डबल डेकर बस

उ
उल्का यांनी
 ·  लेख
लेख
1
. माझ्या लेकीचा एक लाडका छंद म्हणजे फ्रीज वर लावायला वेगवेगळी Magnets जमवणे. सुरुवात झाली ‘मदर्स डे’ ला मलाच एक भेट म्हणून देऊन. मग आम्ही साउथ आफ्रिका मधून एक आणले. असे करत करत बऱ्याच आठवणीना ह्यात गुंफत गेलो खरे तर फ्रिजवर लावत गेलो. अशीच एक आठवण आपल्या मुंबईची तिने आणली – ‘डबल डेकर बस’. मला ‘बेस्ट’ कायमच द बेस्ट वाटत आली आहे. त्यातही ‘डबल डेकर’ खास प्रिय! घरात मला चिडवतात सुद्धा की मी जर राजकारणात असते आणि माझा एक पक्ष असता तर त्याचे चिन्ह मी ‘बेस्ट’ची बस हेच ठेवले असते. (पण मग शंका आली की मी बसने फिरले असते का?) लहान असताना मी खूप फिरले ह्यातून. आई, बाबा, मावशी आणि दादा (म्हणजे मावशीचे यजमान) ह्यांनी माझे खूप लाड केले. त्यातीलच डबल डेकर मधून मला फिरवणे हा एक कौतुकाचा प्रकार असे. ह्या बस मध्ये बसायला तमाम दुनियेचे म्हणजे प्रवाशांचे लक्ष वरील डेकच्या पुढच्या दोन सीटकडे असे. इतके लक्ष राजकारणी पुढाऱ्यांचे पण त्यांच्या खुर्चीकडे नसावे. अगदी पहिल्या थांब्यावर जाउन बस पकडायची. नेमकी पहिली बस सिंगल डेकर यायची. मी हिरमुसले की मला सांगितले जायचे “अग, सगळी गर्दी गेली बघ. आता आपला पहिला नंबर आहे. म्हणजे तुला पुढची सीट नक्की मिळणार.” (असा कॉमन सेन्स माझ्याकडे लहानपणापासूनच नव्हता तर!) थोड्या वेळाने संथ गतीने माझी लाडकी बस यायची. आता डबल डेकरला बघते तेव्हा वाटते जणू… डोक्यावर घागर घेऊन जशी हळुवार चाल असेल अगदी तशीच ही बस हळू हळू चालते. पण मला मात्र त्या हळुवार चालीचा आनंदच वाटायचा कारण खूप वेळ बस मधून प्रवास घडायचा. तर अशी ही बस आली की मी सुसाट पायऱ्या चढायचे. माझ्या मागे मागे “अग हळू हळू, सावकाश, पडशील” असे संवाद चढायचे. पण मला मात्र कधी एकदा ती सीट पकडते असे व्हायचे. कंडक्टरला सवय असावी अशा बाल हल्ल्यांची. तो कौतुकाने बघत असे. मग बसल्या बसल्या तिथून दिसणाऱ्या ‘पॅनोरामिक व्यू’चा अंदाज घेतला जाई. टिंग टिंग… बस सुरु झाली की आपण डौलात चाललो आहोत असे वाटे. एरवी मी चिटुकली पिटुकली वाटणारी एकदम उंचच उंच भासे. आम्ही बरेचदा मरीन ड्राईव, चौपाटी, वरळी सी फेस, जुहु बीच अशा ठीकाणी जात असू. त्यामुळे खुपसा भन्नाट वारा फुकट खायला मिळत असे. शिवाय बोनस असेच बर्र का. आइसक्रीम, शेंगा असे इतरही काही बाही खायला मिळेच मिळे. (म्हणजे माझ्या खादाडीचे लक्षण तेव्हाच लहानपणी दिसले होते तर.) थोड्याच वेळात मी अगदी मोठ्या मनाने माझ्या सीटचा त्याग करे. (अच्छा, म्हणूनच मी राजकारणी होऊ नाही शकले का?) आणि पुढे येउन उभीच राहत असे. आता लिहिताना पण जगतेय मी त्या गोड आठवणी. असं वाटतंय तो वारा अजूनही घुमतोय कानात. छेडतोय माझ्या केसांना. आणि मग डोळे बंद करून मोठ्ठा श्वास घेते अगदी तेव्हा घ्यायचे तसाच. ह्या डबल डेकरचे दोन प्रकार होते. एक ज्यात ड्रायवरची केबिन बसला वेगळी जोडलेली असे आणि एक ज्यात ती बसचाच एक भाग असे. हा दुसरा प्रकार आमचा लाडका. पहिल्या प्रकारात दोन तोटे होते. एक तर वरून रस्त्याऐवजी ती केबिनच दिसत राही आणि सतत भीतीचे भूत मानगुटीवर असे की ही केबिन बसपासून वेगळी झाली तर बस कोसळेल. एकंदरीत लहानपणापासूनच जिकडे तिकडे ही ‘भीती’ नामक भुताची वेगवेगळी भावंडे माझ्या मानगुटीवर असत बहुदा. डिसेंबर मध्ये मुलांबरोबर मरीन ड्राईवला गेले होते. तेव्हा ‘ओपन डेक’ डबल डेकर पहिली – ‘निलांबरी’. खास मुंबई पर्यटनासाठी असलेली MTDC ची भेट. ही भेट अनुभवायचा मानस नक्की आहे. DD गेली जवळजवळ ८० वर्षे बेस्ट डबल डेकर बस मुंबईत आहे. आता त्यांची संख्या निम्यावर आली आहे. मध्यंतरी वाचनात आले होते की ह्या बसेस आता बंद होणार आहेत. २०२० पर्यंत नक्की असतील. पण त्यानंतर काय? मी ही मोठी झाले आहे आणि आता माझा पाठलाग करणारे संवादही थकले आहेत. काही काळाच्या पडद्या आड गेले आहेत. ह्या आठवणीतून त्यांचाही स्पर्श अनुभवला. आज जर मी त्या सीट वर बसले तर बहुदा हेच गाणे ओठी असेल. ‘मायेच्या हळव्या स्पर्शाने खुलते नात्यांच्या गंधात धुंद मोहरते मन उधाण वाऱ्याचे, गूज पावसाचे का होते बेभान, कसे गहिवरते’ – उल्का कडले
वर्गीकरण
लेखनविषय (Tags)
प्रवास
24484 वाचन
💬 प्रतिसाद (82)

