Skip to main content

आम्हां घरी धन.....(३)

लेखक मोदक यांनी बुधवार, 04/09/2013 16:02 या दिवशी प्रकाशित केले.
आम्हा घरी धन... आम्हां घरी धन ...(२) ---------------- धन्यवाद मंडळी! पहिल्या आणि दुसर्‍या धाग्याला उदंड प्रतिसाद मिळाला. अनेक उत्तमोत्तम उतारे, कविता सर्वांना वाचायला मिळाले. पण आता तिथे नव्या प्रतिक्रिया, नवे उतारे शोधणे अवघड होऊन बसले आहे. त्यामुळे या धाग्याचा पुढचा भाग सुरू करत आहे. चला.. आपल्याला आवडलेल्या कविता, ओळी, छोटेखानी लेख, वन लाईनर्स, टॅन्जंट्स, सुभाषिते.. अगदी जे जे आवडले आहे ते येथे एकत्र करूया. लेखक आणि पुस्तकाचे नाव द्याच परंतु आवडलेला मजकूर 'का आवडला?' हे ही शक्य असेल तर द्या.

वाचने 56737
प्रतिक्रिया 98

प्रतिक्रिया

In reply to by आदूबाळ

शाॅ हा फेबियन सोशालिस्ट (आपल्याकडच्या प्रजा समाजवादी पक्षासारखी विचारसरणी ) होता. त्याने ब्रिटनमधल्या उच्चार आणि आचार यावरून माणसाचा वर्ग आणि पर्यायाने त्याची लायकी ठरवणाऱ्या दांभिकतेचा पर्दाफाश करण्यासाठी पिग्मॅलियन लिहिलं. पिग्मॅलियन या नावालाही ग्रीक संदर्भ आहे. पिग्मॅलियन हा शिल्पकार होता. त्याने एकदा एक स्त्रीची मूर्ती घडवली. ती इतकी सुंदर झाली की तो स्वतःच तिच्या प्रेमात पडला. मग ग्रीक प्रेमदेवता अफ्रोडाइटी हिने त्या मूर्तीला सजीव केलं आणि त्यांना एकत्र आणलं अशी कथा आहे. कलाकाराच्या स्वतःच्या निर्मितीच्या प्रेमात पडणं ह्या अनुषंगाने पिग्मॅलियन हे नाव आहे. पण तरीही शाॅला प्रेम वगैरे प्रकार दाखवायचे नव्हते कारण त्याच्यासाठी सामाजिक आशय जास्त महत्त्वाचा होता. त्यामुळे त्याने नाटकात प्रोफेसर हिगिन्स आणि एलिझा डूलिटल यांच्यात प्रेम वगैरे भानगडी आणल्याच नाहीत. पण माय फेअर लेडीमध्ये ते आहे आणि पु.लं.नी बालकवींच्या फुलराणीचा संदर्भ आणून माय फेअर लेडीच्या बाजूने आपलं माप टाकलं आहे. अर्थात ती फुलराणी ही संपूर्ण स्वतंत्र कलाकृती वाटावी इतकं अप्रतिम रुपांतर पु.लं.नी केलेलं आहे. व्हता अशुद्ध तर नव्हता का शुद्ध, तुला शिकवीन चांगलाच धडा, रानामध्ये सिंव्ह भेटला - हे अस्सल भारतीय संदर्भ त्यात आहेत. सुरूवातीला असलेला वेगॆगळ्या प्रकारची मराठी बोलणाऱ्या लोकांचा प्रसंग किंवा दगडूबुवा (मंजुळेचा बाप)आणि अशोक जहागीरदार यांच्यातली जुगलबंदी - हे केवळ अविस्मरणीय आहे. दगडोबाचा एक संवाद तर खल्लास आहे - म्या असाच गेलो आकडा लावायला तर मारोतराव म्हणलं दगडूशेट, आता कशाला लावताय मटका? तुमच्या मंजीनं साह्यबाला लावलाय चटका!म्या म्हनलं असं वंगाळ बोलशील तर आयतान काडून पायतान हानीन!

