झोपडी लडु लागते. टप.. टप.. पुन्हा माय वरडते- आरं बाब्या उतरंडीजवळ परात ठेव तरी झोपडी लडू लागते टप.. टप.. टप.. मंग माय एकदम आडर सोडते- जात्याजवळ थाळ्या ठेव, भानोसाजवळ डेचकी ठेव, उखळाजवळ तांब्या ठेव, आड्याखाली बट्टू ठेव, धारनाच्या कोंट्यात पव्हऱ्या ठेव दिव्याच्या देवळीकड काथवट ठेव, येथं तेथं घरातली सम्दे बासनं सरतात तरिय झोपडी लडूच लागते टप... टप... टप... मंग मायच्या तोंडून इस्तो पडतो... येथं पोटाचीच राख व्हयना झाली. त्यात गरीबानं काहानं इकत घेवावं पाचट, पल्हाया, मुडे अन व्हरका मग मायचा राग जरा सेंदळ व्हते तवरोक मला एक जोरदार डुलकी लागते सपनात मी पोटभर जेवल्या सपन पडते तितक्यात एक ठोक जोरात पडते अन झोपडी आपली मह्या अंगावरच लडू लागते. आन म्या डोळं उघडताच, पोटभर जेवल्याचं सपन मात्र गाभडून जाते.... सरावन महिना आला कि, असाच जीव भंडावून जाते.