प्रतिक्रिया

नूतन सावंत
गुरुवार, 05/05/2016 - 12:03 नवीन
उल्का,खूप छान लेख.पाच पैसे अर्ध्या तिकिटाला देण्यापासून आता दैनिक पास ७० रुपये झाला असला तरी बस प्रवास चालू आहे.मंत्रालयातून घरी शिवाजी पार्कला येण्यासाठी लग्नाआधी कोर्टिंगच्या काळात 4 Ltd.पुढच्या सीटवर सहचरासोबच बसून कित्येक बाबींचा परामर्श घेऊन जीवनाची दिशा ठरवली आहे.एका वेळी भक्ती बर्वे आणि शफी इनामदार शेजारच्या सीटवर होते.तेव्हा ती अजून बर्वेच होती.

उल्का
गुरुवार, 05/05/2016 - 14:16 नवीन
तुम्हा सगळ्यांचे प्रतिसादाबद्दल धन्यवाद! तुम्हा सर्वांच्या मनात माझ्यासरखाच डडेला एक कप्पा आहे हे बघुन आनन्द झाला. मुंबईबाहेर इतरत्र डडे होती हे माहितच नव्हते. आज कळले. सुरन्गीताई किती 'गोड' आठवण सान्गितलित तुम्ही. :) भक्ती आणि शफी दोघेही मस्त कलाकार.