छान धागा आहे, सवडीने तिन्ही भाग वाचले, त्याची पोच! आवडलेले उतारे,कविता टंकते लवकरच, स्वाती

पाय असावे जमिनीवरती कवेत अंबर घेताना, हसू असावे ओठांवरती काळीज काढून देताना. संकटासही ठणकावुनी सांगावे ये आता बेहत्तर, नजर रोखुनी नजरेमध्ये आयुष्याला द्यावे उत्तर. असे जगावे छाताडावर आव्हानाचे लावून अत्तर. - गुरु ठाकूर

In reply to by अमीबा

बी जी लिमये नावाच्या अवालियाने कॅलिग्राफीच्या सहाय्याने अनेक अप्रतिम कविता, उतारे, वन लाईनर्स वेगळ्याच उंचीवर नेऊन ठेवले आहेत. हे एक उदाहरण बघा.. .

In reply to by मोदक

मोदकजी, बी जी लिमयेंच्या कलाकृती निश्चितच प्रशंसनीय आहेत. हा त्यांच्या (सध्या ऍक्टिव्ह नसलेल्या) ब्लॉगचा दुवा: http://calligraphicexpressions.blogspot.com. या वरच्या गुरू ठाकूरांच्या ओळींची ओळख मला आपण दिलेल्या लिमये सरांच्या चित्रावरूनच झाली होती!

Aaguner poroshmoni chonwao prane - E jibon punno koro! E jibon punno koro! E jibon punno koro! E jibon punno koro dwahawn-daane! Aaguner poroshmoni chonwao prane! Amar ei dehokhani tule dhoro; Tomar oi debaloyer prodweep koro! Nishidin alok-shikhaa joluk gaane! Nishidin alok-shikhaa joluk gaane! Aaguner poroshmoni chonwao prane! Aandharer gaaye gaaye porosh tobo; Shara raat fotak tara nobo nobo. Noyoner drishti hote ghunchbe kaalo; Jekhane podbe shethay dekhbe alo! Betha mor uthbe jole uurdho-pane! Betha mor uthbe jole uurdho-pane! Aaguner poroshmoni chonwao prane E jibon punno koro! E jibon punno koro! E jibon punno koro! E jibon punno koro dwahawn-daane! Aaguner poroshmoni chonwao prane. गाणे : https://www.youtube.com/watch?v=733gLXvNPiY अर्थ : http://gitabitan-en.blogspot.in/2011/09/philosophers-stone-of-fire.html

शहाना या मुंबईतील संस्थेने रवींद्रसंगीतावर आयोजित केलेल्या एका कार्यक्रमाचं वार्तांकन केलं होतं. त्याची सुरूवात या गीताने झाली होती हे आठवतंय. खूप धीरगंभीर चाल आहे. संपूर्ण सभागृह एकदम भारून गेल्याचं आठवतंय. पण अर्थ विसरलोय. अर्थ सांगाल का?

Purify my life with the purging touch of fire Purify my life With your blessings of searing pain Make it pure like the gold That passes the test of fire Take unto you my mortal form Make it a lamp of your divine abode Let the flame of my song glow through night and day The slightest of your touch on the dark frame of night Let it spark a new star one after another To illuminate the darkness Let my vision be cleansed from all darkness Whither alights my gaze may it see the light Let my pain be ablaze and rise above despair

अब्राहम लिन्कन यांनी हेड्मास्तरास लिहिलेल्या पत्रास उत्तर म्हणून हेडमास्तरांनी एक पत्र लिहिले होते , ते अतिशय फर्मास आहे . मी शोधुन येथे टंकित करीन. तसेच " कपिला मावशी कपिला मावशी, माझा घरटा पाहीलास बाई " ही कविता संपुर्ण आहे , वेळ मिळाला की टाकतो येथे.