फेरफटका
Fri, 05/06/2016 - 03:30 नवीन
अगदी लहानपणी क्वचितप्र्संगी पुण्यात जोडबसेस पाहिलेल्या आठवतात. कुणाला आठवतात का त्या?

शाम भागवत
Sun, 05/08/2016 - 20:30 नवीन
त्यावेळेस पी एम टी कडे नवीन बस घ्यायला नेहमीप्रमाणेच पैसे नव्हते. मात्र इंजिनांची वाट लागलेल्या बस बॉडीच होत्या. त्यांचाच उपयोग करून डेक्कन ते कोथरूड कर्वेनगर अशा बसेस सुरू केल्या होत्या. त्यावेळेस आशियात सर्वात वेगाने वाढणारा भाग म्हणून कोथरूडचे नाव घेतले जात असे व प्रवाशांचा तोटा बिलकूल नव्हता. तेवढ्याच डिझेलमधे ४० प्रवासी जास्त जात असल्यामुळे एकंदरीत तो प्रकार खूपच फायदेशीर होता. तसेच काही कंडक्टर रिकामे बसून होते त्यांनाही काम देता आले. मग हडपसरला पण त्या बसेस सुरू केल्या होत्या. त्याही मार्गावर पहाटेपासून रात्रीपर्यंत भरपूर प्रवासी मिळत असत. पुण्यातल्या बसेसना डावीकडचा आरसा तेव्हापासून बसवला जायला लागला. त्याअगोदर पुण्यातल्या बसेसना डावीकडचा आरसा नसे. शिवाय याच बसेस पासून भोंग्याऐवजी हॉर्न बसवायला सुरवात झाली. चांगलेच जोरदार हॉर्न होते या बसेसचे. पुण्यातील रस्ते व वळणे ही या बसेससाठी खूपच धोक्याची आहेत. त्यामुळे त्यातल्या त्यात कमी वळणे व जास्तीत जास्त सरळ रस्ते असलेले मार्ग निवडलेले होते. पण तरीही या गाड्यांचे अपघात खूप झाले. विशेषकरून दुचाकीचे अपघात जास्त झाले. शेवटी तो प्रकार बंद करायला लागला. त्यामुळे असे नेहमी वाटत आलेय की, ३ डब्यांची ओव्हरब्रीजवरून जाणारी मेट्रो पुण्याला खूप फायदेशीर होईल. त्यासाठी सध्याचे सर्व ओव्हरब्रीजही खाजगी वापरासाठी बंद करून मेट्रोसाठीच वापरावेत. (रेल्वे ओव्हर ब्रीज सोडून)
↩ प्रतिसाद: फेरफटका

सुबोध खरे
Mon, 05/09/2016 - 12:26 नवीन
१११ क्रमांकाची हि मनपा भवन हडपसर अशी बस होती. ए एफ एम सी वरून डेक्कनला जायला फार उपयुक्त बस होती. रुपाली वैशालीवर "पडीक" असणे हा त्याकाळातील( सेकंड फर्स्ट एम बी बी एस) छंद असे. केवळ उठायला लागू नये म्हणून माझ्या मित्राने रूपालीत १७ कप चहा ( चार ते आठ या वेळात) प्यायलेला आहे. त्याला कंपनी देण्याच्या नादात चार कप चहा पिउन माझ्या भुकेचं खोबरं मात्र झालं. दर दहा मिनिटांनी हि बस असे. इतकी छान सेवा पी एम टी च्या "कीर्ती"ला बट्टा लावणारी होती. पुढे दुचाकी येईपर्यंत त्यातून अगणित वेळेस प्रवास केला आहे.
↩ प्रतिसाद: शाम भागवत

mugdhagode
Fri, 05/06/2016 - 07:49 नवीन
रोज कुर्ला kalinàa ३१३ ड डे ने प्रवास होतो

mugdhagode
Fri, 05/06/2016 - 11:01 नवीन
हो. फ्लायओवरवरुन जाताना खिडकीतुन विमाने दिसतात. मस्त
↩ प्रतिसाद: उल्का

mugdhagode
Fri, 05/06/2016 - 07:51 नवीन
कुर्ला बांद्र ३१०

बोका-ए-आझम
Sat, 05/07/2016 - 16:05 नवीन
सहीच. कुर्ल्याला कुठे आहे स्टाॅप?
↩ प्रतिसाद: mugdhagode

mugdhagode
Sat, 05/07/2016 - 22:41 नवीन
कुर्ला स्टेशन पस्चिम कडुन बस सुटते.. मग कुर्ला डेपो बीकेसी इ इ
↩ प्रतिसाद: बोका-ए-आझम

सुबोध खरे
Fri, 05/06/2016 - 11:33 नवीन
डबल डेकर च्या वरच्या मजल्या वरील पुढच्या सीटचे आकर्षण लहानपणापासून आजपर्यंत कायम आहे. फार पूर्वी गिरगावातून बोरीबंदरला येण्यासाठी ६५ ६६ बस ने संध्याकाळी जात असू तेंव्हा मी आणि माझा भाऊ घाईघाईने वरच्या मजल्यावर जात असू. त्यानंतर डॉक्टर होऊन अश्विनी रुग्णालयात रुजू झाल्यावर (१९८८-८९) तेथून शास्त्री हॉल ( नाना चौक) येथे जायला आर सी चर्च ताडदेव हि १२३ क्रमांकाची बस आर सी चर्चलाच पकडत असे म्हणजे वरची सीट पक्की. हि बस पूर्ण मरीन ड्राइव्ह वरून जाते. तो समुद्राचा खारा आणि गार वारा खात जायला फार मजा येत असे. यानंतर लष्कर सोडल्यावर अलीकडे २००८-९ ला कुर्ला स्थानकावरून ३१० क्रमांकाची बस एशियन हार्ट इन्स्टीटयूट ला जाण्यासाठी वापरत असे तेंव्हा त्या १०-१२ मिनिटांच्या दुसर्या मजल्यावरील प्रवासासाठी एखादी बसहि सोडत असे. त्यानंतर दोनदा मुलाला बी के सी ला कार आणि बाइक्स च्या प्रदर्शनासाठी घेऊन गेलो तेंव्हाही जाणून बुजून तिंच बस आणि तीच वरची सीट घेऊन गेलो होतो. असो या बस बंद होण्याच्या अगोदर परत दोन चार वेळेस प्रवास केला पाहिजे.

राजेंद्र मेहेंदळे
Fri, 05/06/2016 - 12:21 नवीन
१३८ बस व्ही.टी. स्टेशन ते नरिमन पॉईंट रोजची बस होती एके काळी. त्या आधी कॉलेजला असताना दादर स्टेशनला १७१ पकडली की मस्त वरळी सी फेस चा वारा खात जायला मिळायचे. पावसाळा असेल तर मज्जाच मज्जा.

शिद
Fri, 05/06/2016 - 16:31 नवीन
१३८ बस व्ही.टी. स्टेशन ते नरिमन पॉईंट रोजची बस होती एके काळी.
बस क्र १३८ : सी.एस.टी ते बॅकबे डेपो.
↩ प्रतिसाद: राजेंद्र मेहेंदळे

गामा पैलवान
Fri, 05/06/2016 - 20:07 नवीन
राजेंद्र मेहेंदळे, १३८ खूप फिरून जायची. आम्ही तिला मुंबई दर्शन म्हणायचो. म्हणून आमच्या वेळेस आम्ही एनसीपीएला जाणाऱ्या खास बशी भाटिया बागेतून पकडायचो. भाडं जास्त असायचं पण लवकर जायच्या त्या. आ.न., -गा.पै.
↩ प्रतिसाद: राजेंद्र मेहेंदळे