आज मी योगायोगाने हे गाणं ऐकलं आणि फार आवडलं.. Dance me to your beauty with a burning violin Dance me through the panic 'til I'm gathered safely in Lift me like an olive branch and be my homeward dove Dance me to the end of love Dance me to the end of love Oh let me see your beauty when the witnesses are gone Let me feel you moving like they do in Babylon Show me slowly what I only know the limits of Dance me to the end of love Dance me to the end of love Dance me to the wedding now, dance me on and on Dance me very tenderly and dance me very long We're both of us beneath our love, we're both of us above Dance me to the end of love Dance me to the end of love Dance me to the children who are asking to be born Dance me through the curtains that our kisses have outworn Raise a tent of shelter now, though every thread is torn Dance me to the end of love Dance me to your beauty with a burning violin Dance me through the panic till I'm gathered safely in Touch me with your naked hand or touch me with your glove Dance me to the end of love Dance me to the end of love Dance me to the end of love युट्युबवर Leonard Cohenम्च्या आवाजात जे आहे त्यात शेवट फार सुंदर आहे. आणि madeleine peyroux च्या आवाजातलं जे आहे.. त्यात काही तरी न सांगता येण्यासारखं पण काळजाचा ठाव घेणारं आहे..

आत्ताच सगळे प्रतिसाद वाचले. सगळ्यांनी उत्त्मोत्तम उतारे आणि कविता शेअर केल्यात. यानिमित्तने Dead Poets Society या चित्रपटातल्या एका संवादाची आठवण आली. Dead Poets Society (1989) John Keating: We don't read and write poetry because it's cute. We read and write poetry because we are members of the human race. And the human race is filled with passion. And medicine, law, business, engineering, these are noble pursuits and necessary to sustain life. But poetry, beauty, romance, love, these are what we stay alive for. To quote from Whitman, "O me! O life!... of the questions of these recurring; of the endless trains of the faithless... of cities filled with the foolish; what good amid these, O me, O life?" Answer. That you are here - that life exists, and identity; that the powerful play goes on and you may contribute a verse. That the powerful play goes on and you may contribute a verse. What will your verse be?

आज सायकलवाल्या ग्रुपवर डॉक्टरांनी अविनाश धर्माधिकारींच्या एका लेखाची आठवण काढली त्या लेखाचा शेवट.. पुस्तकाचे नांव - अस्वस्थ दशकाची डायरी, लेखाचे नांव - भिरी भिरी भ्रमंती अविनाश धर्माधिकारींनी १९८० च्या दशकात कधीतरी एकदा सणक आली म्हणून, पुणे-पनवेल-पेण-महाड-पुणे असा ४०० किमीचा सायकल प्रवास केला होता. यात रात्री एकट्याने वरंधा घाट चढणे वगैरे प्रकारही होतेच. या लेखाचा शेवट... ************* ..एक छोटी गोष्ट केली तर किती आनंद! मस्ती भागवण्यासाठी गेलो होतो, तो बरोबर एका विलक्षण मस्तीची शिदोरी घेऊन परतलो. माझी ही संपत्ती कोण हिरावून नेऊ शकेल..? या संपत्तीचा शोध लावण्यातच मी सध्या गुंतलो आहे.

भंगु दे काठिन्य माझे आम्ल जाऊं दे मनींचे; येऊ दे वाणीत माझ्या सूर तूझ्या आवडीचे. ज्ञात हेतूतील माझ्या दे गळू मालिन्य,आणि माझिया अज्ञात टाकी स्फूर्ति-केंद्री त्वद्‌बियाणे. राहु दे स्वातंत्र्य माझे फक्त उच्चारातले गा; अक्षरा आकार तूझ्या फुफ़्फ़ुसांचा वाहु दे गा. लोभ जीभेचा जळू दे दे थिजु विद्वेष सारा द्रौपदीचे सत्व माझ्या लाभु दे भाषा शरीरा. जाऊ दे कार्पण्य ’मी’चे दे धरू सर्वांस पोटी; भावनेला येऊ दे गा शास्त्रकाट्य़ाची कसोटी. खांब दे ईर्ष्येस माझ्या बाळगू तूझ्या तपाचे; नेउं दे तीतून माते शब्द तूझा स्पंदनाचे त्वसृतीचे ओळखू दे माझिया हाता सुकाणू; थोर यत्ना शांति दे गा माझिया वृत्तीत बाणू. आण तूझ्या लालसेची; आण लोकांची अभागी; आणि माझ्या डोळियांची पापणी ठेवीन जागी. धैर्य दे अन्‌ नम्रता दे पाहण्या जे जे पहाणे वाकुं दे बुद्धीस माझ्या तप्त पोलादाप्रमाणे; घेऊ दे आघात तीते इंद्रियद्वारा जगाचे; पोळू दे आतून तीते गा अतींद्रियार्थांचे आशयाचा तूच स्वामी शब्दवाही मी भिकारी; मागण्याला अंत नाही; आणि देणारा मुरारी. काय मागावे परी म्यां तूहि कैसे काय द्यावे; तूच देणारा जिथे अन्‌ तूंच घेणारा स्वभावे!! - बा. सी. मर्ढेकर ------------------ (प्रताधिकारमुक्त)