बोका-ए-आझम
Fri, 05/06/2016 - 19:47 नवीन
लहानपणी १ नंबर बसने माहीम डेपो ते आर.सी. चर्च आणि परत अशा फे-या, त्यासुद्धा त्या वरच्या मजल्यावरच्या सर्वात पुढच्या सीटवर बसून केलेल्या आहेत. वडलांना अशा प्रवासाची प्रचंड आवड असल्यामुळे ते बरेचदा मला आणि इतर भावंडांना घेऊन जायचे. गणपती विसर्जनाला तेव्हा रस्ता बंद ठेवावा लागत नसे. तेव्हा अशा बसेसमधून फिरत गणपती पाहिलेत. आता अशा बसेस फार दुर्मिळ झाल्या आहेत. सीएसटी स्टेशन आणि चर्चगेट स्टेशनवरुन जाणाऱ्या बसेसमध्ये अधूनमधून दिसतात. त्यांच्या जोडीला ट्रेलर बसेस होत्या. त्यात ड्रायव्हरचा चेंबर वेगळा असे. त्याही मस्त असायच्या. त्या तर आता पूर्णपणे अदृश्य झाल्या आहेत. बाकी मुंबईची बेस्ट ही द बेस्ट आहे याच्याशी बाडिस!

राघवेंद्र
Fri, 05/06/2016 - 20:48 नवीन
जेपी ५० झाले. सत्कारसाठी डबल डेकर मध्ये मिपा कट्टा आयोजित करा. ३१० मध्येच करा म्हणजे बऱ्याच लोकांना सोयीचे होईल :)

सुधीर कांदळकर
Sat, 05/07/2016 - 07:57 नवीन
बालपणी स्वत: फिरलो आणि तीसेक वर्षांनी चि. ना घेऊन पण फिरलो. माहीम/शिवाजी पार्क ते हुतात्मा चौक ८६ क्र. नंतर अचानक ती बस डबल डेकरची सिन्गल डेकर झाली आणि वरची पुढची जागाही नाहीशी झाली. पण तोपर्यंत चि. मोठा झाला होता. बेस्टला ५० की साठ वर्षे झाल्याबद्दल ८६/८७ साली आत रंगीत दिवे लवलेली एक सिन्गल डेकर रात्रीची फिरत असे. ती रस्त्याने जातांना छोट्या चि. सह बाहेरून पाहाण्याचे भाग्य आम्हाला लाभले. वरच्या पुढच्या सीटवरून जाऊन बाबुलनाथला उतरून डोंगर चढून कमला नेहरू पार्कला जाणे, संध्याकाळचे चमचमणार्‍या क्वीन्स नेकलेसचे दर्शन घेऊन येतांना चालत रस्त्याने उतरून क्रीम सेन्टरमध्ये काही खाऊन ट्रीपल सन्डे खाणे, तर कधी अ‍ॅक्वेरिअम पाहून रस्त्याने चढून मग कमला नेहरू पार्कला जाणे, कफे नाझमध्ये पारशी पदार्थांचा आस्वाद घेणे आठवले. नंतर कफे नाझ उडप्याने घेतले आणि पदर्थांची पारशी चवच नाहीशी झाली आणि फक्त मेनूवरली नावे उरली. तेही आता बंद पडले आहे. अविस्मरणीय आठवणींना उजाळा दिलात. धन्यवाद.