शिशिरागम - बा. सी. मर्ढेकर शिशिरर्तुच्या पुनरागमें, एकेक पान गळावया कां लागता मज येतसे न कळे उगाच रडावया. पानांत जीं निजलीं इथे इवलीं सुकोमल पाखरें, जातील सांग अता कुठे? निष्पर्ण झाडिंत कांपरे ! फुलली असेल तुझ्या परी, बागेंतली बकुलावली; वाळूंत निर्झर-बासरी; किति गोड ऊब महीतलीं ! येतील हीं उडुनी तिथे, इवलीं सुकोमल पाखरें, पानांत जीं निजलीं इथे. निष्पर्ण झाडिंत कांपरे ! पुसतों सुहास, स्मरूनिया तुज आसवे, जरि लागलें एकेक पान गळाव्या शिशिरर्तुच्या पुनरागमें. __ बा.सी. मर्ढेकर -------------- (प्रताधिकारमुक्त)

"आंम्हा घरी धन" चा पहिला धागा गोनिदांच्या लेखणीने नटलेल्या अप्रतिम उतार्‍याने सुरू केला होता. अनेकदा पारायणे करूनसुद्धा आवडीच्या पुस्तकात अचानक एखादा नवीन विचार गवसतो तसाच हा एक उतारा सापडला. सुरूवातीला निसर्गाचे वर्णन आणि सध्याच्या परिस्थितीला एकदम चपखल लागू होईल असा शेवट. ******************************************* गार वार्‍याचा झोत वाढला होता. सारं आकाश पाहता पाहता कुंदावून गेलं होतं. एक वीज कडाडत धरित्रीवर उतरली. सार्‍यांचे डोळे दिपून गेले आणि पूर्वेकडून पावसाचा पडदा पुढं सरकू लागला. लक्षदल पावलांचा आवाज यावा तसा आवाज करीत पाऊस पुढं येत होता. विजा कडाडत होत्या. समोरचा मुलूख दृष्टीआड करीत पाऊस पुढं सरकत होता. हळू हळू सारी माळवदं त्या पावसाच्या पडद्याआड दिसेनाशी झाली. टपोर्‍या थेंबांच्या तिरकस सरी सज्जाकोठीच्या तीन कमानीतून प्रवेश करू लागल्या. राजे त्या पावसाच्या सरींत भिजत होते. पण त्यांना पावसाचं भान नव्हतं. मंत्रमुग्ध होऊन ते पाहत होते. बाजी धीर करून म्हणाले, "राजे! आपण भिजाल..." राजे हसले. म्हणाले, "त्यासाठी तर आंम्ही इथं उभे आहोत" तीन कमानीतून पावसाच्या सरी येत होत्या. सेवकांनी सदरेची बिछायत केंव्हाच हलवली होती. पाऊस कोसळत होता. त्या पावसात राजेच नव्हे, तर सारेच भिजत होते. गार वारे वाहत होते. हळू हळू पाऊस कमी झाला. पाऊस थांबला तेंव्हा पश्चिमेकडून उमटलेल्या पिवळ्या किरणात सारी धरित्री नहात होती. पूर्वेला काळ्या ढगांवर भलंमोठं इंद्रधनुष्य उमटलं होतं. नखशिखांत भिजलेल्या राजांनी आपल्या मानेवर रूळणार्‍या केसांवरून हात फिरवला आणि ते बाजींना म्हणाले, "केवढं विशाल रूप हे! बाजी, संकटं येतात ना, ती या वळीव पावसासारखीच असतात. काळेकभिन्न ढग उठतात. वारा सुद्धा त्यांच्या भितीनं दबून जातो. विजा लखलखू लागतात. कडाडतात. सारा आसमंत आपल्या आवाजाने भारून टाकतात. टपोर्‍या जलधारांच्या मार्‍याखाली सारी धरित्री भिजून जाते... आणि पाऊस थांबतो, तेंव्हा तृप्त झालेला सुगंध सर्वत्र दरवळतो. पिवळ्या किरणात हळदीच्या नवरीसारखी धरित्री नटून जाते. आकाशाकडे पहावं, तर सप्तरंगांची, इंद्रधनुष्याची कमान भाग्योदयाची वाट दाखवत असते. नांही, बाजी! संकट हे वरदान आहे. ती परिक्षा असते. जी माणसं त्या संकटांना सामोरी जातात, त्यांचं यश सदैव वाढत जातं." --पावनखिंड, रणजित देसाई.