बाळ सप्रे
Mon, 05/09/2016 - 15:44 नवीन
ओपन डेक बस २ आहेत. विभावरी आणि नीलांबरी. एकदा त्यातून प्रवास केलाय. एम.टी.डी.सी चे त्यात टूर गाइड्स असतात. ते इतके भंगार होते आम्ही गेलो तेव्हा.. एक तर फक्त हिंदी आणि इंग्लिश बोलत होते.. हुतात्मा चौकाच्या इथे आल्यावर म्हणाला इथे दंगलीत बळी गेलेल्यांचे स्मारक आहे.. संयुक्त महाराष्ट्र चळवळ वगैरे त्यांच्या गावीही नव्हते.. त्या बसेसची माहिती बेस्ट्च्या इतर स्टाफला अजिबात नसते. किती वाजता, कुठून सुटते वगैरे प्रश्नांची उत्तरे बेस्टवाल्यांकडे नसतात. त्या बसेसची एमटीडीसीच्या वेबसाइट्वरच मिळते. बसेस ठीकठाकच आहेत.. डबलडेकर आहेत ओपन डेक म्हणून ठीक पण जुनाट आहेत खूप अस्वच्छ देखिल असतात. बाकी डबलडेकरची आणि खासकरून वरच्या पहिल्या दोन सीट्सची मजा काही खासच.. सिंगलडेकरमधे बसलो तर सगळ्यात पुढे एकट्याची सीट आवडते. (पण नेमकी ती अपंगांसाठी राखीव असते :-()

गामा पैलवान
Mon, 05/09/2016 - 17:55 नवीन
बाल सप्रे, माझ्या माहितीप्रमाणे राखीव आसनावर कोणीही बसू शकतो. मात्र पात्र व्यक्तीने विनंती केल्यास उठावं लागतं. मी खूपदा त्या आसनावर बसून प्रवास केलाय. विशेषत: रात्रीच्या वेळेस कोणी अपंग येण्याची शक्यता बरीच कमी असते. आ.न., -गा.पै.

mugdhagode
Tue, 05/10/2016 - 16:58 नवीन
चांदिवली ते साकीनाका इथे कुठ्व्तरी एक ट्रामचा जुना रुळ अजुन आहे.

प्रदीप
Wed, 05/11/2016 - 07:25 नवीन
बहुधा तेथील दगडांच्या खाणींतील माल वाहतूक करण्यासाठी (पूर्वी, आताचे माहिती नाही) असलेल्या ढकलगाड्यांसाठी असावेत.रूळ होते म्हणजे तिथे ट्राम होती, असे नव्हे. मुंबईतील ट्राम मी वर सांगितलेल्या एकाच मार्गावर होती, ती १९६० साली बंद केली गेली. तेव्हा चांदिवली, साकीनाका, बैलबाजार इत्यादी भाग 'पार पलिकडचे' समजले जात. ट्राम कधीही मुख्य शहराबाहेर गेली नाही.
↩ प्रतिसाद: mugdhagode

mugdhagode
Wed, 05/11/2016 - 20:29 नवीन
बरोबर. मला एक्झॅक्ट लोकेशन आठवत नव्हते.
↩ प्रतिसाद: avinash kulkarni

तिमा
गुरुवार, 05/19/2016 - 16:50 नवीन
ते रुळ पाण्याच्या पाईपलाईनची पहाणी करणार्‍या ट्रॉलीसाठी होते. त्या पाईपलाईनच्या बाजूने रस्ता होता पण तो आम वाहनांसाठी खुला नव्हता. दुचाकीवाले चिरीमिरी देऊन त्या शॉर्ट कटने जात असत.
↩ प्रतिसाद: avinash kulkarni

घाटी फ्लेमिंगो
Wed, 05/11/2016 - 20:26 नवीन
लहानपणी आम्ही निगडीला राहात असू. तिथुन पुण्याला येताना डडे येईपर्यंत आम्ही बसमध्ये बसायाला तयारच व्हायचो नाही. अगदी तीन-चार साध्या बसेस निघून जायच्या. तीर्थरुप कंटाळून जायचे पण आमचा आपला हट्ट एकच... जायचं तर डडेनीच... वरच्या समोरच्या खिडकीत बसून. हवेशी गप्पा मारत.

उल्का
गुरुवार, 05/19/2016 - 17:27 नवीन
अरे व्वा! हे ड डेचे चित्र कोणी काढले? मिपा डडे :)