अतिशय सुंदर धागे.. मला माहीतच नव्हते.. 2013 ला कदाचीत नव्हतो मिपा वर... का आठवत नाही माहीत नाही पण आता सर्व वाचणार..

राधा गौळण करिते मंथन अविरत हरीचे मनात चिंतन सुवर्ण चंपक यौवनकांती हिदोलत ती मागे पुढती उजव्या डाव्या झुलत्या हाती कृष्ण कृष्ण ते बोलत कंकण नाद मुरलीचा पडता कानी बावरली ती गोकुळ हरिणी छुमछुम छंदी घुंगुर चरणी गुण गोविंदी गेली रंगून राधेविण ते मंथन चाले नवल बघाया नवनीत आले ध्यान तियेचे उघडी डोळे दृष्टीपुढती देवकीनंदन पी. सावळाराम

बरेच दिवस ही कविता शोधत होतो. आज अचानक योगायोगाने सापडली.. प्रचंड आवडलेली कविता.. याच कवितेमुळे मराठीची गोडी लागली. मी लिहीलेली काहूर कथा याच कवितेला आठवून आठवून लिहीली होती सरावन महिना आला कि, -रविचंद्र हडसनकर  सरावन महिना आला कि, असाच जीव भंडावून जाते. आपली माय मंजे केळीचा गाभा घरात डझनभर केळीची फनी गोधड्यावर आडवी तिडवी घोरत पडते... आभाळ सांडल्यावाणी सांडू लागलं की आपली झोपडी पुळु पुळु लडू लागते... तितक्यात माय वरडते, आरं बाब्या... झोपु नको... तिकडं चुलीवर भगोन ठेव तरी झोपडी लडु लागते. टप.. टप.. पुन्हा माय वरडते- आरं बाब्या उतरंडीजवळ परात ठेव तरी झोपडी लडू लागते टप.. टप.. टप.. मंग माय एकदम आडर सोडते- जात्याजवळ थाळ्या ठेव, भानोसाजवळ डेचकी ठेव, उखळाजवळ तांब्या ठेव, आड्याखाली बट्टू ठेव, धारनाच्या कोंट्यात पव्हऱ्या ठेव दिव्याच्या देवळीकड काथवट ठेव, येथं तेथं घरातली सम्दे बासनं सरतात तरिय झोपडी लडूच लागते टप... टप... टप... मंग मायच्या तोंडून इस्तो पडतो... येथं पोटाचीच राख व्हयना झाली. त्यात गरीबानं काहानं इकत घेवावं पाचट, पल्हाया, मुडे अन व्हरका मग मायचा राग जरा सेंदळ व्हते तवरोक मला एक जोरदार डुलकी लागते सपनात मी पोटभर जेवल्या सपन पडते तितक्यात एक ठोक जोरात पडते अन झोपडी आपली मह्या अंगावरच लडू लागते. आन म्या डोळं उघडताच, पोटभर जेवल्याचं सपन मात्र गाभडून जाते.... सरावन महिना आला कि, असाच जीव भंडावून जाते.